بررسی فضای زندگی زنان در خانه‌های سنتی ایران (مطالعه موردی: خانه ملک التجار) A Study of Women’s Living Space in Traditionally Iranian House’s (Case Study: Malek Al Tojjar’s House) 1 1 نگاه حداقلی و سوداگرایانه به مسکن موجب عدم پاسخگویی مناسب طرح خانه های امروزی به نیازهای روانی ساکنان بخصوص نیازهای بانوان -که در فرهنگ ایرانی اساس و محور معنوی خانه محسوب می شوند- شده است و ضرورت دارد این موضوع از نقطه نظر های مختلف مورد بررسی قرار گیرد. از آنجا که در فرهنگ ایرانی در پیش و پس از اسلام زنان همواره جایگاه ویژه و قابل احترامی داشته ‌اند، در آثار تمدنی به ویژه معماری، می‌توان چنین نگرشی را مورد بررسی قرار داد. می توان پرسید وجوه ممیزه روان شناختی زنان در نگرش ایرانی-اسلامی چیست و چگونه این وجوه در معماری خانه ایرانی موثر بوده است؟ در این پژوهش برای شناسایی مولفه ‌های روانشناختی زنان در معماری از روش اسنادی و کتابخانه‌ای و برای تطبیق مولفه ‌های جنسیتی با مصداق معماری، از روش مشاهده میدانی استفاده شده است. مطالعه موردی این پژوهش «خانه ملک‌ التجار» در اصفهان می‌باشد، این بنا از نمونه‌های خانه‌ی قاجاری با کیفیت و دارای تنوع فضایی است و می‌تواند زندگی خانواده ایرانی را در آن دوره به درستی بازتاب دهد. در بررسی این خانه یافته ها نشان میدهد در طراحی خانه ایرانی فضاها و طرح معماری آن با توجه به ویژگی‌های جنسیتی سازماندهی و شکل داده شدهاند تا زنان نیز در فضای زندگی از آسایش و راحتی، حفظ ارزش، حفظ حقوق، عزت نفس، تنوع، حفظ روحیه و احساسات خویش، برخوردار باشند. مولفه ‌های یادشده در انطباق با کارکرد، فرم، ارتباط با بستر طبیعی، انتخاب مصالح و تزئینات قرار گرفته است و نهایتاً می‌توان دریافت که بسیاری از فضای خانه ‌های ایرانی منطبق بر ویژگی‌های زنانه است. 2 Since women have always had a special and respectable place in before and after Islam Iranian culture, such an attitude can be examined in the works of civilization, especially architecture. The problem of the present study is to investigate how the psychological components of women are related to architectural design variables and the main purpose of this study is to investigate the manifestation of feminine features in Iranian architectural works. In this research, the documentary and library methods have been used to identify the components and the field observation method has been used to match the gender components with the architectural example. A case study of this research is the " Malek Al Tojjar’s House " in Isfahan, this building is one of the examples of Qajar house with quality and variety of space that can properly reflect the Iranian life. The findings confirm that the Iranian home is designed based on gender characteristics, so that women can enjoy comfort and convenience in life, maintaining value, maintaining rights, maintaining self-esteem and maintaining morale and emotions. The mentioned components are in accordance with the function, form, connection with the natural bed, choice of materials and decorations, and finally it can be seen that many of the spaces of Iranian houses correspond to the feminine characteristics. 1 18 2022/01/25 1400/11/5 2023/01/24 1401/11/4 مرضیه زینعلی marziye zeynali دانشگاه کاشان Iran marziyezeynali74@gmail.com حمیدرضا فرشچی Hamidreza Farshchi دانشگاه کاشان Iran farshchi46@kashanu.ac.ir محمدرضا عطایی همدانی mohammadreza ataeehamedani دانشگاه آزاد اسلامی- واحد کاشان Iran m.ataeehamedani@iaukashan.ac.ir Traditional Iranian house- Living space- Gender- Women- Psychology خانه سنتی ایرانی؛ فضای زندگی؛ جنسیت؛ زنان؛ روانشناسی Chowdhury, S., Noguchi, M., & Doloi, H. (2020). Defining Domestic Environmental Experience for Occupants’ Mental Health and Wellbeing. Designs, 4(3), 26.‌##Colomnia, Beatriz (1992). Sexuality and Space. New York: Princeton Architectural Press.