فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران
شماره هاي اتي
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
دانشگاه هنر اصفهان ، rezaeielham82@gmail.com
چکیده: (23 مشاهده)
مقرنس یکی از پیچیده‌ترین نظام‌های تزیینی در معماری اسلامی است. با وجود مطالعات متعدد، واژگان و مفاهیم طراحی آن به طور کامل ابهام‌زدایی نشده‌اند. یکی از این مفاهیم در مقرنس، مفهوم «کاسه» است که توسط برخی استادکاران به کار رفته، اما تعریف دقیق و چگونگی آن تبیین نشده است. نقشه‌های برجامانده از اصغر شعرباف، از آخرین نسل از استادکاران سنتی مقرنس، به عنوان شواهد اصلی این پژوهش تحلیل شده‌اند. شناخت کاسه در مقرنس و بررسی مواضع آن، علاوه بر بازشناسی و درک بهتر نقشه‌های مقرنس اصغر شعرباف (به عنوان مقرنس‌کاری شاخص) در طراحی مقرنس مؤثر است و ارزش‌های زیبایی‌شناسانۀ فرمی و حجمی آن را آشکارتر می‌کند. پژوهش بنا دارد که با بررسی نقشه‌های مقرنس اصغر شعرباف، تعریف، جایگاه و چگونگی کاسه را در فرآیند طراحی مقرنس آشکار سازد. پژوهش پیش رو برای نخستین بار مفهوم کاسه را در چارچوب دانش طراحی مقرنس سنتی ایران بازخوانی کرده و چگونگی آن را براساس نقشه‌های اصغر شعرباف تبیین می‌کند. روش گردآوری داده، مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد و بازترسیم نقشه‌ها؛ و روش تحلیل با بهره‌گیری از مدل‌سازی سه‌بعدی و بررسی هندسی نقشه‌های مقرنس اصغر شعرباف است. نتیجۀ پژوهش نشان می‌دهد که کاسه در مقرنس، ترکیبی از همنشینی چند آلت است و می‌تواند در پلان، لب قطارهای پیچیده و متنوع‌تری ایجاد کند. اضلاع لب قطار شاپرک و اضلاع آلت تخت، خطوط محیطی کاسه را در پلان شکل می‌دهند و فضای داخلی کاسه، طاس‌ها هستند. اگرچه از جهت مقعر بودن فضای داخل، کاسه در مقرنس با کاسۀ کاسه‌سازی مشابهت دارد، اما از نظر هندسی، ترسیمی و اجرایی با آن متفاوت است.
شماره‌ی مقاله: 210
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
معماري و شهرسازي
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |