1404 15 43 43 140

نشانه شناسی آرایه های معماری شهر تاریخی ماسوله بر پایه نظریه چارلز سندرس پیرس Semiotics of the architectural arrays of the historical city of Masouleh based on the theory of Charles Sanders Pierce 1 1 نشانه‌شناسی ازجمله دانش هایی است که به شناخت مفاهیم و معانی مؤثر در شکل‌گیری نمادها می‌پردازد. نشانه‌ها و نمادها نقشی اساسی در آفرینش آثار هنری و زندگی انسان‌ها دارند. شهر تاریخی ماسوله با قدمت هزارساله خویش دارای آرایه‌های معماری متنوعی است که از نمادها و نشانه‌های مختلفی تشکیل‌شده‌ است. پژوهش پیش‌رو در تلاش است برمبنای مطالعات میدانی و استفاده از نظریه نشانه‌شناسی پیرس به مفاهیم شکل‌دهنده آرایه‌های معماری شهر تاریخی ماسوله بپردازد. پرسش­های پژوهش به شرح ذیل است؛ آرایه‌های معماری شهر تاریخی برمبنای نشانه‌شناسی پیرس در چندین گونه دسته‌بندی می­شوند؟ چه معانی در شکل‌گیری آرایه‌های ماسوله مؤثر بوده‌اند؟ دستاورد پژوهش نشان‌دهنده آن است؛ آرایه‌های معماری ماسوله که در گونه­های؛ گره‌چینی، قواره‌بری، منبت‌کاری، قوس و مقرنس، گچ‌بری، کاشی‌کاری، کنده‌کاری، چشم‌نظر، خطاطی، معرق­کاری و آینه‌کاری دسته‌بندی می‌گردند برمبنای مفاهیم نشانه شناختی پیرس برپایه باورهای دینی و مذهبی، مفاهیم اجتماعی و فرهنگی مردم ماسوله در سده­های پشت هم در این شهر شکل‌گرفته‌اند. نشانه‌های شمایلی به جهت تکریم مفاهیم اسلامی به‌صورت محدود در قالب نگاره­های گیاهی و جانوری در ابنیه مذهبی ماسوله بکارگرفته‌شده‌اند و در جهت آفرینش فضایی روحانی، بیم دهنده و بشارت‌دهنده هستند. همچنین نشانه‌های نمادین آرایه‌های ماسوله اشاره به شمارگان مقدس و دارای معانی امیدبخش، هدایت یافتن بندگان توسط نور الهی، صفات خداوند، تقدس و احترام به عناصر اربعه در فرهنگ ایرانیان باستان و در امان ماندن از انرژی‌های منفی و شیطانی دارند. 2 Semiotics is a science that deals with understanding the concepts and meanings effective in the formation of symbols. Signs and symbols play an essential role in the creation of works of art and human life. By presenting his three-dimensional model for the sign structure, Charles Sanders Peirce caused a great transformation in the knowledge of semiotics. Peirce's semiotics examines the decoding, what and why of the formation of signs and finding the meanings in human life in the majority of symbols and signs. The city of Masouleh has a thousand years of history. This historical city is located in Fuman with an area of more than 16 hectares in the western end of the Alborz mountain range of Talash heights at an altitude of 1050 meters above the sea level. Masouleh was registered in the list of national works of Iran in 1975 and is in the final stages of the UNESCO world registration. The unique architecture of this stepped city, which has a variety of arrays, has attracted many foreign and domestic tourists every year. The historical city of Masouleh has various architectural arrays that consist of different symbols and signs. The upcoming research is trying to deal with the concepts that form the architectural arrays of the historical city of Masouleh based on field studies and the use of Peirce's semiotic theory. The research questions are as follows: Are the architectural arrays of the historical city classified on several levels based on Peirce's semiotics? What meanings have been effective in the formation of Masouleh arrays? The research results show that the architectural arrays of Masouleh being classified in the levels of Girih tiling, Ghavarebari, carving, arches and Muqarnas, plastering, tiling, Evil Eye, calligraphy, mosaic-work and mirror work, have been formed in this city for many centuries according to Peirce's semiotic concepts based on religious beliefs, social and cultural concepts of Masouleh. Iconic symbols are used in the religious buildings of Masouleh in order to honor the Islamic concepts in a limited way, mostly in plant and animal forms, and they are used to create a spiritual, threatening and evangelizing atmosphere. Also, the symbolic signs of Masouleh arrays refer to sacred numbers with hopeful meanings, guiding servants by divine light, attributes of God, sanctity and respect for Four Elements in ancient Iranian culture, and being safe from negative and evil energies. 1 18 2023/09/19 1402/6/28 2024/07/8 1403/4/18 سعید حسن پور لمر saeid Hasanpour Loumer Iran stu.saeidhasanpourloumer@iaut.ac.ir احد نژاد ابراهیمی Ahad Nejad Ebrahimi Iran ahadebrahimi@tabriziau.ac.ir حسن ستاری ساربانقلی Hassan Sattari Sarbangholi Iran sattari@iaut.ac.ir علی وندشعاری Ali VandShoari Iran vandshoari@tabriziau.ac.ir array symbol semiotics Masouleh آرایه نماد نشانه‌شناسی ماسوله چارلز سندرس پیرس Bellucci, F. (2020). Charles S. Peirce. Selected Writings on Semiotics, 1894-1912 (Semiotics, Communication and Cognition [SCC] 21) (Semiotics, Communication and Cognition, 21). De Gruyter Mouton.##Betancourt, M. (2019). Semiotics and Title Sequences: Text-Image Composites in Motion Graphics (Routledge Studies in Media Theory and Practice) (1st Ed). Routledge.##Chandler, D. (2022). Semiotics: The Basics (4th Ed). Routledge.##Cobley, P., & Jansz, L. (2010). Introducing Semiotics: A Graphic Guide (Illustrated). Icon Books.##Crow, D. (2019). Visible Signs: An Introduction to Semiotics in the Visual Arts (Required Reading Range) (3rd Ed). Bloomsbury Visual Arts.##Eschbach, A., & Trabant, J. (1983). History of Semiotics (Foundations of Semiotics). John Benjamins Publishing Company.##Lawes, R. (2023). Using Semiotics in Marketing: How to Achieve Consumer Insight for Brand Growth and Profits (2nd Ed). Kogan Page.##Lukas, L & Hirsch, B.Z. (2002), Logo therapy: Comprehensive handbook of psychotherapy: Interpersonal/humanistic/existential. Vol. 3. John Wiley & Sons, Florence##Machin, D., & Abousnnouga, G. (2013). The Language of War Monuments (Bloomsbury Advances in Semiotics). Bloomsbury Academic.##Nandhu, D. (2014). Half past reality-Semiotics, Architecture and Augmented Reality: A Semiotic Endeavour in the city of Lincoln for Urban Regeneration with Augmented Architecture. LAP LAMBERT Academic Publishing.##Peirce, C. S. (2020). How to Make Our Ideas Clear (Readings in Pragmatism). Independently published.##Peirce, C. S. (2020). The Order of Nature: Pragmatist theory of belief, religion, and design in the universe (Readings in Pragmatism Book 8). Local Vandals Publishing.##Peirce, C. S. (2021). Deduction, Induction, and Hypothesis (Readings in Pragmatism). Independently published.##Peirce, C. S., & Fisher, J. (2021). Readings in Pragmatism. Independently published.##Pimm, D. (2002) Symbols and Meanings in School Mathematics, Routledge eBooks.##West, H. (2022). Charles Sanders Peirce in His Own Words: 100+ Famous Quotes. Independently published.##Yelle, R. (2012). Semiotics of Religion: Signs of the Sacred in History (Bloomsbury Advances in Semiotics). Bloomsbury Academic.##احمدی، بابک. (1400). از نشانه‌های تصویری تا متن به‌سوی نشانه‌شناسی ارتباط دیداری. مرکز: تهران##اردلان، نادر. بختیار، لاله. (1398). حس وحدت (نقش سنت در معماری ایرانی) ، ترجمه ونداد جلیلی. تهران: علم معمار.##افشاری فرکی، مرتضی. آیت الهی، حبیب. رجبی، محمدعلی. (1389). بررسی روند نمادگرایی شمایل‌ها در نگارگری اسلامی از منظر نشانه‌شناسی. مطالعات هنر اسلامی. سال هفتم (13)، 54-37.##افضل طوسی، عفت السادات. سنجی، مونس. (1393). آرایه‌ها و نگاره‌های مرتبط با چشم‌زخم در دستبافته‌های اقوام ایرانی. نگره، سال نهم (31)، 77-90.##آل ابراهیم دهکردی، صبا. (1395). نقش درخت سرو و معانی نمادین آن در نگاره‌هایی از "شاهنامه تهماسبی. باغ نظر، سال سیزدهم (45)، 105 - 114.##بلیلان‌اصل، لیدا. حسن‌پور لمر، سعید. فیاض مقدم، حنانه. (1401). تأویل مفاهیم عددی و رموز هندسی نهفته در تزئینات و معماری گنبد سلطانیه. نگره. سال هفدهم (62)، 79-57.##حسن‌پور لمر، سعید. جمالی، سیروس. (1399). قیاس تزئینات گره‌چینی در ساختار بصری پنجره‌های بازشو دو روستای تاریخی ماسوله و ابیانه. مطالعات تطبیقی هنر، سال دهم (19)، 48-31.##حسن‌پور لمر، سعید. نژاد ابراهیمی، احد. ستاری ساربانقلی، حسن. وندشعاری، علی. (1402). مؤلفه‌های فرهنگی مؤثر بر شکل‌گیری آرایه‌های معماری شهر تاریخی ماسوله. مطالعات ملی، سال بیست و چهارم (93)، 80-59.##حسن‌پور لمر، سعید. نژاد ابراهیمی، احد. ستاری ساربانقلی، حسن. وندشعاری، علی. (1402). گونه شناسی درب‌های سنتی شهر تاریخی ماسوله. پژوهش های باستان شناسی ایران، سال سیزدهم (39)، 326-297.##حسنوند، محمدکاظم. شمیم، سعیده. (1393). بررسی نقش‌مایه گل لوتوس در هنر مصر، ایران و هند. جلوۀ هنر، سال ششم (6)، 39-22.##حسینی، سیدهاشم. (1390). کاربرد تزیینی و مفهومی نقش شمسه در مجموعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی، مطالعات هنر اسلامی، سال هفتم (14)، 7 - 24.##حسینی، سیدهاشم، فراشی ابرقویی، حسین. (1393)، تحلیل جنبه‌های نمادین شیعی در تزیینات مسجد جامع یزد، نگره، سال نهم (29)، 33-43.##حمه جانی، یوسف. بایزیدی، قادر. سحابی، جلیل. (1396). مطالعه کیفی دلالت‌های معنایی معماری هورامان تخت از منظر نشانه‌شناسی. باغ نظر، سال چهاردهم (57)، 63-45.##خواجه سعید، فرناز. بلیلان‌اصل، لیدا. ستارزاده، داریوش. (1400). گونه‌شناسی منظر یادمانی معاصر با رویکرد نشانه شناختی پیرس. منظر، سال سیزدهم (56)، 57-44.##دادور، ابوالقاسم. (1390). شیر در فرهنگ. هنر ایران. مطالعات هنرهای تجسمی. سال دوم (2)، 32-17.##روان جو، احد. پدرام، شاهین. (1400). بررسی تطبیقی مفهوم واژه «انتزاع در هنر اسلامی و هنر غربی (بر اساس نظریات سنت‌گرایان). باغ نظر، سال هجدهم (97)، 92-79.##روهینا، ماهک. احمدپناه، سید ابوتراب. (1397). بررسی نقش‌مایه درخت سرو در قالی‌های دوره صفوی و قاجار، پیکره، سال هفتم (13)، 23 - 35.##ریاضی، محمدرضا. (1375). فرهنگ مصور اصطلاحات هنر ایران. تهران: دانشگاه الزهرا.##زارع، شیوا. (1401). بررسی جایگاه نماد خورشید در اشعار عارفانه و تاثیر آن در صنایع دستی شهرستان میبد. جستارنامه فرهنگ . هنر اسلامی، سال اول (1)، 50-39.##سامانیان، صمد. بهمنی، پردیس. (1389). جستاری در استفاده از دیدگاه نشانه‌شناسی در طراحی محصول. انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، سال اول (1)، 42-37.##سجودی، فرزان. (1398). نشانه‌شناسی کاربردی. تهران: علم.##سخاوت دوست، نوشین. البرزی، فریبا. (1397). تأملی بر نشانه‌شناسی فضاهای ورودی خانه‌های دوره قاجار شهر قزوین از دیدگاه فردینان دو سوسور، چارلز سندرس و امبرتو اکو. هویت شهر، سال دوازدهم (34)، 79-34.##سودانی، منصور. شجاعیان، منصور. نیسی، عبدالکاظم. (1391). اثربخشی معنا درمانی گروهی بر احساس تنهایی مردان بازنشسته. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، سال اول (2)، 54-43.##شایسته‌فر، مهناز. کیانی، کتایون. شایسته‌فر، زهره. (1390). بررسی موضوعی شمایل‌نگاری پیامبر اسلام (ص) در نگارگری دوره ایلخانی و حضرت مسیح در نقاشی مذهبی بیزانس و متأخر. مطالعات هنر اسلامی، سال هفتم (14)، 60-41.##شریف، حمیدرضا. حبیبی، امین. جمال‌آبادی، عبدالله. (1395). کارکرد اقلیمی هنر گره‌چینی در معماری اسلامی- نمونه موردی: بناهای مسکونی قاجاری شیراز، پژوهش‌های معماری اسلامی، سال چهارم (4)، 60- 73.##شفیعی سرارودی، مهرنوش. حسن نسب، مهسا. (1397). تجلی عدد چهار در نقوش سفالینه‌های پیش‌ازتاریخ در ایران. نگره، سال سیزدهم (45)، 52-71.##مهدوی، صائمه. (1394). تحلیل و بررسی نشانه‌های تصویری و ساختار کاشی‌های ازاره حرم امام رضا (ع) با استفاده از روش نشانه‌شناسی پیرس. آستان هنر، سال پنجم (14-15)، 64-54.##عقیلی، سید وحید. احمدی، علی. (1390). نشانه‌شناسی چشم‌اندازهای فرهنگی؛ راهبردی مفهومی در جغرافیای فرهنگی. جغرافیای سرزمین، سال هشتم (29)، 11-1.##علیزاده، ستاره. سهیلی، جمال‌الدین. (1396). نشانه‌شناسی نقوش کهن معماری گیلان در مطابقت با نقش‌مایه‌های برخی هنرهای دست‌بافت منطقه، با تأکید بر دیدگاه پیرس. مطالعات هنر اسلامی، سال سیزدهم (26)، 104-75.##فرانکل، ویکتور. (1384). انسان در جستجوی معنا، ترجمه اکبر معارفی. تهران: دانشگاه تهران.##کلینی، محمدبن یعقوب. (1369). اصول کافی، جلد 6. بیروت: دارالتعارف للمطبوعات.##کیان مهر، قباد. خزایی، محمد (1385)، مفاهیم و بیان عددی در هنر گره‌چینی صفوی، تهران: کتاب ماه هنر، سال نهم (91-92) ص 36- 26.##گیرو، پی یر. (1399). نشانه‌شناسی. ترجمه محمد نبوی. تهران: آگه.##لاری‌پور، نگین. دادور، ابوالقاسم. (1398). تحلیل نشانه‌شناسی صورت و معنا در مسجد وکیل شیراز. مطالعات هنر اسلامی. سال پانزدهم (33)، 97-70.##محسنی، منصوره. باستان فرد، متین. (1399). بررسی گونه‌های کهن‌الگوی چلیپا در معماری ایرانی. معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، سال سیزدهم (31)، 125-143.##مغنیه، محمدجواد. (1397). تفسیر کاشف: سوره‌های فاتحه و بقره، جلد 1. قم: موسسه بوستان کتاب.##میرباقری فرد، سید علی‌اصغر. نجفی، زهره. (1388). بررسی الگوی نشانه شناختی پیرس در زبان عرفانی مولانا. بوستان ادب دانشگاه شیراز، سال اول (2)، 156-133.##نژاد ابراهیمی، احد. قره بگلو، مینو. وفایی، سید مسعود. (1397). «عوامل مؤثر بر ارتباط و نشانه‌شناسی در معماری- مطالعه موردی مسجد کبود تبریز». جاویدان خرد، سال پانزدهم (34)، 306-283.##نصیری، حبیب اله. جوکار، بهرام. (1387). معناداری زندگی، امید، رضایت از زندگی و سلامت روان در زنان (گروهی از زنان شاغل فرهنگی). پژوهش زنان. سال دوم (2)، 176-157.##نعمتی قزوینی، معصومه. جدیدی، لیلا. (1398). نشانه‌شناسی عنوان در شعر احمد مطر بر اساس دیدگاه سوسور. لسان مبین (پژوهش ادب عرب)، سال یازدهم (38)، 127-103.##وثوق زاده، وحیده. حسنی پناه، محبوبه. عالیخانی، بابک. (1395). حکمت عدد هشت در هنر و معماری اسلامی. جاویدان خرد، سال سیزدهم (2)، 195-175.##یلفانی، رامین. (1388). هنر تصویرگری در ایران و سرزمین‌های اسلامی از ظهور اسلام تا تیموریان. تاریخ، سال چهارم (13)، 133- 145.##Bellucci, F. (2020). Charles S. Peirce. Selected Writings on Semiotics, 1894-1912 (Semiotics, Communication and Cognition [SCC] 21) (Semiotics, Communication and Cognition, 21). De Gruyter Mouton.##Betancourt, M. (2019). Semiotics and Title Sequences: Text-Image Composites in Motion Graphics (Routledge Studies in Media Theory and Practice) (1st Ed). Routledge.##Chandler, D. (2022). Semiotics: The Basics (4th Ed). Routledge.##Cobley, P., & Jansz, L. (2010). Introducing Semiotics: A Graphic Guide (Illustrated). Icon Books.##Crow, D. (2019). Visible Signs: An Introduction to Semiotics in the Visual Arts (Required Reading Range) (3rd Ed). Bloomsbury Visual Arts.##Eschbach, A., & Trabant, J. (1983). History of Semiotics (Foundations of Semiotics). John Benjamins Publishing Company.##Lawes, R. (2023). Using Semiotics in Marketing: How to Achieve Consumer Insight for Brand Growth and Profits (2nd Ed). Kogan Page.##Lukas, L & Hirsch, B.Z. (2002), Logo therapy: Comprehensive handbook of psychotherapy: Interpersonal/humanistic/existential. Vol. 3. John Wiley & Sons, Florence##Machin, D., & Abousnnouga, G. (2013). The Language of War Monuments (Bloomsbury Advances in Semiotics). Bloomsbury Academic.##Nandhu, D. (2014). Half past reality-Semiotics, Architecture and Augmented Reality: A Semiotic Endeavour in the city of Lincoln for Urban Regeneration with Augmented Architecture. LAP LAMBERT Academic Publishing.##Peirce, C. S. (2020). How to Make Our Ideas Clear (Readings in Pragmatism). Independently published.##Peirce, C. S. (2020). The Order of Nature: Pragmatist theory of belief, religion, and design in the universe (Readings in Pragmatism Book 8). Local Vandals Publishing.##Peirce, C. S. (2021). Deduction, Induction, and Hypothesis (Readings in Pragmatism). Independently published.##Peirce, C. S., & Fisher, J. (2021). Readings in Pragmatism. Independently published.##Pimm, D. (2002) Symbols and Meanings in School Mathematics, Routledge eBooks.##West, H. (2022). Charles Sanders Peirce in His Own Words: 100+ Famous Quotes. Independently published.##Yelle, R. (2012). Semiotics of Religion: Signs of the Sacred in History (Bloomsbury Advances in Semiotics). Bloomsbury Academic. ##

