فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران
شماره هاي اتي
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
1- دانشگاه شهید بهشتی ، abdinirsan138@gmail.com
2- دانشگاه شهید بهشتی
2- دانشگاه شهید بهشتی
چکیده: (2 مشاهده)
پوششهای منحنی، بهویژه تاق، در معماری سنتی ایران نقش اساسی در سازماندهی فضایی و پایداری سازهای بناها داشتهاند. فناوری تاق بهعنوان حاصل تجربه، مهارت و خلاقیت معماران سنتی و استادکاران بومی هر منطقه، از ارکان اصلی مانایی و دوام بناهای تاریخی است. با وجود اهمیت تاقهای خشتی در معماری بومی مناطق کویری، بخشی از دانش اجرایی و فنون ساخت آنها همچنان کمتر شناخته شده است. در بررسیهای میدانی از خانه علوی نائین، نمونهای از تاق خشتی مشاهده شد که وجود دو قطعه چوب در میانه آن با شیوههای شناخته شده تاقزنی قابل تبیین نبود. از اینرو، پرسش اصلی آن است که چوبهای بهکار رفته در این تاق چه نقشی در فرآیند ساخت داشته و این شیوه اجرایی چگونه امکان شکلگیری تاق را فراهم کرده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی سازوکار اجرایی این تاق و تبیین نقش چوب در فرآیند ساخت آن است. این پژوهش برای نخستین بار به معرفی و تحلیل یک تکنیک بومی نویافته در اجرای تاق ضربی خشتی با استفاده از چوب میپردازد. روش تحقیق از نوع موردپژوهی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای، برداشتهای میدانی دستاول، مشاهده مستقیم در بنا و ترسیم هندسی با استفاده از نرمافزار اتوکد است. نتایج نشان میدهد چوبهای بهکاررفته نه بهعنوان کش یا تنگ، بلکه بهعنوان تکیهگاهی برای آغاز قوس مورد استفاده قرار گرفته و پس از تکمیل عملیات ساخت در میان تاق باقی ماندهاند. همچنین بررسیها نشان داد این شیوه امکان اجرای تاق خشتی را بدون استفاده از قالب یا شابلون و تنها با حداقل بهرهگیری از چوب فراهم کرده است. این نوع تکنیک بومی بیانگر تنوع راهکارهای اجرایی در معماری سنتی ایران است و مستندسازی آن میتواند درک دقیقتری از دانش فنی معماران سنتی در اختیار پژوهشگران و مرمتگران قرار دهد.
شمارهی مقاله: 202
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |