حیدری علی اکبر، کیایی مریم. تحلیل راندمان عملکردی خانههای دوره قاجار شهر تبریز بر اساس شاخص کیفیت دسترسی به فضا. نشريه علمي مرمت و معماري ايران. 1399; 10 (23) :1-18
URL: http://mmi.aui.ac.ir/article-1-651-fa.html
1- دکتری معماری، عضو هیئت علمی دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه یاسوج ، aliakbar_heidari@iust.ac.ir
2- دکتری معماری، مدرس گروه معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین
چکیده: (2882 مشاهده)
کارکرد یک فضا در یک بنا تا حد زیادی، به موقعیت آن فضا در نظام پیکرهبندی آن بنا بستگی دارد. بنابراین، عملکرد مطلوب یک فضا زمانی حادث میشود که در ارتباط با سایر بخشهای موجود در بنا بتواند انتظارات کاربران خویش را تأمین نماید. این موضوع در ادبیات مربوطه، تحت عنوان راندمان عملکردی شناخته میشود. به همین منظور، پژوهش حاضر با انتخاب 18 خانه از دوره قاجار در شهر تبریز، تحولات راندمان عملکردی این خانهها را همگام با تحولات ساختاری- فضایی آنها مورد بررسی قرار داده است. کیفیت دسترسی که در این پژوهش تحت عنوان متغیر مستقل شناخته میشود، در قالب چهار شاخص؛ نفوذپذیری، انعطافپذیری، یکپارچگی فضایی و ارتباط میان اجزا مورد سنجش قرار گرفته و تأثیر هر کدام از شاخصهای مذکور بر راندمان عملکردی خانههای مورد نظر، تحلیل شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که در خانههای ساختهشده در اوایل و اواسط دوره قاجار، شاخصهای دسترسیپذیری در سطح بالایی قرار داشتند؛ این در حالی است که در اواخر دوره قاجار، این شاخصها رو به کاهش نهاده که مهمترین عامل در این خصوص، تغییر نظام معماری از حالت درونگرا به برونگرا و تغییر کارکرد حیاط از یک فضای سرویسدهنده به یک فضای صرفاً عبوری بوده است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
معماري و شهرسازي