کوشک و کاخ از بناهای مهم ایرانی است که در دوره قاجار نیز بسیار اهمیت داشته است. یکی از عناصر مهم و شاخص این بناها ایوان است، که در ایوان‌ها ستون‌های بسیار زیادی وجود دارد. هر چند که وظیفه اصلی ستون انتقال بار می‌باشد اما یک جنبه تزئینی و دارای فرم‌های مختلفی است. با بررسی انجام گرفته روی سرستون‌های کاخ‌ها و کوشک‌های دوره قاجار، می‌توان تنوع فرمی سرستون‌ها را  دسته‌بندی کرد. این پژوهش در پی بررسی سرستون‌های کاخ و کوشک‌های دوره قاجار در ایوان‌ها در جهت پاسخ به سوالات:  1) از منظر هندسه، چه گونه‌های معماری برای سرستون‌های ایوان‌های دوره‌ی قاجار قابل دسته‌بندی است؟ 2) سرستون‌های ایوان‌های کوشک و کاخ‌ها چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ 3) چه تزئیناتی در سرستون‌های، ایوان‌های کاخ‌ها و کوشک‌ها استفاده شده است؟ 4)  با توجه به  اینکه دوره قاجار به  سه دوره اول، میانی و انتهایی قابل تقسیم است سرستون‌ها در دوره‌های ذکر شده چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و گونه‌شناسی سرستون‌های ایوان‌های کوشک و کاخ‌های دوره قاجار با روش توصیفی-تحلیلی و مطالعات میدانی بر روی 25 نمونه سرستون در شهرهای مختاف با تمرکز بر گونه شناسی با تاکید بر هندسه بررسی کرده است. نتایج حاصل نشان می‌دهد که سرستون‌های ایوان‌ها به سه دسته با تزئینات گیاهی، تزئینات هندسی و بالشتک سر تخت قابل تقسیم است که سرستون‌های ایوان‌های کوشک‌ها اغلب به صورت هندسی و بالشتک سرتخت و سر ستون‌های ایوان‌های کاخ‌ها اغلب به شکل بالشتک سرتخت، هندسی و گیاهی اجرا شده است. تزئینات سرستون‌های استفاده شده به صورت مقرنس، پتکانه، ساده و گیاه برگ کنگر می‌باشد. در دوره میانی تا دوره انتهایی قاجار به خاطر آمد و شد هیئت حاکمه به اروپا، سفرهای ناصرالدین شاه به فرنگ، تحصیل معماران ایرانی در فرنگ، و حضور معلمان معماری اروپا در دارالفنون تعداد کاخ‌های ساخته شده بیشتر می‌باشد که در دوره اول بیشتر سرستون‌ها حالت بالشتکی مانند و در دوره میانی سرستون‌ها دارای تزئینات پیچیده‌ تری می‌شوند و در دوره انتهایی بیشتر سرستون‌های دارای تزئینات ساده هستند.

واژه‌های کلیدی: گونه‌شناسی، سرستون، ایوان، کاخ، کوشک، دوره قاجار

     

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

---

---