تحلیل ساختارتزئینات مناره‌های آجری خراسان در دوران غزنوی و سلجوقی A Structural Analysis of the Ornaments of the Ghaznavid and Saljuq Brick Minarets in Khorasan, Iran 1 1 تزئینات؛ جز جدانشدنی‌و عمده در معماری اسلامی است.تزئینات آجری در سده 2 و 3 هجری شروع شد ودر عصر سلجوقی و غزنوی در حیطه جغرافیائی خراسان به اوج عظمت خود رسید. در این پژوهش به دو سؤال پاسخ داده میشود:الف:ساختار وویژگی بصری‌تزئینات آجری مناره­های، ایاز، کرات، فیروز‌آباد و خسروگرد در خراسان چیست؟ ب- وجود افتراق و اشتراک تزئینات بصری مناره‌های دوره غزنوی و سلجوقی در خراسان چیست؟ در این دوره آمود (پوسته روئی بنا) و زمود(جداره اصلی) با هم اجرا شده است. در دوره سلجوقی فرم های‌تزئینی در دیواره‌ها و پوشش‌ها، سقف‌ها و مناره‌ها ابداع شد که مهم‌ترین ویژگی آن یکی شدن آمود و‌زمود است که در این پژوهش به تحلیل فرم و تکرار نقوش مشابه در کاربرد معنایی در مناره های راهبر با فاصله جغرافیایی متفاوت است. هدف پژوهش، مطالعه تزئینات مناره­های آجری خراسان در دوره غزنویان و سلجوقیان است. رویکرد تحقیق، کیفی بوده و‌روش تحقیق توصیفی، تحلیلی و تاریخی است. روش تحقیق بر پایه‌ بازشناسی‌نقوش، تحلیل وارزیابی تزئینات آجری مناره‌های ذکرشده استوار است.بنابراین‌تزئینات آجری مناره‌های فیروزآباد، ایاز، خسروگرد، کرات مورد مطالعه وتحلیل است که نقوش آن‌ها از نظر بصری و تجسمی دست‌مایۀ شناخت خواهد‌بود.جمع آوری داده ها، کتابخانه‌ای و به ویژه میدانی شامل عکاسی و برداشت میدانی است. یافته ها و‌نتایج نشان می‌دهد که ساختار کلی مناره‌ها را می توان در عناصرس سازنده: تاج، ساقه، پایه، حمیل ها وشرفه ها بررسی نمود. تزئینات آجری در‌عناصر شکل‌دهنده مناره‌ها اجرا شده است. تکنیک مورد استفاده، چیدمان و گل‌انداز‌های متنوعی از آجرکاری عصر سلجوقی و غزنوی است.‌مصالح مورد استفاده منحصرا به آجرمحدود است.تزئینات در تاج مناره‌ها شامل‌: گل‌انداز‌های مرکب، شرفه، خطوط کوفی‌بنائی و در ساقه شامل: حمیل‌ها، رگ‌چین‌ها، قطب‌نما و در پایه مناره: آجرچینی‌های هفت رجی هستند.   2 Decoration is an integral and key part of Islamic architecture, and Iranian minarets of the 11th and 12th centuries CE areuniquely characterized among others by ornamental brickwork. The tradition of brickwork decoration, with its earliest attestations in the 8th and 9th centuries CE, would climax in the Saljuq and Ghaznavid periods, notably in Greater Khorasan. Itmanifestsitself starkly in the lofty shafts of minarets used for navigational purposes.Saljuqbuilders pioneered the richest decorationson walls and coverings, ceilings and minarets, with their foremost attainment being the :union: of revetment (āmoud) withmainstructure. The present paperexplores decorations ofthe minaret towersin historical Khorasan, with the scope of the research narrowed down to the Ghaznavid and Saljuq examples. Adopting aqualitative approach,it represents a descriptive, analytical and historical research. Hence, the decorations and functions of the major minarets from theconcerned timespan, viz.Minaret of, Mil-e Ayāz at Sang Bast, Minaret of Khowsrogerdin Sabzevar, Minaret of Firuzabad in Bardaskan, and Minaret of Keratin Taybad, wereanalyzed technically and visually.The theoretical framework rests on examining the brick ornamentations of the minarets. Data were collected through library research but also more importantly through fieldwork, which involved photography and field documentation. Drawing on the findings of the study, the structure of the minarets is divisible into four general parts: thecap, shaft, base, and sharafe (or ambulatory).Brick is the sole masonry used, and theattested decorative techniques include variousbrickbond layouts as well as inscriptions. Each structural part almost unvaryingly shows specific sets of ornaments. Hence, intricatebrickwork geometric patterns (golandazes)occur on the cap, bannaiKufic inscriptions on thesharafe,brick bond patterns,hamils, and a “compass arrow” on the shaft, and bonds of seven courses on the base. The ornamental brickworks of the Ghaznavid and Saljuq periodshave not yet been subject of a serious scholarship, and the related art represented on the minarets of Khorasan remains unintroducedas yet. Anappraisal of the decorations will bring to light a further aspect of the Ghaznavid and Saljuq artistic traditions that can inspire contemporary architecture. This paper addresses the following two questions: What are the structure and visual attributes of the brick ornaments on the minarets of Aiaz, Kerat, Firuzababd and Khowsrogard in Khorasan? What are the shared and differentiating factors in the visual ornaments of the Ghaznavid and Saljuq minarets in Khorasan? 19 34 2023/09/192023/02/4 1401/11/15 2024/07/82024/06/23 1403/4/3 علیرضا شیخی Alireza Sheikhi دانشگاه هنر Iran a.sheikhi@art.ac.ir عاطفه بدیعی گورتی Atefeh BadieeGavarti موسسه آموزش عالی فردوس Iran a.badiei92@gmail.com Khorasan Ghaznavid Saljuq minaret decorations خراسان غزنوی سلجوقی مناره تزئینات -HillenBerand,Robert.,1994,Islamic Architecture(form, function & meaning Edinburgh: Edinburgh University Press##- افشارآرا،محمدرضا؛1380،(خراسان و حکمرانان ،یا،تاریخ استانداری خراسان از آغاز تا پایان عصر قاجاریه).تهران:محقق.##-بزرگمهری ، زهره؛پیرنیا ، محمد کریم؛ 1381،(مصالح ساختمانی (آمود و زمود در بناهای کهن ایران).تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور(پژوهشگاه).##- پوپ ، آرتور؛1387،(سیری در هنرتاریخ ایران (ازدوران پیش از تاریخ تا به امروز)، ترجمه سیروس پرهام، جلدسوم ،تهران: خجسته.##- زمرشیدی ، حسین؛1367، (کاشیکاری ایران)،گلچین معقلی ،جلد اول ، تهران: کیهان.##- فرانک ،آیرین؛ برانسون، دیوید؛1376،(جاده ابریشم) ، ترجمه محسن ثلاثی، تهران:سروش.##- ماهرالنقش،محمود؛1362،(طرح و اجرای نقش درکاشیکاری(دوره اسلامی) (دفتر معقلی) ، جلد اول ،تهران:رضا عباسی.##- ماهرالنقش ،محمود ؛ 1381،(آجرکاری ایران)، تهران: سروش.##- موسوی بجنوردی ، کاظم ؛1380، (تاریخ جامع ایران) ، جلد هجدهم ،تهران: مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی.##-‌نعیما،غلامرضا؛ 1394، (سیرتحول معماری ایران در آغاز دوران اسلامی تا دوران تیموری) ،جلد اول، تهران: سروش دانش.##-حاتم،‌غلامعلی؛استیری،نفیسه؛1388،بررسی تزئینات آجرکاری در مناره خسروجرد سبزوار،(فصلنامه نقش مایه) ، سال دوم ،شماره 3 ،بهاروتابستان ،ص45 تا ص 51.##- شکفته، عاطفه، احمدی، حسین و عودباشی، امید؛ 1394 ، تزئینات آجرکاری سلجوقیان و تداوم آن در تزئینات دوران خوارزمشاهی و ایلخانی، (فصلنامه پژوهش های معماری اسلامی)، شماره 6 ،سال سوم ، بهار ،ص93 تا ص111. ##

روش‌های تشخیص دانه‌بندی و رطوبت بهینه خاک در ساختارهای خاکی به شیوه خاک‌کوبیده Suitable Aggregate and Optimal Soil Moisture Detection Method in Implementing Earthen Structures with Rammed Earth Technique 1 1 خاک یکی از قابل دسترس­ترین مصالح طبیعی می باشد که به صورت بسیار ارزان در بسیاری از نقاط جهان استفاده می شود. در معماری عموما خاک به شیوه های متفاوتی در ترکیب با آب و دیگر مصالح مورد استفاده قرار می‌گیرد. این مصالح خاکی عموما در سه سیستم ساختمانی متفاوت از جمله سیستم­های ماسونری، سیستم­های منولوتیک و سیستم­های پرکننده عمل می­کنند. یکی از سیستم­های مطرح در سازه­های خاکی؛ سیستم­های منولوتیک یا یکپارچه بوده است که عناصر معماری و ملات به صورت یک کل یکپارچه عمل نموده و به هم پیوند میخورند. روش اجرایی خاک کوبیده در میان شیوه های های متفاوت خاکی به عنوان یکی از سیستم های ساختمانی منولولتیک می باشد که از طریق ریختن خاک در میان قالب های چوبی و یا فلزی و کوبیدن آنها، امکان ایجاد دیوارهای سازه ای قوی را فراهم می آورد. این روش ساخت و ساز در بسیاری از نقاط جهان و بخصوص در اروپا رواج داشته است. در فرآیند اجرای بناها با خاک­کوبیده یکی از مهمترین موضوعات، شناسایی و تشخیص خاک مناسب از نظر دانه بندی و رطوبت بهینه جهت کوبیدن و شکل دادن به دیوار است. اگرچه بسیاری از پژوهش ها در تلاشند که به ارائه یک نسبت و درصد مشخص از دانه بندی و رطوبت بپردازند، اما از آنجا که ماهیت مصالح خاک با دیگر مصالح نوین متفاوت بوده و خاک هر منطقه واجد ویژگی های خاص و متفاوتی میباشد لذا ارائه درصدهای مشخص و تعریف شده نمی­تواند سازندگان در هر منطقه را به اجرای صحیحی از این شیوه ساختمانی راهنمایی کند و تنها مخاطبان را به یک شناخت نسبی از این ترکیبات می رساند. برای تشخیص خاک مناسب و رطوبت بهینه، آزمون­های مختلفی پیشنهاد می­شود که انجام این آزمونها بر روی خاک محل می­تواند سازندگان را در شناخت دقیق یاری رساند. این مقاله مبتنی بر یک پژوهش مروری است که نویسندگان می­کوشند با مطالعات و تحلیل­های کتابخانه­ای به ارائه راهکارهای مناسب جهت تشخیص دانه­بندی و رطوبت بهینه برای دیوارهای خاک­کوب دست یابند.   2 Soil is one of the natural materials that is cheap, easily available and used in many parts of the world. Generally, in architecture soil is used in different methods in combination with water and other materials. This earthen material operates generally in three different building systems, including Masonry systems, monolithic systems, and filler systems. One of the most important systems in earthen structures have been the monolithic or integrated systems in which architectural and mortar elements act as integrated and are interconnected. Execution technique of rammed earth among different soil techniques is one of the monolithic building systems that allow constructing strong structural walls by pouring the soil in wooden or metal molds and ramming it. This technique has become popular in many parts of the world, especially in Europe. In the process of constructing buildings with rammed earth, has been one of the most important issues to identify and assessing suitable soil for aggregate and appropriate moisture for ramming and shaping the wall. Although many studies have tried to provide a specific ratio and percentage of aggregate and optimal moisture, but due to the nature of soil materials which is different from other new materials and the soil of each region has special and different characteristics, therefore providing definite percentages is not possible to guide the builders of each region for proper execution of this technique. In order to identify the appropriate soil and optimal moisture in the rammed earth technique, various tests are suggested, that by performing these tests on local soil can help the builders to accurately identify the soil and optimal moisture. This paper, based on the empirical-field research method and library studies, an attempt has been made to provide appropriate solutions for assessing suitable soil for rammed earth walls.   35 50 2023/09/192023/02/42023/05/14 1402/2/24 2024/07/82024/06/232024/07/8 1403/4/18 سمیه امیدواری Somayeh Omidvari دانشگاه Iran s.omidvari@sau.ac.ir فاطمه فقیه خراسانی fatemeh faghih دانشگاه علم و هنر Iran ffkhorasani@gmail.com Soil Structure Rammed Earth Diagnostic Tests Soil Aggregate Optimum Moisture ساختارهای خاکی خاک‌کوبیده آزمون های تشخیص دانه بندی خاک رطوبت بهینه 1. Adolfo Preciado, Karla Ayala, Saúl Torres, Karla Villareal, Nayar Gutiérrez, America Flores and Vanessa Hernandez, 2017. Performance of a Self-Build Rammed Earth House in a High Seismic Zone Of Mexico, 3rd International Conference on Protection of Historical Constructions Lisbon, Portugal.##2. Berglund, M. Rammed-Earth Portfolio; New forming techniques make houses competitive, but hardly dirt cheap. Fine Homebuilding. August/September 1986, 35.##3. Birznieks, L. (2013). Design and building with compressed earth. MSC Thesis.##4. Blondet, Vargas and Tarque,” Available Low-Cost Technologies to Improve the Seismic performance of Earthen House in Developing Countries”, The 14 th Wold Conference on Earthquake Engineering October 12-17, 2008, Beijing, China, 2008.##5. Boltshauser, Roger & Rauch, Martin (2011). Haus Rauch: ein Modell moderner Lehmarchitektur - The Rauch house: a model of advanced clay architecture. Basel: Birkhäuser##6. D. Silveira, H. Varum & A. Costa, " Rehabilitation of an important cultural and architectural heritage: the traditional", www.witpress.com, ISSN 1743-3541 (on-line) WIT Transactions on Ecology and the Environment, Vol 102, 2007 ##7. Dabaieh, Marwa (2011) .Building with Rammed Earth -A practical experience with Martin Rauch, Basehabitat summer school.##8. Dayton, L. Saving mud monuments, New Scientist, 25 May 1991, pp. 38-42##9. Earth Building Association of Australia, 2001, Earth Building Book. Draft for Comment. Draft Code 05/01. Earth Building Association of Australia, Wangaratta, Australia.##10. Easton, D. (2007). Completely Revised Edition. The Rammed Earth House. Vermont: Green.##11. Easton, D. 1996. The rammed earth house. White River Junction, Vt.: Chelsea Green Pub. Co.##12. Houben, H. and Guillaud H., 1994, Earth Construction, A comprehensive Guide. Intermediate Technology Publications, London, UK.##13. Keable, J., 1996, Rammed Earth Structures. A code of Practice. Intermediate Technology Publications, London, UK.##14. Keable, Julian (2011). Rammed Earth Structures; a code of Practice. Warwickshire: Practical Action Pub.##15. Ladan Taghiloha, 2013. Using rammed earth mixed with recycled aggregate as a construction material, Master of Civil Engineering, Escola de camins.##16. Manish Kumar Sahu, Lokesh Singh, “Critical review on types of bricks type 4: Adobe Bricks”, International Journal of Mechanical and Production Engineering, Volume- 5, Issue-11, Nov.-2017.##17. McHenry, P. G., 1984, Adobe and Rammed Earth Buildings. Design and Construction. A WileyInterscience Publication, New York, USA.##18. Minke, Gernot, 2006, Building with Earth. Design and Technology of a Sustainable Architecture, Publishers for Architecture, Basel • Berlin • Boston##19. MOPT (Ministerio de Obras Publicas y Transportes), 1992. Bases Para el Diseno y Construction con Tapial., Madrid.##20. New Mexico Adobe and Rammed Earth Building-Code, 1991. Published by Regulation & Licensing Department, Construction Industries Division, General Construction Bureau, Santa Fe, New Mexico.##21. Nicholas J. “D’Ambra,2016, Rammed Earth Compressive Testing Using Soils From San Luis Obispo”, California Polytechnic State University San Luis Obispo.##22. Norton, J., 1997, Building with Earth. A handbook. Second Edition, Intermediate Technology Publications, London, UK.##23. NZS 4298:1998, New Zealand Standard. Materials and Workmanship for Earth Buildings. Standard New Zealand, Wellington, New Zealand.##24. Saxton, B. and Coventry, K. 1995. The Engineering Performance of Cob. In: Watson L. and Harries R. (ed) Out of Earth II, National Conference on Earth Buildings organised by the Centre for Earthen Architecture of the University of Plymouth. Plymouth: University of Plymouth, pp.65-77. ##25. Saxton, R. H. 1995. The performance of cob as a building material. The Structural Engineer. Volume 73 No. 7, 111-115. ##26. Taghiloha, Ladan. 2013,” Using rammed earth mixed with recycled aggregate as a construction material”, Master of Civil Engineering, UPC university.##27. Vasilios Maniatidis & Peter Walker, 2003, “A Review of Rammed Earth Construction”, Natural Building Technology Group Department of Architecture & Civil Engineering University of Bath.##1. Adolfo Preciado, Karla Ayala, Saúl Torres, Karla Villareal, Nayar Gutiérrez, America Flores and Vanessa Hernandez, 2017. Performance of a Self-Build Rammed Earth House in a High Seismic Zone Of Mexico, 3rd International Conference on Protection of Historical Constructions Lisbon, Portugal.##2. Berglund, M. Rammed-Earth Portfolio; New forming techniques make houses competitive, but hardly dirt cheap. Fine Homebuilding. August/September 1986, 35.##3. Birznieks, L. (2013). Design and building with compressed earth. MSC Thesis.##4. Blondet, Vargas and Tarque,” Available Low-Cost Technologies to Improve the Seismic performance of Earthen House in Developing Countries”, The 14 th Wold Conference on Earthquake Engineering October 12-17, 2008, Beijing, China, 2008.##5. Boltshauser, Roger & Rauch, Martin (2011). Haus Rauch: ein Modell moderner Lehmarchitektur - The Rauch house: a model of advanced clay architecture. Basel: Birkhäuser##6. D. Silveira, H. Varum & A. Costa, " Rehabilitation of an important cultural and architectural heritage: the traditional", www.witpress.com, ISSN 1743-3541 (on-line) WIT Transactions on Ecology and the Environment, Vol 102, 2007 ##7. Dabaieh, Marwa (2011) .Building with Rammed Earth -A practical experience with Martin Rauch, Basehabitat summer school.##8. Dayton, L. Saving mud monuments, New Scientist, 25 May 1991, pp. 38-42##9. Earth Building Association of Australia, 2001, Earth Building Book. Draft for Comment. Draft Code 05/01. Earth Building Association of Australia, Wangaratta, Australia.##10. Easton, D. (2007). Completely Revised Edition. The Rammed Earth House. Vermont: Green.##11. Easton, D. 1996. The rammed earth house. White River Junction, Vt.: Chelsea Green Pub. Co.##12. Houben, H. and Guillaud H., 1994, Earth Construction, A comprehensive Guide. Intermediate Technology Publications, London, UK.##13. Keable, J., 1996, Rammed Earth Structures. A code of Practice. Intermediate Technology Publications, London, UK.##14. Keable, Julian (2011). Rammed Earth Structures; a code of Practice. Warwickshire: Practical Action Pub.##15. Ladan Taghiloha, 2013. Using rammed earth mixed with recycled aggregate as a construction material, Master of Civil Engineering, Escola de camins.##16. Manish Kumar Sahu, Lokesh Singh, “Critical review on types of bricks type 4: Adobe Bricks”, International Journal of Mechanical and Production Engineering, Volume- 5, Issue-11, Nov.-2017.##17. McHenry, P. G., 1984, Adobe and Rammed Earth Buildings. Design and Construction. A WileyInterscience Publication, New York, USA.##18. Minke, Gernot, 2006, Building with Earth. Design and Technology of a Sustainable Architecture, Publishers for Architecture, Basel • Berlin • Boston##19. MOPT (Ministerio de Obras Publicas y Transportes), 1992. Bases Para el Diseno y Construction con Tapial., Madrid.##20. New Mexico Adobe and Rammed Earth Building-Code, 1991. Published by Regulation & Licensing Department, Construction Industries Division, General Construction Bureau, Santa Fe, New Mexico.##21. Nicholas J. “D’Ambra,2016, Rammed Earth Compressive Testing Using Soils From San Luis Obispo”, California Polytechnic State University San Luis Obispo.##22. Norton, J., 1997, Building with Earth. A handbook. Second Edition, Intermediate Technology Publications, London, UK.##23. NZS 4298:1998, New Zealand Standard. Materials and Workmanship for Earth Buildings. Standard New Zealand, Wellington, New Zealand.##24. Saxton, B. and Coventry, K. 1995. The Engineering Performance of Cob. In: Watson L. and Harries R. (ed) Out of Earth II, National Conference on Earth Buildings organised by the Centre for Earthen Architecture of the University of Plymouth. Plymouth: University of Plymouth, pp.65-77. ##25. Saxton, R. H. 1995. The performance of cob as a building material. The Structural Engineer. Volume 73 No. 7, 111-115. ##26. Taghiloha, Ladan. 2013,” Using rammed earth mixed with recycled aggregate as a construction material”, Master of Civil Engineering, UPC university.##27. Vasilios Maniatidis & Peter Walker, 2003, “A Review of Rammed Earth Construction”, Natural Building Technology Group Department of Architecture & Civil Engineering University of Bath. ##

گونه‌شناسی الگوهای هندسی آجرکاری تزیینات ورودی، جدارهای داخلی و خارجی خانه-های قاجار و پهلوی اهواز Typology of brickwork geometric patterns in entrance decorations, interior and exterior walls of Qajar and Pahlavi houses in Ahvaz 1 1 گذشته معماری ایران با الگوهای متنوع و نقوش هندسی گره خورده­است، چنان­که برای ایجاد آرایه‌های تزیینی بناها و شهرها از نقوش هندسی استفاده می­شده‌است. شهر اهواز یکی از شهرهایی است که در بافت قدیم خود خانه­هایی با آرایه‌های تزیینی دارد. این آرایه‌ها در ورودی بناها و جداره­های داخلی و خارجی ساختمان­ها، اغلب از نوع آجری هستند و از ترکیب متنوع نقوش هندسی و تغییر در الگوی چینش آجر ساخته شده­اند و همین امر، تزیینات آجری خانه‌های اهواز را از حیث مطالعاتی ارزشمند می­نماید بر همین اساس مهم­ترین پرسش­ این پژوهش این است که الگوهای هندسی تزئینات آجری خانه­های اهواز به چند گونه تقسیم می­شوند؟ میزان فراوانی هر نوع از تزئینات به تفکیک جداره­های داخلی و خارجی چقدر است؟ لذا هدف از این پژوهش پاسخ  به پرسش­های مطرح­شده و تعیین معیارهایی برای سنجش تزئینات معماری است. روش تحقیق به­صورت ترکیبی از روش­های پیمایشی و تفسیری_تاریخی است. اطلاعات از طریق کتابخانه­ای و بررسی میدانی جمع­آوری شده­است. جامعه نمونه متشکل از خانه‌های شناسایی شده دوره قاجار و پهلوی با تزیینات آجری است که به روش آنتروپی_شانون وزن­دهی شده‌اند، سپس با استفاده از نرم‌افزارهای آماری و به روش ویکور، اطلاعات حاصل از بررسی جامعه نمونه تحلیل شده­است. سرانجام با تحلیل منطقی نتیجه­گیری می‌شود که آرایه‌های تزیینی خانه‌های اهواز مانند کالبد آن­ها افزون‌بر زیبایی، دارای تنوع و کارکردی مانند تهویه هوا،  عبورومرور آسان برای عابران بیرون از خانه، محرمیت فضایی در خانه، ایجاد سطح بیشتر در طبقات بالایی، ایجاد سایه بر دیوارها و دفع حرارت، جلوگیری از ریزش باران بر بخشی از نمای ساختمان، ایجاد تنوع رنگ و تنوع تزیین و تنوع فرم هستند و همچنین برای سنجیدن تزیینات می‌توان از ملاک­هایی مثل الگوهای هندسی، نوع تزیین، تناسبات، نسبت تزیین به جداره، روابط و چیدمان آن­ها بهره‌ برد. در آخر الگوهای هندسی پایه تزئینات آجری به تفکیک دوره ساخت، معرفی شدند.  2 The history and past of Iran's architecture is tied to various patterns and geometric motifs, as geometric motifs have been used to create decorative arrays of buildings and cities. Ahvaz city is one of the cities that has houses with decorative arrays in its old structure. These arrays at the entrance of the buildings and the internal and external walls of the buildings are often of the brick type, which act as the side shell of the building and are made of a variety of geometric motifs and changes in the pattern of the arrangement of bricks. The brick decorations of Ahvaz houses are valuable in terms of studies. The most important research questions are, "How many types are the geometric patterns of the brick decorations of Ahvaz houses divided into?" and "What is the frequency of each type of decoration, separately for internal and external walls?" Therefore, the purpose of this research is to identify the geometric patterns in the decorations of Ahvaz houses, and at the same time, the question raised in the research is answered. The research method is a combination of survey and historical-interpretive methods. The information has been collected through library and personal studies. The data test is based on Vicor's analytical method. The sample population consists of identified Qajar and Pahlavi period houses with brick decorations that are weighted by Shannon-entropy method, then the information obtained from the sample population survey was analyzed using statistical software and the Victor method. Finally, with logical analysis, it is concluded that the decorations of the Ahvaz houses, like their bodies, are in accordance with the climate and have visual and structural diversity. The decorative arrays of Ahvaz houses are more than beautiful, with diversity and functions such as air conditioning, easy passage for passers-by outside the house, spatial privacy in the house, creating more surface on the upper floors, creating shade on the walls and dissipating heat, preventing rain from falling on a part of the house. The facade of the building is to create variety of colors and variety of decoration and variety of form. It was also concluded that criteria such as geometric patterns, type of decoration, proportions, ratio of decoration to the wall, relationships and their arrangement can be used to measure decorations. 51 72 2023/09/192023/02/42023/05/142023/02/27 1401/12/8 2024/07/82024/06/232024/07/82024/04/20 1403/2/1 نسترن مرادیانی Nastaran Moradiani گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان، اهواز، ایران Iran architect.nastaran.moradiani@gmail.com حامد حیاتی Hamed Hayaty گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان، اهواز، ایران Iran hamedhayaty@yahoo.com geometric patterns brick decorations Ahvaz houses Qajar architecture Pahlavi architecture الگوهای هندسی تزیینات آجری خانه‌های اهواز معماری قاجار معماری پهلوی. Noune##منابع:##آزادی، فریبا و طاووسی؛ محمد (1385). کیمیای آجر و نقش در گنبد خاگی مسجد جامع اصفهان. دو فصلنامه مدرس هنر، 1: 29_44.##آهنی، فاطمه (1396). بررسی سطوح مختلف عملکرد تزیینات در معماری ایران (دوره اسلامی). همایش جایگاه نقوش تزیینی در کیفیت بصری آثار هنر اسلامی، تهران. https://civilica.com/doc/670602##احمدپور، سیده مرضیه؛ مظهری، محمد ابراهیم و احمدپوریان، سید ایمان (1392). ارتباط آرایه ها و تزیینات معماری با فرهنگ و تاثیر آن بر پایداری محله نمونه موردی: تزیینات سردر خانه های اهواز. همایش ملی معماری، شهرسازی و توسعه پایدار، مشهد. https://civilica.com/doc/239233##امیری، مقصود (1386). تصمیم‌گیری گروهی برای انتخاب ابزار ماشین با استفاده از روش ویکور فازی. مطالعات مدیریت صنعتی، 16: 167_188.