HBIM ، فناوری نوین در مستندنگاری میراث معماری نمونه مورد مطالعه: مسجد حیاط دوم رباط شرف HBIM; New technology in documenting architectural heritage A case study: Mosque of the second courtyard of Rabat Sharaf 1 1 با توجه به سرعت پیشرفت فناوری در عرصههای مختلف، در مقوله ساختمان نیز همسو با پیشرفتها، ورود فناوری مدلسازی اطلاعات ساخت BIM درصنعت ساختمان، انقلابی ایجاد کرده است. فناوری BIM امکان ساخت یک مدل دقیق مجازی از یک ساختمان را فراهم ساخته و هدف اصلی، نگهداری اطلاعات ساخت در تمام طول حیات و زیست آن است. از این فناوری در مستندسازی بناهای تاریخی نیز استفاده شده و به کارگیری آن درحال گسترش است به گونهای که طی پژوهشهای انجام شده در سالهای اخیر وجوه جدیدی از آن شناخته و معرفی شده است. مدلسازی با کمک این فناوری در بناهای تاریخی با عنوان اختصاری HBIM شناخته شده که ارائه دهنده الگوی نوینی برای مدلسازی در عرصه حفاظت میراث معماری بوده و ساخت مدل رقومی، مستندنگاری، نگهداشت و مدیریت اطلاعات شامل ترسیمها و نقشههای دو بعدی و سه بعدی بنا، تصاویر، تاریخچه و توضیحات مرتبط با عناصر و جزئیات آن را امکان پذیر ساخته است. در ایران ﺑﺎ وﺟﻮد اﻧﺠﺎم روبشگری ﻟﯿﺰری ﺑﺴﯿﺎری از ﺑﻨﺎﻫﺎ ﻃﯽ سالهای ﮔﺬﺷﺘﻪ، هیچگونه اطلاعاتی در مرکز اﺳﻨﺎد ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ که از ﻓﻨﺎوری HBIM بهره برده باشد، ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪ و ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻧﺸﺎن از ﻋﺪم استفاده از ایﻦ ﻓﻨﺎوری در ﻣﺪلﺳﺎزی ﺑﻨﺎﻫﺎی ﻣﯿﺮاﺛﯽ ایﺮان دارد. ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ روش ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪه، ﺷﯿﻮهای ﻧﻮیﻦ در مستندﺳﺎزی اﺑﻨﯿﻪ ﺗﺎریﺨﯽ ایﺮان، اراﺋﻪ داده و ﻧﻮآوری ﭘﮋوﻫﺶ اﺳﺖ. در پژوهش حاضر فرآیند مدلسازی از برداشت تا پیوست اطلاعات به اجزای میراث معماری که بر روی نمونه موردی، مسجد حیاط دوم رباط شرف پیاده سازی شده است[i]، تشریح میگردد. [i] این مقاله برگرفته از رساله دکتری نویسنده اول با عنوان « تبیین اثر فناوری HBIM بر تفکراستراتژیک پیش از مداخله در ابنیه تاریخی» است که در رشته مرمت ابنیه و بافتهای تاریخی دانشگاه هنر اصفهان به راهنمایی دکتر غلامرضا کیانی ده کیانی و دکتر عباس مالیان انجام شد. 2 BIM technology makes it possible to create an accurate virtual model of a building, and the main goal is to maintain construction information throughout its life. This technology has also been used in the documentation of historical monuments. Modeling by aided this technology in historical buildings is known as the abbreviation HBIM, which provides a new method for modeling in the field of architectural heritage protection and includes digital model making, documentation, storage, and information management. The HBIM process involves surveying existing structures through remote sensing and using terrestrial laser scanning data, followed by point cloud processing and creating a 3D model of orthoimages. Therefore, the final result of HBIM is a product consisting of 3D models of the building, including all the details of the work and components related to its construction methods and decorations. In addition, it can also be used to generate protection documents for analysis automatically. In addition to drawing a 3D model in this environment, it can be enriched with the possibility of creating more capabilities to link with intangible heritage information such as historical images and texts and so on. Therefore, the HBIM modeling process can be considered as representing all the information of a built building, which includes a reverse engineering solution, by which complete engineering can be obtained from the survey data. 1 22 2022/10/30 1401/8/8 2023/10/8 1402/7/16 علی آدینه ali adineh دانشگاه هنر اصفهان Iran m.a.adineh@gmail.com غلامرضا کیانی ده کیانی Gholamreza Kiani Dehkiani دانشگاه هنر اصفهان Iran gh.kiani@aui.ac.ir عباس مالیان abbass malian دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی Iran abbass.malian@gmail.com HBIM BIM Documentation Architectural heritage Mosque of the second courtyard of Rabat Sharaf مدل‌سازی اطلاعات بنای تاریخی HBIM مدل‌سازی اطلاعات ساخت BIM مستندسازی میراث معماری مسجد حیاط دوم رباط شرف Allen, P.; Stamos, I.; Troccoli, A.; Smith, B.; Leordeanu, M. & Hsu, Y. (2003). 3D Modeling of Historic Sites Using Range and Image Data. Proceedings of the International Conference on Robotics and Animation (ICRA), Tapei,145-150.##Arayici, Y. & Hamilton, A. (2005). Modeling 3D Scanned Data to Visualize the Built Environment. Information Visualisation, Proceedings of the Ninth International Conference on Information Visualisation (IV’05), London, UK. 509-514.##Arayici, Y. (2008). Towards Building Information Modelling for Existing Structures. Structural Survey, 26(3), 210 - 222.##Baik, A.; Alitany, A.; Boehm, J.; and Robson, S. (2014). Jeddah Historical Building Information Modelling "JHBIM" -Object Library, ISPRS Ann. Photogramm. Remote Sens. Spatial Inf. II-5,41-47##Baik, A. (2016). Documentation of the Nasif Historical House, in historical Jeddah, Saudi Arabia, using terrestrial laser scanning and image survey methods, Proceedings of the Eighth Saudi Students Conference in the UK. World Scientifc, 767–780.##Baik, A. (2017). From point cloud to Jeddah Heritage BIM Nasif Historical House – case study. Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage, 1–18.##Baik, A. (2020). Heritage Building Information Modelling for Implementing UNESCO Procedures. In Heritage Building Information Modelling for Implementing UNESCO Procedures. Retrieved from https://doi.org/10.1201/9781003036548.##Cheng, X.J.; Jin, W. (2006). Study on reverse engineering of historical architecture based on 3D laser scanner. In Journal of Physics: Conference Series. IOP Publishing, 843.##Eastman, C. M. (1975). The use of computers instead of drawings in building design. AIA Journal,63(3), 46–50.##Eastman, C.;Teicholz, P.; Sacks, R.& Liston, K. (2011). BIM Handbook: A Guide to Building Information Modeling for Owners, Managers, Designers, Engineers, and Contractors, Wiley Publishing.##Guarnieri, A.; Remondino, F.& Vettore, A. (2006). Digital Photogrammetry and TLS Data Fusion Applied to Cultural Heritage 3D Modeling. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, XXXVI, part 5. ISPRS Commission V Symposium, Dresden, Germany.##Kiviniemi, A. (2012). Open BIM Learning Xchange. SOBE, University of Salford. Koo, B.& Fischer, M. (2000). Feasibility Study of 4D CAD in Commercial Construction. Journal of Construction Engineering and Management, 126(4), 251–60.##A. Redmond, A. Hore, M. Alshawi, R. West. (2012). Exploring how information exchanges can the enhanced through Cloud BIM, Autom. Constr, 24 ,175–183.##Donath, D. (2008), Bauaufnahme und Planung im Bestand - Grundlagen, Verfahren, Darstellung, Beispiele, Vieweg+Teubner Verlag, Wiesbaden.##Dore, C., & Murphy, M. (2012). Integration of Historic Building Information Modeling (HBIM) and 3D GIS for recording and managing cultural heritage sites. Proceedings of the 18th International Conference on Virtual Systems and Multimedia, VSMM 2012: Virtual Systems in the Information Society, 369–376. ##Faltýnová, M.; Matoušková, E.; Šedina, J. & Pavelka; K. (2016). Building façade ducumentation using laser scanning and photogrammetry and data implementation into BIM. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing & Spatial Information Sciences, 41. ‌##Leite, F., Akcamete, A., Akinci, B., Atasoy, G., & Kiziltas, S. (2011). Analysis of modeling effort and impact of different levels of detail in building information models. Automation in Construction,20(5), 601–609##Thomsen, C.; Darrington, J.; Dunne, D. & Lichtig, W. (2010). Managing Integrated Project Delivery. White paper, https://cmaanet.org/files/shared/ng-Integrated-Project-Delivery-11-19-09__2_.pdf, Access Date, 12/05/2015##Respaldiza, A.; Wachowicz, M.& Vazquez Hoehne, A. (2012). Exploring Cultural Heritage Resources in a 3d Collaborative Environment. Proceedings of the 7th International Conference on 3D Geoinformation, Québec, Canada, 25-28.##Rua, H. & Gil, A. (2014). Automation in Heritage –Parametric and Associative Design Strategies to Model Inaccessible Monuments: The Case Study of Eighteenth Century Lisbon Águas Livres Aqueduct. Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage, 1(3-4),82-91.##Volk, R.; Stengel, J. & Schultmann, F. (2014). Building Information Modeling (BIM) for Existing Buildings — Literature Review and Future Needs. Automation in Construction, 38, 109–127.##Watson, A. (2011). Digital buildings-challenges and opportunities, Adv. Eng. Inform, 25(4) 573-581.##Succar, B.; Sher, W.; Williams, A. (2012). Measuring BIM performance: five metrics, Archit. Eng. Des. Manage. 8, 120–142.##Woodwar, A.; Heesom, D. (2019). Impelementing HBIM on conservation heritage projects Lesson from renovation case studies, International Journal of Building Pathology and Adaptation, 39(1), 96 - 114 .##Megahed, N. A. (2015). Towards a theoretical framework for HBIM approach in historic preservation and management. Archnet-IJAR, 9(3), 130–147.##Murphy, M. (2012). Historic Building Information Modelling (HBIM). For Recording and Documenting Classical Architecture in Dublin 1700 to 1830. Handbook of Research on Emerging Digital Tools for Architectural Surveying, Modeling, and Representation, April, 233-273##Murphy, M.; McGovern, E.& Pavia, S. (2009), Historic building information modelling (HBIM), Structural Survey,27(4), 311-327.##Murphy, M., McGovern, E., & Pavia, S. (2013). Historic Building Information Modelling-Adding intelligence to laser and image based surveys of European classical architecture. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 76, 89–102.##آدینه، علی، ولی بیگ، نیما، (1400)، مطالعه مقایسه‌ای تزئینات موجود در مقبره ارسلان جاذب، میل ایاز، رباط ماهی و رباط شرف در گستره کالبدی، نشریه در آیگاه، دوره 1(1)، صص 64- 43.##آدینه، علی، (1398)، تکنولوژی مدلسازی اطلاعات ساختمان تاریخی؛ ابزاری کارآمد درحفاظت از آثار تاریخی HBIM:Historic Building Information Modeling، ششمین کنگره ملی عمران معماری و توسعه شهری، کدCOI مقاله ICSAU06_0201:.##آدینه، علی،(1398)،رباط شرف؛ حفاظت از منزلگاهی هزارساله درجاده ابریشم،ششمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری و پنجمین نمایشگاه تخصصی انبوه سازان مسکن و ساختمان استان تهران،تهران،https://civilica.com/doc/927806.##اندرودی، الهام،(1392)، مستندسازی دانش بنیان میراث معماری در ایران، نشریه معماری و شهرسازی هنرهای زیبا، دوره 18(1)، صص 90-79.##پیرنیا، محمدکریم،(1372)،آشنایی با معماری اسلامی ایران، تدوین غلامحسین معماریان، تهران، دانشگاه علم و صنعت ایران##حناچی، پیروز؛ محمود کلایه، سعید؛ غلام نژاد، محمد، (1394)، اصول و روش‌های مستندسازی و مستند نگاری بناها و محوطه‌های تاریخی، موسسه انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول.##شیخی، علیرضا، آدینه، علی،( 1399)، نقوش مهری و توپی‌های گچی ته آجری در تزئینات رباط شرف؛ نشریه هنرهای زیبا، هنرهای تجسمی، دوره 25(1)، 98-87. ##گدار، آندره؛ گدار، یدا؛ سیرو، ماکسیم و دیگران، ( 1387)، آثار ایران(2-1)، ترجمه ابوالحسن سرو قد مقدم، چاپ پنجم، بنیادپژوهش‌های آستان قدس رضوی، مشهد.##گلابچی، محمود؛ گلابچی، علیرضا؛ نورزایی، عصمت الله؛ قارونی جعفری، کبری؛ (1394)، مدل سازی اطلاعات ساختمان BIM، انتشارات دانشگاه تهران.##مالیان، عباس،(1379)، آیین فتوگرامتری در ثبت میراث فرهنگی، نشریه تخصصی نقشه برداری، سال 1، شماره 42، سازمان نقشه برداری کشور. ##

