1403 14 37 37 124

رویکرد توسعۀ پایدار، راهبرد تداوم حفاظت از محوطه‌های تاریخی Interaction of development and conservation, a strategy to sustainable conservation of historic sites 1 1 چکیده: محوطه­‌های ‌تاریخی و سایت‌های باستان­شناسی از طرفی متاثر از تغییرات و مداخلات ناشی از توسعه­‌های بی­ضابطه و از طرفی با حفاظت صرف، بدون ارائه راهکارهای عملیِ تدوام‌ حیات، در معرض پدیده­‌های مخرب هستند. ایجاد تعامل سازنده ما بین توسعه و حفاظت در محوطه‌های تاریخی، بخصوص محوطه‌هایی که در مجاورت و یا در فاصله نزدیکی از جوامع محلی واقع شده‌اند، شرایط را برای حفاظت دائم این میراث و ارتقا کیفیت زندگی جوامع محلی پیرامون فراهم خواهد کرد. این پژوهش تلاش برای تبیین جایگاه حفاظت و توسعه در محوطه­های‌ تاریخی و چگونگی رابطه آن‌ها دارد که درصورت پاسخگویی به پرسش‌های زیر حاصل خواهد شد. چگونه می‌توان رابطه‌ای مکمل میان حفاظت و توسعه در محوطه‌های ‌ تاریخی برقرار کرد؟ چگونه توسعه ‌پایدار می‌تواند به ‌عنوان ابزاری موثر در حفاظت از محوطه‌های‌ تاریخی عمل ‌کند؟ این تحقیق با رویکرد کیفی و راهبرد تفسیری-تاریخی، بر‌اساس مطالعات و تحقیق پیرامون نظریات، منشورها و کنوانسیون‌ها در زمینه حفاظت، توسعه و محوطه‌های ‌تاریخی انجام شده‌است؛ و با مد‌نظر قراردادن رابطه حفاظت و توسعه در محوطه‌های‌تاریخی، سعی بر اثباتِ امکانِ سوق‌دادنِ رویکرد حفاظت صرف یا توسعۀ یک‌ جانبه، به حفاظت و توسعه‌ پایدار به ‌صورت توامان دارد، که با ارتباط مناسب و پیشبرد همزمان آن­ها در یک‌ راستا با هدفی مشترک، و با مدیریت دقیق تغییرات، محقق خواهد   ‌ شد؛ که با پررنگ‌شدنِ نقش جوامع‌محلی در حفاظت از محوطه‌­های‌تاریخی، توسعه‌پایدار محوطه و جامعه‌محلی از طریق مدیریت دقیق و یکپارچه و توسعه گردشگری ‌خلاق، رقم خواهد خورد، و بدین ‌صورت حفاظت از محوطه‌ تاریخی به امری تداومی تبدیل خواهد شد. 2 Following the increase of population and expansion of cities and villages, and the reasons of the great changes in human life (industrial revolution, communication, etc.), and the desire to visit historical sites for research, tourism, etc., the need Adapting the function of existing historic spaces to new technologies and careful management is essential. Lack of coordination between the number and demands of visitors and local communities around and how to manage historic areas, has led to one of two unsuccessful phenomena of museum preservation or accelerated and unstable development, in most interventions. This is especially true in historical sites and archeological sites. Complementary or disagreement between development and preservation of historical heritage is one of the controversial issues in historical countries. Moreover, Historical sites touched of intervention from irregular developments within ruined phenomenon. Freezing the bounds without presentation of practicable solution of life continuance, is also the cause of happening the earliest dead of them. The purpose of this investigation is a struggle for explaining the importance of preservation and development in historical sites and the way they relate to each other. We can achieve the purpose by answering to these two questions: How can we establish a complementary connection between preservation and development in historical sites? How sustainable development can act as an effective instrument in preservation of historical sites? Firstly this investigation has been conducted based on a qualitative approach and historical interpretation strategy, according to studying and researching into theories and charters about preservation, development and historical sites. Then, studying the concepts, purposes, methods and the kinds of preservation, development and relation between them in historical sites, and try to prove that. Which will be achieved by proper communication and their simultaneous advancement in line with a common goal, and by careful management of change; By emphasizing the role of local communities in the protection of historic sites, sustainable development of the site and the local community through careful and integrated management and development of creative tourism, and thus the protection of the historic site will become a continuum. In historical sites where the flow of life is no longer current, by adapting conservation goals and sustainable development goals and taking help from the internal potentials that each site has in or around itself and respecting the social, cultural and environmental contexts of each work by using With the participation of local people, the design (actions and interventions) of the site can be done in such a way that by managing changes, development is protection-oriented and in line with the goals of sustainable, endogenous and balanced development. 1 14 2022/01/1 1400/10/11 2023/04/17 1402/1/28 محمدحسن خادم‌زاده Mohamad Hasan Khademzade دانشگاه تهران Iran khademzade@ut.ac.ir رویا خرمی Roya Khorami دانشگاه تهران Iran roya.khorami@ut.ac.ir preservation sustainable development historical sites archeological sites creative tourism حفاظت توسعۀ پایدار محوطه تاریخی سایت‌های باستان‌شناسی گردشگری خلاق - Demilli D. (2019) . Modern Conservation Principles and Their Application in Mediterranean Historic Centers—The Case of Valletta , MDPI, Switzerland##- Knight D.W, Cottrell S.P, Pickering K, & Bohren L. (2016). Tourism-based development in Cusco, Peru: comparing national discourses with local realities. Journal of Sustainable Tourism##- Matero F.G. (2008). Heritage- Conservation- and Archaeology , Pennsylvania, USA##- Unesco (1994). Cultural Heritage in Environmental Assessment Washington, D.C.: Environment Department the World Bank.##- Unesco (2005). VIENNA MEMORANDUM on “World Heritage and Contemporary Architecture-Managing the Historic Urban Landscape”##- Unesco. (2012). New Life for historic cities the historic urban landscape approach explained. Naples: General of UNESCO at the World Urban Forum.##- Zan L. & Lusiani M. (2011). Managing Change and Master Plans:Machu Picchu Between Conservation and Exploitation. Journal of the World Archaeological Congress.##- URL 1: https://whc.unesco.org/en/decisions/1217/(access date: 2020/02/20)##- URL 2: https://www.definitions.net(access date: 2020/03/12)##- URL 3: https://whc.unesco.org/en/list/430 (access date: 2020/03/05)##- URL 4: https://whc.unesco.org/en/list/723(access date: 2020/03/18)##- آیت‌الله‌زاده‌شیرازی، باقر. (۱۳۸۲). حفاظت بناهای تاریخی. فصلنامه هفت شهر، شماره ۱۱ ،۶-۱۳##- ابویی، رضا؛ نیکزاد، ذات‌الله. (۱۳۹۶). حفاظت معماری و نسبت آن با تاریخ معماری با نگاه به تجربه حفاظت در ایران. دو فصلنامه معماری ایرانی، شماره ۱۱ ،۱۶۹-۱۸۸##- ازکیا، مصطفی؛ غفاری، غلامرضا. (۱۳۸۴). این کتاب خصلت بخشی دارد. کتاب ماه علوم اجتماعی، شماره ۹۲و۹۳ ##- اسکندری، سیامک. (۱۳۷۸). سایت موزه‌ها الگویی مناسب برای سامان محوطه‌های تاریخی. میراث ملی فصلنامه تخصصی میراث فرهنگی، شماره ۲و۳ ، ۶۶-۷۹##- امین‌پور، احمد. (۱۳۸۲)، راهبردهای حفاظت و مرمت (با رویکرد به منشور بورا). فصلنامه هفت شهر، شماره ۱۲و۱۳ ،۹-۱۶ ##- بنیادی، ناصر. (۱۳۹۰)، بررسی واژگان تخصصی و روش‌های مرمت بافت‌های تاریخی. صفه، شماره ۵۵، ۱۲۵-۱۴۰##- پور‌مقدم، امیر‌رضا. (۱۳۸۳). سند نارا ایکوموس (۱۹۹۴). دو فصلنامه‌ تخصصی دانش مرمت و میراث فرهنگی، پیش شماره، ۳۳-۳۵##- چراغچی، سوسن. (۱۳۷۷). استانداردها، اصول و منشورهای بین المللی حفاظت. فصلنامه اثر، ( ۲۹و ۳۰) ،۱۲۱-۱۳۵##- حبیبی، محسن؛ مقصودی ملیحه. (۱۳۸۹). مرمت شهری، تهران، دانشگاه تهران##- حناچی، پیروز؛ کوششگران، علی‌اکبر. (۱۳۹۰). حفاظت و توسعه در بافت‌های باارزش روستایی، تهران، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ##- حناچی، پیروز؛ دیبا، داراب و مهدوی‌نژاد، محمد‌جواد. (۱۳۸۶). حفاظت و توسعه در ایران، نشریه هنرهای زیبا، (۳۲)، ۵۱-۶۰##- حناچی، پیروز؛ خادم‌زاده، محمدحسن؛ شایان، حمیدرضا، کامل‌نیا، حامد و مهدوی‌نژاد، محمدجواد. (۱۳۸۶). بررسی تطبیقی تجارب مرمت شهری در ایران و جهان با نگاه ویژه به بافت تاریخی شهر یزد، تهران، صبحان نور##- دیبا، داراب؛ قاسمی، میترا. (۱۳۹۷). ﺑﺮرسی ﻣﻌﻤﺎری ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن‌های یونیسف ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺣﻤﺎیتی آن‌ها در راﺳﺘﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار اﺟﺘﻤﺎعی در اﻳﺮان با رویکرد معماری جمعی، چهارمین همایش معماری، عمران و شهرسازی در آغاز هزاره سوم.##- رجبی، فاطمه؛ حاج‌زوار، نازنین. (۱۳۹۳)، توسعه پایدار شهر همدان در بستر باززنده‌سازی هگمتانه، دومین همایش ملی معماری، مرمت، شهرسازی و محیط زیست پایدار، همدان، انجمن ارزیابان محیط زیست هگمتانه، دانشکده شهید مفتح##- سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری. (۱۳۹۸). قانون حمایت از مرمت و احیای بافت‌های تاریخی-فرهنگی.##- سروش‌کتابی، محمد؛ محتشم، آرزو و حصاری، پدرام. (۱۳۹۳). نقش آثار باستانی در جذب گردشگر با رویکرد به توسعه پایدار شهری، محوطه تاریخی بیستون کرمانشاه، اولین همایش ملی توریسم و گردشگری سبز، همدان، انجمن ارزیابان محیط زیست هگمتانه.##- شیروانی، مریم؛ احمدی، حسین و وطن دوست، رسول. (۱۳۹۴). نقش حس تعلق به مکان در شکل‌گیری مداخلات در حفاظت از آثار تاریخی در محوطه ها و مناظر تاریخی فرهنگی، دوفصلنامه طراحی مهندسی و اکولوژیکی منظر، (۱) ، ۱۲-۲۲##- صحی‌زاده، مهشید؛ ایزدی، محمد‌سعید. (۱۳۸۳). حفاظت و توسعه شهری: دو رویکرد مکمل یا مغایر؟، نشریه آبادی، (۴۳)، ۱۲-۲۱##- طالبان، محمدرضا. (۱۳۷۹). معضل تعریف توسعه، مجله روش شناسی علوم انسانی، (۲۴-۲۵) ، ۱۷۵-۱۸۷##- عادلی، سمیرا؛ عباسی‌هرفته، محسن. (۱۳۹۴). نسبت توسعه و حفاظت در شهر، بازخوانی مدل توسعه شهر یزد از منظرتعامل میان رویکردهای توسعه و حفاظت از بخش‌های قدیم در بازه زمانی قرن 5 تا 13 هجری؛ نشریه هنرهای زیبا، دوره ۲۰-(۱)، ۴۱-۵۴##- عشرتی، پرستو. (۱۳۹۶). واکاوی سیر تحول حفاظت از منظر فرهنگی: از حفاظت محصول تا مدیریت تغییر، نخستین کنفرانس ملی به سوی شهرسازی و معماری دانش بنیان،تهران.##- علیوند، امیر. (۱۳۹۸). مدیریت حفاظت سازه‌های گلین-نمونه موردی: محوطه میراث جهانی چغازنبیل، مرمت میراث معماری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران ##- فدائی‌نژاد، سمیه. (۱۳۹۱). اصول و معیارهای حفاظت و توسعه یکپارچه در مجموعه‌های معماری تاریخی، پایان‌نامه دکتری، تهران، دانشگاه تهران##- فیلدن، سربرنارد. (۱۳۹۴). حفاظت از بناهای تاریخی (ترجمه محمد مهدی هشیاری)، تهران، طحان##- فیلدن، سربرنارد؛ یوکیلهتو، یوکا. (۱۳۸۶). راهنمای مدیریت برای محوطه‌های میراث جهانی (ترجمه پیروز حناچی)، تهران، دانشگاه تهران##- کرباسیان، قاسم. (۱۳۹۳). توسعه، پژوهشکده باقرالعلوم##- لهسایی‌زاده عبدالعلی. (۱۳۹۰). جامعه‌شناسی توسعه، تهران، دانشگاه پیام‌نور##- مرکز آمار ایران. (۱۳۹۳). تعاریف و مفاهیم استاندارد آماری##- یوکیلهتو، یوکا. (۱۳۹۴). تاریخ حفاظت معماری، (ترجمه محمد‌حسن طالبیان و خشایار بهاری)، تهران، روزنه ##

تحلیل تغییرات معماری مدارس در اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی اول نمونه های موردی مدارس گیلان Analysis of changes in architecture of schools in the late Qajar period and first Pahlavi period case study Guilan schools 1 1 مسئله آموزش در کشور ایران پیشینه طولانی دارد و مدارس بخش مهمی از بناهای تاریخی کشور را تشکیل می ­دهند. دوره گذار از قاجار به پهلوی اول تنها به دلیل پایان و آغاز دو سلسله پادشاهی حائز اهمیت نیست؛ بلکه این دوران به دلیل تحولات و تغییرات اساسی در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و به تبع آن تغییرات در معماری و شهرسازی که در این دوران رخ می دهد، مورد توجه قرار می­گیرد. در پی تحولات، گیلان همچون سایر مناطق ایران دچار تحولات فراوانی در دوره های مذکور شد؛ به سبب این تحولات، معماری مدارس آن نیز تحت تأثیر قرار گرفت. امروزه شناخت تحولات معماری بناها در دوره های مختلف، از مهم­ترین نیازها در زمینه مطالعات معماری است؛ زیرا مطالعه و آموزش صحیح معماری گذشته، امکان اصلاح اشتباهات در معماری معاصر را فراهم می­ آورد. هدف این تحقیق، تحلیل تغییرات معماری مدارس گیلان در اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی اول می­باشد و به دنبال پاسخ به این پرسش است که تغییرات معماری مدارس گیلان در اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی اول چگونه بوده است؟ همچنین چه عواملی بر تغییرات معماری مدارس گیلان در دوره مذکور مؤثر بوده؟ و چه تغییراتی در وضعیت اجتماعی در این دوره روی داده است؟ لذا با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به مطالعات میدانی و کتابخانه ­ای، به شناخت مدارس گیلان (شامل: مدرسه­ های شهیدمدنی و شهیدمرحبا در آستارا، مدرسه ­های شهیدبهشتی(شاهپور)، 17شهریور(فروغ) و مریم در رشت و مدرسه شرف(مهدخت) در بندرانزلی) در بازه زمانی قاجار و پهلوی اول پرداخته شد. شناخت ویژگی­ های فضایی مدارس نشان داد که همزمان با پیشرفت نظام آموزشی در دوره مذکور، فضاهای جدید متناسب با کارکردهای جدید آموزشی در مدارس ایجاد شد که تا قبل از آن بی ­سابقه بود. به جهت تأثیرپذیری حکومت وقت از اندیشه ­های غرب، مدارس جدید گیلان در این دوره عموماً به سبک اروپایی ساخته شده­ اند. 2 The issue of education in Iran has a long history and schools are an important part of the country's historical buildings. The period of transition from Qajar to Pahlavi I is not only important because of the end and beginning of two kingdoms; Rather, this era is considered due to the fundamental developments and changes in various political, economic, social and cultural dimensions and as a result the changes in architecture and urban planning that occur in this era. Historical sources point to several factors as the roots of this development. the most important of which are the improvement of political and economic relations with the Western world, the arrival of foreign teachers and religious missionaries to Iran, etc. The set of these developments directly affected the culture and education of the society. Following these developments, new goals and nature for education were proposed and the school buildings which with their traditional architectural model seemed unsuitable for the physical needs of the new educational system, was abandoned at once and the design of the schools was done in a new way. Knowing the architecture of a historical species such as schools is mandatory in any place as a part of the historical and cultural identity of the people of that land. Because it results getting familiar and discovering the hidden features in the architecture the schools of that region and paves the way for future researches. Guilan like other regions of Iran underwent many changes during the Qajar and Pahlavi historical periods. Due to these developments the architecture of its schools was also affected. The purpose of this research is to identify and analyze the architectural changes of Guilan schools and the factors affecting these changes in the mentioned period. In this research, with a descriptive-analytical method and based on field and library studies to identify and describe the schools of Guilan including: Shahid Madani School and Shahid Marhaba School in Astara, Shahpur School (Shahid Beheshti), Forough School, Maryam Elementary School and Shahpour or Shahid Beheshti School in city of Rasht - Shahid Madani School and Shahid Marhaba School in city of Astara - Sharaf School in the city of Bandar_e Anzali. in the Qajar and Pahlavi period. Recognizing the spatial features of the mentioned schools indicated that simultaneously with the progress of the educational system in the transition period from Qajar to Pahlavi new spaces were created in accordance with the new educational functions in schools which were unprecedented before. Due to the influence of the government of the time on western ideas the new schools of Guilan in this period were generally built in the European style. 