شماره هاي اتي                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشکدۀ هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران ، yaserhamzavi99@gmail.com
چکیده:   (39 مشاهده)
گچ و ملات گچی یکی از پیچیده­ترین و خاص­ترین مصالح ساختمانی سنتی ایران به شمار می­رود که هنرمندان گچبر ایران در طی دو هزار سال گذشته، گاهی با کم و زیاد کردن نسبت آب به گچ در ملات و گاهی با ورز دادن کم یا زیاد ملات و گاهی با افزودن مواد معدنی و آلی به ملات گچ به عنوان مکمل، به خوبی توانسته­اند با تغییر در ویژگی­های استحکامی و همچنین زمان گیرش ملات گچ، آثار بسیار متنوع با تکنیک­های مختلف به عنوان آرایه معماری خلق کنند. اوج هنر گچبری در دوران اسلامی، سدۀ هشتم ه. ق. است. یکی از بناهای این دوره در یزد، بقعۀ سید شمس­الدین، دارای آرایه­های گچی برجسته و قالبی کم­نظیری است. از جملۀ این آرایه­های گچی، کتیبۀ گچی در ایوان بناست که در سه ضلع امتداد یافته و متأسفانه بخش­هایی از آن به مرور زمان از بین رفته است. برای حفاظت صحیح این کتیبۀ گچی ارزشمند، لازم بود مطالعات ساختارشناسی و فن­شناسی بر روی آن انجام شود تا در مرحلۀ بعد بتوان آسیب­های وابسته به ساختار و فرایند فرسایش آن را به صورت دقیق و علمی بررسی نمود و شناخت. هدف از پژوهش پیش­رو، شناخت فنی ملات گچی کتیبۀ ایوان این بنا است. در این راستا، از عمق و سطح کتیبۀ گچی، آرایۀ گچی قالبی و همچنین بستر گچی زیر این آرایه نمونه­برداری انجام پذیرفت که با استفاده از آنالیزهای (XRD, XRF, SEM-EDS) به ارزیابی و مقایسه میان این ملات­ها اقدام شد. نتایج حاصل از پژوهش گویای این مهم است که عمق و سطح کتیبۀ گچی از نظر ساختاری با یکدیگر متفاوت است که بخشی از تفاوت مربوط به زمان عمل­آوری و اجرای کتیبه بوده و بخشی نیز مربوط به فرایند فرسایش ملات است. فرسایش و تغییرات ساختاری در عمق کتیبه بیشتر از سطح بوده که باعث کم شدن استحکام آن شده است که از دلایل اصلی آن، نفوذ رطوبت و نمک­های محلول از سمت دیوار تکیه­گاه به عمق کتیبۀ گچی است.
 
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مرمت

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه علمی مرمت و معماری ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2020 All Rights Reserved | Maremat & Me'mari-e Iran

Designed & Developed by : Yektaweb