پژوهشی در بازشناسی بناهای تاریخی بر اساس پیوند بین مستندات مختلف؛ نمونه موردی آسیاب کَهَک تهران Search in recognizing historical buildings based on different documents link; Case study: Kahak Water-Mill in Tehran 1 1 با توجه به آنکه بازشناسی و شناخت ارزشهای نهفته در بنا در راستای حفاظت از بناهای تاریخی، امری ضروری است، می‌توان از طریق آشنایی با روشهای استخراج اطلاعات از مستندات مختلف و پیوند میان آنها به یک نتیجهی مطلوب رسید. مستندات مختلف تاریخی شامل منابع مکتوب، شفاهی، تصویری، اشیا و همچنین خود بنای تاریخی است که به طریقی می‌توانند در راستای بازشناسی و بازنمایی هویت و اصالت اثر مورد بررسی قرار گیرند. در این مطالعه فرآیند دستیابی به شناخت جامع از طریق پیوند میان انواع مستندات تاریخی، هدف پژوهش است. پژوهش پیشرو با روشن ساختن مسیر استفاده از منابع مطالعاتی مختلف و بهرهگیری از آنها در فرآیند شناخت یک بنای تاریخی، تلاش میکند مسیر را برای محققان هموارتر کند. بازشناسی بناهای تاریخی بر پایه درک مستندات‏، اساس کار این پژوهش است که با روش توصیفی- تاریخی در تلاش است تا با خوانش صحیح منابع موجود و تحلیل دادهها، مجموع اطلاعات حاصل از پیوند آنها با هم را شناسایی کند. بهمنظور درک بهتر نیز، بنای تاریخی آسیاب کَهَک در تهران، بهعنوان یک نمونه، مورد بررسی قرار گرفته است. در رابطه با این بنا بازخوانی اسناد مکتوب (وقفنامه) و تصویری (عکسهوایی) زمینه‌ی اصلی شناخت بوده، که بهطور کامل به نحوهی بازخوانی، استخراج اطلاعات از آنها و بررسی پیوندشان با دیگر مستندات در راستای شناختی جامع از بنای موردنظر، پرداخته شده است. در نهایت نیز طریقهی برقراری این پیوند و استفاده از تمام مستندات در کنار هم بیان شده که قابل تعمیم به دیگر بناهای تاریخی است. 2 Considering the recognizing values of historical building in order to conservation is necessary, it is possible to be successful by familiarity with the methods of extracting information from various documents and the link between them. Various historical documents include written documents, oral documents, visual documents, objects and the historical building itself, which can be examined in order to recognition and represent the identity and Authenticity of the heritage. This study's main purpose is the process of achieving comprehensive knowledge through the link between different types of historical documents. This study tries to pave the way for researchers by clarifying the path of using different study documents and using them in the process of recognizing a historical building, which tries to identify the total information obtained from linking them by descriptive-historical method by correctly reading the available sources and analyzing the data. In order to better understand, Kahak Water-Mill in Tehran has been considered. In relation to this building, reading of written documents (Deed Of Endowment) and visual documents (aerial photograph) is the main field of recognizing, which is completely how to read, extract information from them and examine their link with other documents in a comprehensive recognition of kahak water-mill building, has been considered. Finally, the method of establishing this link and using all the documents together is stated, can be generalized to other historical monuments. 23 37 2022/10/302022/12/15 1401/9/24 2023/10/82023/10/10 1402/7/18 نادیا مهردادیان Nadia Mehrdadian دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) Iran NadiaMehrdadian@gmail.com رضا رحیم نیا reza Rahimnia دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) Iran Rahimnia@arc.ikiu.ac.ir سجاد مؤذن sajad moazen دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران Iran sajadmoazen@iust.ac.ir Conservation Recognizing Historical Buildings Historical documents Kahak Water-Mill حفاظت بازشناسی بناهای تاریخی مستندات تاریخی آسیاب کَهَک - Caple, Ch. (2006). Objects: Reluctant witnesses to the past. London, UK: Routledge.##- Crimson Lyon, J. (1987). Use of Maps, Aerial Photographs, and othe r Remote Sensor Data for Practical Evaluations of Hazardous Waste Sites. Photogrammetric Engineering and Remote Sensing, 53(5), 515-519.##- Ebert, J. I. (2015). Photogrammetry, Photointerpretation, and Digital Imaging and Mapping in Environmental Forensics. Introduction to Environmental Forensics (Third Edition), 39-64. ##- Portelli, A. (2009). What makes Oral History different; Oral History, Oral Culture, and Italian Americans. Giudice L.D. New York: Palgrave Macmillan. ##- Rabinson, Ch. A. (1951). Ancient History. New York:‎ The Macmillan Company.##- Richmond, A. & Bracker, A. (2009). Conservation: Principles, Dilemmas and Uncomfortable Truths. Oxford: Butterworth-Heinemann.##- Thompson, P. & Bornat, J. (2017). The Voice of the Past‎:Oral History. Oxford: Oxford University Press.##- URL 1: www.google.com/maps (access date: 2020/10/12).##- URL 2: www.eshop.ncc.gov.ir/customer (accsess date: 2020/11/16).##- Young, J. O. (2001). Art and knowledge. London, UK: Routledge##افشار، ایرج (1355). مقدماتی درباره تاریخ معماری در ایران بر اساس متون فارسی. مجله هنر و مردم، (173)، 2-5.##- ایرانی، حمیدرضا؛ میرجعفری، شقایق؛ پهلوان، نازنین و حسینی، دانیال (1394). ”آشنایی با مرمت ابنیه تاریخی؛##آسیاب کهک.“ گزارش کارشناسی، مرمت و احیای ابنیه و بافت‌های تاریخی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران##غرب.##- بیات، علی و پرهیزکاری، سید روح‌الله (1394). گونه‌شناسی منابع تاریخی در قرآن کریم. پژوهشنامه تاریخ اسلام، (18)، 7-33.##- حائری مازندرانی، محمدرضا؛ ملکوتی، علیرضا و اسماعیلی، شبنم سادات (1393). روش شناخت چند دانشی معماری##خانه‌های تاریخی ایران. نشریه نامه معماری و شهرسازی، (12)، 117-133.##- حجت، مهدی(1380). میراث فرهنگی ایران: سیاست‌ها برای یک کشور اسلامی. تهران: هرمس.##- راداحمدی، مینا؛ تهرانی، فرهاد و ابویی، رضا (1390). معرفی و نقد بر چند سند تصویری تاریخی تازه یافته در مورد##میدان نقش‌جهان. مجله باغ‌نظر، دوره 8 (17)، 3-18.##- سلطانی، مهدی و ندیمی، هادی (1398). تاریخ ذهنیت عامه در معماری ایران: موضوعات، روش‌ها و منابع. نشریه##مرمت و معماری ایران (19)، 51- 64.##- شهیدی‌مارنانی، نازنین، و قیومی‌بیدهندی، مهرداد (1392). رویکرد تاریخ فرهنگی و امکان و فواید آن در مطالعات##معماری ایران. فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی، (17)، 87- 107.##- شیرازیان، رضا (1396). تهران نگاری؛ بانک نقشه‌ها و عناوین مکانی تهران قدیم. تهران: دستان. ##- فیلدن، سر برنارد (1394). حفاظت از بناهای تاریخی. محمدمهدی هوشیاری. چاپ اول. تهران: طحان.##- قیومی، مرسده (1382). توالی منطقی فعالیت‌ها برای ارائه طرح مرمت. نشریه هفت‌شهر، دوره 1 (11): 29-43.##- قیومی‌بیدهندی، مهرداد (1388). سخنی در منابع مکتوب تاریخی معماری ایران و شیوه جستجو در آنها. نشریه گلستان هنر، (15)، 5-20.##- قیومی‌بیدهندی، مهرداد ‌ًٌٍَُِ (1386). ”آداب جستجوی تاریخ معماری ایران در متون فارسی با تکیه بر متون نثر سده‌های نخست.“ رساله دکتری، معماری، تهران: دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی تهران.##- محبعلی، محمدحسن (1382). حفاظت از آثار تاریخی- فرهنگی. نشریه هفت‌شهر، دوره 1 (12 و 13)، 26- 30.##- معتمدی، محسن (1381). جغرافیای تاریخی تهران. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. ##- منظورالاجداد، سید محمدحسین (1387). ارزش و اعتبار اسناد مکتوب تاریخی. مجموعه مقالات نخستین همایش ملی زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون پژوهشگاه میراث فرهنگی.##- مهردادیان، نادیا؛ رحیم‌نیا، رضا و موذن، سجاد (1400). آسیاب کهک تهران؛ بازشناسی با تکیه بر استاد تاریخی،##تصویری و مطالعات میدانی. فصلنامه علمی اثر، دوره 4 (4)، 632- 647.##- مهردادیان، نادیا (1399). ”طرح باززنده سازی آسیاب کهک در راستای ارتقا ارتباط بنا با زمینه شهری مبتنی بر##طراحی میان افزا.“ پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، مرمت و احیای ابنیه و بافت‌های تاریخی. قزوین: دانشکده معماری و##شهرسازی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره).##- نظری، فرهاد، و صالحی‌کاخکی احمد (1396). سازوکار تاریخی حفظ موقوفات در ایران. نشریه پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، دوره 7 (15)، 239- 257.##- نقره‌کار، سلمان؛ زارعی حاجی‌آبادی، فاطمه؛ محمدگنجی، فاطمه و دانایی‌نیا، احمد (1397). خواندن معماری؛ چیستی، چرایی و چگونگی. نشریه فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، (1)، 69- 83.##- نورائی، مرتضی و ابوالحسنی ترقی، مهدی (1389). مقایسه تحلیلی خاطره نگاری با تاریخ شفاهی. نشریه گنجینه اسناد، (4)، 96- 122.##- Caple, Ch. (2006). Objects: Reluctant witnesses to the past. London, UK: Routledge.##- Crimson Lyon, J. (1987). Use of Maps, Aerial Photographs, and othe r Remote Sensor Data for Practical Evaluations of Hazardous Waste Sites. Photogrammetric Engineering and Remote Sensing, 53(5), 515-519.##- Ebert, J. I. (2015). Photogrammetry, Photointerpretation, and Digital Imaging and Mapping in Environmental Forensics. Introduction to Environmental Forensics (Third Edition), 39-64. ##- Portelli, A. (2009). What makes Oral History different; Oral History, Oral Culture, and Italian Americans. Giudice L.D. New York: Palgrave Macmillan. ##- Rabinson, Ch. A. (1951). Ancient History. New York:‎ The Macmillan Company.##- Richmond, A. & Bracker, A. (2009). Conservation: Principles, Dilemmas and Uncomfortable Truths. Oxford: Butterworth-Heinemann.##- Thompson, P. & Bornat, J. (2017). The Voice of the Past‎:Oral History. Oxford: Oxford University Press.##- URL 1: www.google.com/maps (access date: 2020/10/12).##- URL 2: www.eshop.ncc.gov.ir/customer (accsess date: 2020/11/16).##- Young, J. O. (2001). Art and knowledge. London, UK: Routledge.## ##