15 32 2022/01/12023/02/7 1401/11/18 2023/04/172023/05/1 1402/2/11 نفیسه عاشوری نالکیاشری Nafiseh Ashouri Nalkiashari دانشگاه هنر اصفهان Iran nafisehashourinalkiashari@gmail.com نیلوفر ملک Niloufar Malek دانشگاه هنر اصفهان Iran n.malek@aui.ac.ir School Qajar period First Pahlavi period Guilan Architecture مدرسه دوره قاجار دوره پهلوی اول گیلان معماری None##• آبراهامیان، یرواند (1377). ایران بین دو انقلاب. ترجمه کاظم فیروزمند، حسن شمس آوری و محسن مدیرشانه چی. تهران: نشر مرکز.##• اسناد سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان. دسترسی: تیرماه 1401.##• افشار اصل، مهدی و خسروی، محمدباقر(1377). معماری ایران در دوره قاجار. فصلنامه هنر. شماره36: 138 – 120.##• اکبری، زینب (1390). معماری مدارس علوم دینی قاجار شهر تهران. تهران: آرمانشهر.##• الاصفهانی، محمدمهدی‌بن محمدرضا(1368). نصف‌جهان‌فی‌تعریف‌الاصفهان تصحیح منوچهر ستوده. تهران: امیرکبیر.##• باقرزاده نریمانی، نفیسه (1394). «تأثیر نظام آموزشی بر معماری مدارس ایران؛ نمونه های موردی مدارس دوران قاجار، پهلوی و معاصر تهران». پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه هنر اصفهان.##• برخورداری یزدی، امیر (1388). «تحلیل تغییرات معماری مدارس در اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی اول؛ نمونه های موردی مدارس یزد». پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه هنر اصفهان.##• حائری، محمدرضا(1395). خانه، فرهنگ و طبیعت در معماری ایران. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری. چاپ دوم.##• حاجی قاسمی، کامبیز (1378). گنجنامه مدارس. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##• ذوالفقاری، حسن و حیدری، محبوبه (1391). ادبیات مکتب خانه ای ایران. تهران: رشد آوران.##• راوندی، مرتضی(1357). سیر فرهنگ و تاریخ تعلیم و تربیت در ایران و اروپا. تهران: گویا.##• رضوی‌پور، مریم سادات و ذاکری، محمدمهدی(1396). تأثیر تحول نظام آموزش بر هویت معماری مدارس دوره قاجار و پهلوی(1255ـ1320). فصلنامه مطالعات ملی، سال هجدهم، شماره4.##• زرکش، افسانه (1388). نقش و تأثیر عوامل دولتی در معماری بناهای خصوصی در دوره پهلوی اول. کتاب ماه هنر. شماره 136: 25-14.##• سعیدی کیا، ندا(1397). سیر تحول معماری مدارس ایران در گذر زمان. معماری شناسی، نشریه اختصاصی معماری و شهرسازی ایران، سال اول، شماره1.##• سمیع آذر، علیرضا (1376). تاریخ تحولات مدارس در ایران. تهران: سازمان نوسازی، تجهیز مدارس کشور.##• سلطان زاده، حسین (1364). تاریخ مدارس ایران: از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون. تهران: نشر آگاه. چاپ اول.##• سلطان زاده، حسین (1386). مدارس، معماری ایران دوره اسلامی. گردآورنده: محمد یوسف کیانی. تهران: سمت.##• سیف، علی اکبر(1379). روانشناسی پرورشی: روانشناسی یادگیری و آموزش. تهران: آگاه.##• صدیق، عیسی (1336). تاریخ فرهنگ ایران. تهران: دانشگاه تهران.##• طهماسبی، فرزانه (1397). «تحلیل ویژگی های کالبدی معماری مدارس اصفهان در اواخر دوره قاجار و دوره پهلوی اول». پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشگاه هنر اصفهان.##• عظیمی، ناصر (1396). تاریخ گیلان؛ از ورود شاه عباس به گیلان تا پایان انقلاب جنگل. رشت: فرهنگ ایلیا.##• عظیمی، ناصر (1398). تاریخ گیلان؛ از برآمدن سردار سپه تا برافتادن رضاشاه. رشت: فرهنگ ایلیا.##• فروحی، علی و طالبی، فرامرز (1377). ارمنیان گیلان. رشت: گیلکان.##• فومنی، عبدالفتاح (1353). تاریخ گیلان. تصحیح عطاءالله تدین. تهران: کتابفروشی فروغی.##• قاسمی پویا، اقبال (1377). مدارس جدید در دوره قاجاریه، بانیان و پیشروان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##• کسائی، نورالله (1383). فرهنگ نهادهای آموزشی ایران. تهران: دانشگاه تهران.##• کشاورزی، محمد(1385). تاریخ آموزش و پرورش ایران. تهران: روزبهان.##• محبوبی اردکانی، حسین (1354). تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران. تهران: دانشگاه تهران.##• مهدوی، مصلح الدین(1386). اصفهان دارالعلم شرق (مدارس دینی اصفهان). اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان.##• نظری، علی اشرف (1386). ناسیونالیسم و هویت ایرانی مطالعه موردی دوره پهلوی اول. نشریه پژوهش حقوق عمومی، شماره 22: 173-141. ##

ارزیابی میزان رضایت ساکنان از کیفیت معماری مسکن مهر شهر جدید سهند(مورد مطالعه: مسکن مهر الزهرا) Measuring residents' satisfaction with the architectural quality of Sahand new city Mehr housing 1 1 امروزه یکی از مباحث مهم در زمینه معماری و شهرسازی مطالعه شاخص­های کیفیت زندگی و کیفیت سکونتی در رابطه با میزان رضایت ساکنان از محیط زندگی خودشان است. هدف این تحقیق بررسی و ارزیابی میزان رضایت ساکنان مسکن مهر از لحاظ کیفیت معماری می­باشد. روش تحقیق حاضر بصورت توصیفی- تحلیلی و گردآوری داده­ها بصورت مطالعات پیمایشی و کتابخانه­ای انجام شد. جامعه آماری تحقیق نیز شامل ساکنان مسکن مهر الزهرای سهند که برابر 25394 هستند که با روش نمونه گیری کوکران 378 نفر به عنوان نمونه جهت توزیع پرسشنامه انتخاب شدند. برای روایی سوالات از روایی صوری و برای پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شد. برای تحلیل داده­ها از روش معادلات ساختاری با نرم افزار Spss و Amos استفاده شد. نتایج نشان داد که بر اساس تحلیل عاملی مرتبۀ دوم بارهای عاملی تمام عوامل کیفیت معماری بر میزان رضایت ساکنین مسکن مهر بزرگتر از 4/0 بوده و در سطح احتمال 99% باهم معنی­دار هستند. نتایج تحقیق نشان داد بیشترین تأثیرات مربوط به عوامل کالبدی-عملکردی بوده با بار عاملی (70/0) و بعد آن به ترتیب عوامل اجتماعی-معنایی با بار عاملی(63/0) کیفیت ساختاری-فضایی با بار عاملی(58/0) و کیفیت محیطی با بار عاملی (45/0) قرار دارند. می­ توان نتیجه گرفت دولت در پروژه توسعه مسکن مهر در شهر جدید سهند، به واسطه نوع فضای تولید شده، مفهوم برساختی جدیدی را درباره مسکن شهری می­توان مطرح نمود؛ برساختی دوگانه از ساخت مسکن شهری و تظاهر شکل علیه محتوا، در این مجموعه‌ها، کالبد فیزیکی واحد مسکونی توسعه یافته، اما به ارائه خدمات، امکانات و رفاه ضروری آن توجه چندانی نشده است.   2 The measurement of residential satisfaction is one of the indicators of the quality of the residential environment and is one of the main topics of interest to researchers in architecture and urban planning studies. The purpose of this research is to investigate and evaluate the satisfaction of residents of Mehr housing in terms of architectural quality. The current research method was descriptive-analytical and data collection was done in the form of survey and library studies. The statistical population of the research includes 25394 residents of Mehr Sahand housing, of which 378 people were selected as a sample to distribute the questionnaire using the Cochran sampling method. Face validity was used for validity of questions and Cronbach's alpha was used for reliability. For data analysis, structural equation method with Spss and Amos software was used. The results showed that according to the second-order factor analysis, the factor loadings of all architectural quality factors on the satisfaction level of residents of Mehr residence are greater than 0.4 and are significant at the 99% probability level. The results of the research showed that the greatest effects were related to physical-functional factors with a factor load (0.75), followed by socio-semantic factors with a factor load (0.69) and structural-spatial quality with a factor load (0.61). and environmental quality with factor load (0.55). As a result, four architectural quality factors have been effective in the residents' satisfaction with Mehr Shahr Sahand housing, and they have a direct and meaningful relationship with each other.   33 52 2022/01/12023/02/72023/03/5 1401/12/14 2023/04/172023/05/12023/04/17 1402/1/28 حامد پویافر Hamed Pooyafar دانشجوی دکتری معماری، واحد بین المللی جلفا، دانشگاه آزاد اسلامی، جلفا، ایران Iran hamed.pooyafar12@yahoo.com حسن ستاری ساربانقلی Hassan Sattari Sarbangholi دانشیار گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Iran sattarihassan14@gmail.com حسن ابراهیمی اصل Hassan Ebrahimi Asl استادیار گروه معماری، واحد بین المللی جلفا، دانشگاه آزاد اسلامی، جلفا، ایران Iran ebrahimi.hassanasli@gmail.com شبنم اکبری نامدار Shabnam Akbari Namdar استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Iran shabnam.anamdar@gmail.com " Mehr housing" " satisfaction with Mehr housing" " architectural quality" " Sahand city" . " مسکن مهر" " رضایت مندی" " رضایت از مسکن مهر" " کیفیت معماری" " شهر سهند" . - Acampa G., (2019), European Guidelines on quality requirements and evaluation in architecture, Valorie Valutazioni, 23, 47-56. ##- Biswas B, Ahsan MN, Mallick B (2021), Analysis of residential satisfaction: An empirical evidence from neighbouring communities of Rohingya camps in Cox’s Bazar, Bangladesh. PLoS ONE, 16(4): e0250838. https:‌/‌/doi.org‌/10..1371‌/journal.pone.0250838. ##- Borgoni, R., Michelangeli, A., & Pirola, F. (2018). Residential Satisfaction for a Continuum of Households: Evidence from European Countries. University of Milan Bicocca Department of Economics, Management and Statistics Working Paper, 378.##- Bunster, V., & Bustamante, W. (2019). Structuring a Residential Satisfaction Model for Predictive Personalization in Mass Social Housing. Sustainability, 11(14), 3943. doi:10.3390‌/su11143943. ##- Chen, J.; Pellegrini, P.; Wang, H. (2022), Comparative Residents’ Satisfaction Evaluation for Socially Sustainable Regeneration—The Case of Two High-Density Communities in Suzhou. Land, 11, 1-16, 1483. https://doi.org/10.3390/land11091483. ##- Duvier, C., Anand, P. B., & Oltean-Dumbrava, C. (2018b). Data quality and governance in a UK social housing initiative: Implications for smart sustainable cities. Sustainable Cities and Society, .39, 358-365. Retrieved from http:‌/‌/www.sciencedirect.com‌/science‌/article‌/pii‌/S2210670717312520. https:‌/‌/doi.org‌/10.1016‌/j.scs.2018.02.015. ##- Eattinnanzi, E., Acampa G., Forte F., Rocca F., (2018), The overall quality assessment in an architecture project, Valorie Valuation, 21, 3-13.##- Forte F, (2019), Architectural quality and evaluation: a reading in the European framework, journal valorie valutazioni, 23, 37-45. ##- Gilbert, A.G, (2014), Free housing for the poor: Aneffective way to address prove. Habital International, 41(1), 253-261. ##- Gooding, Tessa (2016), Low-income housing provision in Mauritius: Improving social justice and place quality. Habitat International, 53, 502-516.##- Ibem EO, Aduwo EB, Daniel BO, Ayo-Vaughan EA, Odoanyanwu MN. (2018), Survey dataset on occupants׳ satisfaction with housing and life in public residential estates in Ogun State, Nigeria. Data Brief. 20, 1745-1748.##- Jiang W, Feng T, Timmermans H, Li H. (2017), A gap-theoretical path model of residential satisfaction and intention to move house applied to renovated historical blocks in two Chinese cities. Cities. 17, 1;71 :19-29. ##- Kim, J., Woo, A., & Cho, G.-H. (2020). Is shared housing a viable economic and social housing option for young adults? Willingness to pay for shared housing in Seoul. Cities, 102, 102732. Retrieved from http:‌/‌/www.sciencedirect.com‌/science‌/article‌/pii‌/S026427511930931X.http:‌/‌/dx.doi.org‌/.10.1016‌/j.cities.2020.102732. ##- Lansing j. B. Marans R. (1969). Evaluation of neighborhood. journal of the american Institute of Planners, 135. 25-39. ##- Lawrence RJ, (2017). Constancy and change: key issues in housing and health research, 1987-2017. Int J Environ Res Public Health 2017; 14(7): 763-9. doi: 10.3390/ijerph14070763.##- Mann, Y, Hananel, R, (2021), Moving away from equality: The impact of planning and housing policy on internal migration and women’s employment in Israel, Progress in Planning, 157(8), 1-18.http://dx.doi.org/10.1016/j.progress.2020.100537. ##- Manville, G., & Greatbanks, R. (2020). Performance management in hybrid organizations: A study in social housing. European Management Journal, 38(3), 533-545. Retrieved from http:‌/‌/www.sciencedirect.com‌/science‌/article‌/pii‌/S026323732030058X.http:‌/‌/dx.doi.org‌/10.1016‌/j.emj.2020.04.006. ##- Oluwabunmi Ige, J, (2019). Environmental health and housing: issues for public health. Housing Studies, 34(3), 561-562. doi:10.1080/02673037.2019.1558597. ##- Ramos, N. M. M., Almeida, R. M. S. F., Simões, M. L., Delgado, J. M. P. Q., Pereira, P. F., Curado, A., Fraga, S. (2018). Indoor hydrothermal conditions and quality of life in social housing: A comparison between two neighborhoods. Sustainable Cities and Society, 38, 80-90. https:‌/‌/doi.org‌/10.1016.‌/j.scs.2017.12.016. ##- Reifsnider; E, Packer, P. W; Argent‐DeLorme, A; Suarez, C; (2021). Community development for improved housing, health equity, and education in rural Honduras. Public Health Nursing, 38(4), 680-686, doi:10.1111/phn.12902. ##- Sheng, Mingjie. Lingqian Hu b, Bo Zhang c, Lijun Deng c, Yan ZhaoHousing tenure and neighbourhood (2021),satisfaction in transitional urban China: Evidence from Changchun, Habitat International, 112, 102358. https://doi.org/10.1016/J.HABITATINT.2021.102358. ##- Sundelin, A. (2019), Reaching Social Sustainability in Residential Architecture. Master’s Thesis, Chalmers University of Technology, Göteborg, Sweden. ##- Zhang, Q.; Hiu-Kwan Yung, E.; Hon-Wan, C.E. (2021), Meshing Sustainability with Satisfaction: An Investigation of Residents’ Perceptions in Three Different Neighborhoods in Chengdu, China. Land, 10(11), 1-21.1280. https://doi.org/10.3390/land10111280.##ابدالی یعقوب، رضویان محمدتقی، علی پوری احسان و نادی زاده شورا به سامان، (1396)، ارزیابی میزان رضایت‌مندی ساکنان از کیفیت مجتمع‌های مسکن مهر (مطالعه موردی: شهر نورآباد). آمایش محیط. 13(51)، 43-62.##احمدی, پروین, چاره جو، فرزین. (1400). بررسی میزان رضایتمندی ساکنان مسکن مهر از کیفیت سکونتی آن با رویکردی ویژه به شاخص‌های مسکن پایدار نمونه موردی: مسکن مهر شهرک بهاران. برنامه ریزی فضایی, 11(1)، 151-178##بهشتی زیبا و منوری مسعود، (1396)، ارزیابی توان اکولوژیک کاربری شهری با مدل MCDM و GIS (مطالعه موردی: شهر سهند). جغرافیا و توسعه فضای شهری، 4 (1(6)، 41-55.##پورجعفر محمدرضا، منتظرالحجه مهدی، رنجبر احسان، کبیری رضا، (1391)، ارزیابی توان اکولوژیکی به منظور تعیین عرصه‌های مناسب توسعه در محدوده شهر جدید سهند. جغرافیا و توسعه، 10 (28)، 11-22. ##خراسانی مقدم، صبا. فرهنگ، مظفر و حسینی، سید باقر. (1399)، سنجش معنای خصوصیات مسکن با بهره‌گیری از روش ساختار معانی، مورد مطالعاتی: مسکن مهر اندیشه (پیله سحران) اردبیل، آرمان‌شهر، 13(33)،. 75-90.##رضایی, باقر, پاکدل فرد, محمدرضا, ستاری ساربانقلی, حسن, اکبری نامدار, شبنم. (1400). میزان رضایتمندی ساکنان مسکن مهر از بعد کالبدی- اجتماعی در شهر جدید سهند مطالعه موردی: مجتمع آفتاب. جغرافیا (فصلنامه علمی انجمن جغرافیایی ایران), 19(69), 53-69.##رفیعیان مجتبی، مسعودی راد ماندانا، رضایی مریم و مسعودی راد مونا، (1389)، سنجش میزان رضایتمندی ساکنان از کیفیت سکونتی مسکن مهر مورد شناسی: مهر شهر زاهدان. جغرافیا و آمایش شهری - منطقه‌ای، 4(12)، 135-150.##زنگانه، احمد، پریزادی, طاهر، مسکنی، شراره. (1400). ارزیابی میزان رضایتمندی شهروندان از کیفیت محیط شهری (مورد مطالعه : مسکن مهر شهر رشت). مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی, 2(3)، 31-52##زهره، مسعود، رضایی، حسین. (1399)، ارزیابی رضایتمندی سکونتی در مجموعه مسکن مهر به مثابه راهبردی جهت پیشگیری از اتلاف سرمایه ملی (مطالعه موردی: مجتمع دولت مهر شهر کرمانشاه)، معماری و شهرسازی ایران، 11(2)، 5-20.##شیخ الاسلامی, علیرضا، اکبری، ساسان. (1400). ارزیابی میزان رضایت مندی ساکنان مجتمع های مسکونی مهر با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: مسکن مهر شهر بنک). جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس، 13(47), 97-71.##شیران، حسنیه، خشانی نسب, حمید رضا. (1401). ارزیابی تطبیقی میزان رضایت ساکنان از مسکن مهر (مورد مطالعه: مسکن مهر شرق و مسکن مهر غرب زاهدان). برنامه ریزی توسعه کالبدی, 9(1)، 53-66##یزدانی، محمدحسین. احمدی، سمیرا، پاشازاده، اصغر. (1398) بررسی میزان رضایتمندی ساکنین مسکن مهر (نمونه موردی: مسکن مهر شام اسبی اردبیل)، جغرافیا و برنامه‌ریزی، 23(67)، 327-349. ##

تأثیرات مؤلفه‌های محسوس و نامحسوس کالبدی بر ساختار محلات در بافت‌های تاریخی (مطالعه موردی: محله سیدمحمود دزفول) The effects of tangible and intangible physical variables on the structure of neighborhoods in historical cores (Case study: Seyed Mahmoud neighborhood on Dezful) 1 1 بافت‌های تاریخی در ادبیات شهرسازی شالوده‌ای ارزشمند به‌شمار می‌روند و حامل ارزش‌های نسل‌های پیش از خود و میراث کشورند که نگاهی علمی برای تسهیل در توسعه این بخش از شهرها الزام‌آور و استفاده از روش‌ها و ابزارهای نوین در آن‌ها ضروری است. شناخت ساختار فضایی و کالبدی محلات شهری بالأخص بافت‌های تاریخی و فرسوده می‌تواند ما را برای برنامه‌های توسعه آینده شهرها و ارائه طرح‌های متناسب به ابزاری کارآمد مجهز نماید. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف شناخت اثرات مؤلفه‌های کالبدی و چیدمان فضا در ساختار محلات تاریخی با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. برای دستیابی به این هدف پس از مطالعه مبانی نظری، به‌‌منظور سنجش تاثیر مولفه‌های کالبدی پایه بافت تاریخی برای تولید نقشه‌ها از نرم‌افزارهایAutocad ،Depthmap  و GISو برای تحلیل داده‌ها نیز از مدل معادلات ساختاری و نرم‌افزار Amos Graphic 22 استفاده گردیده است. نتایج استفاده از این روش نشان‌دهنده تاثیر بیشتر مولفه‌های کالبدی ملموس در ساختار محله با بار عاملی ۰.۹۴۳ نسبت به مؤلفه‌های کالبدی ناملموس با بار عاملی ۰.۷۰۷ است. علاوه بر این، از بین متغیرهای مؤلفه کالبدی ملموس، «عرض معبر» با بار عاملی 0.۶۳۰ و «محصوریت» با بار عاملی 0.۶۰۴ در بالاترین رتبه قرار دارند، از بین متغیرها مؤلفه کالبدی ناملموس نیز، «چیدمان فضا» با بار عاملی ۰.۶۲۱ از وزن بالاتری نسبت به بقیه عوامل برخوردار است که از بین عوامل این مؤلفه نیز «اتصال فضا» با بار عاملی ۰.۸۷۸ از وزن بالاتری برخوردار است. لازم به ذکر است که در بین «عمق» و «انتخاب» فضا ارتباط معنادار وجود دارد، چراکه هرچه عمق فضایی و نقاط کور فضا بالاتر باشد انتخاب آن فضا برای عبور کمتر خواهد بود. علاوه بر این، یافته‌ها حاکی از آن است که بر خلاف تصور موجود، طول معابر کمترین اثربخشی را در پویایی محلات دارد.   2 Historical contexts in urban literature are valuable foundations that carry the values of previous generations and the country's heritage, which requires a scientific approach to facilitate the development of this part of the city and use new methods and tools. Understanding urban neighborhoods' spatial and physical structure, especially historical and decayed neighborhoods, will help us effectively prepare future urban development plans. Thus, this study aimed to explain the role of physical components and space syntax within historical contexts through a descriptive-analytical approach. To achieve this goal, after studying the relevant theoretical foundations, Autocad, Depthmap, and GIS software were used to generate the maps, and the structural equation model and Amos Graphic 22 software were used to analyze the data. This analytical method reveals the impact of a far greater number of tangible physical, with a regression weight of 0.707. Among the tangible physical variables, the passage width with a regression weight of 0.630, and the enclosure with a regression weight of 0.604 have both achieved the highest ranking. among the variables of the intangible physical component, space syntax with a regression weight of 0.621 has a higher weight than the rest of the factors, and among the factors of this component, "space connection" with a regression weight of 0.878 has a higher weight.  One thing worth noting is that there is a significant relationship between the depth of space and the choice of path and space since the greater the depth of space and its blind spots are, the fewer paths and spaces to choose from. Moreover, contrary to popular belief, the length of passages has little impact on neighborhood dynamics. 53 82 2022/01/12023/02/72023/03/52022/12/18 1401/9/27 2023/04/172023/05/12023/04/172023/03/15 1401/12/24 مجتبی لرزنگنه Mojtaba Lorzangeneh دانشگاه هنر اصفهان Iran m.lorzangeneh@gmail.com افسانه طالبی ورنوسفادرانی Afsaneh Talebi Varnosfaderani دانشگاه هنر اصفهان Iran talebi.af@gmail.com احمد شاهیوندی Ahmad Shahivandi دانشگاه هنر اصفهان Iran a.shahivandi@aui.ac.ir Historical core Physical variables space syntax Structural equation modeling Seyed Mahmoud neighborhood بافت تاریخی مولفه‌های کالبدی نحو فضا مدلسازی معادلات ساختاری محله سید محمود 1. Abbaszadegan, M. & Mokhtarzadeh, S. & Bidram, R. (2012) A study of the relation between the spatial structure of the city and the quality of urban development using Space Syntax A case study of Mashhad. Urban - Regional Studies and Research Journal, 4th Year, No 14.##1. Abdollahi Torkamani, Z & Yazdani, M & Ghanbari, A. (2019). Analyzing the spatial structure of the city with an emphasis on spatial connectivity and connectivity Metropolis of Tabriz, Research and Urban Planning, 10(37), 25-40.##2. Abedini, A & Sobatsani, N & Golshani, M. (2019). Analyzing the Impact of Physical Changes on the Spatial Structure of the Historical District in Urmia City by Space Syntax and Gis, Human Geography Research Quarterly, 51(107), 79-96.##3. Agirbas, A. Characteristics of social formations and space syntax application to quantify spatial configurations of urban regeneration in Levent, Istanbul. J Hous and the Built Environ 35, 171–189 (2020). https://doi.org/10.1007/s10901-019-09671-1##4. Ahar, H & Zanganeh, A & Khaksari, A & Karami, T. (2022). An Analysis of the Interactions between the Patterns of Space Syntax and Urban Cores in Tehran Metropolis, Journal of Sustainable City, 5(2), 5.##5. Alexander, C. (1965). A city is not a tree. Architectural Froum 122 (April): 58- 62##6. Aliabadi, Z & Babei, H. (2018). Analysis of the impact of urban development on micro and macro urban spatial structure (Case Study: Zanjan Zainabiyeh axis design), Geographical Urban Planning Research, 5(4), 645-670.##7. Aliabadi, Z & Mohammdi, M. (2019). Measuring the effect of spatial structure indices of Street network on the deterioration caused by impermeability (Case study: the deterioration tissues in Zanjan), Motaleate Shahri, 8(31), 77-86.##8. Ataee, R. (2016). The impact of physical identity components and activity of the historical contexts in creating social interactions, Urban Management, 14(41), 229-246.##9. Bahrainy, S. H & Taghabon, S. (2012). Testing the application of Space Syntax method in the design of traditional urban spaces, HOnar - ha - ye - ziba Memari - va - shahrsazi, 16(4), 5.##10. Beyg Mohammadi, M & Charkhchian, M & Soheili, J. (2021). Investigation of spatial configuration of traditional cities bazaars based on space syntax (Case study: Qazvin traditional bazaar), Quarterly of Geography (Regional Planing), 11(3), 505-519.##11. Charalambous, N. & Magda, M. (2012), Space Syntax: Spatial Integration Accessibility and Angular Segment Analysis by Metric Distance (Ashamed), Accessibility Instruments for Planning Practice, Cost Office: 57-62.##12. Chen, P. N. & Karimi, K. (2019) spatial impact of new public transport system on station neighborhoods, Proceedings of the 12th Space Syntax Symposium (12SSS), Vol 12, pp. 171-193##13. Choudhary, P & Adane, V (2012). Spatial configurations of the urban cores in central India. in Proceedings from the Eighth International Space Syntax Symposium, Santiago de Chile: PUC.##14. Davoodpour, Z & Niknia, M. (2018) Improving and renovating the worn-out urban fabric as a strategy to achieve the physical dimensions of sustainable urban development, Quarterly Journal of Environmental-based Territorial Planning (JETP), No. 15, pp. 31-50##15. Dawson, P. C (2003), Analysing the effects of spatial configuration on human movement and social interaction in Canadian Arctic communities, Proceedings. 4th International Space Syntax Symposium London##16. Dehghani, E & Izadi, M.S & Karimi, B. (2021). Investigating and analyzing the physical-spatial structure of middle fabric houses in Shiraz city in explaining the interconnection concept to context based on space syntax theory, Research and Urban Planning, 12(46), 196-215.##17. Didehban, M & Purdeihimi, Sh & Rismanchian, O. (2013). Relation between Cognitive Properties and Spatial Configuration of the Built Environment, Experience in Dezful, Journal of Iranian Architecture Studies, 2(4), 37.##18. Faghirnavaz, J & Abizadeh, S & Parvizi, R & Daneshshakib, M. (2021). Designing a Lively Urban Space with the Approach of Behavioral Setting Improvement (Case Study: MIRABOLGHASEMI St., Rasht), Urban Planning Knowledge, 5(1), 36-65.##19. Farhadi, M & Heidari, A. (2018). Analysis of the relationship between the computer modeling the space syntax software and the cognitive maps in recognition of sociability behavioral camps (Faculty of Architecture at the University of Bu Ali Sina and shahid Beheshti University), HOnar - ha - ye - ziba Memari - va - shahrsazi, 23(2), 17-30.##20. Farid Tehrani, S. (1390). Fear in Urban Space, First Edition, Tehran: Armanshahr Publications##21. Fathi, M & Bonyadi, N & Jahdi, N. (2022). Evaluation of Urban Plans Based on Security Improvement in Deteriorated Area Using Space Syntax (Case Study: Qalamestan Karaj), Journal of Research and Urban Planning##22. Ghalehnoee, M & Mokhtarzadeh, S & Bahrami, A. (2020). Evaluation and Analysis of the Impact of the Constructed Contemporary Streets on the Structural-Spatial System of the Historical Fabric in the District 3 of Isfahan, Urban Planning Knowledge, 3(4), 73-90.##23. Greene, M. (2003) Housing and community consolidation in informal settlements: A case of movement economy, Proceedings. 4th International Space Syntax Symposium London.##24. Habibi, K & Pourahmad, A & Meshkini, A. (1386). Improvement and renovation of old structures, first edition, Kurdistan: Kurdistan University Press.##25. Habibi, S. M. (2013), Az Shar ta Shahr, Tehran: Tehran University Press.##26. Hamedani Golshan, H & Motalebi, Gh & Behzadfar, M. (2020). Developing a Mixed Theoretical Framework from the Interaction of the Space- Syntax Theory and the Behavior Setting Theory In Order To Compare the Behavioral-Movement Patterns within the Residential Environments of Tehran: Case Study of Nārmak, Yoosefābād and Shahrake Gharb, Urban Planning Knowledge, 3(4), 91-110.##27. Hamedani Golshan, H & Motallebi, Gh & Behzadfar, M. (2020). The Relationship between Spatial Configuration and Social Interaction in Tehran Residential Environments: Bridging the Gap between Space Syntax and Behaviour Settings Theories, Soffeh, 30(88), 59-76.##28. Hedman, R & Yazoski, A. (2008). Basics of urban design, translated by: Razieh Rezazadeh and Mostafa Abbaszadegan, third edition, Tehran, University of Science and Technology Publications##29. Heidari, A. A & Peyvasteh gar, Y & Mohebi nejad, S & Kiaee, M. (2019). Evaluation the methods of confidentiality in three Peymoon of large, small and breack in the articulation of Iranian-Islamic housing using space syntax techniques, Maremat & memari-e Iran, 8(16), 51-68.