##بلیلان اصل، لیدا؛ ستارزاده، داریوش؛ خورشیدیان، ساناز و نوری، مریم (1390). بررسی ویژگی‌های هندسی گره‌ها در تزیین‌های اسلامی از دیدگاه هندسه فرکتال، شهر ایرانی_ اسلامی، 6: 83_ 95.##بمانیان، محمدرضا و زندی، مسلم (1396). مسکن ایرانی و سبک زندگی. چاپ اول، تهران: انتشارات اول و آخر.##بورکهارت، تیتوس (1393). هنر اسلامی؛ زبان و بیان. ترجمه مسعود رجب‌نیا. چاپ دوم، تهران: سروش.##بورکهارت، تیتوس (1392). هنر مقدس. ترجمه جلال ستاری. چاپ ششم، تهران: سروش.##پیرنیا، محمدکریم (1389). سبک‌شناسی معماری ایرانی. ویراسته علی‌محمد رنجبرکرمانی. چاپ نهم، تهران: سروش دانش.##تابان، محسن؛ پورجعفر، محمدرضا؛ بمانیان، محمدرضا و حیدری، شاهین (1391). تأثیر اقلیم بر شکل تزیینات معماری با تکیه بر تحلیل میزان سایه اندازی خوون‌چینی‌های آجری بافت تاریخی دزفول. نقش جهان، دوره 2، 3: 79_90.##حاتم، غلام‌علی (1379). معماری ایران در دوره سلجوقی. چاپ اول، اصفهان: جهاددانشگاهی.##حامی، احمد (۱۳۷۱). مصالح شناسی. چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.##حبیبی، آرش و آفریدی، صنم (1401). تصمیم‌گیری چند شاخصه (قطعی و فازی ) چاپ اول، تهران: نارون دانش.##حسن زاده، مینا و رجایی باغسرخی، امیر (1397). بررسی نظام هندسی و نمادین آجرکاری های سقف های مسجد جامع اصفهان. مجموعه مقالات اولین همایش ملی آجر و آجرکاری در هنر و معماری ایران (جلد سوم). به کوشش مهدی مکی‌نژاد. تهران: فرهنگستان هنر. 7_30.##خورسندی کوهانستانی، احسان‌اله و قاراخانی، علیرضا (1396). مفهوم شناسی تزئینات، مصالح، نمادها و سمبل ها مورد استفاده در معماری ایرانی- اسالمی. کنفرانس پژوهش‌های معماری و شهرسازی اسلامی و تاریخی، شیراز. https://civilica.com/doc/652998##داداشی، ایرج (1397). کیهان شناسی و نمادپردازی عناصر در ساخت آجر-مواد و مصالح صناعات بر اساس رای میرفندرسکی و به روایت نامه جوانمردان. مجموعه مقالات اولین همایش ملی آجر و آجرکاری در هنر و معماری ایران (جلد سوم). به کوشش مهدی مکی‌نژاد. تهران: فرهنگستان هنر. 177_198.##رشوند، زینب (1391). تبیین مفاهیم تزیینات هندسی آجرکاری معماری سلجوقی. ماهنامه کتاب ماه هنر، ۱۶۳: ۸۶_۹۱.##رضایی میرقاید،گلشن؛ محمدی، نیلوفر و جانی پور، بهروز (1397). نمادگرایی مفهومی در تزیینات و آرایه های سر در بناهای بافت مرکزی اهواز. نخستین کنفرانس ملی شهر ایرانی اسلامی، تهران. https://civilica.com/doc/798565##رفیعی، مهسا (1401). تصمیم‌گیری چند معیاره به روش ویکور. https://modireamari.org. آبان 1402.##زارع، محمد (1398). بررسی و نقش ورودی در معماری مسکونی ایران با نگاهی بر ورودی های خانه های دوره قاجار، ششمین کنفرانس ملی فناوری‌های نوین در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی، تهران. https://civilica.com/doc/989201##زرگرزاده‌دزفولی، مجتبی؛ لاری‌بقال، کیانوش؛ سالاری‌نسب، نجمه و بابایی‌مراد، مهناز (1395). خوون‌چینی، تکامل و تناسبات ابعاد آجر در نماسازی‌های آثار معماری دزفول. مطالعات معماری ایران، 9: 47_66.##شاه‌پسند‌زاده، بابک (1397). آجر به منزله عنصری هویت بخش در معماری ایرانی اسلامی(مطالعه موردی: کارکرد هویت بخشی تزئینات آجری در معماری سبک رازی). مجموعه مقالات اولین همایش ملی آجر و آجرکاری در هنر و معماری ایران (جلد سوم). به کوشش مهدی مکی‌نژاد. تهران: فرهنگستان هنر. 31_46.##شجاعی، عاطفه و سعدوندی، مهدی (1395). بازخوانی حس تعلق به مکان در خانه های اهواز، دومین کنفرانس سالانه پژوهش‌های معماری، شهرسازی و مدیریت شهری، تهران. https://civilica.com/doc/560820##شیخی، علیرضا و نجاری، منیره (1396)، مطالعه تزئینات نما و سردر خانه‌های تاریخی دوران قاجار و پهلوی در مشهد، خراسان بزرگ، سال هشتم، 28: 1_ 20.##شیخی، علیرضا و نعمتی بابایلو، علی (1397). آجرکاری خانه های قاجاری تبریز به مثابه آرایه های معملرانه بومی. مجموعه مقالات اولین همایش ملی آجر و آجرکاری در هنر و معماری ایران (جلد سوم). به کوشش مهدی مکی-نژاد. تهران: فرهنگستان هنر. 331_348.##شیعه، اسماعیل؛ دانشپور، سید عبدالهادی و روستا، مریم (1393). تدوین مدل شاخص‌های مکانی پایداری اجتماعی به کمک روش دلفی و تکنیک شانون. معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 19، تابستان 1396 : 129_ 119.##علیزاده، سیامک؛ صالحی، سحر و امامی‌فر، نظام‌الدین (1392)، بررسی نقوش مقابر آجری درفول، پیکره، پاییز و زمستان 1392: 59_ 68.##فلاحت، محمدصادق (1385). مفهوم حس مکان و عوامل شکل‌دهنده آن. هنرهای زیبا، 26: 57_66.##کیانی، محمدیوسف (1384). تاریخ هنر معماری ایران در دوره اسلامی. چاپ هفتم، تهران: سمت.##کیانی، محمدیوسف (1376). تزیینات وابسته به معماری ایران دوره اسلامی. ویراسته هوشنگ انصاری. چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی.##کیانی، محمدیوسف (1376). معماری ایران دوره اسلامی. گردآورنده محمدیوسف کیانی. چاپ اول، تهران: سمت. 265_294.##کیانی، مصطفی (1392). جایگاه هنر آجرکاری تزیینی در معماری دوره پهلوی اول، هنرهای زیبا، دوره 18، 1: 15_28.##گروت، لیندا و وانگ، دیوید (1396). روش‌های تحقیق در معماری. ترجمه علیرضا عینی‌فر. چاپ نهم، تهران: دانشگاه تهران.##ماهرالنقش، محمود (1381). میراث آجرکاری ایران. چاپ اول، تهران: انتشارات سروش.##مجتهدزاده، روح‌الله و نام‌آور، زهرا (1395). در جستجوی هویت شهری اهواز. ویراسته شادی جلیلی. چاپ اول، تهران: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.##محمدی، میترا و یگانه، منصور (1397). عوامل ارتقادهنده کیفیت بصری در آجرچینی پارامتریک نماهای معاصر. مجموعه مقالات اولین همایش ملی آجر و آجرکاری در هنر و معماری ایران (جلد سوم). به کوشش مهدی مکی-نژاد. تهران: فرهنگستان هنر. 87_108.##منصوری‌جزآبادی، جمیله؛ حسینی، سید هاشم و شاطری، میترا (1396). بررسی و مطالعه مضامین نقوش کاشیکاری در حمام‌های تاریخی شهر اصفهان از آغاز دوره صفویه تا اواخر عصر قاجار، اثر، 76: 73_88.##منتظرالحجه، مهدی؛ شریف‌زاده، مجتبی و دهقان، سهیلا (1395). ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر حس مکان در مراکز محله‌های شهری (مطالعه موردی: مراکز محله‌های شیخداد و شهرک دانشگاه در یزد). مطالعات شهر ایرانی_ اسلامی، 26: 43_54.##موسویان، سمیه. (1396)، جایگاه هندسه مقدس در بازشناسی هویت معماری سنتی ایران، مطالعات ملی، سال 18: 99_ 118.##مهدی‌زاده ‌سراج، فاطمه؛ تهرانی، فرهاد و ولی‌بیگ، نیما (1390). به‌کارگیری مثلث‌های هنجار در محاسبات ریاضی و پیاده‌سازی هندسه در ساخت و اجرای معماری سنتی ایران. مرمت آثار و بافت‌های تاریخی، فرهنگی، بهار و تابستان 1390، 1: 15_26.##مهدی‌زاده سراج، فاطمه و میرزایی، فهیمه (1397). مقایسه تطبیقی فرآیند تولید آجر و مصالح ساختمانی رایج با عملکرد مشابه از نظر پایداری. مجموعه مقالات اولین همایش ملی آجر و آجرکاری در هنر و معماری ایران (جلد سوم). به کوشش مهدی مکی‌نژاد. تهران: فرهنگستان هنر. 109_124.##مهدی‌نژاد‌مقدم، لاله و گودرزی، مصطفی (1393). محراب و نقوش به کاررفته در آن (دوره سلجوقی و ایلخانی). نقش مایه، دوره 8، 19: 7_18.##نجیب‌اوغلو، گل‌رو (1398). هندسه و تزیین در معماری اسلامی: (طومار توپقاپی). ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی. چاپ سوم، تهران: روزنه.##نعیما، غلامرضا (1376). دزفول شهر آجر. ویراسته هوشنگ انصاری. چاپ اول، تهران: انتشارات میراث فرهنگی.##نوری‌جمشیدی، زینب؛ ولی‌بیگ، نیما و کیانی، مصطفی (1398). مطالعه مقایسه‌ای نقوش آجری نماهای تجاری_ مسکونی شهرهای اصفهان و تهران در دوره پهلوی اول، هنرهای زیبا، 4: 49_59.##نوری‌شادمهانی، رضا و فیض‌حداد، زهرا (1390). تزیینات آجرکاری خوون‌چینی در بافت قدیم دزفول (براساس گفته‌های معماران سنتی). همایش ملی باستان‌شناسی و معماری سازه‌های آبی دزفول، دزفول. https://civilica.com/doc/164983##ورجاوند، پرویز (1376). معماری ایران دوره اسلامی. گردآورنده محمدیوسف کیانی. چاپ اول، تهران: سمت. 223_242.##ویلبر، دونالد (1376). معماری ایران دوره اسلامی. گردآورنده محمدیوسف کیانی. چاپ اول، تهران: سمت. 423_440.##هوشمند شعبان‌آبادی، فرانک، ولی‌بیگ، نیما؛ بهزادفر، مصطفی و فیضی، محسن (1400)، تحلیل اثر ویژگیهای هندسی پرکاربرد در ساختار جداره میدانهای تاریخی شهر تهران، معماری و شهر پایدار، سال نهم، 1: 27_ 38. ##

حفاظت و توسعه جامعه‌مبنا؛ به سوی برنامه‌ریزی مشارکتی در مدیریت میراث شهری Community-Led Conservation and Development; Towards Participatory Planning in Urban Heritage Management 1 1 رویکرد حفاظت و توسعه یکپارچه هرچند مفهومی جامع را به خود اختصاص می‌دهد اما همچنان در معرض چالش‌های دوگانه "حفاظت" و "توسعه" قرار دارد که خود نشان‌دهنده ضعف‌های ساختاری در این رویکرد است. از مهم‌ترین این ضعف‌ها، نادیده انگاشتن جوامع در مدیریت تغییرات ناشی از حفاظت و توسعه و توانایی جامعه، به خصوص جامعه محلی در یکپارچه‌سازی حفاظت و توسعه است. این پژوهش سعی دارد با معرفی رویکرد نوین حفاظت و توسعه جامعه‌مبنا، به تعادل‌بخشی حفاظت و توسعه میراث شهری با تاکید بر برنامه‌ریزی مشارکتی بپردازد. از این رو، هدف اصلی پژوهش دستیابی به چارچوب مفهومی حفاظت و توسعه جامعه‌مبنا بوده و نیل به آن مستلزم پاسخ‌دهی به این سوال است که اصول و مولفه‌های تاثیرگذار در رویکردهای "حفاظت و توسعه یکپارچه" و "مشارکت اجتماعی" چیست؟ و همپیوندی آن‌ها چگونه می‌تواند مبنای ایجاد رویکردی واحد در مدیریت میراث شهری باشد؟ با توجه به سوالات مطرح شده، این مقاله روش کیفی را اتخاذ کرده و بر مبنای پژوهش‌ها و نظریات پیشین ساختار یافته است. سازماندهی مطالعات پیشین و ارائه آن در قالب چارچوب مفهومی، از طریق راهبرد استدلال منطقی و با هم‌پیوندی مولفه‌های شناسایی شده از سه متغیر "حفاظت و توسعه یکپارچه"، "برنامه‌ریزی مشارکتی" و "حفاظت مشارکتی" بوده است. دستاورد این پژوهش، ارائه چارچوب حفاظت و توسعه جامعه‌مبنا بوده که در بر گیرنده معیارهای مشارکت جوامع در ذیل چهار اصل حفاظت و توسعه یکپارچه تدوین شده است. بر این اساس، اصول این چارچوب مستلزم 1- شناخت ارزش و اهمیت معنایی میراث از طریق بازتعریف ویژگی‌ها، توانمندسازی مردم محلی و با تاکید بر دانش غیر تخصصی؛ 2- پایبندی به اصول مدیریت شهرهای تاریخی از طریق اطمینان از تحقق‌پذیری، نظارت محلی و افزایش مسئولیت‌پذیری در مدیریت شهری؛ 3- پایبندی به اهداف توسعه پایدار از طریق کاهش نابرابری‌های توسعه اجتماعی، ارتقای تعاملات اجتماعی و بازگرداندن سرزندگی به بافت شهری تاریخی و در نهایت 4- برطرف‌سازی تعارضات حفاظت و توسعه از طریق ایجاد گفتمان میان ذی‌نفعان، متعادل‌سازی سیاست‌ها در چارچوب تصمیم‌گیری و یکپارچه‌سازی حفاظت و توسعه متناسب با نیازها، مسائل و مشکلات جامعه خواهد بود. 2 Although the integrated conservation and development approach has a comprehensive concept, it is still exposed to the dual challenges of "conservation" and "development", which itself indicates structural weaknesses in this approach. One of the most important of these weaknesses is the neglect of communities in managing changes caused by conservation and development and the ability of the community, especially the local community, to integrate conservation and development. Therefore, the main goal of the research is to achieve the conceptual framework of community-led conservation and development, and achieving it requires answering the question, what are the principles and effective components in the approaches of "integrated conservation and development" and "public participation"? And how can their combination be the basis for creating a single approach in urban heritage management? According to the questions raised, this article adopts a qualitative method and is structured based on previous researches and theories. The previous studies were organized and presented in the form of a conceptual framework, through the strategy of logical reasoning and by linking the identified components of the three variables "integrated conservation and development", "participatory planning" and "participatory conservation". The achievement of this research is to present a community-led conservation and development framework that includes community participation criteria under the four principles of integrated conservation and development approach. Based on this, the principles of this framework require 1- recognizing the value and semantic importance of heritage through redefining the characteristics, empowering local people and emphasizing non-specialized knowledge; 2- Adhering to the principles of managing historical cities by ensuring feasibility, local supervision and increasing responsibility in urban management; 3- Adhering to the goals of sustainable development by reducing the inequalities of social development, promoting social interactions and restoring vitality to the historical urban context, and finally 4- Resolving the conflicts of conservation and development by creating a dialogue between stakeholders, balancing policies in the decision-making framework and integrating conservation and The development will be by the needs, issues and problems of the society.   73 92 2023/09/192023/02/42023/05/142023/02/272024/01/30 1402/11/10 2024/07/82024/06/232024/07/82024/04/202024/07/14 1403/4/24 حمید سلیمی Hamid Salimi دانشگاه تهران Iran hamid.salimi@ut.ac.ir سمیه فدائی نژاد Somayeh Fadaei Nezhad دانشگاه تهران Iran sarafadaei@ut.ac.ir Community-led Conservation and Development Participatory Planning Urban Heritage Management Participatory Conservation and Development Integrated Conservation and Development حفاظت و توسعه جامعه‌مبنا برنامه‌ریزی مشارکتی مدیریت میراث شهری حفاظت و توسعه مشارکتی حفاظت و توسعه یکپارچه Aftabi, P., & Fadaei Nezhad Bahramjerdi, S. (2023). Developing a decision-making framework within the management of historical cities: Towards integrated conservation and development of the Roudaki neighbourhood. Land Use Policy, 129, 106653. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2023.106653##Arbab, P., Taghizade, K., & Fadaei Nezhad Bahramjerdi, S. (2020). Toward Participation-Based Urban Planning and Development: Evaluating Participatory Revitalization in Middle Oudlajan Neighborhood of Tehran. ASCE Urban Planning and Development Division Journal, 146. https://doi.org/10.1061/(ASCE)UP.1943-5444.0000611##Arnstein, S. R. (1969). A Ladder Of Citizen Participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224. https://doi.org/10.1080/01944366908977225##Bayala, E., Asubonteng, K., Ros-Tonen, M., Houria, D., Siangulube, F., Reed, J., & Sunderland, T. (2023). Using Scenario Building and Participatory Mapping to Negotiate Conservation-Development Trade-Offs in Northern Ghana. Land, 12. https://doi.org/10.3390/land12030580##Bandarin, F., & Van Oers, R. (2012). The historic urban landscape: Managing heritage in an urban century. John Wiley & Sons. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=g3ceRmPa4Q4C&oi=fnd&pg=PR7&dq=Bandarin,+F.,+van+Oers,+R.,+2012.+The+Historic+Urban+Landscape,+The+Historic+Urban+Landscape.+https://doi.org/10.1002/9781119968115.&ots=SGEXfjAD6A&sig=hR_mAheKrFfJas8GdGtb88H557o##Baum, H. S. (1998). Ethical Behavior Is Extraordinary Behavior; It’s the Same as All Other Behavior: A Case Study in Community Planning. Journal of the American Planning Association, 64(4), 411–423. https://doi.org/10.1080/01944369808976001##Bolan, R. S. (1969). Community Decision Behavior: The Culture of Planning. Journal of the American Institute of Planners, 35(5), 301–310. https://doi.org/10.1080/01944366908977240##Borona, G., & Ndiema, E. (2014). Merging research, conservation and community engagement: Perspectives from TARA’s rock art community projects in Kenya. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 4(2), 184–195.##Bruku, S. (2015). Community Engagement in Historical Site Protection: Lessons from the Elmina Castle Project in Ghana. Conservation and Management of Archaeological Sites, 17(1), 67–76. https://doi.org/10.1179/1350503315Z.00000000094##Chahardowli, M., & Sajadzadeh, H. (2022). A strategic development model for regeneration of urban historical cores: A case study of the historical fabric of Hamedan City. Land Use Policy, 114, 105993.##Cohen, M., & Wiek, A. (2017). Identifying Misalignments between Public Participation Process and Context in Urban Development. Challenges in Sustainability, 5(2), 11–22. https://doi.org/10.12924/cis2017.05020011##Connelly, S. (2010). Participation in a Hostile State: How do Planners Act to Shape Public Engagement in Politically Difficult Environments? Planning Practice & Research, 25(3), 333–351. https://doi.org/10.1080/02697459.2010.503427##Council, B. (2020). The missing pillar: Culture’s contribution to the UN sustainable development goals. Report, British Council.##Creighton, J. L. (1996). Involving citizens in community decision making: A guidebook. Program for Community Problem Solving.##Davies, A. (2001). What silence knows-planning, public participation and environmental values. Environmental Values, 10(1), 77–102.##Dell’Anna, F., & Dell’Ovo, M. (2022). A stakeholder-based approach managing conflictual values in urban design processes. The case of an open prison in Barcelona. Land Use Policy, 114, 105934. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105934##Dormaels, M. (2016). Participatory management of an urban world heritage site: The Table de Concertation du Vieux-Québec. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 6(1), 14–33. https://doi.org/10.1108/JCHMSD-11-2014-0038##Erfani, G., & Roe, M. (2020). Institutional stakeholder participation in urban redevelopment in Tehran: An evaluation of decisions and actions. Land Use Policy, 91, 104367. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2019.104367##Ericson, J. A. (2006). A participatory approach to conservation in the Calakmul Biosphere Reserve, Campeche, Mexico. Landscape and Urban Planning, 74(3–4), 242–266.##Esmaeilpoorarabi, N., Yigitcanlar, T., Kamruzzaman, M., & Guaralda, M. (2020). How can an enhanced community engagement with innovation districts be established? Evidence from Sydney, Melbourne and Brisbane. Cities, 96, 102430.##Forester, J. (1982). Planning in the Face of Power. Journal of the American Planning Association, 48(1), 67–80. https://doi.org/10.1080/01944368208976167##Forester, J. (1999). The deliberative practitioner: Encouraging participatory planning processes. Mit Press. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=ywJXreTLoBcC&oi=fnd&pg=PR9&dq=Forester,+J.+(1999).+The+deliberative+practioner,+encouraging+participatory+planning+processes.+Boston:+Massachusetts+Institute+of+Technology+Press.&ots=W-Y85XJGU_&sig=dyAtLtjwyxR_E84kignfLRSzrHY##Foroughi, M., de Andrade, B., Roders, A. P., & Wang, T. (2023). Public participation and consensus-building in urban planning from the lens of heritage planning: A systematic literature review. Cities, 135, 104235. https://doi.org/10.1016/j.cities.2023.104235##Foroughi, M., De Andrade, B., Roders, A. P., & Wang, T. (2023). Public participation and consensus-building in urban planning from the lens of heritage planning: A systematic literature review. Cities, 135, 104235. https://doi.org/10.1016/j.cities.2023.104235##Gans, H. J. (1994). People, plans, and policies: Essays on poverty, racism, and other national urban problems. Columbia University Press. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=ITRBBDefbAgC&oi=fnd&pg=PR9&dq=Gans,+H.+J.+(1993).+People,+places,+and+policies:+Essays+on+poverty,+racism+and+other+national+urban+problems.+New+York:+Columbia+University+Press.&ots=LQ8Rx0VM8y&sig=i-kCeGDynEhdXy83QaZ9pcHbN4U##General Assembly. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. UN Doc. A/RES/70/1 (September 25, 2015). https://www.itu.int/en/ITU-T/Workshops-and-Seminars/2022/0808/Documents/Shailendra%20Kumar%20Mishra%20.pdf##Guzmán, P. C., Roders, A. R. P., & Colenbrander, B. J. F. (2017). Measuring links between cultural heritage management and sustainable urban development: An overview of global monitoring tools. Cities, 60, 192–201. https://doi.org/10.1016/j.cities.2016.09.005##Habermass, J. (1987). Theory of Communicative Action. Cambridge, Polity Press. In Reed, MS.(2008). Stakeholder Participation for Environmental Management: A Literature Review. Biological Conservation, 141, 2417–2431.##Hassan, G. F., El Hefnawi, A., & El Refaie, M. (2011). Efficiency of participation in planning. Alexandria Engineering Journal, 50(2), 203–212.##Healey, P. (1997). Collaborative Planning: Shaping Places in Fragmented Societies. UBC Press. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=psW_hMb3AH8C&oi=fnd&pg=PR10&ots=ZoqwE-G5bL&sig=pZH03lC38wQVBwoLx_D51lKI1uQ##Hopkins, D. (2010). The emancipatory limits of participation in planning: Equity and power in deliberative plan-making in Perth, Western Australia. The Town Planning Review, 55–81.##Hosagrahar, J., Soule, J., Girard, L. F., & Potts, A. (2016). Cultural heritage, the UN sustainable development goals, and the new urban agenda. BDC. Bollettino Del Centro Calza Bini, 16(1), 37–54.##Hui, E. C., Chen, T., Lang, W., & Ou, Y. (2021). Urban community regeneration and community vitality revitalization through participatory planning in China. Cities, 110, 103072. https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.103072##Husnéin, A. (2017). The evolving role of modern urbanistic heritage in shaping sustainable public realm: The case of Abu Dhabi. International Review for Spatial Planning and Sustainable Development, 5(3), 5–24.##Innes, J. E. (1998). Information in Communicative Planning. Journal of the American Planning Association, 64(1), 52–63. https://doi.org/10.1080/01944369808975956##Ji, X., Shao, L., & Du, Y. (2020). Collaborating with local communities to identify improvement priorities for historic urban landscape based on residents’ satisfaction: An application of asymmetric impact-performance analysis in Dandong, China. Sustainability, 12(4), 1463.##Jokilehto, J. (2007). International charters on urban conservation: Some thoughts on the principles expressed in current international doctrine. City & Time, 3(3), 2.##Jones, P. S. (2003). Urban Regeneration’s Poisoned Chalice: Is There an Impasse in (Community) Participation-based Policy? Urban Studies, 40(3), 581–601. https://doi.org/10.1080/0042098032000053932##Kaamah, A. F., Doe, B., & Asibey, M. O. (2023). Policy and practice: Stakeholders’ satisfaction with conventional and participatory land use planning in Ghana. Urban Governance. https://doi.org/10.1016/j.ugj.2023.06.002##Kırmızı, Ö., & Karaman, A. (2021). A participatory planning model in the context of Historic Urban Landscape: The case of Kyrenia’s Historic Port Area. Land Use Policy, 102, 105130. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2020.105130##Knieling, J., & Othengrafen, F. (2018). Planning culture—A concept to explain the evolution of planning policies and processes in Europe? In Planning Cultures and Histories (pp. 17–31). Routledge. https://api.taylorfrancis.com/content/chapters/edit/download?identifierName=doi&identifierValue=10.4324/9781315542102-9&type=chapterpdf##Kotus, J., & Sowada, T. (2017). Behavioural model of collaborative urban management: Extending the concept of Arnstein’s ladder. Cities, 65, 78–86.##Kyung, S. (2018). Searching for ‘community’ and ‘community involvement’ in urban policy. International Journal of Urban Sciences, 22(4), 473–485. https://doi.org/10.1080/12265934.2018.1455529##Landorf, C. (2009). A Framework for Sustainable Heritage Management: A Study of UK Industrial Heritage Sites. International Journal of Heritage Studies, 15(6), 494–510. https://doi.org/10.1080/13527250903210795##Li, J. (2021). Local people matter: Towards participatory governance of cultural heritage in China [Phd Thesis 1 (Research TU/e / Graduation TU/e)]. Eindhoven University of Technology.##Li, J., Krishnamurthy, S., Pereira Roders, A., & Van Wesemael, P. (2020). Community participation in cultural heritage management: A systematic literature review comparing Chinese and international practices. Cities, 96, 102476. https://doi.org/10.1016/j.cities.2019.102476##Li, J., Krishnamurthy, S., Pereira Roders, A., & van Wesemael, P. (2020). Informing or consulting? Exploring community participation within urban heritage management in China. Habitat International, 105, 102268. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2020.102268##Li, J., Krishnamurthy, S., Pereira Roders, A., & van Wesemael, P. (2021). Imagine the Old Town of Lijiang: Contextualising community participation for urban heritage management in China. Habitat International, 108, 102321. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2021.102321##Li, X., Hui, E. C. M., Chen, T., Lang, W., & Guo, Y. (2019). From Habitat III to the new urbanization agenda in China: Seeing through the practices of the “three old renewals” in Guangzhou. Land Use Policy, 81, 513–522. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2018.11.021##Li, X., Zhang, F., Hui, E. C., & Lang, W. (2020). Collaborative workshop and community participation: A new approach to urban regeneration in China. Cities, 102, 102743. https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102743##Liu, Y., Jin, X., & Dupre, K. (2022). Engaging stakeholders in contested urban heritage planning and management. Cities, 122, 103521. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103521##Maksić, M., Dobričić, M., & Trkulja, S. (2018). Institutional limitations in the management of UNESCO cultural heritage in Serbia: The case of Gamzigrad-Romuliana archaeological site. Land Use Policy, 78, 195–206. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2018.06.055##Mattila, H. (2016). Can collaborative planning go beyond locally focused notions of the “public interest”? The potential of Habermas’ concept of “generalizable interest” in pluralist and trans-scalar planning discourses. Planning Theory, 15(4), 344–365. https://doi.org/10.1177/1473095216640568##Mirzakhani, A., Turró, M., & Jalilisadrabad, S. (2021a). Key stakeholders and operation processes in the regeneration of historical urban fabrics in Iran. Cities, 118, 103362. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103362##Mirzakhani, A., Turró, M., & Jalilisadrabad, S. (2021b). Key stakeholders and operation processes in the regeneration of historical urban fabrics in Iran. Cities, 118, 103362. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103362##Mohammadi, H. (2010). Citizen participation in urban planning and management: The case of Iran, Shiraz City, Saadi community. kassel university press GmbH. https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=Tue8HJKIPrkC&oi=fnd&pg=PP1&dq=Mohammadi,+H.+(2010).+Citizen+participation+in+urban+planning+and+management:+The+case+of+Iran,+Shiraz+City,+Saadi+community.+Kassel+University+Press.&ots=A02-SvDOTn&sig=Y__NeyKid2Zj3KFS803McGDIN1A##Morrison, N., & Xian, S. (2016). High mountains and the faraway emperor: Overcoming barriers to citizen participation in China’s urban planning practices. Habitat International, 57, 205–214. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2016.08.001##Pereira Roders, A., & Van Oers, R. (2011). World Heritage cities management. Facilities, 29(7/8), 276–285. https://doi.org/10.1108/02632771111130898##Pissourios, I. (2014). Top-down and bottom-up urban and regional planning: Towards a framework for the use of planning standards. European Spatial Research and Policy, 21(1), 83–99.