مجموعه‌های معماری ساخته شده بر اساس الگوی جلوخان در دوران تیموریان، شیبانیان و اشترخانیان ازبک (نمونه‌های موردی: سلطان سعادت، آنو و چهاربکر) Architectural Complexes Based on the Pattern of Jilukhan During the Timurids, Shaybanids, and Ashtarkhanids (Case Studies: Sultan Soadat, Anu, and Charbakr) 1 1 جلوخان به محوطه‌ای گشاده در مقابل سردر ابنیه گفته‌ می‌شود که استفاده از آن از عهد صفوی تا دوره معاصر بسیار فراگیر بوده است. با وجود این، شکل‌گیری و تحول الگوی جلوخان را نمی‌توان تنها منحصر به این دوران زمانی دانست. شواهد و نمونه‌های برجای مانده از عهد تیموری، گویای حضور این الگو در معماری این دوره است. پیروی از الگوی جلوخان در ساخت مجموعه‌های معماری در منطقه ماوراءالنهر و خراسان بزرگ، پس از دوره تیموریان و در عصر شیبانیان و اشترخانیان نیز تداوم یافته که گویای اهمیت الگوی فوق در طراحی مجموعه‌های معماری در این منطقه جغرافیایی و این دوران تاریخی است. این پژوهش قصد دارد تا با بررسی نمونه‌های اولیه و همچنین دو نمونه شاخص متعلق به عصر تیموری (مجموعه سلطان‌سعادت و آنو) و یک نمونه متعلق به دوره شیبانیان (مجموعه چهاربکر) و همچنین نمونه‌های متاخر دیگر در این منطقه جغرافیایی، ریشه‌های شکل‌گیری این فرم از مجموعه‌سازی که در معماری ایران حضوری موثر داشته را تبیین نماید. سوالات اصلی که این پژوهش در پی پاسخ به آن بوده این است که، ریشه‌های شکل‌گیری مجموعه‌جلوخان‌دار در منطقه ماوراءالنهر و خراسان بزرگ در طول دوران تیموری و ازبکان شیبانی و اشترخانی چه بوده است؟ بر اساس تحولات مجموعه‌های جلوخان‌دار در سه عصر تیموریان، شیبانیان و اشترخانیان، این مجموعه‌ها را در چند دسته از لحاظ ساختار قرارگیری ابنیه می‌توان دسته‌بندی کرد؟ این پژوهش با رویکرد تحلیلی-تاریخی انجام گرفته و نتایج آن گویای آن است که مجموعه‌های جلوخان‌دار را می‌توان به دو دسته اصلی جلوخان‌دار سبک قاش و سبک جفت از لحاظ نحوه استقرار ابنیه تقسیم کرد. ریشه‌های جلوخان‌های سبک قاش را می‌توان در قاش‌سازی دو بنا که قدمتی طولانی در منطقه ماوراءالنهر داشته نسبت داد و ریشه جلوخان‌های جفت را نیز می‌توان حاصل عقب‌نشینی ابنیه از ردیف سایر بناها در کنار گذرها به منظور تقویت حس دعوت‌کنندگی دانست. 2 Jilukhan is an area that was placed in front of some buildings and its use has been very widespread from the Safavid era to the contemporary period. Despite this, the formation and evolution of the Jilukhan model cannot be attributed only to this period. The evidence left from the Timurid era shows the presence of this pattern in the architecture of this period. Not only has this model been used in this period in the design of the entrance area of the building, but it has also been used in the arrangement of buildings in several complexes such as Guri-mir, Sultan Soadat, and Anu. It has continued to follow the model of Jilukhan in the construction of architectural complexes, especially in the regions Transoxiana and Great Khorasan, after the Timurid period and in the Shaybanid and Ashtarkhanid eras, which shows the importance of this model in the design of architectural complexes in this geographical region and this time. This research aims to study the roots of the formation of this form of construction, which has had an effective presence in Iranian architecture, by studying the early examples and also two representative examples belonging to the Timurid era (Sultan Soadat and Anu Complexes) and one example belonging to the Shaybanid period (Charbakr complex) as well as other recent samples in this geographical area. The main questions that this research seeks to answer are, what were the origins of the formation of the Jilukhan-shaped complexes in Transoxiana and Great Khorasan during the Timurid, Shaybanid, and Ashtarkhanid periods? And, in how many categories can these complexes be classified in terms of the position of the buildings relative to each other, based on the evolution of the Jilukhan-shaped complexes in the three eras of the Timurid and Shaybanid and Ashtarkhanid? This research has been carried out with an analytical-historical approach and its results show that it is possible to divide the Jilukhan-shaped complexes into two main categories in the Qash style (in front of each other) and in the Joft style (Pair with each other) in terms of the way the building is placed. It is possible to attribute the roots of Qash-style Jilukhans to the long history of the construction of two buildings that face each other in the Transoxiana region, and it is also possible to know the origin of Joft-style Jilukhans in the retreat of the building from the row of other buildings from the side of the passages to strengthen the inviting state. 59 58 2022/10/302022/12/152022/05/3 1401/2/13 2023/10/82023/10/102023/10/10 1402/7/18 شاهین گرکانی دشته Shahin Garakani Dashteh دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران Iran shaahin.dashteh@gmail.com Timurids Shaybanids Ashtarkhanids Architectural complexes Jilukhan تیموریان شیبانیان اشترخانیان مجموعه‌های معماری جلوخان - Allen, T. (1983). Timurid Herat. Tubinger: Tubinger Atlas.##-Atahodjaev, OH. (2006). Works of The Shahizinde Team in 2004. Archaeological Researches in Uzbekistan - 2004-2005, 1 (5). 40-46.##- Franke, U; Urban, T; Khairzade, K. M. (2020). The ‘Musalla’-Complex in Herat Revisited: Recent Archaeological Investigations at the Gawhar Shad Madrasa, Drawing the Threads Together Studies. Archaeology in Honour of Karin Bartl, Ahrens A; Rokitta-Krumnow D; Bloch F; Bührig C. (Eds.). Zaphon: Münster. 91-142.##- Gangler, A. Heinz Gaube. H & Petruccioli, A. (2004). Bukhara the eastern dome of Islam. London: Axel menges.##-Golombek, L. & Koch, E. (2017). The Mughal, Uzbeks and The Timurid Legacy. A companion to Islamic Art and Architecture. Barry Flood F; Nesipuglu G. (Eds.). Oxford: John Wiley & Sons. 811-845.##- Hillenbrand, R. (2004). The Timurid Achievement in Architecture. A survey of Persian Art from prehistoric times to the present. Daneshvari, A (Ed.). Costa Mesa CA: Mazda publisher. 83-124.##-Mcchesney, R.D. (1987). Economic and Social Aspects of the Public Architecture of Bukhara. in the 1560's and 1570's. Journal of Islamic Art (2), 217-236.##-McChesney, R.D. (2021). Four Central Asian Shrines: A Socio-political History of Architecture. Leiden: Brill.##- Maneov, S. B. (2015). Formation of Architectural Ensembles and Complexes of Historic Towns of Uzbekistan. International Journal of Scientific & Technology Research, (4). 109-112. ##- Nemtseva, N.B. (1964). Low-Explore Mausoleum from The Ensemble of Shahi-Zinda, История Материальной, Культуры Узбекистана, 123-138.##-Nemtseva, N.B. (1977). The Origins and Architectural Development of the Shah-I Zinde, Translated, with additions, by J. M. Rogers and 'Adil Yasin, IRAN Journal of the British Institute of Persian study (15), 51-74.##- Paskalevna, E. P. (2012). The Bibi Khanum Mosque in Samarqand: Its Mongol and Timurid Architecture. Silk road, 10. 81-98.##- Pugachenkova, G. A. & Rempel, L. I. (1965). History of Arts of Uzbekistan. Tashkent: Iskusstvo.##-Pugachenkova, G. A. (1976 A). Termez, Shakhrisabz, Khiva. Moscow: Publishing House Art.##-Pugachenkova, G.A. (1976 B). Architecture of Central Asia in the XV. Tashkent: Publishing House of Literature and Art. ##-Sharipov, N. H. (1996). Suburban Ensemble of Bukhara. Bukhara: The Myth and the Architecture. Petruccioli, A. (ed). Cambridge, Massachusetts: Aga Khan Program for Islamic Architecture.##- Schwarz, F. (1996). Bukhara and Its Hinterland: The Oasis of Bukhara in the Sixteenth Century in the Light of the Juybari Codex Bukhara: The Myth and the Architecture. Petruccioli, A. (ed). Cambridge, Massachusetts: Aga Khan Program for Islamic Architecture.##-اوکین، برنارد. (1386). معماری تیموری در خراسان. ترجمه علی آخشینی. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.##-بخارایی، حافظ تنیش. (1989). شرف نامه شاهی تصویر از روی نسخه خطی سال 1065ه.ق. مسکو: نائوکا شعبه ادبیات شرق.##-بلر، شیلا. (1376). معماری و هنر در آسیای مرکزی در دوره ازبکان. ترجمه اردشیر اشراقی. ایران‌شناخت، (6)، 100 - 121.##- بهشتی، سید محمد؛ قیومی بیدهندی، مهرداد. (1388). فرهنگ‌نامه معماری ایران در مراجع فارسی، اصطلاحات و مفاهیم. تهران: دانشنامه تاریخ معماری ایرانشهر.##-خواندمیر، غیاث‌الدین. (1372). مآثرالملوک: به ضمیمه خاتمه خلاصه الاخبار و قانون همایونی. تصحیح میرهاشم محدث. تهران: موسسه فرهنگی رسا.##-سلطان‌زاده، حسین. (1383). بازارهای ایرانی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.##- سلطان‌زاده، حسین. (1372). فضاهای ورودی در معماری سنتی ایران. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.##-‌ قاضی، جواد؛ خضری، سیداحمدرضا؛ عطارزاده، عبدالکریم. (1392). مقایسه ساختار و اجزای ورودی بناهای مذهبی و غیرمذهبی کاشان در دوره قاجار. پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، 46 (2)، 215- 235.##- سمرقندی، محمد بدیع شریف ملیحا. (1390). مذکّر الاصحاب. تصحیح محمد تقوی. تهران: کتابخانه موزه و مرکز اسناد رسمی مجلس شورای اسلامی.##- گرکانی دشته, شاهین؛ مرتضایی, محمد؛ فلاح، سید علی؛ اسمعیلی جلودار، محمد اسماعیل. (1401). شاخصه‌های جفت‌سازی ابنیه در محور خیابان هرات (بررسی تطبیقی نمونه‌های جفت‌سازی در خیابان هرات و مجموعه‌های معماری ماوراءالنهر در دوران تیموری) . فصلنامه علمی پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران ، 28 (11)، 197- 217. ##- گرکانی دشته, شاهین؛ مرتضایی؛ اسمعیلی جلودار، محمد اسماعیل. (1400). تحلیلی بر الگوی «خیابان مزار» در شهرسازی دوره تیموری بر اساس مدارک نوشتاری و باستان‌شناسی مجموعه های هرات، سمرقند و شهر سبز. فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران، 12 (29). ##-‌ گلستانی، نفیسه؛ میری، سمیرا؛ مطلبی، قاسم. (1395). جایگاه جلوخان مساجد دیروز و امروز در شکل گیری و تقویت قرارگاه رفتاری (مقایسه تطبیقی نمونه موردی مسجد وکیل و مسجد الزهرا در شیراز). فصلنامه علمی مدیریت شهری و روستایی، 43، 515- 534.##-گلمبک، لیزا. (1364). دوره‌های ساختمانی مجموعه تاریخی تربت شیخ جام. ترجمه باقر ایت الله زاده شیرازی. اثر 10و11 ، 16-57.##-گلمبک، لیزا؛ دونالد ویلبر. (1374). معماری تیموری در ایران و توران. ترجمه کرامت الله افسر و یوسف کیانی. تهران: انتشارات سازمان میراث فرهنگی.##-‌ مخلصی، محمدعلی. (1385). جلوخان. دانشنامه جهان اسلام. جلد دهم. به کوشش غلامعلی حداد عادل. تهران: مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی. 573-575. ##-‌ محمدمرادی، اصغر؛ امیرکبیریان، آتس‌سا. (1382). معرفی‌ تعدادی‌ از ابنیه‌ سنّتی‌ معماری‌ ایران‌ و تحلیلی‌ بر ویژگیهای‌ فضایی‌ آنها. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور. ##-‌ مهدوی‌پور، حسین؛ جعفری، رشید؛ سعادتی، پوراندخت. (1392). جایگاه جلوخان در معماری مسکونی بومی ایران. فصلنامه علمی مسکن و محیط روستا، 142، 3-18. ##-هیلن براند، رابرت. (1387). جنبه‌های معماری تیموری در آسیای میانه. ترجمه داود طبایی. گلستان هنر (14)، 65-82. ##

