1- دانشگاه آزاد اسلامی ، Mousaeijoo404@iau.ac.ir
2- دانشگاه آزاد اسلامی
چکیده: (24 مشاهده)
معماری معاصر با گرایشهای عملکردگرا و صرفاً مادی، از مفاهیم ارتباطی انسانی در فضا فاصله گرفته و موجب کاهش پیوندهای معنوی و اجتماعی شده است. این پژوهش با هدف شناسایی و مقایسهی ابعاد ارتباطی در معماری سنتی و مدرن، به بررسی تفاوتهای ادراکی و ارزشی میان آنها پرداخته است. از نظر هدف، تحقیق اکتشافی، از نظر کاربرد، کاربردی و از نظر روش، کمی-کیفی است. دادهها نخست از طریق مطالعهی اسنادی و سپس در مرحلهی میدانی با بهرهگیری از مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته و تشکیل گروه متمرکز گردآوری شدند. نمونهگیری به روش گلولهبرفی و تا رسیدن به اشباع دادهها ادامه یافت. تحلیل دادهها با روش تحلیل محتوای استقرایی در چهار مرحلهی کدگذاری، گروهبندی، مقولهبندی و کشف انتزاع انجام گرفت. حاصل تحلیل ۱۴۱ گزاره، در قالب سه مقولهی اصلی تنظیم شد: ارتباط با خدا، ارتباط با محیط، و ارتباط با همنوع و اجتماع. در معماری سنتی، ۲۱ گزاره در محور ارتباط با خدا، ۲۹ گزاره در محور ارتباط با محیط و ۱۸ گزاره در محور ارتباط با اجتماع استخراج شد؛ در حالی که در معماری مدرن، به ترتیب ۲۴، ۲۷ و ۲۲ گزاره ثبت گردید. مقایسهی فراوانی دادهها نشان داد که سهم مؤلفههای ارتباطی در معماری سنتی بهطور متوسط حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد بالاتر از معماری مدرن است. این فاصله بیانگر کاهش محسوس کیفیت ارتباط انسان با هستی در فضاهای معاصر است. یافتههای نهایی نشان دادند معماری سنتی با ساختار درونگرا، حضور طبیعت، و جهتگیری قدسی، بستری برای تعامل معنوی و اجتماعی فراهم میکرد؛ اما معماری مدرن با بیتوجهی به ابعاد اخلاقی و اجتماعی طراحی، به گسست روابط میان انسان، محیط و اجتماع منجر شده است. بر این اساس، بازگشت به الگوهای ارتباطی معماری سنتی میتواند زمینهساز تقویت انسجام اجتماعی و ارتقای کیفیت تعاملات انسانی در سکونتگاههای معاصر باشد.
شمارهی مقاله: 209
نوع مطالعه:
مطالعه موردي |
موضوع مقاله:
معماري و شهرسازي