##Massey, Doreen (1994). Space, place and gender. Minnesota: University of Minnesota Press.##Rendell, Jane & Barbara, Penner & Iain Borden (2000). Gender Space, Architecture. London: Routledge.##Spain, Daphne (1992). Gendered spaces. Carolina: The University of North Carolina.##آبوت، پاملا؛ کلر والاس. (1395). جامعه‌شناسی زنان. ترجمه منیژه نجم عراقی. چاپ دوازدهم. تهران: نشر نی.##ابراهیمی، قربان؛ حکیم، منذر(1399). واکاوی احساسی بودن زن در تفسیر المیزان. خانواده در آیینه فقه، سال پنجم(5): 7-45.##ارجمندی، هانی. (1395). خوانش جنسیتی گردشگران ایرانی از فضاهای باز شهری اروپایی نمونه موردی: فضاهای باز شهری در فرانسه و ایتالیا. هنر و تمدن شرق، سال چهارم(4): 12-3.##اسماعیلی، محمدرضا (منتشر نشده). «بررسی تاریخچه خانه ملک‌التجار» مصاحبه با مدیر داخلی خانه ملک‌التجار مصاحبه توسط مرضیه زینعلی. مصاحبه از نوع حضوری. 18/09/1400.##بابانژاد، الهام (1395). بازتعریف تقابل «فضای خصوصی و فضای عمومی» در طراحی شهرک مسکونی با رویکرد ارتقاء مهارت‌های اجتماعی بانوان. پایان نامه ارشد. گروه معماری. دانشکده فنی و مهندسی. دانشگاه شمال.##بذرافکن اصفهانی، ریحانه (1394). طراحی پردیس بانوان درچه اصفهان با رویکرد ارتفاء شاخص‌های سلامت. پایان نامه ارشد. گروه معماری. دانشکده معماری و هنر. دانشگاه کاشان.##بیرو، آلن(1380). فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمۀ باقر ساروخانی. چاپ چهارم. تهران: کیهان.##بی‌نا، بی‌تا. بایگانی نقشه‌های اداره اوقاف استان اصفهان##حسنی تهرانی، نازنین (1396). طراحی مرکز نگهداری زنان بی‌سرپرست، (18تا 35 ساله) با رویکرد تاثیر فضاهای معماری در توانمندسازی زنان در مشهد. پایان‌نامه ارشد. گروه معماری. دانشکده فنی مهندسی، گروه معماری. دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود. ##دهخدا، علی اکبر (1377). لغتنامه دهخدا. ویراستار حمید حسنی. چاپ دوم از دوره جدیـد تهـران. تهران: مؤسسـه انتشـارات و چـاپ دانشـگاه تهران. ##ریتزر، جرج (1391). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی. چاپ هفدهم. تهران: علمی. ##طوفان، سحر (1390). بررسی رابطه مفهوم حریم زنانه با آفرینش فضای ورودی در معماری ایران. زن و مطالعات خانواده، 4(14): 119-142.##فرزانه، فرانک (1390). درآمدی بر تعامل مفاهیم جنسیت و فضا. صفه، دوره بیست و یکم(53): 99-110.##عطایی همدانی، محمدرضا (1399). خانه ایرانی، تجلیگاه پاسداشت کرامت زن مسلمان( نمونه موردی: خانه طباطبایی های کاشان). علوم انسانی اسلامی صدرا، (35): 262-273.##فروزان، آمنه ستاره؛ برادران افتخاری، منیر؛ میراب زاده، آرش؛ ملک افضلی، حسین؛ دژمان، معصومه؛ سجادی، حسین؛ مجمدی، فرحناز؛ رفیعی، حسن؛ رجبی، مریم؛ متقبان، لیدا؛ حبیبی، الهام؛ فلاحت، کتایون. (1393). بررسی اثربخشی مداخلات اجتماع محور در ارتقای سلامت‌روان زنان. پژوهش حکیم، 18(1): 33-26.##کاردوانی، راحله (1390). واکاوی ارزش‌های جنسیتی زن در دیدگاه مکملی اسلام. پایان‌نامه ارشد. گروه علوم انسانی. دانشکده علوم انسانی. دانشگاه تربیت مدرس.##کاظمی،مهروش؛ حبیب، فرح؛ اسلامی، سید غلامرضا (1388). رویکردی تحلیلی به نیازهای روانی و رفتاری زنان و تاثیر آن در بهبود کیفیت فضا (نمونه مورد مطالعه: فضای عمومی پارک). فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره 16(ویژه نامه شماره 1): 569-579.##کاملی، سیده فاطمه (1385). پاکدامنی زن، آرامش روانی مرد، چالش‌ها و پیامدها. نشریه بانوان شیعه، سال 3(10): 177-196.##للحج، رفیعه؛ موسوی، میرسعید (1393). نگرش روانشناختی به نقش جنسیت در قابلیت‌های ادراک فضای معماری. نشریه معماری وشهرسازی آرمانشهر، دوره11(23): 94-85.##مظاهری، محمدعلی (1383). کنوانسیون از مظهر روانشناسی. کتاب نقد (31):19-2.##نوربالا، احمد علی (1390). سلامت روانی- اجتماعی و راهکارهای بهبود آن. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، سال هفدهم. شماره (2): 151-156.##ورمقانی، حسنا؛ سلطان‌زاده، حسین؛ دهباشی شریف، مزین (1393). رابطه جنسیت و فضا در عرصه‌های خصوصی و عمومی دوره قاجار. باغ نظر، 12(37): 29-40.##ورمقانی، حسنا؛ سلطان‌زاده، حسین (1397). نقش جنسیت و فرهنگ معیشتی در شکل‌گیری خانه (مقایسه خانه‌های قاجاری گیلان و بوشهر). معماری و شهرسازی آرمانشهر، (23): 123-134.