بررسی نقش انعطاف پذیری فضاهای عمومی شهری در اجتماع پذیری و سرزندگی مکان سوم (مطالعه موردی: پارک ملل شهر ساری) The Investigating the role of flexibility of urban spaces in socialization and vitality of the third place (Case study: Sari city melal park) 1 1 امروزه برخی از پارک‌های شهری به اختصاص بخش بزرگی از سرانه‌های شهری به رغم توجه به مسائل زیست محیطی چندان اجتماعپذیر و سرزنده نبوده و حتی در برخی موارد، خود به عنوان فضایی معضل مطرح شده‌اند. بدین منظور هدف از این پژوهش بررسی نقش میزان انعطاف پذیری و تأثیر آن بر اجتماعپذیری و سرزندگی و شناسایی سهم هر کدام از عوامل مؤثر بر فضای شهری در تحقق فضای عمومی موفق می‌باشد. همچنین تحقیق حاضر از لحاظ ماهیت از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی است و از لحاظ زمانی از نوع تحقیقات مقطعی آیندهنگر و از لحاظ هدف جزء تحقیقات کاربردی و از لحاظ فرآیند جزء روش کمی محسوب میشود. تحقیق حاضر در وهله اول غیر آزمایشی می باشد، در مرتبه دوم، این پژوهش ها مدل های مختلفی دارند که بعضی صرفا جهت توصیف می باشند، بعضی دیگر از پژوهش ها که در واقع این پژوهش جزو این دسته است، از نوع همبستگی می باشد. در این نوع از مطالعات همبستگی، روابط بین متغیر ها بررسی می شوند. همچنین روش نمونه گیری در این پژوهش، روش آزمون سازی می باشد که برای ساختن آزمون به ازای هر آیتم تقریبا یازده نفر انتخاب شد؛ که تعداد(464نفر)، به عنوان نمونه و ملاک قرار گرفت، و بین این تعداد شهروند پرسشنامه توزیع شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق همبستگی و رگرسیون، معادلات ساختاری در نرم افزار Lizrel,Spss انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد، پارک ملل با امتیاز اجتماعپذیری(17/3) و انعطافپذیری(01/3) شرایط متوسطی دارد؛ و با امتیاز سرزندگی(86/2)،سرزنده نمی باشد. همچنین با کمرنگ شدن سرزندگی فضای شهری، فضاها رنگ و بوی فضایی خاموش به خود می‌گیرند و به مرور زمان مولفه‌های دیگر موفقیت در فضا نیز قابلیت خود را از دست می‌دهند و بدین گونه فضای شهری به فضایی صرفاً جهت عبور تبدیل می‌شود. اما راهکار پژوهشگر این است، تا از طریق تقویت و ارتقا شاخص سرزندگی و با کاتالیزوری به نام انعطافپذیری، فضای عمومی را از حالت خاموش خارج نمود و به فضایی اجتماعپذیر و موفق دست یافت. 2 Today, some urban parks are not very sociable and lively despite paying attention to environmental issues, and even in some cases, they have been raised as problematic spaces. For this purpose, the purpose of this research is to investigate the role of flexibility and its effect on sociability and vitality and to identify the contribution of each of the factors affecting the urban space in the realization of a successful public space. Also, the current research is descriptive-analytical research in terms of its nature, and in terms of time, it is a prospective cross-sectional research, and in terms of its purpose, it is part of applied research, and in terms of process, it is considered part of quantitative method. First of all, the current research is non-experimental, secondly, these researches have different models, some of which are only for description, some other researches, in fact, this research is part of this category, are of the correlation type. In this type of correlation studies, relationships between variables are investigated. Also, the sampling method in this research is the test-making method, in which approximately eleven people were selected for each item; The number (464 people) was set as a sample and criterion, and a questionnaire was distributed among this number of citizens. Data analysis was done through correlation and regression, structural equations in Lizrel, Spss software. The results of the research showed that National Park has average conditions with sociability (3.17) and flexibility (3.01); And with the vitality score (2.86), it is not lively. Also, as the vitality of the urban space fades, the spaces take on the color and smell of a silent space, and over time, other components of success in the space also lose their ability, and thus the urban space becomes a space just for passing. But the researcher's solution is to take the public space out of the silent state and achieve a sociable and successful space through strengthening and upgrading the vitality index and with a catalyst called flexibility. 59 85 2022/10/302022/12/152022/05/32023/09/12 1402/6/21 2023/10/82023/10/102023/10/102023/10/24 1402/8/2 عرفان اسمعیلی برنتی erfan esmaieli berneti دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود Iran erfan.esj5@gmail.com اسلام کرمی islam karami دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود Iran islamkarami@shahroodut.ac.ir ابوالفضل دهقان منگ آبادی abolfazl dehgan mongabadi دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی شاهرود Iran A.dehghanm@shahroodut.ac.ir Flexibility third place sociability vitality urban space سرزندگی انعطاف پذیری اجتماع پذیری مکان سوم پارک های شهری 40. Anita, R., Abbas, E. W., Rahman, A. M., Subiyakto, B., & Rajiani, I. (2022). Activities at Van Der Pijl Park as Social Studies Learning Resources. The Kalimantan Social Studies Journal, 4(1), 78-85.##41. Bosson, Jennifer, Mehta, Vikas&K. (2010). Third Places and the Social Life of Streets, Environment and Behavior, SAGE Publications 2010 (University of Utah, USA).##42. Brain, D. (2019). Reconstituting the urban commons: Public space, social capital and the project of urbanism. Urban Planning, 4(2), 169-182.##43. Chaudry, A. S. (2023). Role of the Third Place in Building Communities and Social Capital: Contributions of Coffee Shops as Third Places in Kuwait. International Journal of Knowledge Content Development & Technology, 13(1).##44. Chuang, T. J. (2022). From modern urban resident to sociable urban citizen: The making of spatial-political subjectivity through public housing in Singapore, 1972—2021. Theory and Society, 51(5), 835-870.##45. Dehnad, Nazanin, Mahdinejad, Jamaledin, & KARIMI, BAGHER. (2021). Explaining the relationship between the components affecting the quality of collective open space in promoting the sociability of the environment. MOTALEATE SHAHRI, 10(37 ), 45-56.##46. Felice & Amanda. J. Johnson.(2017).Leisure Spaces, Community, and Third Places, Leisure Sciences,39(3),295-303.##47. Francis,J. (2012). Creating sense of community: The role of public space. Journal of Environmental Psychology,32,401-409.##48. Garau, C, & Annunziata, A. (2022). A method for assessing the vitality potential of urban areas. The case study of the Metropolitan City of Cagliari, Italy. City, Territory and Architecture, 9(1), 7.##49. Grabalov, P., & Nordh, H. (2022). The future of urban cemeteries as public spaces: Insights from Oslo and Copenhagen. Planning Theory & Practice, 23(1), 81-98.##50. Guo, X., Yang, Y., Cheng, Z., Wu, Q., Li, C., Lo, T., & Chen, F. (2022). Spatial social interaction: An explanatory framework of urban space vitality and its preliminary verification. Cities, 121, 103487.##51. Haines-Young, R.,; Potschin, M. (2010). The links between biodiversity, ecosystem services and human well-being. Ecosystem Ecology: a new synthesis, 1, 110-139.##52. Jalaladdini, S., & Oktay, D. (2012). Urban public spaces and vitality: a socio-spatial analysis. in the streets of Cypriot towns. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 35, 664-674.##53. Latham, A., & Layton, J. (2019). Social infrastructure and the public life of cities: Studying urban sociality and public spaces. Geography Compass, 13(7), e12444.##54. Liang, D., De Jong, M., Schraven, D., & Wang, L. (2022). Mapping key features and dimensions of the inclusive city: A systematic bibliometric analysis and literature study. International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 29(1), 60-79.##55. Link, F., Señoret, A., & Valenzuela, F. (2022). From community to public familiarity: Neighborhood, sociability, and belonging in the neoliberal city. Urban Affairs Review, 58(4), 960-995.##56. Madanipour, A. (2000). Urban space design: a view on a social-spatial process, translated by Farhad Morteza, st edition. Urban processing and planning company. Page 243.##57. Madanipour, A. (2018). Temporary use of space: Urban processes between flexibility, opportunity and precarity. Urban Studies, 55(5), 1093-1110.##58. Niu, T., Qing, L., Han, L., Long, Y., Hou, J., Li, L., … & Teng, Q. (2022). Small public space vitality analysis and evaluation based on human trajectory modeling using video data. Building and Environment, 225, 109563.##59. Orsetti, E., Tollin, N., Lehmann, M., Valderrama, V. A., & Morató, J. (2022). Building resilient cities: climate change and health interlinkages in the planning of public spaces. International journal of environmental research and public health, 19(3), 1355.##60. Rastegar, N., Ahmadi, M., & Malek, M. (2014). Factors affecting the vitality of streets in. downtown Johor Bahru city. Indian Journal of Scientific Research, 7(1), 361-374.##61. Sarraf Moayerre, pegah, & Soheili, Jamaleddin. (2021). Explain the Effect of Socialization Components of Urban Open Spaces on the Development of Tourism Concept(Case study of Qazvin city). URBAN MANAGEMENT STUDIES, 13(47 ), 59-72.