##30. Heidari, A.A & Peyvastehgar, Y & Kiaee, M. (2016). Residential Block Grading Analysis from Criminology Perspective Using Space Syntax Techniques, Honar - ha - ye - ziba Memari - va - shahrsazi, 21(3), 91-101. ##31. Hillier, B, J. Hanson. (1984). The Social Logic of Space. Cambridge: Cambridge University Press##32. Hillier, B. & Greene, M. & Desyllas, J. (2000) Self-Generated Neighbourhoods: the role of urban form in the consolidation of informal settlements, Urban Design International, Vol 5, No 2, pp. 61-96##33. Hillier, B. & Hanson, J. (1984) the Social Logic of Space, Newyork, Cambridge University Press.##34. Hillier, B. & Vaughan, L. (2007), The city as one thing, from Review The spatial syntax of urban segregation, by L. Vaughan, Journal of Progress in Planning, Vol 67, Pp. 205-230.##35. Hillier, B. (1996) Cities as movement economies, Urban Design International, Vol 1, No 1, pp. 49-60##36. Hillier, B. (2007) Space is the Machine: A Configurational Theory of Architecture, Cambridge University Press, Cambridge, The UK.##37. Jabari, M.K & Nastaran, M & Mohammadi, M & Kalantari, M. (2017). Analysis of the spatial structure of theft and drug crime centers in Tehran using the method of space layout with an emphasis on the network of roads, Police Geography Research Journal, 6(23), 27-50.##38. Jahanzamin , Sh. (2017). Analysis and Evaluation of Factors Affecting the integrity of the urban fabric in public spaces in historical contexts; (Case Study: Neighborhood Center shahidghah in ardabil), Urban Management, 16(47), 301-316.##39. Karimi, K. & Amir, A. & Sahfiei, K. & Raford, N. (2007). Evidence‐based Spatial Intervention for Regeneration of İnformal Settlements: The Case of Jeddah Central Unplanned Areas. Presented at the 6th International Space Syntax Symposium, Istanbul.##40. Karimi, K. & Parham, E (2012), An evidence-informed approach to developing an adaptable regeneration program for declining informal settlements, Proceedings: Eighth International Space Syntax Symposium, Santiago de Chile.##41. Karimkhani, A & Saraei, M.H. (2021). Zoning of Urban Areas for Future Development Using Space Layout Technique (Case Study: Yazd City), Geographical Planning of Space Quarterly Journal, 11(39), 111-128. ##42. Kim, H. & Sohn, D. (2002) An analysis of the relationship between land use density of office buildings and urban street configuration, Journal of Cities, Vol 19, No. 6, pp. 409-418.##43. Khodabandeluo, H & Soltanifard, H & Zanganeh, Y. (2018). Feasibility study of the pedestrian movement in the central part of the city of Qom using VIKOR model and space syntax theory , Geographical Urban Planning Research, 6(2), 427-449.##44. Kochaki, Gh. (2016). Analysis of the physical-physical structure of the old texture of Khorramabad city, Master's Thesis, Geography and Urban Planning, Isfahan University.##45. Kong, Y. & Karimi, K. (2019) Exploration of urban heritage in the historic core of London: A spatial network approach, Conference:12th International Space Syntax Symposium (12SSS), Vol 12, pp. 8-13##46. Lotfi, S & Bakhtiari, H. (2014). Reorganizing Circulation System in Urban Neighborhoods Fabric with analyzing street connectivity based on New Urbanism movement with Space Syntax technique (Case Study: Kashmar), Motaleate Shahri, 3(9), 3-16.##47. Lynch, K. (1381). The theory of good city form, translator: Seyyed Hossein Bahrainy, Tehran: Tehran University Press.##48. Maroofi, S & Jafari, M. (2018). The Role of Spatial Configuration of Neighborhoods in Residents’ Security by “Space Syntax” Method, Research and Urban Planning, 9(34), 119-132. ##49. Mavedat, E. & Lorzangeneh, M. (2020). The Role of Urban Streets Network Structure in Creation of Urban Defenseless Spaces, Case study: Qatarchian Neighborhood in the City of Sanandaj, Passive Defense Quarterly, 11(3), 79-91.##50. Moazezi Mehr-E-Tehran, A.M & Izadi, M.S & Masoud, M. (2020). The Correlation between Spatial Configuration and Development Status of Isfahan's Neighborhoods, Journal of Architect, Urban Design & Urban Planning, 13(31), 225-239. ##51. Moazezimehr Tehran, A.M & Omidipoor, M. (2021). Study on Space Sustainability and Structure of Worn-out and Inefficient Fabrics and Neighborhoods of Esfahan City Using Space Syntax, Urban Sustainable Development Journal, 2(2), 11-18.##52. Mohammadpour, S & Shabani, S. (2022). Investigating the effect of physical-spatial structure on the distribution of travel and urban traffic A Case Study the Rasht City, Geographical Urban Planning Research, 10(1), 165-186.##53. Mokhtarzadeh, S & Ghalehnoee, M & Kheyroddin, R. (2019). Analysis of the Relationship between Physical Segregation and Multiple Deprivations in Urban AreasCase Study: Neighborhoods of Isfahan, Journal of Architecture and Urban Planning, 12(24), 29-46.##54. Monokrousou, K., Giannopoulou. M (2016), Interpreting and Predicting Pedestrian Movement in Public Space through Space Syntax Analysis, 2nd International Symposium "new metropolitan perspectives".##55. Moudon, A.V. (2008). What urban designers should know. Translation: Bahram Moalemi, Haft Shahr Quarterly, Volume 1, Numbers 6 and 7, pp. 48-69.##56. Moughtin, C & Cuesta, F & Sarris, Ch & Signoretta, P (2004). urban design: method and techniques, Architecturaltechniques, Architectural Press. A member of the Reed Elsevier plc group.##57. Namaki, R & Abdollahzadeh, A & Sattari Sarbangholi, H. (2021). The effect of space layout components, land use and traffic and road network on urban air pollution (Case study: Tabriz), Territory, 18(70), 121-139.##58. Nag, D., Sen, J. & Goswami, A.K. Measuring Connectivity of Pedestrian Street Networks in the Built Environment for Walking: A Space-Syntax Approach. Transp. in Dev. Econ. 8, 34 (2022). https://doi.org/10.1007/s40890-022-00170-7##59. Nasr, S.H. (2013). Islamic art and spirituality, translator: R. Ghasemian, Tehran: Department of Religious Studies of Art.##60. Nguyen, T. & Nes, A (2013) Identifying the spatial parameters for differences in gender behavior in built environments The flâneur and flâneuse of the 21st century. TRIA: Territorio della Ricerca su Insediamenti e Ambiente. University of Naples Federico II, Vol 6, No 10, pp.163-172. ##61. Nourtaghani, A. (2017). The relationship between system of activities and configuration Kuhdasht houses with space syntax approach, HOnar - ha - ye - ziba Memari - va - shahrsazi, 22(1), 65-74.##62. Office of National Regulations and Building Control with the participation of Urban Regeneration Corporation of Iran (2017), Sustainable Urban Regeneration in Inefficient Urban Areas and Neighborhoods, First Edition, Tehran: Tosee-e Iran Publishing.##63. Otter, E & Pearl Mather, D & Williamson, T. (1400). Urban microclimate: design of spaces between buildings. Translators: Mehdi Modiri. Mehdi Khazaei, Tehran: Culture Review.##64. Peymani, A & Zolghadr, M. (2011). Applying Space Syntax Method to Evaluation of Urban Development Projects, Soffeh, 21(54), 123. ##65. Peyvastehgar, Y & Heydari, A.A & Kiaei, M. (2017). Objective and subjective analysis of urban parks from the perspective of " Criminology" (Case Study: Tehran's Laleh Park), Motaleate Shahri, 6(22), 15-26.##66. Pourmosavi, S. N. (2015). Restoration plan of Seyyed Mahmid (Mahmoud) tomb, cultural heritage organization of Dezful city##67. Purmosavi. S. N. 2018. Mohalla: The Islamic concept of urbanism(a study on the non-visual border of moral values and bult environment). Dezful: Jundi-Shapur University of Technology Publisher.##68. Rafieian, M & Alizade, A & Taghvaei, A.A. (2016). Analysis of Spatial Fragmentation in the Spatial Organization of Yazd Integrated approach using Network Analysis and Space Syntax, Human Geography Research Quarterly, 48(97), 441-459.##69. Rahimi, H & Karimkhani, A & Hatami, A. (2020). The Role of Spatial Configuration in Environmental Safety Perception in the Historical Area of Yazd City, Geographical Urban Planning Research, 8(3), 631-650.##70. Rajaei, S.A & Ziari, K & Abbasi Fallah, V & Khodabande Lo, H. (2017). Evaluation of the pattern of theft crimes based on spatial configuration (case study of Varamin city), Police Science Research Quarterly, 20(2), 35-66. ##71. Rikhtehgaran, F & Nouri, M.J & Bakhtiar, A. (2020). Prioritizing urban streets in order to make them walkable; A case study of Gaz, HOnar - ha - ye - ziba Memari - va - shahrsazi, 24(2), 87-98.##72. Rismanchian, O & Bell, S. (2011). A study over spatial segregation of deprived areas in spatial structure of Tehran by using space syntax technique, Bagh-e Nazar, 8(17), 69. magiran.com/p918269##73. Roozkhosh, F & Molavi, M & Salaripoor, A. (2020). Investigation of the relationship between smart growth parameters and the theory of space syntax in a variety of urban textures (Case study: Bojnourd), Naqshejahan- Basic studies and New Technologies of Architecture and Planning, 9(4), 313-322. ##74. Sadeghi, H & Bemanian, M.R & Hamzehloo, S. (2022). Recognizing the Perceptions of Urban Space by Matching Space Syntax Indicators and Cognitive Map (Case Study: Tehran's Grand Bazaar), Scientific Journal Urban Design Discourse, 3(3), 73-96. ##75. Sajjadzadeh, H & Izadi, M.S & Haghi, M. (2017). Regeneration of Poor Neighborhoods with an Emphasis on Spatial Configuration, Case Study: Hamedan, Journal of Environmental Studies, 43(1), 1-15.##76. Sajjadzadeh, H & Izadi, M.S & Haghi, M.R. (2016). The Relationship between Spatial Configuration and Environmental Variables in Informal Settlements, Case study: Hesar Neighborhood in Hamedan, HOnar - ha - ye - ziba Memari - va - shahrsazi, 21(3), 15-26.##77. Salingaros, Nikos, A. (1998) Theory of the urban web, Journal of Urban Design, 3:1, 53-71, DOI: 10.1080/13574809808724416##78. Shahabian, P. (2019). Combined Use of a Few Different Methods in Measuring the Walkability Potential of Urban Pathways, Journal of Iranian Architecture and Urbanism, 10(17), 141-158.##79. Shahinifar, M & Charehjoo, F. (2022). Analysis of the role of spatial configuration in the integration and cohesion of urban spaces using Space Syntax method (Case study: Central texture of Kermanshah), Journal of Geography and Planning, 26(81), 115-131.##80. Shakibamanesh, A & Kariminia, F. (2018). Using network analysis - basic form to measure the physical resilience of urban neighborhoods (case study: Sangalaj neighborhood of Tehran), Shahr Ayman Magazine, 2(8), 4.##81. Siami, Q & Harivandi, N. (2017). Assessing of Walkability in Urban crossings based on Space syntax Case Study: 9th Regional Municipality of Mashhad, Geographical Urban Planning Research, 5(1), 149-171.##82. Soltani, A & Panahi, N. (2013). Measuring the capacity of inner-city roads based on structural features and links with nearby activities; A case study of District 6 of Shiraz Municipality, Urban Research and Planning Quarterly, 5(19), 21-38.##83. Soltanzadeh, H. (2015). Urban spaces in the historical contexts of Iran, 3rd edition, Tehran: Cultural Research Office##84. St̊ahle, A. & Marcus, L & Karlström, A (2005) Place Syntax: Geographic accessibility with axial lines in GIS, Computer Science. Sweden: KTH School of Architecture.##85. Talen, E. (2017). Designing for Diversity: Exploring How to Create Mixed Social Neighborhoods. Translators: Dr. Mojtaba Rafiyan and Mohammad Ghazaei, Tehran: Publications of Tehran City Beautification Organization.##86. Tamadon, R. (2012) application of space syntax theory; Omid town, Jostarhay ShahrSazi Journal, No. 7, pp. 37-39##87. Traunmüller. I & Keller. I & Şenol.F (2023) Application of space syntax in neighbourhood park research: an investigation of multiple socio-spatial attributes of park use, Local Environment, DOI: 10.1080/13549839.2022.2160973##88. Vaughan, L. (2007), The spatial form of poverty in Charles Booth's London, from Review The spatial syntax of urban segregation, by L. Vaughan, Journal of Progress in Planning. Vol. 67. pp. 231-250.##89. Yang, C., Qian, Z. Street network or functional attractors? Capturing pedestrian movement patterns and urban form with the integration of space syntax and MCDA. Urban Des Int (2022). https://doi.org/10.1057/s41289-022-00178-w##90. Yazdanfar, S.A & Mousavi, M & Zargar Daghigh, H. (2008). Analysis of the spatial structure of Tabriz city in the area of Baru using space syntax technique, International Monthly of Roads and Construction, No. 67, pp. 58-67##91. Zamani, B & Honarvar, M. (2019) Basics and criteria of space syntax technique (Comparative application: Dolatkhaneh and Molla Sadra neighborhoods in northern Isfahan), 4th Urban Planning and Management Conference.##92. Zampieri, F. L. & Rigatti, D. & Ugalde, C. (2009) Evaluated Model of Pedestrian Movement Based on Space Syntax, Performance Measures and Artificial Neural Nets, In Proceedings of the 7th International Space Syntax Symposium, pp.1-8##93. Ziari, K & Abbasifallah, V & Khodabandehlo, H& Ehsasikhah, M. (2021). Criminality analysis of urban spaces based on the theory of space syntax(Case Study: Theft Crimes in Pakdasht City), Journal of Studies Of Human Settlements Planning, 16(54), 81-93.