##Pintossi, N., Ikiz Kaya, D., & Pereira Roders, A. (2023). Cultural heritage adaptive reuse in Salerno: Challenges and solutions. City, Culture and Society, 33, 100505. https://doi.org/10.1016/j.ccs.2023.100505##Poulios, I. (2014). Discussing strategy in heritage conservation: Living heritage approach as an example of strategic innovation. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 4(1), 16–34.##Pourzakarya, M., & Bahramjerdi, S. F. N. (2021). Community-led regeneration practice in Ghalam Gudeh District, Bandar Anzali, Iran: A participatory action research (PAR) Project. Land Use Policy, 105, 105416. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105416##Rey-Perez, J., & Siguencia Ávila, M. E. (2017). Historic urban landscape: An approach for sustainable management in Cuenca (Ecuador). Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 7(3), 308–327.##Ryu, H., Lee, J. S., & Lee, S.-Y. (2017). Participatory Neighborhood Revitalization Effects on Social Capital: Evidence from Community Building Projects in Seoul. Journal of Urban Planning and Development, 144, 04017025–1. https://doi.org/10.1061/(ASCE)UP.1943-5444.0000416##Scheffler, N. (2011). The Road to Success integrated management of historic town’s guidebook, Urbact II Project HerO-Heritage as Opportunity. Regensburg: European :union:.##Schmidt, P. R. (2014). Community heritage work in Africa: Village-based preservation and development. Conservation Science in Cultural Heritage, 14(2), 133–150.##Simakole, B. M., Farrelly, T. A., & Holland, J. (2019). Provisions for community participation in heritage management: Case of the Zambezi Source National Monument, Zambia. International Journal of Heritage Studies, 25(3), 225–238. https://doi.org/10.1080/13527258.2018.1481135##Sirisrisak, T. (2009). Conservation of Bangkok old town. Habitat International, 33(4), 405–411.##Stacchini, A., Guizzardi, A., & Mariotti, A. (2022). Smoothing down arbitrariness in planning: From SWOT to participatory decision making. Land Use Policy, 119, 106213. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2022.106213##Swapan, M. S. H. (2016). Who participates and who doesn’t? Adapting community participation model for developing countries. Cities, 53, 70–77. https://doi.org/10.1016/j.cities.2016.01.013##Tweed, C., & Sutherland, M. (2007). Built cultural heritage and sustainable urban development. Landscape and Urban Planning, 83(1), 62–69.##UNESCO, W. (2011). Recommendation on the historic urban landscape. Proceedings of the Records of the General Conference 36th Session.##UNESCO, W. (2015). Policy document for the integration of a sustainable development perspective into the processes of the World Heritage Convention. Paris: General Assembly of States Parties to the World Heritage Convention at Its 20th Session.##Van Ewijk, H. (2011). Collaboration in community research: Samenwerking in buurtonderzoek. European Journal of Social Work, 14(1), 41–52. https://doi.org/10.1080/13691457.2010.516630##Van Oers, R., & Pereira Roders, A. (2012). Historic cities as model of sustainability. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development, 2(1), 4–14.##Vučković, M., & Maruna, M. (2017). Notes on the development of the urban heritage management concept in contemporary policies. Spatium, 38, 42–50.##Wang, H., Zhao, Y., Gao, X., & Gao, B. (2021). Collaborative decision-making for urban regeneration: A literature review and bibliometric analysis. Land Use Policy, 107, 105479. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105479##Wang, Y., Yamaguchi, K., & Wong, Y. D. (2020). The multivalent nexus of redevelopment and heritage conservation: A mixed-methods study of the site-level public consultation of urban development in Macao. Land Use Policy, 99, 105006. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2020.105006##Wijesuriya, G., & Thompson, J. (2017). Court, S. People-centred approaches: Engaging communities and developing capacities for managing heritage. Heritage, Conservation and Communities: Engagement, Participation and Capacity Building; Chitty, G., Ed, 34–50.##Xu, J. (2007). Community participation in ethnic minority cultural heritage management in China: A case study of Xianrendong ethnic cultural and ecological village. Papers from the Institute of Archaeology, 18. https://student-journals.ucl.ac.uk/pia/article/id/33/print/##Yung, E. H. K., Chan, E. H. W., & Xu, Y. (2014). Sustainable Development and the Rehabilitation of a Historic Urban District - Social Sustainability in the Case of Tianzifang in Shanghai: Sustainable Development, Social, Rehabilitation Urban Historic Districts, Shanghai. Sustainable Development, 22(2), 95–112. https://doi.org/10.1002/sd.534##Yung, E. H. K., Zhang, Q., & Chan, E. H. W. (2017a). Underlying social factors for evaluating heritage conservation in urban renewal districts. Habitat International, 66, 135–148. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2017.06.004##Yung, E. H. K., Zhang, Q., & Chan, E. H. W. (2017b). Underlying social factors for evaluating heritage conservation in urban renewal districts. Habitat International, 66, 135–148. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2017.06.004##Zhang, Z., Sherman, R., Yang, Z., Wu, R., Wang, W., Yin, M., Yang, G., & Ou, X. (2013). Integrating a participatory process with a GIS-based multi-criteria decision analysis for protected area zoning in China. Journal for Nature Conservation, 21(4), 225–240. https://doi.org/10.1016/j.jnc.2012.12.006##Zhao, Y., Ponzini, D., & Zhang, R. (2020). The policy networks of heritage-led development in Chinese historic cities: The case of Xi’an’s Big Wild Goose Pagoda area. Habitat International, 96, 102106.##Zhong, X., & Leung, H. H. (2019). Exploring participatory microregeneration as sustainable renewal of built heritage community: Two case studies in Shanghai. Sustainability, 11(6), 1617.##احمدی, احسان., و آفتابی, پگاه. (1401). بررسی جایگاه مشارکت اجتماعی در فرآیند سیاست‌گذاری حفاظتی و مدیریتی شهرهای میراث جهانی. باغ نظر https://doi.org/10.22034/bagh.2022.306349.5010/ ##حناچی, پیروز., و پورسراجیان, محمود. (1393). احیای بافت شهری تاریخی با رویکرد مشارکت. کتاب-احیای-بافت-شهری-تاریخی-با-رویکرد-مشارکت/ https://www.gisoom.com/book/11133571/ ##دانشپور، سیدعبدالهادی, بهزادفر، مصطفی, برک‌پور، ناصر, & شرفی، مرجان. (1395). محیط برنامه ریزی مشارکتی؛ ارائه مدل مفهومی برای تحلیل عوامل موثر بر مشارکت شهروندان در برنامه ریزی. نامه معماری و شهرسازی, 18(9), 23–41.##عشرتی, پرستو., فدایی‌نژاد, سمیه., و عشرتی, درنا. (1400). منظر شهری تاریخی: رویکرد کل‌نگر در حفاظت و توسعه یکپارچه شهری. سازمان جهاد دانشگاهی تهران . https://db.ketab.ir/bookview.aspx?bookid=2604544 ##

سنجش ترجیحات ویژگی‌های فضایی خانه‌های آپارتمانی با بهره‌گیری از دیدگاه خبرگان و ساکنان در محلات گلشهر شمالی و نظرآباد شهر بندرعباس Measuring the preferences of the spatial features of apartment houses using the views of experts and residents in Golshahr North and Nazarabad neighborhoods of Bandar Abbas city 1 1 فضای خانه­های آپارتمانی دارای ویژگی­های کیفیت بخشی هستند که بر رضایتمندی ساکنان اثرگذارند، از این رو اهداف این پژوهش این هستند که ترجیحات ویژگی­های فضایی در خانه­های آپارتمانی شناسایی شوند و میزان اهمیت آنان از دیدگاه خبرگان و ساکنان در شهر بندرعباس واکاوی شود. این پژوهش بر مبنای روش ترکیبی کیفی- کمی انجام شده است و در قدم اول، برای سنجش میزان اهمیت هر یک از ویژگی‌های فضایی مسکن از نظر خبرگان و روش دلفی بهره گرفته شد. با توجه به دیدگاه خبرگان وجود و عدم وجود ویژگی­های فضایی در مورد پژوهی ارزیابی و رده­بندی شد. پس از بررسی منابع کتابخانه‌ای 28 ویژگی­ فضایی شناسایی شد که با توجه به ارزیابی خبرگان، به شمار 16 مورد کاهش پیدا کردند. این ویژگی­های فضایی عبارت­اند از: «انعطاف­پذیری»، «سلسله مراتب فضایی»، «روابط فضایی»، «هدایت و راهنمایی»، «تناسب و مقیاس فضا»، «تمایز فضایی»، «فضامندی»، «گشایش فضایی»، «پویایی فضا»، «دنجی فضا»، «تفکیک فضایی»، «ترکیب فضایی»، «تنوع فضایی»، «خاطره­انگیزی فضا» و «هماهنگی و تعادل» هستند. در موردپژوهی، دو محله با سابقه سکونت آپارتمان­نشینی گلشهر شمالی و نظرآباد در شهر بندرعباس مورد بررسی قرار گرفت و با توجه به جدول کرجسی و مورگان، 333 خانوار با پرسشنامه ترجیحات ویژگی‌های فضایی مورد پرسش قرار گرفتند. جهت بررسی روایی پرسشنامه از روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و جهت بررسی پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. مقایسه میزان اهمیت ترجیحات ویژگی فضایی بین خبرگان و ساکنان نشان می‌دهد که در اکثر موارد بین دیدگاه ساکنان و خبرگان حوزه مسکن در شهر بندرعباس اختلاف نظر وجود دارد. به جز ویژگی «پیوستگی فضایی» که بین ساکنان و خبرگان اتفاق نظر وجود دارد، و میانگین اهمیت ویژگی «خاطره انگیزی» که نظر خبرگان به نسبت ساکنان پایین‌تر بوده است؛ در بقیه موارد نظر ساکنان، درجه اهمیت کمتری را نشان داده است.   2 The space of apartment houses has quality features that affect the satisfaction of the residents, so it is necessary to measure the preferences of the spatial features of apartment houses. Therefore, the goals of this research are to identify the preferences of spatial features in apartment houses and to analyze their importance from the point of view of experts and residents in Bandar Abbas city. This research is based on the combined qualitative-quantitative method. In the body of the research, both library and field methods were used, and in the library method, books, documents, and theses were studied, and in the field method, data collection as well as interview and preparation of questionnaire have been done. On the one hand, the research process includes the stages of compiling a theoretical basis and Delphi method, and on the other hand, it also includes stages such as designed questionnaires and analysis of the resulting data by statistical methods, in order to obtain the preferences of the spatial features of apartment houses. In order to measure the importance of each of the spatial features of the housing, according to experts, the Delphi method was used. According to the experts' point of view, the existence and non-existence of spatial features in the study were evaluated and classified. After checking the library resources, 28 spatial features were identified. These spatial features are: "flexibility", "spatial hierarchy", "spatial relations", "guidance", "proportion and scale of space", "spatial distinction", "spaciousness", "spatial opening", "space dynamics", "space coziness", "spatial separation", "spatial combination", "spatial diversity", "space nostalgia" and "harmony and balance". Regarding the research, two neighborhoods with a history of apartment living, Golshahr North and Nazarabad in Bandar Abbas city, were investigated and according to Karjesi and Morgan's table, 333 households were questioned with a questionnaire of spatial features preferences. To check the validity of the questionnaire, construct validity was used using confirmatory factor analysis and Cronbach's alpha coefficient was used to check the reliability. The comparison of column and line graphs of average spatial importance between experts and residents shows that in most cases there is a difference of opinion between the views of residents and experts in the field of housing in Bandar Abbas city. For example, except for the feature of "spatial combination" which is a consensus between residents and experts, and the average importance of the feature of "space nostalgia", the opinion of experts was lower than that of residents; In the rest of the cases, the opinion of the residents has shown a lower degree of importance.   93 110 2023/09/192023/02/42023/05/142023/02/272024/01/302023/09/10 1402/6/19 2024/07/82024/06/232024/07/82024/04/202024/07/142024/06/9 1403/3/20 مهدی اصغرخواه فرخانی Mehdi Asgharkhah Farkhani Iran mahdi.asgharkhah@gmail.com بهرام شاهدی Bahram Shahedi Iran bshahedi@yahoo.com محسن افشاری Mohsen Afshari Iran m.afshary@aui.ac.ir سیده پوراندخت سعادتی Seyedeh Pourandokht Saadati Iran p.saadati@khuisf.ac.ir Preferences Spatial features apartment houses Bandar Abbas city. ترجیحات ویژگی‌های فضایی خانه‌های آپارتمانی شهر بندرعباس. Al-Samarraie, H., Sarsam, S. M., & Guesgen, H. (2016). Predicting user preferences of environment design: a perceptual mechanism of user interface customisation. Behaviour & Information Technology, 35(8), 644–653.##Bahrehmand, A., Batard, T., Marques, R., Evans, A., & Blat, J. (2017). Optimizing layout using spatial quality metrics and user preferences. Graphical Models, 93, 25–38. ##Coolen, H.C.C.H., & Jansen, S.J.T. (2012). Housing Preferences. International Encyclopedia of Housing and Home, 606–612.##Deng, ZH. (2019). "House and Home: The Meaning Production of House and Family", School of Sociology, Shanghai University, Shanghai.##Galster, G.C., & Hesser, G.W. (1987). Residential Satisfaction Composition and Contextual Correlates. Environment and Behavior, 13(6), 735-758.##Ge, J., & Hokao, K. (2006). Research on Residential Lifestyles in Japanese Cities from the Viewpoints of Residential Preference, Residential Choice and Residential Satisfaction. Journal of Landscape and Urban Planning, 78, 165-178.##Habibi, Arash., Sarafrazi, Azam., Izadyar, Sedigheh. (2014). Delphi Technique Theoretical Framework in Qualitative Research, The International Journal of Engineering and Science, vol 3. No.4, pp.08-13.