##62. Sarvari, Hadi. (2020). Evaluation of Flexibility Components of Urban Spaces in Mashhad City. JOURNAL OF GREATE KHORASAN, 10(38 ), 17-30.##63. Sepe, M. (2023). Assessing Flexible Places for Adaptive Urban Design. A New Method and the Case of Cittaducale. Journal of Civil Engineering and Architecture, 17(6), 286-297.##64. Tahmasebi, F., Nazmfar, H., Ghanbari, A., & Rezaeinia, H. (2022). Sociability and vitality of urban public spaces: Evidence from the perspective of experts and users in Valiasr St., Tehran. Urban Planning Knowledge, 6(2), 131-148.##65. Wexler, Mark & Judy Oberlander.(2017).The Shifting Discourse on Third Places: Ideological Implications, Journal of Ideology, 38(1).##66. Wieland, A., & Wallenburg, C. M. (2013). The influence of relational competencies on supply chain resilience: a relational view. International journal of physical distribution & logistics management, 43(4), 300-320.##67. Yu, R., Burke, M., & Raad, N. (2019). Exploring impact of future flexible working model evolution on urban environment, economy and planning. Journal of Urban Management, 8(3), 447-457.##68. Zheng, J., He, J., & Tang, H. (2022). The vitality of public space and the effects of environmental factors in Chinese suburban rural communities based on tourists and residents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(1), 263.##1. اسمعیل پور، نجما، کارآموز، الهام و فخارزاده، زهرا.(1394). ارزیابی اختلاط کاربری در فضای شهری خیابان و راهکارهای ارتقای آن (مورد نمونه: خیابان کاشانی در بافت میانی شهر یزد). فصل‌نامه تحقیقات جغرافیایی،30(۳)،1-24.##2. ایمانی، بهرام، فیروزی مجنده، ابراهیم، و کانونی، رضا. (1396). پراکنش مکانی فضاهای سبز و اولویت بندی تناسب اراضی با هدف مکان یابی بهینه پارک (مطالعه موردی: شهر اردبیل). آمایش محیط، 10(37)، 65-97.##3. پوراحمد، احمد، زنگنه شهرکی، سعید، و صفایی رینه، مصطفی. (1395). تحلیل نقش پیاده راه های شهری در ارتقای سرزندگی فضاهای شهری (مطالعه ی موردی: پیاده راه 17 شهریور, تهران). پژوهش های جغرافیای برنامه ریزی شهری، 4(2 )، 175-195.##4. چگنی، فرهاد، دیده بان، محمد، و حصاری، پدرام. (1399). تبیین مدل فرآیند علّی مولفه ها و استراتژی های انعطاف پذیری. اندیشه معماری، 4(8 )، 55-68.##5. حسین زاده، رباب، و صفرعلی زاده، اسماعیل. (1399). سنجش و ارزیابی وضعیت مؤلفه های سرزندگی شهری از منظر شهروندان (مطالعه موردی: شهر ارومیه). پژوهش و برنامه ریزی شهری، 11(42 )، 153-164.##6. حمزه نژاد، مهدی، و قلیچی، پدرام. (1397). بررسی اجتماع پذیری و کیفیت قرارگاه های رفتاری در پارک های درون دانشگاهی, مورد مطالعاتی: پارک دانشگاه علم وصنعت ایران. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 11(25 )، 45-55.##7. خراسانی زاده، فرنوش، صابری، حمید، مومنی، مهدی، و موسوی، میرنجف. (1399). تبیین ساختاری عوامل موثر بر سرزندگی در فضاهای عمومی شهری اصفهان از دیدگاه شهروندان و گردشگران. جغرافیا و برنامه ریزی، 24(72 )، 151-181.##8. دادپور، سارا. (1391). معیارهای سرزندگی فضاهای شهری(مطالعه موردی: بخشی از خیابان ولی عصر تهران). فصلنامه جستارهای شهرسازی، شماره‌های 37 و 38، 34-39.##9. دوستوندی، میلاد، اکبری، مریم، و کتاب الهی، کسری. (1401). بررسی انعطاف پذیری فضاهای شهری در دوران همه گیری کووید-19. پژوهش های مکانی فضایی، 6(3 (پیاپی 23) )، 25-44.##10. رشیدپور، نازیلا و سعیدی رضوانی، نوید. (1394). مقایسه تطبیقی عوامل مؤثر بر موفقیت فضای عمومی (خیابان و پارک) در ذهن و رفتار شهروندان آنکارا و تهران با تأکید بر نقش نظام برنامه ریزی فضای عمومی. فصلنامه مطالعات شهری4(14)،5-18.##11. رضوی نیا، سیدمحمدحسین. (1396). تبیین معیارهای طراحی پارکها و پردیس های شهری در انطباق با نیازهای زنان. مدیریت شهری، 16(49 )، 171-188.##12. سبک خیز، مریم، و شیعه، اسماعیل. (1402). تحلیل نقش مفهوم جامعه پذیری شهری در فضای همگانی شهر بر مبنای جایگاه کرامت انسانی. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 23(68 )، 137-148.##13. سیادتی، امیرحسین، علی الحسابی، مهران.(1393). مروری بر تجارب طراحی خیابانهای شهری با تأکید بر ارتقاء سرزندگی، کنفرانس ملی شهرسازی، مدیریت شهری و توسعه پایدار.##14. سیاوش پور، بهرام، آبرون، علی اصغر، و موسوی، سیده مهسا. (1398). رهیافت های طرّاحی فضاهای عمومی اجتماع پذیری شهری برگرفته شده از ویژگی های مکان سوم. شباک، 5(7 (پیاپی 46) )، 141-148.##15. شجاعی، دلارام و پرتوی، پروین. (1394). عوامل مؤثر بر ایجاد و ارتقاء اجتماع پذیری در فضاهای عمومی با مقیاس‌های مختلف شهر تهران (نمونه موردی: فضاهای عمومی دو محله و یک ناحیه در منطقه 7 تهران). مجله باغ نظر، 34(12)، 108-93.##16. شریفیان، سید علی؛ مرادی نسب، حسین؛ قلمبردزفولی، مریم و ملاصالحی، ودیهه.(1400). تبیین مؤلفه های تأثیر گذار بر شکل گیری فضاهای اجتماع پذیر در محیط های آموزشی با استفاده از روش تحلیل عاملی(نمونه موردی: فضاهای دانشگاهی). فصلنامه علوم وتکنولوژی محیط زیست،23(7)،207-222. ##17. شهابیان، پویان، و پیرایه گر، میلاد. (1392). بررسی سطح پایداری اجتماعی در دو خیابان مطهری و 22 بهمن شهر رشت. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 5(11)، 363-372.##18. صفری شیخ علی کلایه، بهاره، و ترابی، زهره. (1401). بررسی عوامل کالبدی میدان بهارستان در سرزندگی شهروندان تهران. مطالعات هنر اسلامی، 19(47 )، 319-327.##19. صمدی، علی؛ موسوی، سید یعقوب و ازکیا، مصطفی. (1398). تحلیل جامعه شناختی - کالبدی فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: کلان شهر تهران). فصلنامه شهر پایدار، 2(4)، 114-101.##20. علوی نسب اشکذری، فاطمه سادات، بوداقپور، سیامک، و صابرنژاد، ژاله. (1398). تبیین شاخصه ها و مؤلفه های اجتماع پذیری فضاهای اجتماعی در شهر تهران (نمونه موردی مجموعه های اجتماعی و عمومی اراضی عباس آباد). نگرش های نو در جغرافیای انسانی (جعرافیای انسانی)، 12(1 )، 325-344.##21. علی پور، امین.(1395). نقش سرزندگی در اجتماع‌پذیری فضاهای عمومی شهری(نمونه موردی: پارک مردم همدان)، کنفرانس بین المللی معماری، عمران و برنامه ریزی شهری، دومین کنفرانس.##22. علیمردانی، مسعود؛ شرقی، علی و مهد نشین، نیره. (1395). بررسی نقش امنیت در سرزندگی و حیات شبانه فضاهای عمومی شهری (نمونه موردی: خیابان امام مرند حد فاصل خیابان شهید رنجبری و خیابان هفت تیر). دو فصلنامه هنرهای کاربردی، 5(8)، 26-15.##23. عینی فر، علیرضا. (1382). الگویی برای تحلیل انعطافپذیری در مسکن سنتی ایران. هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی،3(13)،62-74.##24. غروی الخوانساری، مریم. (1396). گونه بندی و تحلیل قابلیتها در انواع رویکردهای انعطاف پذیری.صفه،27(1)،37-55.##25. فتاحی، لیلا، بمانیان، محمدرضا، و صارمی، حمیدرضا. (1400). تبیین مولفه های موثر بر انعطاف پذیری فضاهای باز مسکونی نمونه موردی اراک. جغرافیایی سرزمین، 18(71 )، 85-116.##26. فلاح، مسعود؛ مسعود، محمد؛ بنیادی، ناصر و قلعه نویی، محمود. (1398). تبیین شاخص‌های فضای شهری انعطافپذیر در شهرهای ساحلی با بهره گیری از مدل دلفی (مطالعه موردی شهرهای رامسر و بابلسر). فصلنامه نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 12(1)، 763-741.##27. قربانی، یاسمن، و صفری، حسین. (1399). تاثیر مبلمان شهری بر سرزندگی شهروندان (نمونه موردی: بلوار بندرانزلی). معماری شناسی، 3(17)، 0-0.##28. قلمبردزفولی، مریم و نقی زاده، محمد. (1393). طراحی فضای شهری به منظور ارتقاء تعاملات اجتماعی (مطالعه موردی: بلوار بین محله‌ای)، هویت شهر،8(17)،15-24.##29. کرمی، اسلام، بستانی، عباس، جوان فروزنده، علی و عبدالهی راحله. (1401). سنجش تأثیر کیفیت فضا بر سرزندگی پارک شهری مورد مطالعاتی: پارک شورابیل اردبیل. فصلنامه علمی پژوهش های بوم شناسی شهری، 13(شماره1 (پیاپی 26)), 51-68.##30. کرمی، اسلام، میکائیلی، رضا، پناهی، سیامند، و محمدحسینی، پریسا. (1396). بررسی عوامل موثر بر اجتماع پذیری بوستان های محله ای مطالعه موردی: بوستان های شهرک زعفرانیه تبریز. مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 8(30)، 73-84.##31. کرمی، اسلام؛ بصیری، مصطفی و زینالی عظیم، علی. (1400). تحلیل دلبستگی به مکان و متغیرهای وابسته به آن در مکان‌های سوم شهری (نمونۀ موردی: پارک ائل‌گلی تبریز). پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری،9(3)،735-759.##32. کیائی، مهدخت؛ سلطانزاده، حسین و حیدری، علی اکبر.(1398). سنجش انعطافپذیری نظام فضایی با استفاده از تکنیک چیدمان فضا(مطالعه موردی: خانه‌های شهر قزوین). باغ نظر، 16(71)،61-76.##33. گلکار،کوروش.(1386). مفهوم کیفیت سر زندگی در طراحی شهری. نشریه صفه، 16(44)،66-75.##34. محسنی، منصوره و خراباتی، ساجده.(1400). بررسی تطبیقی انعطافپذیری مدارس سنتی ایران از دوره سلجوقی تا قاجار. نشریه علمی باغ نظر، 18(98)،67-82.##35. مدیری، آتوسا و داوودی، الهام. (1396). بررسی نقش مکان سوم بر ارتقای زندگی اجتماعی شهر زنجان در بازه زمانی انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی(مطالعه موردی: محدوده سبزه میدان شهر زنجان_ ایران). پژوهش‌های جغرافیای انسانی،49(33)،553-570.##36. مصلی نژاد، علی، موحد، خسرو، و کشمیری، هادی. (1397). ارزیابی تأثیر عناصر کالبدی معماری بر ارتقای سرزندگی شهروندان در معابر شهری, مورد مطالعاتی: خیابان عفیف آباد در شهر شیراز. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 11(25 )، 177-188.##37. معروفی، سیامند، و بایزیدی، قادر. (1400). ارزیابی و تحلیل عوامل موثر بر ارتقاء عملکرد فعالیتی پارک های شهری)نمونه موردی پارک خانواده شهر مهاباد). علوم و تکنولوژی محیط زیست، 23(1 (پیاپی 104) )، 77-92.##38. موسوی، سید ولی اله، موسوی، سیده سپیده و صفری، حسین.(1395). عوامل مؤثر بر سرزندگی شهروندان در بافت جدید نمونه مورد مطالعه: شهرک گلسار رشت. دومین کنفرانس بین المللی یافته‌های نوین پژوهشی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری.##39. نوری، محمد جواد. (1398). تبین تجربه استحاله مکان سوم الدنبرگ در قرن 21: کنکاشی در نحوه تعامل جهان مجازی و جهان واقع در زمینه فراغت شهروندان. فصلنامه علمی- پژوهشی معماری و شهرسازی،29(86)، 86-58. ##