##منابع##1. آهار، حسن، زنگانه، احمد، خاکساری، علی، کرمی، تاج‌الدین (1401). تحلیلی بر تاثیرات متقابل الگوهای پیکره‌بندی فضا و هسته‌های شهری در کلانشهر تهران، فصلنامه شهر پایدار، دوره ۵، شماره ۲##2م ارل، اویتر و دیوید پیرل ماتر و تری ویلیامسن. (۱۴۰۰). میکروکلیمای شهری: طراحی فضاهای بین ساختمان‌ها. مترجمان: مهدی مدیری . مهدی خزائی، تهران: نقد فرهنگ. ##3. بحرینی، سید حسین؛ تقابن، سوده (۱۳۹۰). آزمون کاربرد روش چیدمان فضا در طراحی فضاهای سنتی شهری، نمونه موردی: طراحی محور پیاده امامزاده قاسم(ع)، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، شماره 48، صص. ۱۸-۵##4. بیگ محمدی، میترا، چرخچیان، مریم، سهیلی، جمال‌الدین (1400). بررسی پیکره‌بندی فضایی بازارهای سنتی شهرها بر اساس تکنیک چیدمان فضا (نمونه موردی: بازار سنتی شهر قزوین)، فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، دوره ۱۱، شماره۳، صص. ۵۱۹-۵۰۵.##5. پورموسوی، سید نادر (۱۳۹۵). طرح مرمت بقعه سید محمید (محمود)، سازمان میراث فرهنگی شهرستان دزفول##6. پیمانی، علی، ذوالقدر، مارال (1390). کاربرد روش چیدمان فضا در ارزیابی طرح های توسعه شهری، مجله صفه، دوره ۲۱، شماره ۵۴.##7. پیوسته‌گر، یعقوب، حیدری، علی‌اکبر، کیایی، مریم (1396)، تحلیل پارک‌های شهری از منظر جرم شناسی با استفاده از تکنیک «چیدمان فضا» (مطالعه موردی: پارک لاله تهران)، فصلنامه مطالعات شهری، دوره ۶، شماره ۲۲، صص. ۲۶-۱۵.##8. تالن، امیلی (۱۳۹۷). طراحی به‌منظور ایجاد تنوع: کنکاشی در چگونگی ایجاد محله‌های اجتماعی مختلط. مترجمان: دکتر مجتبی رفیعیان و محمد قضایی، تهران: انتشارات سازمان زیباسازی شهر تهران. ##9. تمدن، رویا (۱۳۸۲) کاربست تئوری چیدمان فضایی؛ شهرک امید، نشریه جستارهای شهرسازی، شماره ۷، صص. ۳۹-۳۷##10. جباری، محمدکاظم، نسترن، مهین، محمدی، محمود، کلانتری، محسن (1397)، تحلیل رابطه ساختار فضایی با وقوع جرائم شهری به کمک روش چیدمان فضا (مطالعه موردی: جرائم سرقت در شهر تهران)، فصلنامه نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، دوره ۱۱، شماره ۱، صص. ۱۸-۱.##11. حبیبی، سید محسن (1383)، از شار تا شهر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##12. حبیبی، کیومرث؛ پوراحمد، احمد؛ مشکینی، ابوالفضل(1386). بهسازی و نوسازی بافت‌های کهن، چاپ اول، کردستان: انتشارات دانشگاه کردستان.##13. حیدری، علی اکبر، پیوسته‌گر، یعقوب، کیایی، مریم (1395)، تحلیل دانه‌بندی بلوک های مسکونی از منظر جرم شناسی با استفاده تکنیک نحو فضا، فصلنامه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره ۲۱، شماره ۳، صص. ۱۰۱-۹۱.##14. حیدری، علی اکبر، پیوسته‌گر، یعقوب، محبی‌نژاد، سارا، کیایی، مریم (۱۳۹۷). ارزیابی شیوه‌‌های ایجاد محرمیت در سه نظام پیمون بزرگ‌‌، کوچک و خرده پیمون در پیکره‌‌بندی مسکن ایرانی-‌‌اسلامی با استفاده از تکنیک نحو فضا. نشریه علمی مرمت و معماری ایران، دوره ۸، شماره ۱۶، صص. ۶۸-۵۱##15. خدابنده لو، حسن؛ سلطانی فرد، هادی،؛ زنگنه، یعقوب (۱۳۹۷) امکان سنجی قابلیت پیاده مداری شبکه معابر شهری بخش مرکزی شهر قم با استفاده از مدل ویکور و تئوری چیدمان فضا، پژوهش های جغرافیای برنامه ریزی شهری، دوره 6، شماره 2، صص. ۴۴۹-۴۲۷.##16. داوودپور، زهره (1390) بهسازی و نوسازی بافت فرسوده شهری راهبردی به سوی دستیابی به ابعاد کالبدی توسعه پایدار شهری، فصلنامه جغرافیایی آمایش محیط، شماره 15، صص 50-31##17. دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان با مشارکت شرکت بازآفرینی شهری ایران (1397)، بازآفرینی شهری پایدار در محدوده ها و محله های ناکارآمد شهری، چاپ اول، تهران: نشر توسعه ایران. ##18. دهقانی، الهام، ایزدی، محمدسعید، کریمی، باقر (1400). تحلیلی بر ساختار کالبدی-فضایی خانه‌های بافت میانه شهرها در تبیین مفهوم همپیوندی با زمینه بر پایه نظریه نحو فضا (نمونه موردی: شهر شیراز)، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره ۱۲، شماره ۴۶، صص. ۲۱۵-۱۹۶.##19. دیده بان، محمد؛ پوردیهمی، شهرام؛ ریسمانچیان، امید (1392) روابط بین ویژگی های شناختی و پیکره بندی فضایی محیط مصنوع، تجربه ای در دزفول، دوفصلنامه مطالعات معماری ایران، دوره ۲، شماره 4، صص. 64-37##20. رجایی، سیدعباس، زیاری، کرامت‌الله، عباسی فلاح، وحید، خدابنده لو، حسن (1397)، ارزیابی الگوی جرایم سرقت براساس پیکره بندی فضایی (مطالعه موردی شهر ورامین)، فصلنامه پژوهش های دانش انتظامی، دوره ۲۰، شماره ۲، صص. ۶۶-۳۵.##21. رحیمی، حجت‌الله، کریمخانی، اکرم، حاتمی، انسیه (1399). تبیین نقش پیکربندی فضا بر نحوه ادراک امنیت محیطی در بافت تاریخی شهر یزد، فصلنامه پژوهش های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری، دوره ۸، شماره ۳، صص. ۶۵۰-۶۳۱.##22. رفیعیان، مجتبی، علیزاده، آزاده، تقوایی، علی‌اکبری (1395)، تحلیل افتراق فضایی در محله‌های شهر یزد با استفاده از تحلیل شبکه و چیدمان فضا، فصلنامه پژوهش های جغرافیای انسانی، دوره ۴۸، شماره ۹۷، صص. ۴۵۹-۴۴۱.##23. روزخوش، فرنوش، مولوی، مهرناز، سالاری‌پور، علی‌اکبر (1398). بررسی ارتباط پارامترهای رشد هوشمند و تئوری چیدمان فضا در انواع بافت های شهری (نمونه موردی: بجنورد)، فصلنامه نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی، دوره ۹، شماره ۴، صص. ۳۲۳-۳‍۱۳.##24. ریخته‌گران، فریناز، نوری، محمدجواد، بختیار نصرآبادی، آمنه (1399). اولویت‌بندی خیابان‌های شهری جهت ایجاد محورهای پیاده مدار؛ موردمطالعه شهر گز، فصلنامه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره ۲۴، شماره ۲، صص. ۹۸-۸۷.##25. ریسمانچیان، امید؛ بل، سایمون (۱۳۹۰) بررسی جدا افتادگی فضایی بافتهای فرسوده در ساختار شهر تهران به روش چیدمان فضا، باغ نظر، شماره ۱۷، صص. ۸۰-۶۹##26. زمانی، بهادر؛ هنرور، محسن (۱۳۹۱) مبانی و معیار های تکنیک چیدمان فضا (کاربست تطبیقی: محلات دولتخانه و ملاصدرای شمالی اصفهان)، چهارمین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت شهری. ##27. زیاری، کرامت الله، عباسی فلاح، وحید، خدابنده لو، حسن، احساسی خواه، مهدی (1400). تحلیل جرم‌خیزی فضاهای شهری بر اساس تئوری چیدمان فضا (مطالعه موردی: شهر پاکدشت)، مجله مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، دوره ۱۶، شماره ۵۴، صص. ۹۳-۸۱.##28. سجادزاده، حسن؛ ایزدی، محمدسعید؛ حقی، محمدرضا (۱۳۹۵) رابطه پیکره‌بندی فضایی و متغیرهای محیطی در سکونتگاه های غیررسمی نمونه مطالعاتی: محله حصار شهر همدان، نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، دوره 21، شماره 3، صص 26-15. ##29. سجادزاده، حسن، ایزدی، محمدسعید، حقی، محمدرضا (1396)، بازآفرینی محلات فقیرنشین شهری با تاکید بر تحلیل پیکره بندی فضایی، نمونه مطالعه شهر همدان، فصلنامه محیط شناسی، دوره ۴۳، شماره ۱، صص. ۱۵-۱.##30ه سلطان زاده، حسین (۱۳۸۵) فضاهای شهری در بافت های تاریخی ایران، چاپ سوم، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی##31. سلطانی، علی، پناهی، نیلوفر (1393)، ظرفیت سنجی معابر درون شهری بر مبنای ویژگی‌های ساختاری و پیوند با فعالیت های مجاور؛ مطالعه موردی منطقه 6 شهرداری شیراز، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی شهری، دوره ۵، شماره ۱۹، صص. ۳۸-۲۱.##32. شاهینی‌فر، مصطفی، چاره‌جو، فرزین (1401). تحلیل نقش پیکربندی فضایی در یکپارچگی و پیوستگی فضاهای شهری با استفاده از روش چیدمان فضا (نمونه موردی: بافت مرکزی شهر کرمانشاه)، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، دوره ۲۶، شماره ۸۱، صص. ۱۳۱-۱۱۵.##33. شرقی، علی؛ علیمردانی، مسعو؛ جهان بین، یوسف؛ جهان بینُ شهرزاد (1396) تحلیل و ارزیابی عوامل مؤثر بر انسجام کالبد شهری در فضاهای عمومی واقع در بافت‌های تاریخی( نمونه موردی: مرکز محله شهیدگاه اردبیل)، مدیریت شهری، شماره 47، صص 316-301##34. شکیبامنش، امیر، کریمی‌نیا، فاطمه (1398). بهره‌گیری از تحلیل های شبکه - فرم مبنا به منظور سنجش میزان تاب‌آوری کالبدی بافت محلات شهری (نمونه موردپژوهی: محله سنگلج تهران)، مجله شهر ایمن، دوره ۲، شماره ۸.##35. شهابیان، پویان (1398)، استفاده ترکیبی از چند روش در امکان‌سنجی قابلیت پیاده‌مداری معابر شهری، نشریه معماری و شهرسازی ایران، دوره ۱۰، شماره ۷، صص. ۱۵۸-۱۴۱.##36. صادقی، هدی، بمانیان، محمدرضا، حمزه‌لو، سارا (1401). بازشناسی ادراکات فضای شهری با تطبیق شاخص‌های چیدمان فضا و نقشه شناختی (مطالعه موردی: بازار بزرگ تهران)، نشریه گفتمان طراحی شهری، دوره ۳، شماره ۳، صص. ۹۶-۷۳.##37. صیامی، قدیر، هریوندی، نیلوفر (1396)، سنجش قابلیت پیاده‌پذیری معابر شهری مبتنی بر روش چیدمان فضا (مطالعه موردی: منطقه 9 شهرداری مشهد)، فصلنامه پژوهش های جغرافیایی برنامه ریزی شهری، دوره ۵، شماره۱: ۱۷۱-۱۴۹.##38. عابدینی، اصغر، ثبات‌ثانی، ناصر، گلشنی، مینا (1398)، تحلیل تاثیر تغییرات کالبدی بر ساختار فضایی محدوده تاریخی شهر ارومیه به روش Space Syntax و GIS، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، دوره ۵۱، شماره ۱۰۷، صص. ۹۶-۷۹.##39. عبداللهی ترکمانی، زهرا، یزدانی، محمد حسین، قنبری، ابوالفضل (1398)، تحلیل ساختار فضایی شهر با تاکید بر خصلت همپیوندی و اتصال فضایی در کلان شهر تبریز، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره ۱۰، شماره ۳۷، صص. ۴۰-۲۵.##40. عطائی، رقیه؛ پورمحمدی، محمدرضا (1394) تاثیر مولفه‌های هویت کالبدی و فعالیتی بافت‌های تاریخی در ایجاد تعاملات اجتماعی، مدیریت شهری، شماره 41، صص 246-229.##41. علی‌آبادی، زینب، بابایی، حمیدرضا (1396)، تحلیل تاثیر طرح‌های توسعه شهری بر ساختار فضایی خرد و کلان شهرها (مطالعه موردی: طرح محور زینبیه شهر زنجان)، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری، دوره ۵، شماره ۴، صص. ۶۷۰-۶۴۵.##42. علی‌آبادی، زینب، محمدی، محمود. (1398). سنجش تاثیر شاخص‌های ساختار فضایی شبکه ارتباطی بر فرسودگی حاصل از نفوذناپذیری (مطالعه موردی: بافت‌های فرسوده شهر زنجان). فصلنامه مطالعات شهری, دوره ۸، شماره ۳۱، صص. ۸۶-۷۷.##43. فتحی، میلاد، بنیادی، ناصر، جهدی، نوید. (1401). ارزیابی طرح‌های شهری مبتنی بر ارتقاء امنیت در بافت‌ فرسوده شهری با استفاده از چیدمان فضا؛ مطالعه موردی: قلمستان کرج. فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری.##44. فرهادی، مریم، حیدری، احمد (1397)، واکاوی ارتباط بین مدلسازی رایانه‌ای نرم افزار نحو فضا و نقشه‌های شناختی درشناخت محیط های اجتماع پذیر (نمونه موردی:دانشکده هنر و معماری بوعلی و دانشکده معماری و شهرسازی بهشتی)، فصلنامه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره ۲۳، شماره ۲، صص.۳۰-۱۷.##45. فرید طهرانی، سایه (1390)، ترس در فضای شهری، چاپ اول، تهران: انتشارات آرمانشهر##46. فقیرنواز، جواد، ابی زاده، سامان، پرویزی، رضا، دانش شکیب، مریم (1400). طراحی فضای شهری سرزنده با رویکرد ارتقای قرارگاه رفتاری (مطالعه موردی: خیابان میرابوالقاسمی رشت)، نشریه دانش شهرسازی، دوره ۵، شماره ۱، صص. ۶۵-۳۶.##47. قلعه نویی، محمود، مختارزاده، صفورا، بهرامی، آیلین (1398)، ارزیابی و تحلیل تاثیر خیابان های معاصر ایجاد شده بر نظام ساختاری فضایی بافت‌های تاریخی در منطقه 3 شهر اصفهان، نشریه دانش شهرسازی، دوره ۳ُ شماره۴، صص. ۹۰-۷۳.##48. کریمخانی، اکرم، سرائی، محمدحسین (1400). پهنه‌بندی مناطق شهری جهت توسعه آتی با استفاده از تکنیک چیدمان فضا. مورد پژوهش: شهر یزد، فصلنامه آمایش جغرافیایی فضا، دوره ۱۱، شماره ۳۹، صص. ۱۲۸-۱۱۱.##49. کوچکی، غلام (1386). تحلیل ساختار کالبدی- فیزیکی بافت قدیم شهر خرم آباد، پایا‌ن‌نامه کارشناسی ارشد، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان##50. لطفی، سهند؛ بختیاری، هدی (1392)، ساماندهی نظام حرکتی در بافت محله های شهری از طریق تحلیل اصل اتصال پذیری در نهضت نوشهرسازی و با بهره گیری از روش چیدمان فضا، مطالعه موردی، بافت مرکزی شهر کاشمر، مطالعات شهری، شماره ۹، صص ۱۶-۳ ##51. لینچ،کوین (13۸۱)، تئوری شکل خوب شهر، مترجم: سید حسین بحرینی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##52. محمدپور، صابر، شعبانی کلاچاهی، سجاد (1401). تحلیل و ارزیابی تاثیر ساختار کالبدی - فضایی بر توزیع سفرها و ترافیک شهری مطالعه موردی: رشت، فصلنامه پژوهش‌های جغرافیایی برنامه‌ریزی شهری، دوره ۱۰، شماره۱، صص. ۱۸۶-۱۶۵.##53. مختارزاده، صفورا، قلعه نویی، محمود، خیرالدین، رضا (1398). تحلیل ارتباط میان جداافتادگی کالبدی و محرومیت چندگانه در مناطق شهری بررسی موردی: محلات شهر اصفهان، نشریه نامه معماری و شهرسازی، دوره ۱۲، شماره ۲۴، صص. ۴۶-۲۹.##54. معروفی، سکینه، جعفری، مژگان (1397). مطالعه تطبیقی نقش پیکربندی و چیدمان فضایی محله‌های شهری در میزان احساس امنیت ساکنین (نمونه موردی: محلات جهانشهر و مهرویلا در شهر کرج)، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره ۹، شماره ۳۴، صص. ۱۳۲-۱۱۹.##55. معززی مهر طهران، امیرمحمد، امیدی پور، مرتضی (1400). بررسی پایداری و ساختار فضایی محلات و بافت های فرسوده و ناکارآمد شهر اصفهان با استفاده از روش چیدمان فضا، نشریه توسعه پایدار شهری، دوره ۲، شماره ۲، صص. ۱۸-۱۱.##56. معززی مهرطهران، امیرمحمد، ایزدی، محمدسعید، مسعود، محمد (1399). بررسی ارتباط پیکربندی فضایی و وضعیت توسعه یافتگی محلات شهر اصفهان، نشریه معماری و شهرسازی آرمان شهر، دوره ۱۳، شماره ۳۱، صص. ۲۳۹-۲۲۵.##57. مودت، الیاس، لرزنگنه، مجتبی (1399)، نقش ساختار شبکه معابر شهری در شکل‌گیری فضاهای بی دفاع شهری نمونه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج، فصلنامه پدافند غیرعامل، دوره ۱۱، شماره ۳، صص. ۹۱-۷۹.##58. مودون، اَن وِرنه (1381) آنچه طراحان شهری باید بدانند. ترجمه: بهرام معلمی، فصلنامه هفت شهر، دوره ۱، شماره 6و 7، صص 69-48. ##59. نصر، سیدحسین (1383)، هنر و معنویت اسلامی، مترجم: ر. قاسمیان، تهران: دفتر مطالعات دینی هنر.##60. نمکی، روح الله، عبدالله زاده طرف، روح الله، ستاری ساربانقلی، حسن (1400). تاثیر مولفه‌های چیدمان فضا، کاربری زمین و ترافیک و شبکه معابر بر آلودگی هوای شهری (مورد مطالعه: شهر تبریز)، نشریه جغرافیایی سرزمین، دوره ۱۸، شماره ۷۰، صص. ۱۳۹-۱۲۱.##61. نورتقانی، عبدالمجید، آزادبخت، جاسم (1396)، رابطه سیستم فعالیت‌های جمعی و پیکربندی خانه‌های کوهدشت با رویکرد نحو فضا، فصلنامه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره ۲۲، شماره ۱، صص. ۷۴-۶۵.##62. هدمن، ریچارد؛ یازوسکی، آندره (1381) مبانی طراحی شهری، ترجمه: راضیه رضا زاده و مصطفی عباس زادگان، چاپ سوم، تهران، انتشارات دانشگاه علم و صنعت##63. همدانی گلشن، حامد، مطلبی، قاسم، بهزادفر، مصطفی (1398)، تبیین رابطه پیکره‌بندی فضایی و تعاملات اجتماعی، با استفاده از برهم کنش نحو فضا و روان شناسی بوم-شناختی، مجله صفه، دوره ۳۰، شماره ۸۸، صص. ۷۶-۵۹.##64. همدانی گلشن، حامد، مطلبی، قاسم، بهزادفر، مصطفی (1398). تدوین یک چارچوب نظری ترکیبی از برهمکنش نحوفضا و قرارگاه های رفتاری به منظور مقایسه الگوهای رفتاری-حرکتی در محیط های مسکونی؛ مورد کاوی نارمک، یوسف آباد و شهرک غرب، نشریه دانش شهرسازی، دوره ۳، شماره۴، صص. ۱۱۰-۹۱.##65. یزدانفر، سید عباس؛ موسوی، مهناز؛ زرگر دقیق، هانیه (۱۳۸۸) تحلیل ساختار فضایی شهر تبریز در محدوده بارو با استفاده از تکنیک اسپیس سینتکس، ماهنامه بین المللی راه و ساختمان، شماره 67، صص 67-58##66. Abbaszadegan, M. & Mokhtarzadeh, S. & Bidram, R. (2012) A study of the relation between the spatial structure of the city and the quality of urban development using Space Syntax A case study of Mashhad. Urban - Regional Studies and Research Journal, 4th Year, No 14.##67. Agirbas, A. Characteristics of social formations and space syntax application to quantify spatial configurations of urban regeneration in Levent, Istanbul. J Hous and the Built Environ 35, 171–189 (2020). https://doi.org/10.1007/s10901-019-09671-1##68. Alexander, C. (1965). A city is not a tree. Architectural Froum 122 (April): 58- 62##69. Charalambous, N. & Magda, M. (2012), Space Syntax: Spatial Integration Accessibility and Angular Segment Analysis by Metric Distance (Ashamed), Accessibility Instruments for Planning Practice, Cost Office: 57-62.