##Hillier, B., & Hanson, J. (1984). The Social Logic of Space. New York: Cambridge University Press.##Jansen, S., Coolen, C., & Goetgeluk, R. (Eds.). (2011). The Measurement and Analysis of Housing Preference and Choice. Dordrecht: Springer.##Kaplan, R. (1977). Patterns of Environmental Preference. Environment and Behavior, 9(2), 195–216. ##Kaplan, S. (1987). Aesthetics, Affect, and Cognition Environmental Preference from an Evolutionary Perspective. Environment and Behavior, 19(1), 3-32.##Kurt Grütter, Jörg. (2019). Ästhetik der Architektur: Grundlagen der Architektur-Wahrnehmung. Springer Vieweg Wiesbaden.##Liang, X., Liu, Y., Qiu, T., Jing, Y. Fang, F. (2018. “The effects of locational factors on the housing prices of residential communities: The case of Ningbo, China”, Habitat International.##Mulder, C.H. (1996), Housing choice: assumptions and approaches, Netherlands Journal of Housing and the Built Environment, 11, pp. 209-232.##Norberg Schulz, Christian. (1988). Roots of Modern Architecture. edited and photographed by Yukio Futagawa. Tokyo: A.D.A Publisher.##Özsoy, M (2013), User preferences on transformations of shopping centers into private urban public spaces: The case of Izmir, Turkey, Global Journal of Business Management ISSN 6731-4538 Vol. 7 (6), pp. 001-013.##Short, J. R. 2014. Urban theory: A critical assessment. Macmillan International Higher Education.##Tabatabaei Malazi, F., Malakavarzamani, A., & sabernejad, J. (2020). Social Logic of Kitchen Space in Vernacular Architecture (Case Study: Qeshm Housing) – Examination and Analysis. Space Ontology International Journal, 9(3), 61-73.##Tech-Hong, T. (2011. Neighborhood prefences of house buyers: the case of klang vallay, Malaysa, international Journal of Housing Markets and Analysis, 4(1), page 58-69. ##Thoring, Katja, Desmet, Pieter & Badke-Schaub, Petra. (2018). Creative environments for design education and practice: A typology of creative spaces. Elsevier. Delft University of Technology. Faculty of Industrial Design Engineering. Landbergstraat 15. 2628 CE. Delft. The Netherlands. ##Timmermans, H., Molin, E., & Noortwijk, L. (1994). Housing choice processes, stated versus revealed modeling approaches. Journal of Housing and the Built Environment, 9(3), 215-227.##Vivian W. Y. Tam, Ivan W. H. Fung, Jing Wang., Mingxue Ma. (2019). Effects of locations, structures and neighbourhoods to housing price: an empirical study in Shanghai, China, International Journal of Construction Management.##Wang, D., & Li, S.M. (2004). Housing Preferences in a Transitional Housing System: The Case of Beijing, China. Environment and Planning A, 36(1), 69–87.##آلتمن، ایروین. (۱۳۹۵). محیط و رفتار اجتماعی: خلوت، فضای شخصی، قلمرو و ازدحام. ترجمه علی نمازیان. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##اقبالی، سید رحمان، حصاری، پدرام. (1392). رویکرد مدولار و پیش ساختگی در مسکن انعطاف پذیر. مسکن و محیط روستا. ۳۲ (۱۴۳): ۶۸-۵۳. ##الکساندر، کریستوفر. (۱۳۹۶). سرشت نظم، گزیده جلد اول: پدیده حیات. ترجمه رضا سیروس صبری و علی اکبری. چاپ چهارم. تهران: انتشارات پرهام نقش. ##بخارایی، صالحه. (۱۳۹۳). معماری و فضامندی نحو توالی فضاهای مرتبط با یک اپیزود در معنای عاطفی فضامندی. رساله دکتری معماری. تهران: دانشگاه شهید بهشتی تهران.##پوردیهیمی، شهرام. (1390). فرهنگ و مسکن. مسکن و محیط روستا. ۳۰ (۱۳۴): 3-18.##چرخچیان، مریم. (1396). مقایسه رضایتمندی ار فضا‌های مسکونی در محلات (نمونه موردی: سه محله فردوسی، دانشگاه و چونک در قزوین). جغرافیا و برنامه‌ریزی، (67) 109-128.##حافظ نیا، محمدرضا. (1396). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسان، تهران: انتشارات سمت.##حائری مازندرانی، محمدرضا. (۱۳۹5). خانه، فرهنگ و طبیعت در معماری ایران. تهران: انتشارات مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری. چاپ دوم. ##حائری، محمدرضا. (۱۳۹۳). نقش فضا در معماری ایران. چاپ دوم تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی. ##حبیب زاده عمران، محمد. عینی فر، علیرضا. شاهچراغی، آزاده. (1399). تاثیر گونه‌های سازمان فضایی واحدهای مسکونی آپارتمانی بر خلوت و تعامل اجتماعی (مورد‌پژوهی آپارتمان‌های مسکونی متداول شهر آمل). فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی. ۷ (۱) :۱۲۹-۱۱۳.##داداشی، مهدی؛ سپهری مقدم، منصور؛ ذبیحی، حسین. (1397)، بررسی ادراک، تجربیات و ترجیحات ساکنان به منظور بهبود عملکرد در ساختمان‌ها با رویکرد زیست محیطی در تهران. مدیریت شهری، 17(50 )، 181-197.##دشتی، مینا. (1401). ویژگی های فضایی مؤثر بر پدیداری مکان-احساس در واحد مسکونی آپارتمانی متداول ایران. رساله دکتری معماری. دانشگاه هنر اصفهان.##دی کی چینگ، فرانسیس. (۱۳۹3). معماری، فرم، فضا و نظم. ترجمه زهره قراگزلو. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. چاپ بیستم.##زنگنه نجمه، مضطرزاده حامد، تقی پور ملیحه، نصر طاهره. (1399). بررسی تاثیر انواع ساختار فضایی بر میزان تفکیک قلمروهای عمومی و خصوصی در خانه های سنتی درونگرای ایران به روش چیدمان فضا، مطالعه موردی: خانه های قاجاری شیراز. مدیریت شهری و روستایی. ۱۹ (۵۹): ۶۲-۴۵.##شاهچراغی، آزاده، و بندر آباد، علیرضا. (۱۳۹9). محاط در محیط: کاربرد روانشناسی محیطی در معماری و شهرسازی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی تهران.##عزیزی، محمد مهدی. (1383). جایگاه شاخص‌های مسکن در فرایند برنامه‌ریزی مسکن، نشریه هنرهای زیبا. شماره 17.##عینی فر، علیرضا. (۱۳۸۲). الگویی برای تحلیل انعطاف پذیری در مسکن سنتی ایران، هنرهای زیبا، شماره ۱3. صص ۶۴ تا ۷۷.##غروی الخوانساری, مریم. (1397). راهکارهایی برای انعطاف پذیری مسکن معاصر با توجه به تغییرات الگوی خانواده در طی زمان. صفه, 28(3), 27-50.##فن مایس، پی یر. (۱۳۹۰). عناصر معماری از صورت تا مکان. ترجمه فرزین فردانش. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##کورت گروتر، یورگ. (۱۳۹۰). زیبایی‌شناسی در معماری. ترجمه جهانشاه پاکزاد وعبدالرضا همایون. چاپ هفتم. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. ##گلرخ، شمین. (1398)، کاربست معیارهای ترجیحات محیطی در ارزیابی کیفی فضای شهری، با تأکید بر مفهوم حس مکان. صفه، 29(85)، 77-94. ##گلستانی, سعید, حجت, عیسی, و سعدوندی, مهدی. (1396). جستاری در مفهوم پیوستگی فضا و روند تحولات آن در مساجد ایران. نشریه هنرهای زیبا, 22(4), 29-44.##لک، آزاده؛ رمضانی، مینا. (1397)، ترجیحات محیطی مردم برای طراحی فضای رهاشده زیر پل‌های شهری. معماری و شهرسازی آرمان شهر. (23 )، 225-235.##لوفور، هانری. (۱۳۹۶). فضا: فرآورده اجتماعی و ارزش مصرفی؛ از کتاب «درآمدی بر تولید فضای هانری لوفور». ترجمه آیدین ترکمه. چاپ دوم. تهران: تیسا. ##معماریان، غلامحسین. (1384). سیری در مبانی نظری معماری، تهران :انتشارات سروش دانش.##نوربرگ شولتز، کریستیان. (1396). ریشه‌های معماری مدرن. ترجمه محمدرضا جودت. چاپ چهارم. تهران: انتشارات شهیدی. ##

شناسایی و اولویت بندی وجوه مؤثر بر ارتقاء آسایش ذهنی بیماران در طرح معماری بیمارستان (کاربرد روش تحقیق کیو در بیمارستان رازی رشت) Identifying and prioritizing the Effective Factors Enhancing Patient’s Subjective Well-Being in Hospital Architectural Design (Using Q-Methodology at Razi Hospital, Rasht, Iran) 1 1 امروزه تحقیقات علمی به آسایش روانی بیماران در فرایند درمان توجه ویژه دارند. در کنار مجموعه عوامل مؤثر در احساس آسایش بیماران، طرح معماری مجموعه­های درمانی نقش مهمی در آسایش روانی و تسریع روند بهبود بیماران دارد. سؤال اینکه، ذهنیت کارکنان بیمارستان در مورد عوامل معماری موثر بر آسایش ذهنی بیماران در طرح بیمارستان کدم‌اند؟ مطالعه حاضر با استفاده از روش تحقیق کیو[1]، وجوه مؤثر بر ارتقاء آسایش بیماران در طرح بیمارستان را در نمونه موردی شناسایی و اولویت­بندی نمود. روش از نوع اکتشافی و ترکیبی از روش‌های کیفی و کمی است. کارکنان باسابقه‌ی بیش از ده سال در بیمارستان رازی رشت ذهن­کاوی شد. نتایج حاصل بیانگر وجود دو فاکتور عاملی مهم است. گروهی از کارکنان، مباحث مرتبط با کیفیت بصری فضای معماری بیمارستان را مهم­ترین عوامل مؤثر در ارتقاء آسایش ذهنی بیماران دانستند. در مقابل، گروه دیگر دارای ذهنیت­ عملکردی بوده و اغلب ارتباط فیزیکی و چیدمان پلان فضاهای بیمارستان را مهم‌تر دانستند. برآیند ذهنیت دو گروه مذکور در قالب میزان موافقت، مخالفت و بی‌طرفی افراد هر گروه نسبت به جزییات طراحی و گزاره‌های استخراج‌شده از فضای گفتمان به‌صورت جداول باز مرتب‌سازی ارائه شد. 2 Until now, patients' subjective well-being in the process of treatment has gained considerable attention in scientific research. In therapeutic environments, beside a set of effective factors on patients' subjective well-being, the architectural design of the therapeutic centers is also significant. Architectural designing of therapeutic centers and hospitals are remarkable because of their important role in health, hygiene and healing of community. Designer’s ignorance of the factors related to the well-being of the patients in hospital designing may cause some dysfunctional behaviors and additionally slow down the healing process of the patients. A sense of well-being is a sort of emotional state accompanied with a number of internal and external variables. The aim of the authors working on this subject includes those parts of the factors related to architecture, designed type, and environmental quality which are effective in enhancing the patients' well-being. Therefore, this research seeks to answer this question:" what are the mental components related to architecture in promoting the Subjective Well-being of patients in hospital design? With this motivation, the following case study used Q methodology to identify the effective factors of hospital architectural design in enhancing patients' subjective well-being. Q method is an exploratory approach that combines qualitative and quantitative techniques. At first, the psychoanalysis, performed by means of Q methodology was executed on the staff with more than ten years working experiences. Then, the obtained results were compared, revealing the presence of two important effective factors at Razi Hospital of Rasht, Iran. Identifying the subjectivity of the staff of a therapeutic environment due to its direct and long term relationship with patients and also discovering the patients’ subjectivity, is an abundant source of identifying those factors that can be effective in decreasing the anxieties and enhancing the well-being of the patients. Razi Hospital of Rasht, has been selected as a case study for this research. Many reasons including: The problems related to the well-being of the patients in this hospital, the easy accessibility of the place, and a sense of cooperation among the staff of the hospital led the author to select Razi Hospital as a case in this study. Results showed thah, one group of staff considered issues related to the visual quality of hospital architectural environment as the effective factors enhancing patient’s subjective well-being. In contrast, the other group who had a functional mindset, considered the physical concern of the hospital environments as far more important factors. Consensus the agreed and distinguishing statements between the two groups of staff, the study also revealed correspondences and contrasts between the different groups. The present study has been conducted to attract the therapeutic center designer’s attention about the necessity of enhancing the subjective well-being of patients by hospital architectural design. Designers’ attention of the factors of patients’ subjective well-being, of factors agreed upon by the audiences of the research, and also, of the statements disagreed upon by the different groups will lead in enhancing the level of subjective well-being and will accelerate the process of healing in patients.   111 126 2023/09/192023/02/42023/05/142023/02/272024/01/302023/09/102024/05/10 1403/2/21 2024/07/82024/06/232024/07/82024/04/202024/07/142024/06/92024/08/26 1403/6/5 عباس آرمان طلب Abbas Iran armantalab.abbas@gmail.com توحید حاتمی خانقاهی Iran t_hatami@uma.ac.ir مهسا میرحیدریان Iran mahsaaa_1436@yahoo.com نیما گسیلی Iran nimagosili1381@gmail.com Q methodology Subjective Well-being Architectural Design Rasht Razi Hospital روش تحقیق کیو آسایش ذهنی طرح معماری بیمارستان رازی رشت - Adams, A; Theodore, D; Goldenberg, E; McLaren, C & McKeever, P (2010), Kids in the atrium: Comparing architectural intentions and children's experiences in a pediatric hospital lobby, Social Science & Medicine, 70(5), pp. 658-667.##- Ahmadian, M & Eslami, R (2014), Exploring attitudes toward Relationship between government and nation in Iran: A Q-methodology study.##-Akhtar-Danesh, N; Baumann, A & Cordingley, L (2008), Q-methodology in nursing research: a promising method for the study of subjectivity, Western journal of nursing research, 30(6), pp. 759-773.##- Amin, Z (2000), Q methodology--a journey into the subjectivity of human mind, Singapore medical journal, 41(8), pp. 410-414.##- Andrade, C; Lima, ML; Fornara, F & Bonaiuto, M (2012), Users' views of hospital environmental quality: Validation of the perceived hospital environment quality indicators (PHEQIs), Journal of environmental psychology, Jun 1, 32(2), pp. 97-111.##- Arneill, AB & Devlin, AS (2002), Perceived quality of care: The influence of the waiting room environment. Journal of environmental psychology, Vol. 22, No. 4, pp. 345-60.##- Baker, CF (1984), Sensory overload and noise in the ICU: Sources of environmental stress. Critical Care Nursing Quarterly, Vol. 6, No. 4, pp. 66-80.##- Beatrice, DF; Thomas, CP & Biles, B (1998), Essay: Grant Making with an Impact: The Picker/Commonwealth Patient-Centered Care Program: A successful multimillion-dollar program offers lessons to grantmakers about how a foundation can advance a field, Health Affairs, 17(1), pp. 236-44.