ادراک الگوها و مفاهیم به کاررفته در تزئینات خوون چینی خانه های قاجاری دزفول Perception of the patterns and concepts used in Xowun decoration in the Qajar houses of Dezful 1 1 معماری دوره اسلامی به واسطه مفاهیم حاکم بر آن، زمینهای از تجربیات انسان ساخت محسوب میگردد که با قوای ادراک در اندیشه افراد نقش خود را ایفا می‌کند. همچنین شناخت و ادراک معماری، ریشه در حواس ظاهری و باطنی داشته که سطوح مختلفی از مفاهیم را در اندیشه افراد شکل میدهد. از این رو بررسی سطوح ادراکی و شناخت مفاهیم به کاررفته در تزئینات، دلیلی برای شکل گیری الگوهای مورد نظر در تزئینات آجری شهر دزفول با پیشینه تاریخی ارزشمندی است که به عنوان ضرورت تحقیق محسوب میشود. همچنین هدف پژوهش بررسی معنا و مفهوم پذیری الگوهای تزئینی بر ذهن است که به صورت ترکیبی از روش کمی- کیفی و با بررسی نمونه‌ها، تبیین می‌گردد. همچنین نمونه‌های مورد مطالعه شامل الگوهای تزئینی خانه‌های قاجار دزفول است و جنبه‌‌های مختلف مفهومی در تزئینات آجری آن از دید متخصصین مورد مطالعه قرار می‌گیرد. بر این اساس نتایج نشان دهنده رابطه‌ای میان ادراک انسان و الگوهای آجری بوده که به واسطه معنا، قابل بررسی هستند. همچنین ادراک تزئینات خوون چینی متاثر از قوای ذهنی معمار دوره اسلامی و اندیشه‌های حاکم بر جامعه شکل گرفته و تجلیگر اندیشه‌ها است. به طوری که با تطبیق در الگوهای به کاررفته در هر یک از تزئینات، سطوح ظاهری و باطنی آن مشخص می‌گردد. از این رو تحلیل‌‌های کمی و کیفی نشان می‌‌دهند که گروه‌‌های تزئینی در دسته اعتقادی و مذهبی، ترکیبی و گیاهی دارای بیشترین تاثیر بر مفاهیم و ازسویی دیگر دسته‌های هندسی و تکنیکی نیز دارای تاثیر کمتری هستند 2 Islamic architecture is a platform for the Muslim society, which can be considered as the experience of human groups with perceptive powers. Therefore, paying attention to the deep levels of human perception requires a valuable historical background, which is provided in Dezful brick decorations. The aim of the research is to investigate the meaning and comprehensibility of decorative patterns on the minds of users. The present research is a combination of quantitative and qualitative method, which is used to describe and analyze research data by examining case samples, library studies, and Vicor method. About the results of the research, it can be stated that there is a relationship between the perception of the Muslim human and the concrete patterns, which can be investigated through the considered concepts and meanings. Also, the perception of Xowun decorations is formed by the mental powers of the artist or architect and the ruling thoughts of the Muslim society which is a manifestation of human thoughts, so that by applying the thought in the patterns used in each of the decorations, its external and internal levels are determined. Therefore, the quantitative and qualitative analyzes show that the decorative groups are in the belief and religious, hybrid, and plant categories that have the greatest impact on the concepts and the geometric, technical categories have a lesser impact. 87 106 2022/10/302022/12/152022/05/32023/09/122023/03/26 1402/1/6 2023/10/82023/10/102023/10/102023/10/242023/10/28 1402/8/6 احمد صراف زاده ahmad sarrafzadeh دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز Iran ah.sarrafzadeh@tabriziau.ac.ir پریسا هاشم پور Parisa Hashempour دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز Iran p.hashempour@tabriziau.ac.ir مینو قره بگلو Minou Gharehbaglou دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز Iran m.gharehbaglou@tabriziau.ac.ir Human Perception Finding Meaning Decorative Patterns Xowun Decoration Houses in Qajar era Dezful Architecture. ادراک انسان معنای الگوهای تزئینی خوون چینی آجری خانه‌های قاجار معماری دزفول.  آرام، علیرضا. 1400. صورت بندی روابط حقوق و اخلاق در آرای علامه طباطبایی. متافیزیک. 11 (31) : 36-49. ## اکوان، محمد. 1391. شیوه ابداعی ملاصدرا در تبیین استدلالی تجرد قوه خیال. مطالعات نقد ادبی. (27) : 87-102. ## احمدی دیسفانی، یدالله. 1392. بازکاوی نقش عقل و خیال در آموزش فرآیند طراحی معماری. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی. 17 (56) : 497-518. ## اردلان، نادر و بختیار، لاله. 1390. حس وحدت. ترجمه ونداد جلیلی، تهران: علم معمار رویال. ## بهشتی نژاد، مهدی؛ سامانیان، صمد و مازیار، امیر.1400. واکاوی نسبت رساله‌های ریاضی و الگوهای هندسی تزئینات معماری سامرا در قرن سوم هجری. تاریخ علم. 19 (1) : 113-134. ## بهرامی، مهدی. 1398. کمال زیبایی شناسی ابن سینا و نقد رویکردهای رایج. هستی و شناخت. 6 (1) : 209-230. ## بلخاری قهی، حسن. 1384. مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی. دفتر دوم: کیکیای خیال، تهران: نشر سوره مهر. ## پاکزاد، جهانشاه و بزرگ، حمیده. 1400. الفبای روانشناسی محیط برای طراحان. چاپ هفتم، تهران: انتشارات آرمانشهر.## پیران، نجابت و کشمیری، هادی. 1400. بررسی معیارهای طراحی محیط‌های باز اجتماع پذیر بر ادراک انسان (نمونه موردی پیاده رو باغ عفیف آباد). معماری شناسی. 4 (20) : 187-197. ## تقدیر، سمانه. 1396. تبیین مراتب و فرآیند ادراک انسان و نقش آن در کیفیت خلق آثار معماری بر اساس مبانی حکمت متعالیه. قطب علمی معماری ایران. 5 (14) : 48-69.## توانا پناه، فتانه و مفتونی، نادیا. 1394. کارکرد معرفتی اقتناع و تخیل از دیدگاه فارابی. فصلنامه دانشگاه قم. 17 (2) : 91-110.## توکلی، فاطمه. 1378. بررسی عناصر بصری در نقوش گیاهی تخت جمشید. ماهنامه هنر. (3) : 94-97.## تورانی، اعلی و رهبری، معصومه. 1393. نقش قوه خیال در پدیده وحی از دیدگاه فارابی و ملاصدرا. انسان پژوهی دینی. 11 (31) : 96-79.## جعفری‌ها، رضا؛ انصاری، مجتبی و بمانیان، محمدرضا. 1396. زیبایی شناسی اسلامی و آموزه‌های آن در منظر شهر. اندیشه معماری. 1 (2) : 15-29.## حسن نژاد، عباس و شقاقی، شهریار. 1395. طرح نقوش ایرانی – اسلامی و تزئینات هندسی در قالب معماری معاصر با رویکرد گره هندسی و معماری پارامتریک. پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، انگلستان.## حیدرنتاج، وحید و مقصودی، میترا. 1398. مقایسه تطبیقی مضامین مشترک گیاهان مقدس در نقش مایه‌های گیاهی معماری پیش از اسلام ایران و آرایه‌های معماری دوران اسلامی. باغ نظر. 16 (71) : 35-50.## خالندی، انور؛ شافعی، کیوان و قادرنژاد، مهدی. 1397. بررسی معرفت شناسی هنر و زیبایی شناسی اسلامی بر اساس قرآن و سنت. دو فصلنامه قرآن و علم. 12 (23) : 47-66.## خیراللهی، محمدرضا و کارگر، محمود. 1399. تزئینات آجری و کتیبه نگاری در گنبد سرخ مراغه. نامه هنرهای تجسمی و کاربردی. 13 (28) : 60-76.## خورسند، رامین و نقره کار، عبدالحمید. 1397. تبیین مفهوم زیبایی از منظر جهان بینی اسلامی جهت ارزیابی آثار معماری و شهرسازی. فصلنامه نقش جهان. 8 (2) : 101-110.## دلفانی ارکسی، پروانه و بنی اردلان، اسماعیل 1397. ساختار پرسپکتیو در نگارگری ایرانی و نظریه ابصار ابن هیثم. دو ماهنامه پژوهش در هنر و علوم انسانی. 3 (6) : 43-54.## رضایی، مهران؛ صادقی حسن آبادی، مجید و رستم پور، احمد. 1392. تحلیل جایگاه خیال و وهم در گستره ادراکات و افعال انسان از منظر صدرالمتالهین. حکمت صدرایی. 1 (2) : 63-79.## رضالو، رضا؛ آیرملو، یحیی و میرزا آقاجانی، اسدالله. 1392. مطالعه سیر تحول نقوش چلیپایی در تزئینات معماری دوره اسلامی ایران و زیبایی شناسی و نمادشناسی آن. نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی. 18 (1) : 15-24.## زرگرزاده دزفولی، مجتبی؛ لاری بقال، سید کیانوش؛ سالاری نسب، نجمه و بابایی مراد، مهناز. 1395. خوونچینی، تکامل و تناسب ابعاد آجر در نماسازیهای آثار معماری دزفول. نشریه هنرهای مطالعات معماری ایران. (9) : 47-65.## سرانجام، محمد حسین و کلباسی اشتری، حسین (1401). قلب و ادراک زیبایی از دیدگاه علامه طباطبایی. نشریه فلسفی دانشگاه تبریز. 17 (38) : 315-340.## سالور، ندا؛ سهرابی نصیرآبادی، مهین و نظر نژاد، نرگس. 1400. تبیین خردگرایی «ابن سینا» در روند ابداع نقوش هندسی تزئینات وابسته معماری (مورد مطالعاتی: پنج آرامگاه سلجوقی). نشریه باغ نظر. 18 (102) : 53-68.## شفیعی، فاطمه و بلخاری قهی، حسن. 1390. تخیل هنری در حکمت اشراقی سهروردی. نشریه متافیزیک. 3 (9-10) : 19-32.## شه کلاهی، فاطمه و فهیمی فر، اصغر. 1399. مطالعه نقوش هندسی و مفاهیم آن‌ها در نسخه مصور سه مثنوی خواجوی کرمانی (نسخه 18113 کتابخانه بریتانیا). فصلنامه نگره. (56) : 25-37.## صابری کاخکی، سیاوش. 1392. ربط کیفیات تالیفی در ادراک معماری اسلامی ایران. فصلنامه پژوهش‌های تاریخی. 4 (36) : 118-91.## صالحی کاخکی، احمد و تقوی نژاد، بهاره. 1396. پژوهشی بر تزئینات معماری دوره غزنوی. نشریه شهر ایرانی اسلامی. (13) : 80-73.## صراف زاده، احمد؛ وثیق، بهزاد؛ دیده بان، محمد. 1401. گذری بر هنر خوون چینی در بافت تاریخی خوزستان، دزفول: انتشارات دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول.## صراف زاده، احمد؛ دیده بان، محمد و وثیق، بهزاد. 1399. طیف بندی و ریشه‌های عملکردی الگوهای هندسی در آرایه‌های تزئینی خانه‌های قاجار دزفول به روش ویکور. نشریه صفه. 30 (88) : 27-42.## صراف زاده، احمد؛ دیده بان، محمد؛ وثیق، بهزاد و صراف زاده، مینا . 1400. ارزش گذاری ابعاد عینی در زیبایی شناسی نقوش آجری با تکنیک کوداس (نمونه موردی: خوون چینی های بافت تاریخی خانه های دزفول). نشریه پژوهش هنر. 11 (21) : 73-85.## طاهری، اسحاق. 1388. نفس و قوای آن از دیدگاه ارسطو، ابن سینا و صدرالدین شیرازی، قم: موسسه بوستان کتاب.## طاهری، علیرضا. 1392. نقوش "حیوان-گیاه" در هنر ساسانی و تاثیر آن بر هنر اسلامی و هنر رومی وار فرانسه. نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی. 18 (2) : 43-52.## طباطبایی، سید محمد حسین. 1395. ترجمه تفسیر المیزان، چاپ 38، قم: دفتر نشر اسلامی.## عظیمی، مریم. 1398. تبیین جایگاه معنا و خیال در فرآیند طراحی معماری. نشریه قطب علمی معماری اسلامی. 7 (24) : 91-77.## عابدیان جلودار، زینب و شیخی، علیرضا. 1400. مطالعه نقوش تزئینی – آجری بناهای قاجار و پهلوی تهران. نشریه پژوهش‌های باستان شناسی ایران. 11 (31) : 355-379.## عابددوست، حسین و کاظم پور، زیبا. 1395. تحلیل ریشه‌ها و مفاهیم نقوش هندسی معماری دوره اسلامی در هنر کهن ایرانی. نشریه نگارینه هنر اسلامی. 3 (10) : 41-58.## عیدی، فرحناز. 1398. بررسی تطبیقی جنبه‌های معنا شناسی و هستی شناسی زیبایی از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا. نشریه مطالعات ادبیات تطبیقی. 13 (51) : 203-229.## فارابی، ابونصر. 1385. السیاسه المدنیه، ترجمه جعفر سجادی، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.## فیروزجایی، رمضان. 1383. عقلانیت در نظر علامه طباطبائی (ره). نشریه ذهن. (17) : 65-80.## فرزانه فرد، سعید و دهقان، علی. 1399. کارکردها و رمزهای عدد نمادین سه و جایگاه آن در کشف الاسرار میبدی. فصلنامه علمی عرفان اسلامی. (65) : 273-295.## قائمی فر، شقایق. 1395. الگوی زیبایی شناسی در معماری بر اساس دیدگاه اندیشمندان اسلامی. نشریه مطالعات هنر و معماری. 2 (6) : 37-47.## کاظم پور، مهدی و محمدزاده، مهدی. 1396. مطالعه تطبیقی نقوش نمادین شیعی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی با مسجد جامع یزد. فصلنامه نگره. (44) : 85-97.## کاویانی راد، مراد و تهامی، مرتضی. 1392. نسبت ادراک محیطی با آموزه‌های دینی مطالعه موردی گاتهایِ اوستا. نشریه جغرافیا. 11 (38) : 243-259.## کریمی، محمدصادق و مرادی، ابراهیم. 1399. بازشناخت ابعاد عینی و ذهنی زیبایی شناسی معماری اسلامی در دوران معاصر. نشریه مطالعات هنر اسلامی. 16 (37) : 233-249.## کیانمهر، قباد و خزائی، محمد. 1385. مفاهیم و بیان عددی در هنر گره چینی صفوی. نشریه کتاب ماه هنر. (91 و 92) : 39-23.## گرجیان عربی، محمد مهدی و یوسفی سوته، رقیه. 1398. نقش تطهیر خیال در وصول به مقام توحید الهی از منظر علامه طباطبایی و آیت الله جوادی آملی. نشریه آیین حکمت. 11 (41) : 49-72.## گرجیان عربی، محمد مهدی و یوسفی سوته، رقیه. 1400. نقش قوه خیال در تشبه انسان به خدا از منظر علامه طباطبایی و شاگردان. نشریه کاوش‌های فلسفی دین. 1 (1) : 45-59.## مصلح، علی اصغر. 1392. ادراکات اعتباری علامه طباطبایی و فلسفه فرهنگ. تهران: روزگار نو.