##70. Chen, P. N. & Karimi, K. (2019) spatial impact of new public transport system on station neighborhoods, Proceedings of the 12th Space Syntax Symposium (12SSS), Vol 12, pp. 171-193##71. Choudhary, P & Adane, V (2012). Spatial configurations of the urban cores in central India. in Proceedings from the Eighth International Space Syntax Symposium, Santiago de Chile: PUC.##72. Dawson, P. C (2003), Analysing the effects of spatial configuration on human movement and social interaction in Canadian Arctic communities, Proceedings. 4th International Space Syntax Symposium London##73. Greene, M. (2003) Housing and community consolidation in informal settlements: A case of movement economy, Proceedings. 4th International Space Syntax Symposium London.##74. Hillier, B, J. Hanson. (1984). The Social Logic of Space. Cambridge: Cambridge University Press##75. Hillier, B. & Greene, M. & Desyllas, J. (2000) Self-Generated Neighbourhoods: the role of urban form in the consolidation of informal settlements, Urban Design International, Vol 5, No 2, pp. 61-96##76. Hillier, B. & Hanson, J. (1984) the Social Logic of Space, Newyork, Cambridge University Press.##77. Hillier, B. & Vaughan, L. (2007), The city as one thing, from Review The spatial syntax of urban segregation, by L. Vaughan, Journal of Progress in Planning, Vol 67, Pp. 205-230.##78. Hillier, B. (1996) Cities as movement economies, Urban Design International, Vol 1, No 1, pp. 49-60##79. Hillier, B. (2007) Space is the Machine: A Configurational Theory of Architecture, Cambridge University Press, Cambridge, The UK.##80. Karimi, K. & Amir, A. & Sahfiei, K. & Raford, N. (2007). Evidence‐based Spatial Intervention for Regeneration of İnformal Settlements: The Case of Jeddah Central Unplanned Areas. Presented at the 6th International Space Syntax Symposium, Istanbul.##81. Karimi, K. & Parham, E (2012), An evidence-informed approach to developing an adaptable regeneration program for declining informal settlements, Proceedings: Eighth International Space Syntax Symposium, Santiago de Chile.##82. Kim, H. & Sohn, D. (2002) An analysis of the relationship between land use density of office buildings and urban street configuration, Journal of Cities, Vol 19, No. 6, pp. 409-418.##83. Kong, Y. & Karimi, K. (2019) Exploration of urban heritage in the historic core of London: A spatial network approach, Conference:12th International Space Syntax Symposium (12SSS), Vol 12, pp. 8-13##84. Monokrousou, Klio, and Giannopoulou, Maria (2016), Interpreting and Predicting Pedestrian Movement in Public Space through Space Syntax Analysis, 2nd International Symposium "new metropolitan perspectives".##85. Moughtin, C & Cuesta, F & Sarris, Ch & Signoretta, P (2004). urban design: method and techniques, Architecturaltechniques, Architectural Press. A member of the Reed Elsevier plc group.##86. Nag, D., Sen, J. & Goswami, A.K. Measuring Connectivity of Pedestrian Street Networks in the Built Environment for Walking: A Space-Syntax Approach. Transp. in Dev. Econ. 8, 34 (2022). https://doi.org/10.1007/s40890-022-00170-7##87. Nguyen, T. & Nes, A (2013) Identifying the spatial parameters for differences in gender behavior in built environments The flâneur and flâneuse of the 21st century. TRIA: Territorio della Ricerca su Insediamenti e Ambiente. University of Naples Federico II, Vol 6, No 10, pp.163-172. ##88. Purmosavi. S. N. 2018. Mohalla: The Islamic concept of urbanism(a study on the non-visual border of moral values and bult environment). Dezful: Jundi-Shapur University of Technology Publisher.##89. Salingaros, Nikos, A. (1998) Theory of the urban web, Journal of Urban Design, 3:1, 53-71, DOI: 10.1080/13574809808724416##90. St̊ahle, A. & Marcus, L & Karlström, A (2005) Place Syntax: Geographic accessibility with axial lines in GIS, Computer Science. Sweden: KTH School of Architecture.##91. Traunmüller. I., Keller. I & Fatma Şenol (2023) Application of space syntax in neighbourhood park research: an investigation of multiple socio-spatial attributes of park use, Local Environment, DOI: 10.1080/13549839.2022.2160973##92. Vaughan, L. (2007), The spatial form of poverty in Charles Booth's London, from Review The spatial syntax of urban segregation, by L. Vaughan, Journal of Progress in Planning. Vol. 67. pp. 231-250.##93. Yang, C., Qian, Z. Street network or functional attractors? Capturing pedestrian movement patterns and urban form with the integration of space syntax and MCDA. Urban Des Int (2022). https://doi.org/10.1057/s41289-022-00178-w##94. Zampieri, F. L. & Rigatti, D. & Ugalde, C. (2009) Evaluated Model of Pedestrian Movement Based on Space Syntax, Performance Measures and Artificial Neural Nets, In Proceedings of the 7th International Space Syntax Symposium, pp.1-8 ##

ارزیابی عوامل کالبدی- فضایی موثر بر سالمندپذیری فضای اقامت سالمندان‌. نمونه موردی:سالمندان منطقه ۳ و ساکنین خانه سالمندان شاهرود Evaluation of effective physical and spatial parameters for elderly residence. Case study: The elderly of district 3 and nursing home of Shahrood City 1 1 با نظر به جایگاه سالمندی در فرهنگ دینی و با توجه به تاثیر معماری فضای زندگی سالمندان بر سلامت روحی و جسمی، در پژوهش حاضر تاثیر ویژگیهای کالبدی- فضایی در کیفیت سالمندپذیری فضا(فضای مطلوب سالمندان) مورد بررسی قرار گرفته است. عوامل کالبدی و مولفه‌های سالمندپذیری در قالب دو پرسشنامه طراحی گردیده است. نمره روایی پرسشنامه‌ سالمندپذیری 841/0 و پرسشنامه عوامل کالبدی 501/0است. جامعه آماری سالمندان بالای 65 سال منطقه 3 شهر شاهرود و ساکنین خانه سالمندان ثامن‌الأئمه شاهرود هستند. تحلیل 120پرسشنامه با نرم‌افزار spss صورت‌گرفته‌است. آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای سنجش نرمال بودن متغیرها و آزمون‌های همبستگی پیرسون، Tمستقل،Tوابسته، Fلوین، تحلیل واریانس یک راهه، تعقیبی توکی و رگرسیون اجراگردیده است. ارتباط معنادار بین عوامل کالبدی- فضایی و میزان سالمندپذیری تایید شد اما واریانس تبیین شده در دامنه مطلوب قرار ندارد که به دلیل محدودیت‌های ذهنی و وضعیت جسمی ساکنین این مرکز قابل پیش‌بینی بود. نتیجه رگرسیون چنین نشان می‌دهد که مولفه امید به زندگی و سپس عدم تنهایی،کرامت، حس خانه و خودکارآمدی، بیشترین تاثیر را از کیفیت فضایی می‌گیرند، بنابراین با تامین ویژگی‌های کالبدی مورد سنجش می‌توان حس امید به زندگی را در بین سالمندان افزایش ارتقا داد. همچنین بر اساس نتیجه رگرسیون، منظر مناسب، دسترسی و عوامل عملکردی بیشترین ارتباط و تاثیر را برایجاد فضای مناسب برای اقامت سالمندان دارند. ارتباط معناداری نیز بین میزان مولفه‌های سالمندپذیری و محل اقامت سالمندان در سه دسته؛ خانه شخصی ویلایی، آپارتمانی و خانه سالمندان وجود دارد و خانه شخصی ویلایی نسبت به آپارتمان و خانه سالمندان، فضای مناسب‌تری برای سکونت سالمندان ارزیابی شده است.   2 Objective: Aging is associated with physical and mental limitations. Due to the increasing population of the elderly, it is necessary to pay attention to the needs and problems of them. As for the impact of Spatial model on human behavior, the quality of living environment of the elderly affects their mental and physical health. In this study, physical elements that affect the aging of the elderly living environment.  have been considered. Physical factors are divided into two categories: Functional-activity and Physical-perceptual. Aging factors are also divided into three categories: Vitality, Self-esteem and Self-reliance. The elderly of district 3 and nursing home of Shahroud City have been investigated as case study. Methods: 330questionnaires obtained with Cochran's formula were answered by the statistical population. In this research, descriptive statistical methods including mean and standard deviation and frequency of demographic variables have been used. Also, in order to examine the hypothesis of the study, inferential tests of Pearson correlation coefficient, one-way analysis of variance, multiple linear regression have been used based on independent and dependent variables. The data derived from the questionnaires is analyzed based on numerical method and has been implemented using SPSS software.Results: Pearson correlation coefficient test shows a positive and significant relationship between two variables with a coefficient of 0.79 and a significance level of 0.001. Levin F test is confirmed to evaluate the assumption of equality of variances with F = 0.56 and significance level of 0.45. Life expectancy with the Beta 0.35 has the greatest impact on the physical quality of space. Conclusion: There is a noticeable relationship between the physical factors of living environment and space aging. . Based on the results obtained from multiple linear regression, the component of life expectancy and then the sense of loneliness has the most relationship with the physical type of space and the component of faith has the least relationship with the type of place of residence. Also, Shahroud Nursing Home has the characteristics of a suitable environment for the elderly.   83 102 2022/01/12023/02/72023/03/52022/12/182022/10/29 1401/8/7 2023/04/172023/05/12023/04/172023/03/152023/04/5 1402/1/16 بهاره رحیمیان bahareh rahimian دانشگاه صنعتی شاهرود Iran islamkarami@shahroodut.ac.ir الهام سرکرده ای elham sarkardehi دانشگاه صنعتی شاهرود Iran sarkardehi@shahroodut.ac.ir اسلام کرمی islam karami دانشگاه صنعتی شاهرود Iran islankarami@shahroodut.ac.ir Elderly Physical factors Living environment Pearson correlation سالمندان خانه سالمندان عوامل کالبدی سالمندپذیری فضای اقامت - اشراقی، حمیدرضا و کواری، سید حبیب اله و فروغان، مهشید و حسینی، محمدعلی و بختیاری، وحید ( 1396). رابطه حمایت اجتماعی با خودکارآمدی در سالمندان آسایشگاه های شهر تهران. فصلنامه پرستاری سالمندان. دوره چهارم. شماره2.##- امانی، رزیتا (1395). شادکامی در دوران سالمندی: نقش عزت نفس. مجله روانشناسی پیری. دوره 2. شماره1.##- ایرانشاهی، ایوب و قلعه نویی، محمود(1395). ارزیابی میزان مطابقت فضای شهری با شاخص های شهر دوست دار سالمند. هویت شهر. شماره 30.سال یازدم. تابستان 1396.##- ایروانی، جواد و عمادی، علی(1392). واکاوی چارچوب و شاخصه های اعتماد بنفس در پرتو آموزه های قرآنی. آموزه های قرآنی: دانشگاه علوم قرآنی رضوی. شماره 18.پاییز و زمستان 1392.##- پروایی، شیوا ( 1398).مطالعه کیفی تفاوت های جنسیتی در تجربه سالمندی؛ پژوهشی در تهران. دوفصلنامه مطالعات جمعیتی. دوره 5. شماره 1.##- پور جعفر، محمدرضا و تقوایی، علی اکبر(1379). مجموعه مقالات سالمندی؛ مسایل اجتماعی و محیط زندگی در سالمندی، جلد دوم. نشرگروه بانوان نیکوکار. تهران، 1379.##- تباری، فریبا و خاقانی زاده، مرتضی و دهقان نیری، ناهید و نجفی مهری، سهیل(1395). تبیین مفهوم استقلال در حفظ کرامت سالمند: مطالعه کیفی. نشریه پژوهش پرستاری. دوره11. شماره3.##- حسینی، سید حبیب الله و زینلی، راضیه و کاظمی، مجید و نامجو، شمس الدین (1398). همبستگی بین منزلت درک شده و عزت نفس سالمندان شهرستان سیرجان، سال 1397. مقاله پژوهشی، سلامت جامعه، دوره سیزدهم. شماره 3.##- دباغ،امیرمسعود و الفت، میلاد(1394). اصول طراحی مسکن سالمندی با رویکرد روان شناسی محیط.تهران:نشر طحان.##- دوبووار، سیمون (1388). کهنسالی. جلد یک. تهران: نشر توس.##- رفیع زاده، ندا و نوذری، شعله و روشن بخش، حسین (1396). رهنمودهای طراحی معماری خانه های سالمندان. تهران، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.##- رفیع زاده، ندا و نوذری، شعله (1383). مبانی طراحی معماری مراکز خدماتی روزانه سالمندان. وزارت راه و مسکن و شهرسازی.##- رفیع زاده، ندا (1383). طراحی معماری مناسب برای سالمندان. مجله صفه. شماره 37.##- رفیع زاده، ندا (1382).طراحی معماری مناسب برای سالمندان.نشریه علمی-پژوهشی معماری و شهرسازی صفه. شماره سی و هفتم.##- روشن بخش، حسین(1378).مجموعه مقالات سالمندی؛مسائل اجتماعی و محیط زندگی در سالمندی.تهران: نشرگروه بانوان نیکوکار.##- ضرغامی، اسماعیل و الفت، میلاد و شرقی، علی(1394). ویژگی های محیطی موثر در افزایش کیفیت زندگی ساکنان خانه های سالمندان؛ نمونه موردی:خانه های سالمندان منطقه شمیرانات در استان تهران. فصلنامه مطالعات معماری ایران.شماره7. بهار و تابستان 94.##- ضرغامی، اسماعیل و الفت، میلاد و شرقی، علی(1396). مدل یابی معادلات ساختاری (MES) شاخصه های شهر دوست دار سالمند پایدار در تهران. نشریه معماری و شهرسازی پایدار.سال پنجم، شماره اول.بهار و تابستان 96.##- ضرغامی؛ اسماعیل و الفت، میلاد(1398). بررسی همبستگی بین عوامل کالبدی موثر بر انگیزه زندگی در خانه های سالمندان؛ نمونه موردی: خانه های سالمندان خصوصی منطقه شمیرانات. مجله سالمند، بهار 98، دوره 14، شماره1.##- ضرغامی، اسماعیل و الفت، میلاد(1398). بررسی شاخص های مطلوب مرتبط با طراحی فضاهای سکونتی سالمندان. معماری و شهرسازی پایدار. سال هفتم. شماره 2.##- علی الحسابی، مهران و رفیعی، فرخنده (1391). ارزیابی نیازمندی های سالمندان در فضاهای شهری؛ مطالعه موردی: پارک خلد برین شیراز. معماری و شهرسازی آرمانشهر. شماره 9. پاییز و زمستان 1391.##- عینی فر، علیرضا( 1395). آفرینش نظریه معماری؛ نقش غلوم رفتاری در طراحی محیط. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##- فخرزاده، حسین و سلطانی مهاجر، حوریه (1396). جایگاه سالمندان و مراقبت از سلامت آن ها در اسلام.نشریه طب و تزکیه. دوره 26.شماره2. ##- فراغتی، فاطمه(1394).مجموعه سرای بزرگان با بهره‌گیری از ویژگی‌های روانشناسی محیط.پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشکده معماری و هنر.گروه مهندسی معماری.دانشگاه کاشان.##- گاواندی، آتول(1398).مرگ با تشریفات پزشکی؛ آنچه پزشکی درباره ی مردن نمی داند. تهران: نشر ترجمان.##- گلستانی فر، سروش و دشت بزرگی، زهرا ( 1399). اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی، سلامت روان شناختی و امید به زندگی سالمندان مبتلا به افسردگی غیر بالینی. روانشناسی پیری. دوره 6. شماره 3.##- محمدزاده، رحمت ( 1392). تحلیل فضاهای گذران اوقات فراغت سالمندان پارک گلستان شهر تبریز و ارائه راهکارها. هویت شهر، شماره 23. سال نهم.##- مطیع حق شناس، نادر(1397). بررسی عوامل موثر بر احساس امنیت روانی سالمندان با تاکید بر سطح توسعه یافتگی مناطق مختلف شهر تهران. فصلنامه جمعیت. سال 25. شماره 105##- مومنی، حسین(1397). نقش توکل و اعتماد به نفس در مدیریت اسلامی. معارف اسلامی و مدیریت. دوره4. شماره8.