##- Boston, P; Mount, B. M; Orenstein, S & Freedman, O (2001, September), Spirituality, Religion, and Health: the Need for, In Annales CRMCC, Vol. 34, No. 6.##- Brown, S. R (1980), Political subjectivity: Applications of Q methodology in political science, Yale University Press.##- Carr, A (2005), Positive psychology, In Clinical Psychology Forum, Vol. 45, pp. 94-97. British Psychological Society. Division of Clinical Psychology.##- Csikszentmihalyi, M (1975), Beyond boredom and anxiety (San Franscisco, Jossey-Bass), Well-being: Thefoundations of hedonic psychology, pp. 134-154.##- De Vos, Fiona (2006), Building a model of holistic healing environments for children's hospitals with implications for the design and management of children's hospitals, City University of New York. ##- Diener, E (2000), Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index, American psychologist, 55(1), pp. 34.##- Dilani A (2001), Psychosocially supportive design- Scandinavian health care Design, World hospitals and health services, 37(1), pp. 20-4.##- Duenckmann, F (2010), The village in the mind: applying Q-methodology to re-constructing constructions of rurality, Journal of Rural Studies, 26(3), pp. 284-295.##- Duerk, D. P (2011), Architectural Programming: Information Management for Design, Tehran University.##- Ellingsen, I. T; Størksen, I & Stephens, P (2010), Q methodology in social work research, International journal of social research methodology, 13(5), pp. 395-409.##- Hamilton, D. K (2003), The four levels of evidence-based practice, Healthcare Design, 3(4), pp. 18-26.##- Kellman, N (1987), Considering children's special needs in the layout and scale of pediatric hospitals, Children's Environments Quarterly.##- Lemprecht, B (1996), The gap between design and healing, Metropolis, 77, pp. 123.##- MacKinlay, E (2017), The spiritual dimension of ageing, Jessica Kingsley Publishers.##- Mbeng, L; Probert, J; Phillips, P & Fairweather, R (2009), Assessing public attitudes and behaviour to household waste management in Cameroon to drive strategy development: AQ Methodological approach, Sustainability, 1(3), pp. 556-572.##- McKeown, B & Thomas, D (1988), Q Methodology Newbury Park.##- Nesmith, EL (1995), Health care architecture: Designs for the future, Aia Press.##- Ostir, G. V; Markides, K. S; Black, S. A; & Goodwin, J. S (2000), Emotional well‐being predicts subsequent functional independence and survival, Journal of the American Geriatrics Society, 48(5), pp. 473-478.##- Paige, J. B & Morin, K. H (2015), Using Q-methodology to reveal nurse educators' perspectives about simulation design, Clinical Simulation in Nursing, 11(1), pp. 11-19.##- Robbins, P (2005), Q methodology. ##- Ruga, W, Designing for the senses, Healthcare Design, John Wiley&Sons, 1997.##- Sayers, J (2001), The world health report 2001-Mental health: new understanding, new hope, Bulletin of the World Health Organization, 79, 1085-1085.##- Seligman, M (1998), “What is the Good Life?” American Psychology Assocaition, 29 (1): pp. 16-17.##- Siegrist, J (2003, September), Subjective well-being: new conceptual and methodological developments in health-related social sciences, In ESF SCSS Exploratory Workshop on „Income, Interactions and Subjective Well-Being.##- Suh, E; Diener, E; Oishi, S & Triandis, H. C (1998), The shifting basis of life satisfaction judgments across cultures: Emotions versus norms, Journal of personality and social psychology, 74(2), pp. 482.##- Tellegen, A (1985), Structures of mood and personality and their relevance to assessing anxiety, with an emphasis on self-report.##- Topf, M (1984), A framework for research on aversive physical aspects of the environment, Research in nursing & health, 7(1), pp. 35-42.##- Ulrich RS (1991), Effects of interior design on wellness: Theory and recent scientific research, Journal of health care interior design, 3(1), pp. 97-109.##- Ulrich RS, (2000), Evidence based environmental design for improving medical outcomes, InProceedings of the Healing by Design: Building for Health Care in the 21st Century Conference, Montreal, Quebec, Canada, Vol. 20, pp. 3-1.##- Ulrich RS (1997), View through a window may influence recovery, Science, 1984, 224(4647), pp.224-5.##- Valenta, A. L & Wigger, U (1997), Q-methodology: definition and application in health care informatics, Journal of the American Medical Informatics Association, 4(6), pp. 501-510.##- Van de Glind, I; de Roode, S & Goossensen, A (2007), Do patients in hospitals benefit from single rooms? A literature review Health Policy, Dec 1, 84(2-3), pp. 153-61.##- Van Exel, J & Graaf, D (2005), Q methodology: A sneak preview.##-Watts, S & Stenner, P (2005), Doing Q methodology: theory, method and interpretation, Qualitative research in psychology, 2(1), pp. 67-91.##- Williams, MA (1988), the physical environment and patient care, Annual review of nursing research. Vol. 6, No. 1, pp. 61-84.##- World Health Organization, (2001), The World Health Report 2001: Mental health: new understanding, new hope, World Health Organization.##- Zimring, C; Joseph, A & Choudhary, R (2004), The role of the physical environment in the hospital of the 21st century: An once-in-a-lifetime opportunity, Concord, CA: The Center for Health Design.##- حاتمی خانقاهی، توحید؛ زرگر، اکبر؛ سرتیپی‌پور، محسن (1394)، بررسی قابلیت روش تحقیق کیو در شناسایی و اولویت‌بندی وجوه مؤثر بر طراحی مسکن روستایی، مجله صفه، دوره 25، شماره 71، صص 113-132.##- خوشگویان‌فرد، علیرضا (1386)، «روش‌شناسی کیو»، مرکز تحقیقات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، تهران.##- زرگر، اکبر؛ حاتمی خانقاهی، توحید (1393)، وجوه مؤثر بر طراحی مسکن روستایی، مسکن و محیط روستا، دوره 33، شماره 148، صص 48-62.##- قدرتی، حسین؛ محمدیان، منیژه؛ محمد پور، احمد؛ افراسیابی، حسین (1391)، عوامل مرتبط بااحساس آسایش سالمندان (مطالعۀ شهر سبزوار)، مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره 6، شماره 1.##- گرجی مهلبانی، یوسف؛ صالح آهنگر، مژگان (1392)، تأثیر رنگ در طراحی بخش بستری بیمارستان‌ها، نشریه علمی- پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، دوره 4، شماره 6، صص 61-75.##- محمدی، خسرو؛ احمدی، خدابخش؛ فتحی آشتیانی، علی؛ آزاد فلاح، پرویز؛ عبادی، عباس (1393)، توسعه شاخص‌های سلامت روانی در ایران، فصلنامه علمی-پژوهشی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، جلد2 ، شماره 1، صص 37-48.##- مطلبی، قاسم؛ وجدان زاده، لادن (1394)، تأثیر محیط کالبدی فضاهای درمانی بر کاهش استرس بیماران (بررسی نمونه موردی مطب دندان‌پزشکی)، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، دوره 20، شماره 2، صص 35-46.##-منتظرالحجه، محمدرضا؛ اخلاصی، احمد (1397)، ارزیابی عوامل مؤثر بر سطح اثربخشی و رضایتمندی بیماران از فضاهای درمانی: مورد پژوهی بیمارستان‌های شهر یزد، فصلنامه بیمارستان، دوره ۱۷، شماره ۲، صص 81-96. ##

بررسی تاثیر معماری سنتی ایران بر بناهای عمومی معماری مدرن متاخر در دوره پهلوی دوم (مورد مطالعه: شهر اصفهان) Investigating the influence of traditional Iranian architecture on public buildings of late architecture in the second Pahlavi period (case study: Esfahan city) 1 1 بناهای عمومی بیانگر خصوصیات و روحیات یک جامعه و تاثیر گرفته از محیط است. در حقیقت ساختمان هایی که متعلق به عموم است نمی تواند موضوعی سلیقه ای باشد و سبک خاصی را ارائه نماید. معماری بناهای عمومی هر شهری با توجه به هویت فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و شرایط اقلیمی دارای شیوه های خاص معماری بومی است که به عنوان معماری سنتی شناخته می شود. همچنین معماری مدرن آغاز یک جنبش از قرن بیستم است. استفاده از هر دو سبک معماری سنتی و مدرن در بناها، مزایای خاص خود را دارند و بهتر است راه میانه را انتخاب کرد و با تلفیق معماری سنتی و مدرن بیان منحر به فردی به ساختار بنا داد. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر معماری سنتی ایران بر معماری مدرن متاخر بر بناهای عمومی شهر اصفهان در دوره پهلوی دوم است. روش تحقیق این پژوهش، از طریق روش های توصیفی_تحلیلی و راهبرد نمونه موردی است. روش گردآوری اطلاعات به صورت مطالعات کتابخانه ای(اسنادی و نمونه موردی) و میدانی(مشاهده) می باشند. نتایج کلی این پژوهش، در ارتباط با سبک‌شناسی معماری بناهای عمومی در شهراصفهان این است که سبک کلیه بناهای  عمومی علیرغم تأثیرات معماری مدرن، به صورت تلفیقی از معماری سنتی ایران و معماری مدرن متاخر بوده است که دلیل آن به احتمال قوی، هویت تاریخی و فرهنگی شهر اصفهان، وجودمصالح غالب اقلیم شهراصفهان مانند آجر، به‌کارگیری معماری سنتی(شیوه اصفهانی) استاد‌کارهای ماهر اصفهانی در کارهای خود می باشد.   2 Public buildings express the characteristics and spirit of a society and are influenced by the environment. In fact, buildings that belong to the public cannot be a matter of taste and present a specific style. The architecture of the public buildings of every city, according to the cultural, social, religious identity and climatic conditions, has specific methods of native architecture, which is known as traditional architecture. Also, modern architecture is the beginning of a movement from the 20th century. The use of both traditional and modern architectural styles in buildings have their own advantages, and it is better to choose the middle way and by combining traditional and modern architecture, give a unique expression to the structure of the building. The main purpose of this research is to investigate the influence of traditional Iranian architecture on late modern architecture on the public buildings of Isfahan city during the second Pahlavi period. The research method of this research is through descriptive-analytical methods and case sample strategy. The method of collecting information is in the form of library studies (documents and case samples) and field studies (observation). The general results of this research, in relation to the architectural style of public buildings in Isfahan city, is that despite the influence of modern architecture, the style of all public buildings was a combination of traditional Iranian architecture and late modern architecture, which is most likely the historical and cultural identity. The city of Isfahan, the presence of the dominant materials of Isfahan city, such as brick, the use of traditional architecture (Isfahani style) by skilled Isfahani craftsmen in their works.   127 140 2023/09/192023/02/42023/05/142023/02/272024/01/302023/09/102024/05/102023/10/15 1402/7/23 2024/07/82024/06/232024/07/82024/04/202024/07/142024/06/92024/08/262024/08/6 1403/5/16 زهرا کیان پور Zahra Kianpour دانشگاه غیر دولتی شهید اشرفی اصفهانی Iran z.kianpour78@yahoo.com زهرا زرتشتی ایلبیگی Zahra Zartoshti Ilbeygi دانشگاه غیر دولتی شهید اشرفی اصفهانی Iran zartoshti1374@gmail.com مهران کاراحمدی Mehran Karahmadi دانشگاه غیر دولتی شهید اشرفی اصفهانی Iran m.karahmadi@ashrafi.ac.ir Second Pahlavi Late modern architecture Traditional architecture of Iran (Esfahani style) Public buildings Esfahan city پهلوی دوم معماری مدرن متاخر معماری سنتی ایران (شیوه اصفهانی) بناهای عمومی شهر اصفهان ـKhan, Hasan-Uddin.(2001). "International Styie, Modernist Architecture from 1925 to 1965" Taschen GmbH, koln, Germany. ##ـ دانشگاه اصفهان. تاریخ مراجعه:23/3/1402.قابل دسترس در: .https://ui.ac.ir/##ـ افشاری, نورمحمد؛ کلهرنیا, بیژن؛ نوری, سید علی.(1399). تحلیل کیفی بناهای عمومی معماری معاصر ایران در دورۀ پهلوی دوم با رویکردتکتونیک معماری. نشریه علمی باغ نظر ، (17)90، صص 93-110. ## Doi: 10.22034/bagh.2020.191552.418##ـ اکبریانی، محمدرضا.(1394). تاملی بر معماری اسلامی و معماری سنتی در ایران. همایش ملی فرهنگ گردشگری و هویت شهری، بجنورد، صص1-8.##ـ بانی مسعود، امیر.(1389). معماری غرب-ریشه ها و مفاهیم. چاپ اول، تهران: نشر هنر معماری قرن.##ـ بانی مسعود، امیر.(1400). معماری معاصر ایران از سال 1304 تا کنون. مشهد:کتابکده کسری.##ـ دیبا، کامران.(1380). مروری بر ربع قرن معماری دوره اخیر. نشریه معمار، دوره 15، صص 66-77.##ـ زندیه، مهدی؛ کریمی، شیما.(1394). انطباق معماری سنتی ایران با معماری مدرن در مقایسه با شهرهای سنتی ایران. کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، تهران، صص1-17. ##ـ صادقی پی، ناهید.(1388). تاملی در معماری سنتی. نشریه علمی صفه، تهران، 18(48)، صص7-16. ##ـ علائی، پویا؛ کاراحمدی، مهران.(1401). اندیشه سبک مینیمالیسم در آثار میس ونده رو در دوره معماری مدرن متاخر. نهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در عمران، معماری، مدیریت شهری و محیط زیست، تهران، صص1-10. ##ـ فرشبافی، نسیم؛ میرزاکوچک خوشنویس، احمد.(1394). بازشناسی ایده های پایدار از مفاهیم معماری سنتی ایران. کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، تهران، صص1-10. ##ـ فیلی، سارا؛ اسکندرنیا، علی(1394). طراحی معماری در بافت سنتی شهرهای ایران. دومین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، صص1-10.##ـ قبادیان، مصطفی؛ وظید، کیانی(13942). خاستگاه معماری مدرن در تهران، بررسی و شناخت اولین بناهای سبک معماری در پایتخت کشور. نامه معماری و شهرسازی.##ـ قبادیان، وحید.(1392). سبک شناسی و مبانی نظری در معماری معاصر ایران. چاپ دوم، تهران: علم معمار رویال.##ـ قبادیان، وحید.(1398). مبانی و مفاهیم معماری معاصر غرب. ویرایش دوم، چاپ سی و چهارم، تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی.##ـ میرمیران، هادی؛ اعتصام، ایرج.(1388). معماری معاصر ایران:75 سال تجربه بناهای عمومی(1300 تا 1375 هجری شمسی). چاپ ، تهران:پیام سیما. ##