## محمودی، سید نورالدین. 1400. بررسی هستی و چیستی «هنر متعالی» از منظر حکمت متعالیه. نشریه آینه معرفت. 21 (68) : 48-25.## موسویان، سمیه. 1400. چیستی و چگونگی زیبایی معماری از منظر زیبایی شناسی نظری. نشریه معماری شناسی. (19) : 107-102.## مهرکی زاده، محمد؛ تابان، محسن؛ صفرعلی نجار، بهناز و نیکونژاد، ثمین. 1399. گونه شناسی نقوش آجری مقابر قبرستان‌های قدیمی شهر دزفول. نشریه پژوهش هنر. 10 (19) : 43-53.## میراحمدی، احمد؛ شجاری، مرتضی و پیربابایی، محمدتقی. 1400. زیبایی شناسی ادراک بصری در معماری از منظر ابن هیثم (مورد پژوهی: مسجد جامع اصفهان). فصلنامه قطب علمی معاری اسلامی. 9 (32) : 39-60.## منتظر، بهناز و سلطان زاده، حسین. 1397. بازتاب نقش پنج ضلعی منتظم در نقوش هندسی معماری اسلامی ایران. نشریه مطالعات هنر اسلامی. 14 (30) : 15-39.## نعیما، غلامرضا. 1399. دزفول شهر آجر. جلد دوم، تهران: سروش دانش.## نقیبی، سید محمد حسین و نصری، عبدالله. 1398. علم حضوری موثر در ادراک حسی و لوازم معرفت شناختی آن از دیدگاه حکمت متعالیه. دو فصلنامه حکمت معاصر. 10 (2) : 249-269.## وثیق، بهزاد؛ ناصری، حسین و بختیاری، صادق. 1399. بازشناسی مطلوبیت تصویری خوون چینی سردر خانه‌های تاریخی دزفول. دو فصلنامه نگارینه هنر اسلامی. 7 (20) : 57-67.## وثوق زاده، وحیده؛ حسنی پناه، محبوبه و عالیخانی، بابک. 1395. حکمت عدد هشت در هنر و معماری اسلامی. جاویدان خرد. (30) : 175-192.## همتی، مرتضی و صابونچی، پریچهر. 1400. ادراک کننده، ادراک شونده، محصول ادراک (ارزیابی تعابیر صاحب نظران از مولفه‌های تعریف منظر). نشریه منظر. 13 (56) : 14-29.## گروتر، یورگ. 1388. زیبایی شناسی در معماری. ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون، چاپ پنجم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.## Ilbeigi, M; Mahmudi Kohneh Roudposht, A; Ghomeishi, M & Behrouzifard, E. 2019. Cognitive differences in residential facades from the aesthetic perspectives of architects and non-architects: A case study of Iran. Sustainable cities and society. (51) : 1-12.## Sarrafzadeh, A; Didehban, M & Vasigh, B. 2023. The classification study of Xowun patterns and their naming of Qajar houses in Dezful. City, Territory and Architecture. 10 (7) : 1-20.## آرام، علیرضا. 1400. صورت بندی روابط حقوق و اخلاق در آرای علامه طباطبایی. متافیزیک. 11 (31) : 36-49. ## اکوان، محمد. 1391. شیوه ابداعی ملاصدرا در تبیین استدلالی تجرد قوه خیال. مطالعات نقد ادبی. (27) : 87-102. ## احمدی دیسفانی، یدالله. 1392. بازکاوی نقش عقل و خیال در آموزش فرآیند طراحی معماری. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی. 17 (56) : 497-518. ## اردلان، نادر و بختیار، لاله. 1390. حس وحدت. ترجمه ونداد جلیلی، تهران: علم معمار رویال. ## بهشتی نژاد، مهدی؛ سامانیان، صمد و مازیار، امیر.1400. واکاوی نسبت رساله‌های ریاضی و الگوهای هندسی تزئینات معماری سامرا در قرن سوم هجری. تاریخ علم. 19 (1) : 113-134. ## بهرامی، مهدی. 1398. کمال زیبایی شناسی ابن سینا و نقد رویکردهای رایج. هستی و شناخت. 6 (1) : 209-230. ## بلخاری قهی، حسن. 1384. مبانی عرفانی هنر و معماری اسلامی. دفتر دوم: کیکیای خیال، تهران: نشر سوره مهر. ## پاکزاد، جهانشاه و بزرگ، حمیده. 1400. الفبای روانشناسی محیط برای طراحان. چاپ هفتم، تهران: انتشارات آرمانشهر.## پیران، نجابت و کشمیری، هادی. 1400. بررسی معیارهای طراحی محیط‌های باز اجتماع پذیر بر ادراک انسان (نمونه موردی پیاده رو باغ عفیف آباد). معماری شناسی. 4 (20) : 187-197. ## تقدیر، سمانه. 1396. تبیین مراتب و فرآیند ادراک انسان و نقش آن در کیفیت خلق آثار معماری بر اساس مبانی حکمت متعالیه. قطب علمی معماری ایران. 5 (14) : 48-69.## توانا پناه، فتانه و مفتونی، نادیا. 1394. کارکرد معرفتی اقتناع و تخیل از دیدگاه فارابی. فصلنامه دانشگاه قم. 17 (2) : 91-110.## توکلی، فاطمه. 1378. بررسی عناصر بصری در نقوش گیاهی تخت جمشید. ماهنامه هنر. (3) : 94-97.## تورانی، اعلی و رهبری، معصومه. 1393. نقش قوه خیال در پدیده وحی از دیدگاه فارابی و ملاصدرا. انسان پژوهی دینی. 11 (31) : 96-79.## جعفری‌ها، رضا؛ انصاری، مجتبی و بمانیان، محمدرضا. 1396. زیبایی شناسی اسلامی و آموزه‌های آن در منظر شهر. اندیشه معماری. 1 (2) : 15-29.## حسن نژاد، عباس و شقاقی، شهریار. 1395. طرح نقوش ایرانی – اسلامی و تزئینات هندسی در قالب معماری معاصر با رویکرد گره هندسی و معماری پارامتریک. پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، انگلستان.## حیدرنتاج، وحید و مقصودی، میترا. 1398. مقایسه تطبیقی مضامین مشترک گیاهان مقدس در نقش مایه‌های گیاهی معماری پیش از اسلام ایران و آرایه‌های معماری دوران اسلامی. باغ نظر. 16 (71) : 35-50.## خالندی، انور؛ شافعی، کیوان و قادرنژاد، مهدی. 1397. بررسی معرفت شناسی هنر و زیبایی شناسی اسلامی بر اساس قرآن و سنت. دو فصلنامه قرآن و علم. 12 (23) : 47-66.## خیراللهی، محمدرضا و کارگر، محمود. 1399. تزئینات آجری و کتیبه نگاری در گنبد سرخ مراغه. نامه هنرهای تجسمی و کاربردی. 13 (28) : 60-76.## خورسند، رامین و نقره کار، عبدالحمید. 1397. تبیین مفهوم زیبایی از منظر جهان بینی اسلامی جهت ارزیابی آثار معماری و شهرسازی. فصلنامه نقش جهان. 8 (2) : 101-110.## دلفانی ارکسی، پروانه و بنی اردلان، اسماعیل 1397. ساختار پرسپکتیو در نگارگری ایرانی و نظریه ابصار ابن هیثم. دو ماهنامه پژوهش در هنر و علوم انسانی. 3 (6) : 43-54.## رضایی، مهران؛ صادقی حسن آبادی، مجید و رستم پور، احمد. 1392. تحلیل جایگاه خیال و وهم در گستره ادراکات و افعال انسان از منظر صدرالمتالهین. حکمت صدرایی. 1 (2) : 63-79.## رضالو، رضا؛ آیرملو، یحیی و میرزا آقاجانی، اسدالله. 1392. مطالعه سیر تحول نقوش چلیپایی در تزئینات معماری دوره اسلامی ایران و زیبایی شناسی و نمادشناسی آن. نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی. 18 (1) : 15-24.## زرگرزاده دزفولی، مجتبی؛ لاری بقال، سید کیانوش؛ سالاری نسب، نجمه و بابایی مراد، مهناز. 1395. خوونچینی، تکامل و تناسب ابعاد آجر در نماسازیهای آثار معماری دزفول. نشریه هنرهای مطالعات معماری ایران. (9) : 47-65.## سرانجام، محمد حسین و کلباسی اشتری، حسین (1401). قلب و ادراک زیبایی از دیدگاه علامه طباطبایی. نشریه فلسفی دانشگاه تبریز. 17 (38) : 315-340.## سالور، ندا؛ سهرابی نصیرآبادی، مهین و نظر نژاد، نرگس. 1400. تبیین خردگرایی «ابن سینا» در روند ابداع نقوش هندسی تزئینات وابسته معماری (مورد مطالعاتی: پنج آرامگاه سلجوقی). نشریه باغ نظر. 18 (102) : 53-68.## شفیعی، فاطمه و بلخاری قهی، حسن. 1390. تخیل هنری در حکمت اشراقی سهروردی. نشریه متافیزیک. 3 (9-10) : 19-32.## شه کلاهی، فاطمه و فهیمی فر، اصغر. 1399. مطالعه نقوش هندسی و مفاهیم آن‌ها در نسخه مصور سه مثنوی خواجوی کرمانی (نسخه 18113 کتابخانه بریتانیا). فصلنامه نگره. (56) : 25-37.## صابری کاخکی، سیاوش. 1392. ربط کیفیات تالیفی در ادراک معماری اسلامی ایران. فصلنامه پژوهش‌های تاریخی. 4 (36) : 118-91.## صالحی کاخکی، احمد و تقوی نژاد، بهاره. 1396. پژوهشی بر تزئینات معماری دوره غزنوی. نشریه شهر ایرانی اسلامی. (13) : 80-73.## صراف زاده، احمد؛ وثیق، بهزاد؛ دیده بان، محمد. 1401. گذری بر هنر خوون چینی در بافت تاریخی خوزستان، دزفول: انتشارات دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول.## صراف زاده، احمد؛ دیده بان، محمد و وثیق، بهزاد. 1399. طیف بندی و ریشه‌های عملکردی الگوهای هندسی در آرایه‌های تزئینی خانه‌های قاجار دزفول به روش ویکور. نشریه صفه. 30 (88) : 27-42.## صراف زاده، احمد؛ دیده بان، محمد؛ وثیق، بهزاد و صراف زاده، مینا . 1400. ارزش گذاری ابعاد عینی در زیبایی شناسی نقوش آجری با تکنیک کوداس (نمونه موردی: خوون چینی های بافت تاریخی خانه های دزفول). نشریه پژوهش هنر. 11 (21) : 73-85.## طاهری، اسحاق. 1388. نفس و قوای آن از دیدگاه ارسطو، ابن سینا و صدرالدین شیرازی، قم: موسسه بوستان کتاب.## طاهری، علیرضا. 1392. نقوش "حیوان-گیاه" در هنر ساسانی و تاثیر آن بر هنر اسلامی و هنر رومی وار فرانسه. نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی. 18 (2) : 43-52.## طباطبایی، سید محمد حسین. 1395. ترجمه تفسیر المیزان، چاپ 38، قم: دفتر نشر اسلامی.## عظیمی، مریم. 1398. تبیین جایگاه معنا و خیال در فرآیند طراحی معماری. نشریه قطب علمی معماری اسلامی. 7 (24) : 91-77.## عابدیان جلودار، زینب و شیخی، علیرضا. 1400. مطالعه نقوش تزئینی – آجری بناهای قاجار و پهلوی تهران. نشریه پژوهش‌های باستان شناسی ایران. 11 (31) : 355-379.## عابددوست، حسین و کاظم پور، زیبا. 1395. تحلیل ریشه‌ها و مفاهیم نقوش هندسی معماری دوره اسلامی در هنر کهن ایرانی. نشریه نگارینه هنر اسلامی. 3 (10) : 41-58.## عیدی، فرحناز. 1398. بررسی تطبیقی جنبه‌های معنا شناسی و هستی شناسی زیبایی از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا. نشریه مطالعات ادبیات تطبیقی. 13 (51) : 203-229.## فارابی، ابونصر. 1385. السیاسه المدنیه، ترجمه جعفر سجادی، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.## فیروزجایی، رمضان. 1383. عقلانیت در نظر علامه طباطبائی (ره). نشریه ذهن. (17) : 65-80.## فرزانه فرد، سعید و دهقان، علی. 1399. کارکردها و رمزهای عدد نمادین سه و جایگاه آن در کشف الاسرار میبدی. فصلنامه علمی عرفان اسلامی. (65) : 273-295.## قائمی فر، شقایق. 1395. الگوی زیبایی شناسی در معماری بر اساس دیدگاه اندیشمندان اسلامی. نشریه مطالعات هنر و معماری. 2 (6) : 37-47.## کاظم پور، مهدی و محمدزاده، مهدی. 1396. مطالعه تطبیقی نقوش نمادین شیعی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی با مسجد جامع یزد. فصلنامه نگره. (44) : 85-97.## کاویانی راد، مراد و تهامی، مرتضی. 1392. نسبت ادراک محیطی با آموزه‌های دینی مطالعه موردی گاتهایِ اوستا. نشریه جغرافیا. 11 (38) : 243-259.## کریمی، محمدصادق و مرادی، ابراهیم. 1399. بازشناخت ابعاد عینی و ذهنی زیبایی شناسی معماری اسلامی در دوران معاصر. نشریه مطالعات هنر اسلامی. 16 (37) : 233-249.## کیانمهر، قباد و خزائی، محمد. 1385. مفاهیم و بیان عددی در هنر گره چینی صفوی. نشریه کتاب ماه هنر. (91 و 92) : 39-23.## گرجیان عربی، محمد مهدی و یوسفی سوته، رقیه. 1398. نقش تطهیر خیال در وصول به مقام توحید الهی از منظر علامه طباطبایی و آیت الله جوادی آملی. نشریه آیین حکمت. 11 (41) : 49-72.## گرجیان عربی، محمد مهدی و یوسفی سوته، رقیه. 1400. نقش قوه خیال در تشبه انسان به خدا از منظر علامه طباطبایی و شاگردان. نشریه کاوش‌های فلسفی دین. 1 (1) : 45-59.## مصلح، علی اصغر. 1392. ادراکات اعتباری علامه طباطبایی و فلسفه فرهنگ. تهران: روزگار نو.## محمودی، سید نورالدین. 1400. بررسی هستی و چیستی «هنر متعالی» از منظر حکمت متعالیه. نشریه آینه معرفت. 21 (68) : 48-25.## موسویان، سمیه. 1400. چیستی و چگونگی زیبایی معماری از منظر زیبایی شناسی نظری. نشریه معماری شناسی. (19) : 107-102.## مهرکی زاده، محمد؛ تابان، محسن؛ صفرعلی نجار، بهناز و نیکونژاد، ثمین. 1399. گونه شناسی نقوش آجری مقابر قبرستان‌های قدیمی شهر دزفول. نشریه پژوهش هنر. 10 (19) : 43-53.## میراحمدی، احمد؛ شجاری، مرتضی و پیربابایی، محمدتقی. 1400. زیبایی شناسی ادراک بصری در معماری از منظر ابن هیثم (مورد پژوهی: مسجد جامع اصفهان). فصلنامه قطب علمی معاری اسلامی. 9 (32) : 39-60.## منتظر، بهناز و سلطان زاده، حسین. 1397. بازتاب نقش پنج ضلعی منتظم در نقوش هندسی معماری اسلامی ایران. نشریه مطالعات هنر اسلامی. 14 (30) : 15-39.## نعیما، غلامرضا. 1399. دزفول شهر آجر. جلد دوم، تهران: سروش دانش.## نقیبی، سید محمد حسین و نصری، عبدالله. 1398. علم حضوری موثر در ادراک حسی و لوازم معرفت شناختی آن از دیدگاه حکمت متعالیه. دو فصلنامه حکمت معاصر. 10 (2) : 249-269.## وثیق، بهزاد؛ ناصری، حسین و بختیاری، صادق. 1399. بازشناسی مطلوبیت تصویری خوون چینی سردر خانه‌های تاریخی دزفول. دو فصلنامه نگارینه هنر اسلامی. 7 (20) : 57-67.## وثوق زاده، وحیده؛ حسنی پناه، محبوبه و عالیخانی، بابک. 1395. حکمت عدد هشت در هنر و معماری اسلامی. جاویدان خرد. (30) : 175-192.## همتی، مرتضی و صابونچی، پریچهر. 1400. ادراک کننده، ادراک شونده، محصول ادراک (ارزیابی تعابیر صاحب نظران از مولفه‌های تعریف منظر). نشریه منظر. 13 (56) : 14-29.## گروتر، یورگ. 1388. زیبایی شناسی در معماری. ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون، چاپ پنجم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.## Ilbeigi, M; Mahmudi Kohneh Roudposht, A; Ghomeishi, M & Behrouzifard, E. 2019. Cognitive differences in residential facades from the aesthetic perspectives of architects and non-architects: A case study of Iran. Sustainable cities and society. (51) : 1-12.## Sarrafzadeh, A; Didehban, M & Vasigh, B. 2023. The classification study of Xowun patterns and their naming of Qajar houses in Dezful. City, Territory and Architecture. 10 (7) : 1-20. ##