##- میرزا محمدی، احمد و باقرزاده کثیری، شهره و زینالی عظیم، علی(1398). تحلیل طراحی و معماری مجتمع های مسکونی پایدار با تاکید بر روانشناسی محیطی از بعد حس تعلق به مکان؛ مطالعه موردی: برج های آسمان تبریز. دو فصلنامه اندیشه معماری، سال چهارم. شماره هشتم.##- ناصح، لادن و علی شیخی، رحیم و رفیعی، حسین (1395). خودکارآمدی عمومی و عوامل مرتبط با آن در سالمندان مقیم سرای سالمندی. نشریه پرستاری و مامایی جامع نگر. سال26. شماره80.##- نجفی، مرضیه و باصری، احمد ( 1396). رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک شده و خودشکوفایی با امید به زندگی در سالمندان شهر تهران. مجله آموزش و سلامت جامعه. دوره4. شماره4.##- یاریان، سجاد و رهیان، هادی و اصغرنژاد فرید، علی اصغر و واحدی، هلیا و عامری، نازنین فاطمه و دهقان نجم آبادی، مهناز (1398). اثربخشی آموزش امنیت هستی شناختی بر امنیت روانی و اضطراب وجودی سالمندان. نشریه سالمندشناسی. دوره 3. شماره4.##منابع لاتین ##- No place like home”: Aging in post-reform Beijing. Jie Yu, Mark W. Rosenberg. Health & Place (2017).##-Architectural factors influencing the sense of home in nursing homes:Anoperationalization for practice. Eijkelenboom, H.Verbeek, E.Felix, J.vanHoof(2017). Fontys University. The Netherlands.##-Privacy and Well-Being in Aged Care Facilities with a Crowded Living Environment: Case Study of Hong Kong Care and Attention Homes: Yiqi Tao , Stephen Siu Yu Lau , Zhonghua Gou , Jiayan Fu , Boya Jiang and Xiaowei Chen. International Journal of Environmental Research and Public Health.2018##- The significance of meaningful and enjoyable activities for nursing home resident’s experiences of dignity: Ashild Sletteb, Berit Sæteren, Synnøve Caspari et al.caring science journal.2016.##- Loneliness from the perspective of the elderly. Zaida de Aguiar Sá Azeredo1,2Maria Alcina Neto AfonsoRev. Bras. Geriatr. Gerontol. Rio de Janeiro, 2016; 19(2):313-324##--National Building Research Institude(1967),A Guide to Special Housing for Aged people , (Bulletin 43) , Pretoria:South Africa.##--Green , I, et. al.(1975) Housing for the Elderly, the development and design process, New York : Van Nostrand Reinhold.##--Marcus, C. C. (1990) People Places, New York: Van Nostrand Reinhold##- اشراقی، حمیدرضا و کواری، سید حبیب اله و فروغان، مهشید و حسینی، محمدعلی و بختیاری، وحید ( 1396). رابطه حمایت اجتماعی با خودکارآمدی در سالمندان آسایشگاه های شهر تهران. فصلنامه پرستاری سالمندان. دوره چهارم. شماره2.##- امانی، رزیتا (1395). شادکامی در دوران سالمندی: نقش عزت نفس. مجله روانشناسی پیری. دوره 2. شماره1.##- ایرانشاهی، ایوب و قلعه نویی، محمود(1395). ارزیابی میزان مطابقت فضای شهری با شاخص های شهر دوست دار سالمند. هویت شهر. شماره 30.سال یازدم. تابستان 1396.##- ایروانی، جواد و عمادی، علی(1392). واکاوی چارچوب و شاخصه های اعتماد بنفس در پرتو آموزه های قرآنی. آموزه های قرآنی: دانشگاه علوم قرآنی رضوی. شماره 18.پاییز و زمستان 1392.##- پروایی، شیوا ( 1398).مطالعه کیفی تفاوت های جنسیتی در تجربه سالمندی؛ پژوهشی در تهران. دوفصلنامه مطالعات جمعیتی. دوره 5. شماره 1.##- پور جعفر، محمدرضا و تقوایی، علی اکبر(1379). مجموعه مقالات سالمندی؛ مسایل اجتماعی و محیط زندگی در سالمندی، جلد دوم. نشرگروه بانوان نیکوکار. تهران، 1379.##- تباری، فریبا و خاقانی زاده، مرتضی و دهقان نیری، ناهید و نجفی مهری، سهیل(1395). تبیین مفهوم استقلال در حفظ کرامت سالمند: مطالعه کیفی. نشریه پژوهش پرستاری. دوره11. شماره3.##- حسینی، سید حبیب الله و زینلی، راضیه و کاظمی، مجید و نامجو، شمس الدین (1398). همبستگی بین منزلت درک شده و عزت نفس سالمندان شهرستان سیرجان، سال 1397. مقاله پژوهشی، سلامت جامعه، دوره سیزدهم. شماره 3.##- دباغ،امیرمسعود و الفت، میلاد(1394). اصول طراحی مسکن سالمندی با رویکرد روان شناسی محیط.تهران:نشر طحان.##- دوبووار، سیمون (1388). کهنسالی. جلد یک. تهران: نشر توس.##- رفیع زاده، ندا و نوذری، شعله و روشن بخش، حسین (1396). رهنمودهای طراحی معماری خانه های سالمندان. تهران، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.##- رفیع زاده، ندا و نوذری، شعله (1383). مبانی طراحی معماری مراکز خدماتی روزانه سالمندان. وزارت راه و مسکن و شهرسازی.##- رفیع زاده، ندا (1383). طراحی معماری مناسب برای سالمندان. مجله صفه. شماره 37.##- رفیع زاده، ندا (1382).طراحی معماری مناسب برای سالمندان.نشریه علمی-پژوهشی معماری و شهرسازی صفه. شماره سی و هفتم.##- روشن بخش، حسین(1378).مجموعه مقالات سالمندی؛مسائل اجتماعی و محیط زندگی در سالمندی.تهران: نشرگروه بانوان نیکوکار.##- ضرغامی، اسماعیل و الفت، میلاد و شرقی، علی(1394). ویژگی های محیطی موثر در افزایش کیفیت زندگی ساکنان خانه های سالمندان؛ نمونه موردی:خانه های سالمندان منطقه شمیرانات در استان تهران. فصلنامه مطالعات معماری ایران.شماره7. بهار و تابستان 94.##- ضرغامی، اسماعیل و الفت، میلاد و شرقی، علی(1396). مدل یابی معادلات ساختاری (MES) شاخصه های شهر دوست دار سالمند پایدار در تهران. نشریه معماری و شهرسازی پایدار.سال پنجم، شماره اول.بهار و تابستان 96.##- ضرغامی؛ اسماعیل و الفت، میلاد(1398). بررسی همبستگی بین عوامل کالبدی موثر بر انگیزه زندگی در خانه های سالمندان؛ نمونه موردی: خانه های سالمندان خصوصی منطقه شمیرانات. مجله سالمند، بهار 98، دوره 14، شماره1.##- ضرغامی، اسماعیل و الفت، میلاد(1398). بررسی شاخص های مطلوب مرتبط با طراحی فضاهای سکونتی سالمندان. معماری و شهرسازی پایدار. سال هفتم. شماره 2.##- علی الحسابی، مهران و رفیعی، فرخنده (1391). ارزیابی نیازمندی های سالمندان در فضاهای شهری؛ مطالعه موردی: پارک خلد برین شیراز. معماری و شهرسازی آرمانشهر. شماره 9. پاییز و زمستان 1391.##- عینی فر، علیرضا( 1395). آفرینش نظریه معماری؛ نقش غلوم رفتاری در طراحی محیط. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##- فخرزاده، حسین و سلطانی مهاجر، حوریه (1396). جایگاه سالمندان و مراقبت از سلامت آن ها در اسلام.نشریه طب و تزکیه. دوره 26.شماره2. ##- فراغتی، فاطمه(1394).مجموعه سرای بزرگان با بهره‌گیری از ویژگی‌های روانشناسی محیط.پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشکده معماری و هنر.گروه مهندسی معماری.دانشگاه کاشان.##- گاواندی، آتول(1398).مرگ با تشریفات پزشکی؛ آنچه پزشکی درباره ی مردن نمی داند. تهران: نشر ترجمان.##- گلستانی فر، سروش و دشت بزرگی، زهرا ( 1399). اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی، سلامت روان شناختی و امید به زندگی سالمندان مبتلا به افسردگی غیر بالینی. روانشناسی پیری. دوره 6. شماره 3.##- محمدزاده، رحمت ( 1392). تحلیل فضاهای گذران اوقات فراغت سالمندان پارک گلستان شهر تبریز و ارائه راهکارها. هویت شهر، شماره 23. سال نهم.##- مطیع حق شناس، نادر(1397). بررسی عوامل موثر بر احساس امنیت روانی سالمندان با تاکید بر سطح توسعه یافتگی مناطق مختلف شهر تهران. فصلنامه جمعیت. سال 25. شماره 105##- مومنی، حسین(1397). نقش توکل و اعتماد به نفس در مدیریت اسلامی. معارف اسلامی و مدیریت. دوره4. شماره8.##- میرزا محمدی، احمد و باقرزاده کثیری، شهره و زینالی عظیم، علی(1398). تحلیل طراحی و معماری مجتمع های مسکونی پایدار با تاکید بر روانشناسی محیطی از بعد حس تعلق به مکان؛ مطالعه موردی: برج های آسمان تبریز. دو فصلنامه اندیشه معماری، سال چهارم. شماره هشتم.##- ناصح، لادن و علی شیخی، رحیم و رفیعی، حسین (1395). خودکارآمدی عمومی و عوامل مرتبط با آن در سالمندان مقیم سرای سالمندی. نشریه پرستاری و مامایی جامع نگر. سال26. شماره80.##- نجفی، مرضیه و باصری، احمد ( 1396). رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک شده و خودشکوفایی با امید به زندگی در سالمندان شهر تهران. مجله آموزش و سلامت جامعه. دوره4. شماره4.##- یاریان، سجاد و رهیان، هادی و اصغرنژاد فرید، علی اصغر و واحدی، هلیا و عامری، نازنین فاطمه و دهقان نجم آبادی، مهناز (1398). اثربخشی آموزش امنیت هستی شناختی بر امنیت روانی و اضطراب وجودی سالمندان. نشریه سالمندشناسی. دوره 3. شماره4.##منابع لاتین ##- No place like home”: Aging in post-reform Beijing. Jie Yu, Mark W. Rosenberg. Health & Place (2017).##-Architectural factors influencing the sense of home in nursing homes:Anoperationalization for practice. Eijkelenboom, H.Verbeek, E.Felix, J.vanHoof(2017). Fontys University. The Netherlands.##-Privacy and Well-Being in Aged Care Facilities with a Crowded Living Environment: Case Study of Hong Kong Care and Attention Homes: Yiqi Tao , Stephen Siu Yu Lau , Zhonghua Gou , Jiayan Fu , Boya Jiang and Xiaowei Chen. International Journal of Environmental Research and Public Health.2018##- The significance of meaningful and enjoyable activities for nursing home resident’s experiences of dignity: Ashild Sletteb, Berit Sæteren, Synnøve Caspari et al.caring science journal.2016.##- Loneliness from the perspective of the elderly. Zaida de Aguiar Sá Azeredo1,2Maria Alcina Neto AfonsoRev. Bras. Geriatr. Gerontol. Rio de Janeiro, 2016; 19(2):313-324##--National Building Research Institude(1967),A Guide to Special Housing for Aged people , (Bulletin 43) , Pretoria:South Africa.##--Green , I, et. al.(1975) Housing for the Elderly, the development and design process, New York : Van Nostrand Reinhold.##--Marcus, C. C. (1990) People Places, New York: Van Nostrand Reinhold ##

تبیین مولفه های معماری مدارس سالم، منطبق بر نظریه سالوتوژنیک در بهبود کیفیت روان دانش آموزان دختر دبیرستانی شهرگرگان Introducing Architectural Variables of Healthy Schools, Conformed to Salutogenic Theory in Improving High-school Girl Students' Mental Quality in Gorgan city 1 1 استرس، افسردگی و افزایش رفتارهای پرخاشگرانه از جمله مشکلات شایع در بین دانش آموزان دختر است. هدف پژوهش  یافتن مولفه های معماری مدارس سالم در طراحی سالوتوژنیک و بررسی ارتباط شاخص های درک دانش آموزان از محیط روانی و کیفیت روان در مطالعات جهانی است. روش پژوهش آمیخته و از جهت نتایج کاربردی است. نمونه پژوهش، 180 نفر از دانش آموزان دختر در دسترس و داوطلب دبیرستانی شهر گرگان(سال تحصیلی، 98-97) بودند. مدل مفهومی با روش پژوهش ترکیبی از مدل تحلیلی با استفاده از روش مدلسازی معادله ساختاری و مدل حاصل از کدگذاری روابط بین متغیری و بررسی محتوایی ارتباط متغیرها در پایگاه اطلاعات علمی گوگل اسکولار از سال 2017 تا 2022 میلادی با استفاده از روش کدگذاری در اسناد علمی، براساس ارتباط عوامل با بیش ترین تکرار در نرم افزار MAXQDA(2018) ترسیم شد. براساس مدلسازی معادله ساختاری به ترتیب فضاهای اجتماعی، فضاهای مابین، توده ساختمان مدرسه، جهت یابی و آسایش بر درک دانش آموزان از محیط روانی اثر گذار است. ادراک دانش آموزان از محیط روانی توسط زیر شاخص های حس تعلق به مدرسه، شفافیت قوانین در مدرسه، گزارش مشکلات و تقاضا کمک، پذیرش تفاوت ها و گوناگونی، روابط همسالان و پشتیبانی معلمان تعیین شد. در ارتباط درک دانش آموزان از محیط روانی و کیفیت روان، تعداد 45 مقاله علمی دارای استناد و 225 کد ارتباطی استخراج شد، بهبود حس تعلق به مدرسه با کاهش علایم افسردگی، شفافیت قوانین در مدرسه و گزارش مشکلات در مدرسه و تقاضای کمک با اولویت اول با کاهش رفتارهای پرخطر ارتباط دارد، بهبود روابط همسالان با کاهش استرس و اضطراب در بین دانش آموزان، پذیرش تفاوت و گوناگونی فرهنگی و مذهبی با بهبود عملکرد تحصیلی و کاهش رفتارهای پرخطر، ارتباط با معلمان و پشتیبانی معلمان از دانش آموزان با کاهش علایم افسردگی ارتباط دارد. بیست و نه مولفه معماری براساس بار عاملی استخراج شد، نسبت بحرانی بیش از 1.96 (96/1CR>) و در سطح معناداری است (P-value<0.05). مولفه ها، منطبق بر ابعاد سه گانه نظریه سالوتوژنیک شامل قابلیت شناسایی، کنترل پذیری و معناداری است و در جهت طراحی پشتیبان روانشناسانه در مدارس سالم می تواند سبب بهبود کیفیت روان دانش آموزان دختر دبیرستانی شود. 2 Stress, depression, and aggressive behaviors are common issues among girl students. The research questions are based on finding the health school variable in salutogenic design and investigating the connection between the school Psychological atmosphere from the students' perception and mental quality dimensions. This research aimed at designing a conceptual model for healthy schools, improving high-school girl students' mental quality. Mixed- methods, both qualitative and quantitative were used. The analytical and coding models were used for conceptual model design via SEM technique and coding by MAXQDA (2018) software. Content analysis for finding relevant codes performed from 2017 to 2022, according to the Google Scholar scientific database. From the SEM technique results, the 5 factors, namely, social space, interface, massing, wayfinding, and comfort with 29 variables affected High-school girl students' perceptions of the psychological atmosphere of school and their mental quality. The context factor and its variables had a slight impact on the school climate. The school climate scale confirmed respectively with the six factors, namely; school connectedness, school rule clarity, reporting problems and seeking help, affirming diversity, peer connectedness, and teacher support. The innovations are considering the students' points of view and applying the standard scale called" The Six factor school building checklist" and preparing its appropriateness according to its effect on students' mental quality for the first time in Iran. School connectedness" as the first factor of school climate from the student's point of view correlates firstly with depression symptoms decrease, the "Rule clarity and reporting problems and seeking help" factors correlate with risky behavior decrease, "Peer connectedness" improvement correlates with a decrease of stress and anxiety among students. The factor called" Affirming diversity" to peer acceptance of their culture and religion correlates with academic achievements and risky behavior decrease and finally" Teacher support" correlates firstly with a decrease in students' depression symptoms. From the coding technique, 225 codes from 45 scientific articles with citations were extracted, according to findings, students' perception of the school psychological atmosphere connects to 8 mental quality indexes extracted from recent research (2017-2022) namely, mental health, satisfaction, wellbeing, academic achievement, stress, and anxiety decrease, depression symptoms decrease, behavioral improvement, risky behavior, and bullying decrease and finally engagement increase and school dropout rate decrease. Applying 29 extracted variables that conformed to salutogenic theory dimensions namely; comprehensibility, controllability, and meaningfulness can improve students' mental quality. Ease of accessibility to teachers' offices, classroom seating design for information exchange, group space connection to classroom, the connection of interior and exterior of the school building, accessibility of entrance and existence, variety in building mass, function exposure from the building mass, clarity of interior circulation and noise control are some of the variables for improving girl students' mental quality. 