ارائه‌ی شیوه‌ای برای انتقال گره‌های ایرانی بر روی پوسته‌های فرم آزاد (نمونه مورد مطالعه: گره ده تند) Proposing a Method to Project Persian Girih Tiles on Free-Form Surfaces (Case Study: The Ten-Ray Acute Girih) 1 1 هندسه شاخصه‌ی اصلی معماری و هنر سنتی ایرانی‌اسلامی است. می‌توان گفت تمامی تزییناتی که در معماری سنتی در گچ‌بری‌ها، آجرکاری‌ها یا کاشی‌کاری‌ها به چشم می‌خورد بر اساس قواعدی هندسی است. این هندسه تماماً بر اساس قواعد ترسیمی دوبعدی است و نیز با خط‌کشی ساده و پرگار قابل‌پیاده‌سازی است. درحالی‌که این هندسه‌ها با ابزاری ساده ترسیم می‌شوند از چنان پیچیدگی و خلاقیتی برخوردارند که مجموعه‌ای ارزشمند از ترسیمات هندسی را تشکیل داده‌اند. یکی از این مجموعه‌ها انواع گره‌سازی‌های اسلامی است. در بسیاری از کتیبه‌ها و آرایه‌های معماری ردپایی از گره‌سازی وجود دارد. برخلاف توسعه ابزار و روش‌های ترسیمی در عصر حاضر، کمتر روشی برای ترسیم یا انتقال این گره در سطحی غیرمسطح و بخصوص سطوح و صفحات با فرم آزاد ارائه شده است. حال سوال اینجاست که با چه روشی می‌توان به ترسیم و انتقال گره‌ها بر روی صفحات فرم آزاد پرداخت؟ با مبنا قرار دادن این سوال؛ این پژوهش بر آن است تا با تبدیل منطق ترسیمی گره ده تند به زبان الگوریتم‌ها، شیوه‌ای را برای انتقال مدول یک گره به صفحات فرم آزاد ارائه کند. این شیوه با ایجاد تناظر بین دامنه‌ی دوبعدی صفحه‌ی مدول گره و صفحه‌ی فرم آزاد، موقعیت نقاط را بر روی صفحه مبدأ مشخص کرده و نقطه‌ی متناظر آن را بر روی صفحه مقصد جانمایی می‌کند. در نهایت مدول گره ده تند به صفحه فرم آزاد منتقل شده و قابلیت تکثیر یا تغییر را نیز به‌صورت هم‌زمان دارا خواهد بود. از طرفی هر مدول منتقل شده بر روی صفحه فرم آزاد می‌تواند به‌صورت جداگانه عمل کرده با تعریف متغیر جداگانه برای هرکدام، هندسه هر مدول گره قابلیت کنترل و تغییر را دارد. 2 Geometry is the primary indicator of Persian-Islamic architecture and art. All of the ornamental features in traditional architecture containing, brick works, plaster works, or any tiling are constructed based upon geometrical rules. This geometry is two-dimensional and could be applied on any 2D surface by using a simple ruler and compass. In contrary these geometries have an admissible level of elaboration and creativity to create a valuable set of ornamental geometries in Persian architecture. Girih tiles are one subset of these ornaments which mostly appear in cornices and tiling. Notwithstanding the growth of contemporary drawing tools and methods, there are few methods to draw or depict these two dimension geometries on non-uniform surfaces, especially free-form surfaces. The main question is how to draw and transfer these two-dimensional drawings on free form surfaces? Based upon this question; this paper aims to propose a method to project a Girih module on a free-form surface by converting the selected Girih drawing logic to an algorithmic process. This method locates each point of the Girih tile on the final surface by creating a biunique correspondence between Girih 2D domain and the free-form surface 2D domain. Finally, the Ten-Ray Acute Girih module is depicted on a free-form surface and can be duplicated and manipulated simultaneously. Additionally, each Girih tile has a separate attractor parameter thus each tile can be controlled separately. 107 121 2022/10/302022/12/152022/05/32023/09/122023/03/262023/07/9 1402/4/18 2023/10/82023/10/102023/10/102023/10/242023/10/282023/10/28 1402/8/6 حامد حیاتی Hamed Hayati دانشگاه قم Iran hamedhayaty@yahoo.com حسن اکبری Hassan Akbari دانشگاه قم Iran hassan.akbari852@gmail.com مرضیه مرادی Marzieh Moradi دانشگاه قم Iran marzieh.khm92@yahoo.com The Ten-Ray Acute Girih Grasshopper Free-Form Surfaces Parametric Drawing گره ده تند گرسهاپر صفحه فرم آزاد ترسیم پارامتریک Bodner, B. L. (2008). Hankin’s ‘polygons in contact’grid method for recreating a decagonal star polygon design. Bridges Leeuwarden: Mathematics, Music, Art, Architecture, Culture, 21–28.##Gheorghiu, Adrian., & Dragomir, Virgil. (1978). Geometry of structural forms. Applied Science Pub.##Hankin, E. H. (1925). Examples of Methods of Drawing Geometrical Arabesque Patterns. The Mathematical Gazette, 12(176), 370–373. https://doi.org/10.2307/3604213##Hankin, E. H. (1934). Some Difficult Saracenic Designs. The Mathematical Gazette, 18(229), 165–168. https://doi.org/10.2307/3606813##Hankin, E. H. (1936). Some Difficult Saracenic Designs. III: A Pattern Containing Fifteen-Rayed Stars. The Mathematical Gazette, 20(241), 318–319. https://doi.org/10.2307/3607312##Hankin, E. H. (1991). The Drawing of Geometric Patterns in Saracenic Art. Swati Publications. https://books.google.com.my/books?id=HzSvnQEACAAJ##Kaplan, C. S. (2000). Computer Generated Islamic Star Patterns. in R. Sarhangi, Bridges: Mathematical Connections in Art, Music, and Science (pp 105–112). Bridges Conference.##Kaplan, C. S. (2005). Islamic star patterns from polygons in contact. Proceedings of Graphics Interface 2005, 177–185.##Kaplan, C. S. (2017). Interwoven Islamic Geometric Patterns. in D. Swart, C. H. Séquin, & K. Fenyvesi (editors), Proceedings of Bridges 2017: Mathematics, Art, Music, Architecture, Education, Culture (pp 71–78). Tessellations Publishing.##Kaplan, C. S., & Salesin, D. H. (2004). Islamic star patterns in absolute geometry. ACM Transactions on Graphics (TOG), 23(2), 97–119. https://doi.org/10.1145/990002.990003##Lee, A. J. (1987). Islamic Star Patterns. Muqarnas, 4, 182. https://doi.org/10.2307/1523103##Lee, J.-Y., Kim, S.-W., & Jeon, Y.-C. (2015). Study of the control of geometric pattern using digital algorithm (with focus on analysis and application of the Islamic star pattern). Advances in Materials Science and Engineering, 2015.##Roelofs, R. (2010). About Weaving and Helical Holes. in G. W. Hart & R. Sarhangi (editors), Proceedings of Bridges 2010: Mathematics, Music, Art, Architecture, Culture (pp 75–84). Tessellations Publishing.##Roelofs, R. (2016). The Elevation of Coxeter’s Infinite Regular Polyhedron. in E. Torrence, B. Torrence, C. Séquin, D. McKenna, K. Fenyvesi, & R. Sarhangi (editors), Proceedings of Bridges 2016: Mathematics, Music, Art, Architecture, Education, Culture (pp 33–40). Tessellations Publishing.##Stephan, S., Sanchez-Alvarez, J., & Knebel, K. (2004). Reticulated Structures on Free-Form Surfaces. ReserchGate. https://www.researchgate.net/publication/228563882_Reticulated_Structures_on_Free-Form_Surfaces##Tedeschi, A., & Andreani, S. (2014). AAD, Algorithms-aided Design: Parametric Strategies Using Grasshopper. Le Penseur Publisher. https://books.google.com/books?id=VWPcoQEACAAJ##امین پور، احمد؛ اولیا، محمدرضا، ابوئی، رضا، و حاجبی، بیتا. (1394). پیشنهاد مدلی برای ترسیم گره در تزیینات وابسته به معماری اسلامی. نامه معماری و شهرسازی. دوره 8(15). 78-57. https://doi.org/10.30480/AUP.2015.11##امین پور، احمد؛ اولیا، محمدرضا، ابوئی، رضا، و حاجبی، بیتا. (1395). ارائه‌ دو روش جدید در ترسیم گره و مقایسه‌ ی آنها. معماری و شهرسازی ایران. دوره7(1). https://doi.org/10.30475/ISAU.2017.62018##انصاری، مجتبی. (1381). تزیین در معماری و هنر ایران (دوره اسلامی با تاکید بر مساجد). مدرس هنر. دوره 1(1). 74-59.##بمانیان، محمدرضا و حیدری دلگرم، مجید. (1391). نقش گره بر گنبد. فصلنامه علمی اثر. دوره 33(59). 14-6 http://journal.richt.ir/athar/article-1-112-fa.html##بیرقی، سارا؛ ستاری ساربانقلی، حسن، و محدث خراسانی، علی. (1396) تحلیل مدل ترسیمی زبان-الگوی الگوریتمیک یزدی‌بندی آسمانه کوشک هشت‌بهشت اصفهان در راستای پایایی فرم سازه آزاد. معماری اقلیم گرم و خشک. دوره 5(6). 145-117. https://doi.org/10.29252/SMB.5.6.117##پاکباز، رویین. (1400) دایره المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر.##حاجبی، بیتا؛ امین پور، احمد، اولیا، محمدرضا، و ابوئی، رضا. (1395). رسم گره کند طبل قناس با استفاده از روش های ابداعی پارامتریک. صفه. دوره 26(1). 124-109.##حصوری، علی. (1389). مبانی طراحی سنتی در ایران. جلد 3. تهران: نشر چشمه.##دهشتی، مجید؛ خوش نژاد، مهدی، و حسینی، سیده مریم. (1397). نگرشی هندسی و مفهومی به زمینه های گره ده تند و کند هنر گره چینی. مطالعات هنر اسلامی. دوره 14(32). 40-21. https://www.sid.ir/fA/Journal/ViewPaper.aspx?id=487687##دهقان نژاد، اکبر. (1383). پژوهشی در روش های ریاضی موجود برای بررسی نقوش هندسی و جایگاه آن در هنر کاشیکاری اسلامی و ایرانی. مجموعه مقالات دومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایرانی، ارگ بم – کرمان.##شعرباف‌، اصغر. (1385). گره و کاربندی. ویرایش 3. تهران: سبحان نور: سازمان میراث فرهنگی کشور.##عابددوست، حسین، وکاظم پور، زیبا. (1394). تحلیل ریشه ها و مفاهیم نقوش هندسی معماری دوره اسلامی در هنر کهن ایرانی. نگارینه هنر اسلامی. دوره 3(10). 58-41. https://doi.org/10.22077/NIA.2016.777##گودرزی سروش، خلیل. (1394). گره سازی و کاربندی. تهران: دانشگاه پیام نور. ##