103 124 2022/01/12023/02/72023/03/52022/12/182022/10/292023/03/6 1401/12/15 2023/04/172023/05/12023/04/172023/03/152023/04/52023/05/9 1402/2/19 صاحبه ایزدپناه Sahebeh Izadpanah دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Iran izadmemar@gmail.com حمید ماجدی Hamid Majedi دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Iran majedi_h@yahoo.com حسین ذبیحی Hossein Zabihi دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Iran hosseinzabihi@hotmail.com Mental quality Healthy school Architectural variables Salutogenic MAXQDA کیفیت روان مدرسه سالم مولفه های معماری سالوتوژنیک MAXQDA Aldridge, J. M., & McChesney, K. (2018). The relationships between school climate and adolescent mental health and wellbeing: A systematic literature review. International Journal of Educational Research, 88, 121-145.##Aldridge, J. M., McChesney, K., & Afari, E. (2020). Associations between school climate and student life satisfaction: resilience and bullying as mediating factors. Learning Environments Research, 23, 129-150.##Andriningrum, H., & Gunawan, I. (2018). Cultivatation of Healthy Life for Students in School: A Literature Review. Paper presented at the International Conference on Education and Technology (ICET 2018), 223-224.##Ansong, D., Okumu, M., Bowen, G. L., Walker, A. M., & Eisensmith, S. R. (2017). The role of parent, classmate, and teacher support in student engagement: Evidence from Ghana. International Journal of Educational Development, 54, 51-58.##Barrett, P., Zhang, Y., Moffat, J., & Kobbacy, K. (2013). A holistic, multi-level analysis identifying the impact of classroom design on pupils’ learning. Building and environment, 59, 678-689.##Bluyssen, P. M. (2017). Health, comfort and performance of children in classrooms–new directions for research. Indoor and Built Environment, 26(8), 1040-1050.##Boulton, M. J., Boulton, L., Down, J., Sanders, J., & Craddock, H. (2017). Perceived barriers that prevent high school students seeking help from teachers for bullying and their effects on disclosure intentions. Journal of adolescence, 56, 40-51.##Bradley, G. L., Ferguson, S., & Zimmer-Gembeck, M. J. (2021). Parental support, peer support and school connectedness as foundations for student engagement and academic achievement in Australian youth. Handbook of Positive Youth Development: Advancing Research, Policy, and Practice in Global Contexts, 219-236.##Bryant, A. C., Triplett, N. P., Watson, M. J., & Lewis, C. W. (2017). The browning of American public schools: Evidence of increasing racial diversity and the implications for policy, practice, and student outcomes. The Urban Review, 49, 263-278.##Coelho, C. C. d. A., & Dell'Aglio, D. D. (2019). School climate and school satisfaction among high school adolescents. Psicologia: teoria e prática, 21(1), 265-281.##Daley, S. C. (2019). School connectedness and mental health in college students. Miami University,4-19.##Darling-Hammond, L., & Cook-Harvey, C. M. (2018). Educating the Whole Child: Improving School Climate to Support Student Success. Learning Policy Institute,1-81.##Dessel, A. B., Kulick, A., Wernick, L. J., & Sullivan, D. (2017). The importance of teacher support: Differential impacts by gender and sexuality. Journal of adolescence, 56, 136-144.##Dilani, A. (2008). Psychosocially supportive design: A salutogenic approach to the design of the physical environment. Design and Health Scientific Review, 1(2), 47-55.##Eriksson, M. (2022). The sense of coherence: the concept and its relationship to health. The handbook of salutogenesis, 61-68.##Fisher, K., & Dovey, K. (2016). Plans and Pedagogies The Translational Design of Schools (pp. 157-177): Springer.##Frostick, C., Tong, J., Moore, D., Renton, A., & Netuveli, G. (2018). The impact of academies on school connectedness, future aspirations and mental health in adolescents from areas of deprivation in London. Pastoral Care in Education, 36(4), 325-342.##Gbollie, C., & Keamu, H. P. (2017). Student academic performance: The role of motivation, strategies, and perceived factors hindering Liberian junior and senior high school students learning. Education Research International, 2017,1-11.##Golembiewski, J. A. (2022). Salutogenic Architecture. The Handbook of Salutogenesis, 259-274.##Harding, S., Morris, R., Gunnell, D., Ford, T., Hollingworth, W., Tilling, K., . . . Brockman, R. (2019). Is teachers’ mental health and wellbeing associated with students’ mental health and wellbeing? Journal of affective disorders, 242, 180-187.##Hodges, A., Cordier, R., Joosten, A., Bourke-Taylor, H., & Speyer, R. (2018). Evaluating the psychometric quality of school connectedness measures: A systematic review. PloS one, 13(9), e0203373,1-27.##Holen, S., Waaktaar, T., & Sagatun, Å. (2018). A chance lost in the prevention of school dropout? Teacher-student relationships mediate the effect of mental health problems on noncompletion of upper-secondary school. Scandinavian Journal of Educational Research, 62(5), 737-753.##Huang, F. L., Lewis, C., Cohen, D. R., Prewett, S., & Herman, K. (2018). Bullying involvement, teacher–student relationships, and psychosocial outcomes. School psychology quarterly, 33(2), 223-234.##Idan, O., Braun-Lewensohn, O., Lindström, B., & Margalit, M. (2017). Salutogenesis: Sense of coherence in childhood and in families. The handbook of salutogenesis, 107-121.##Izadpanah, S., Majedi, H., & Zabihi, H. (2022). A Model of Architectural Factors Influence on Students' Perception of School Climate for Providing School Connectedness. Haft Hesar Journal of Environmental Studies, 11(41), 53-68.##Jensen, B. B., Dür, W., & Buijs, G. (2022). Applying Salutogenesis in Schools. The Handbook of Salutogenesis, 295-305.##Jones, E., Priestley, M., Brewster, L., Wilbraham, S. J., Hughes, G., & Spanner, L. (2021). Student wellbeing and assessment in higher education: the balancing act. Assessment & Evaluation in Higher Education, 46(3), 438-450.##Joyce, H. D. (2019). Does school connectedness mediate the relationship between teacher support and depressive symptoms? Children & Schools, 41(1), 7-16.##Kim, E. K., Furlong, M. J., & Dowdy, E. (2019). Adolescents’ personality traits and positive psychological orientations: Relations with emotional distress and life satisfaction mediated by school connectedness. Child Indicators Research, 12, 1951-1969.##Kim, J., Gentle-Genitty, C., & Kim, J. (2020). Ecological correlates contributing to reporting of school delinquency among Caribbean adolescents. School psychology international, 41(4), 331-350.##Kowaltowski, D. C. C. K., & Deliberador, M. S. (2019). A briefing game for school building design. Pro-Posições, 30,1-26.##Krause, C. (2011). Developing sense of coherence in educational contexts: Making progress in promoting mental health in children. International Review of Psychiatry, 23(6), 525-532.##Lamblin, M., Murawski, C., Whittle, S., & Fornito, A. (2017). Social connectedness, mental health and the adolescent brain. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 80, 57-68.##Lee, A., Lo, A. S. C., Keung, M. W., Kwong, C. M. A., & Wong, K. K. (2019). Effective health promoting school for better health of children and adolescents: indicators for success. BMC Public Health, 19(1), 1-12.##Lei, H., Cui, Y., & Chiu, M. M. (2018). The relationship between teacher support and students' academic emotions: A meta-analysis. Frontiers in psychology, 8, 2288,1-12.##Lensch, T., Clements-Nolle, K., Oman, R. F., Evans, W. P., Lu, M., & Yang, W. (2021). Adverse childhood experiences and suicidal behaviors among youth: The buffering influence of family communication and school connectedness. Journal of Adolescent Health, 68(5), 945-952.##Maba, W. (2022). ESSENTIAL HEALTHY SCHOOL ENVIRONMENT STANDARDS TO MAINTAIN CONDUCIVE LEARNING ATMOSPHERE. International Journal of Social Science, 2(1), 1211-1216.##Mackin, D. M., Perlman, G., Davila, J., Kotov, R., & Klein, D. N. (2017). Social support buffers the effect of interpersonal life stress on suicidal ideation and self-injury during adolescence. Psychological medicine, 47(6), 1149-1161.##Mann, M. J., Smith, M. L., & Kristjansson, A. L. (2015). Improving academic self-efficacy, school connectedness, and identity in struggling middle school girls: A preliminary study of the REAL girls program. Health Education & Behavior, 42(1), 117-126.##Marsh, R. J. (2018). Building school connectedness for students with emotional and behavioral disorders. Intervention in School and Clinic, 54(2), 67-74.##Minhas,P.,& Nair,P.(2022). The design of learning environments to promote student health & well-being: White paper for the Association for learnng environments,AIA,1-55.##Moore, H., Benbenishty, R., Astor, R. A., & Rice, E. (2018). The positive role of school climate on school victimization, depression, and suicidal ideation among school-attending homeless youth. Journal of school violence, 17(3), 298-310.##Quin, D. (2017). Longitudinal and contextual associations between teacher–student relationships and student engagement: A systematic review. Review of Educational Research, 87(2), 345-387.##Riekie, H., Aldridge, J. M., & Afari, E. (2017). The role of the school climate in high school students’ mental health and identity formation: A South Australian study. British Educational Research Journal, 43(1), 95-123.##Roach, A. (2018). Supportive peer relationships and mental health in adolescence: An integrative review. Issues in mental health nursing, 39(9), 723-737.##Romano, L., Angelini, G., Consiglio, P., & Fiorilli, C. (2021). The effect of students’ perception of teachers’ emotional support on school burnout dimensions: longitudinal findings. International journal of environmental research and public health, 18(4), 1922,1-7.##Sadeghi, S., Farajzadegan, Z., Kelishadi, R., & Heidari, K. (2014). Aggression and violence among Iranian adolescents and youth: a 10-year systematic review. International journal of preventive medicine, 5(Suppl 2), 83-96.##Suleman, Q., & Hussain, I. (2014). Effects of classroom physical environment on the academic achievement scores of secondary school students in kohat division, Pakistan. International Journal of Learning & Development, 4(1), 71-82.##Schneider, M. (2002). Do School Facilities Affect Academic Outcomes? , National clearing house for Educational facilities,1-25.##Schulte-Körne, G. (2016). Mental health problems in a school setting in children and adolescents. Deutsches Ärzteblatt International, 113(11), 183-190.##Tang, A. N., & Ho, P. W. (2021). Healthy schools and safe cities movement The Routledge Handbook of Public Health and the Community (pp. 233-241): Routledge.##Wang, M.-T., Degol, J. L., Amemiya, J., Parr, A., & Guo, J. (2020). Classroom climate and children’s academic and psychological wellbeing: A systematic review and meta-analysis. Developmental Review, 57, 100912, 1-21.##Watson, J. C. (2017). Examining the relationship between self-esteem, mattering, school connectedness, and wellness among middle school students. Professional School Counseling, 21(1), 108-118.##Williams, S., Schneider, M., Wornell, C., & Langhinrichsen-Rohling, J. (2018). Student’s perceptions of school safety: It is not just about being bullied. The Journal of School Nursing, 34(4), 319-330.##Zhai, B., Li, D., Li, X., Liu, Y., Zhang, J., Sun, W., & Wang, Y. (2020). Perceived school climate and problematic internet use among adolescents: Mediating roles of school belonging and depressive symptoms. Addictive Behaviors, 110,106501,1-7.##ایزدپناه، صاحبه، ماجدی، حمید و ذبیحی، حسین(1401). مدل مولفه های روانشناختی محیط یادگیری با تاکید بر حس تعلق، امنیت روان و روابط همسالان در راستای ایجاد فضایی کیفیت محور. فصلنامه علمی پژوهشنامه تربیتی دانشگاه آزاد واحد بجنورد، 18(73)،136-111. ##ایمانی، فاطمه و موحد، فریبرز(1396). سنجش میزان اثربخشی نور طبیعی بر کاهش استرس دانش آموزان در فضاهای آموزشی. نشریه فناوری های آموزش،12(2)، 133-127.##حمیدی، محدثه السادات، خاک زند، مهدی و فیضی، محسن (2022). بررسی راهکارهای طراحی در جهت ارتقای سلامت ساکنان محلات، با تطبیق رویکرد سالوتوژنیک و نظریه‌ آبراهام مازلو (نمونه‌موردی: محله قدوسی-غربی، شیراز). فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی سلامت, 11(43), 68-41.##خواجوی، عبدالجواد و هاشمی زاده، هایده (1401). رویکرد سالوتوژنیک: نظریه ای راهنما در ارتقای سلامت. پایش,##21(5)،6 پ530-529.##شمس دولت آبادی، حسنی سادات، مظفر، فرهنگ، ملک، نیلوفر و صالح صدق پور، بهرام (1399). اصول طراحی فضاهای باز کودکان در دوره دوم دبستان با تأثیرپذیری از هوش‌هیجانی و فرآیند یادگیری از نگاه مربیان و دست‌اندرکاران. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست, 22(5)، 376-365.##رحیمی، روح الله و رازانی، فرناز (1401). ارزیابی رابطه مؤلفه‌های کالبدی شفابخش محیط‌های آموزشی و سلامت روان کاربران (نمونه موردی: دانشجویان دانشگاه مازندران). فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست, 10.30495/jest.2022.61216.5410.##مومنی، بتول و ظهور پرونده، وجیهه(1400). رابطه جو روانی- اجتماعی کلاس درس با اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان: نقش میانجی استرس ادراک شده، پژوهش های آموزش و یادگیری، 18(2)، 114-103. ##