##یاران، علی؛ ارجمندی، هانی (1399). تبیین مؤلفه های زنانگی برگرفته از آثار زنان معمار ایرانی. باغ نظر، 17(91):81-94.##Chowdhury, S., Noguchi, M., & Doloi, H. (2020). Defining Domestic Environmental Experience for Occupants’ Mental Health and Wellbeing. Designs, 4(3), 26.‌##Colomnia, Beatriz (1992). Sexuality and Space. New York: Princeton Architectural Press.##Massey, Doreen (1994). Space, place and gender. Minnesota: University of Minnesota Press.##Rendell, Jane & Barbara, Penner & Iain Borden (2000). Gender Space, Architecture. London: Routledge.##Spain, Daphne (1992). Gendered spaces. Carolina: The University of North Carolina. ##

گونه شناسی ایوان در خانه های تاریخی نجف آباد Typology of the terrace of historic houses in Najafabad 1 1 خانه‌های تاریخی نجف آباد، که در کتب تاریخی هم از آن‌ها به نیکی یاد شده است، به عنوان بخشی از تاریخ معماری این شهر شایسته‌ی تحقیقاتی تحلیلی هستند. تاکنون تحقیقی در باب تحلیل کلیت یا اجزای این خانه‌ها و دسته بندی یا گونه‌شناسی اجزای آن منتشر نشده است. به عنوان گامی در جهت رفع این فقدان، مقاله با تمرکز بر ویژگی‌های ظاهری و کالبدی، با هدف تشخیص انواع گونههای تاریخی «ایوان» در این خانه‌‌ها شکل گرفت. روش تحقیق مقاله کیفی با ترکیبی از روشهای توصیفی-تحلیلی و استدلال منطقی و گردآوری داده به شیوه‌ی عمده‌ی مطالعه‌ی کتابخانه‌ای و میدانی است. این تحقیق روشن می‌کند هفت گونه در معماری ایوان خانه‌های تاریخی این شهر قابل تشخیص است. این گونه‌ها میتوانند تحت این عنوان‌ها نامیده شوند: سه ایوانه‌ی میان-برتر با راهرو طرفین، سه ایوانه‌ی میان-برتر، سه ایوانه‌ی منتظم، دو ایوانه‌ی نامنتظم، دو ایوانه‌ی منتظم، تک ایوانه‌ی یکپارچه و تک ایوانه‌ی یکپارچه‌ی تزئینی. این گونه‌شناسی در دل خود تغییر و تنزل نقش فضایی و جایگاه عملکردی ایوان را درطول زمان به نمایش میگذارد: از فضایی با کشیدگی شمالی-جنوبی و عمود به حیاط، درهم تنیده و درگیر با اتاق پشتی خود و دارای سازهای طاق چشمه در امتداد آن اتاق، به سمت فضایی با کشیدگی شرقی-غربی و همراستا با حیاط، منفرد و مستقل از اتاق‌ها و در مقابل و مماس به آن‌ها، دارای سازهای مستقل و تیرچوبی. 2 Najafabad is one of the cities of Isfahan province, which is called the oldest new city in Iran. Despite research related to the special urban planning of this Safavid city, and in terms of increasing renovation of historic houses and their importance as part of the history of architecture, so far no research has been published on what are the historic houses of this city and their typology. The aim of this article was to introduce the architecture of Najafabad houses and identify its types, while a qualitative research method with a combination of descriptive-analytical methods and logical reasoning by collecting data in the main field study and interview method. This research found that houses of this city are classified as the central courtyard, built on both sides (or more) with the importance of the northern front and has room spaces, porch, post room (safe), attic, entrance hall and dashko (a kind of attic) above it, and service spaces (kitchen, toilet, wareroom basement). The arch structure of these houses is seen in the form of a spring arch, a beam (flat) or a combination. Finally, the shape and location of the porch can be considered as determining the types of architecture in this city; There are five distinct types of indigenous house architecture that can be named under these headings: three mid-major porches with side aisles, three mid-major porches, three simple porches, two porches (simple or one-major), one side extensive single porch and formal single porch. At its heart, this typology also shows the change and degradation of the spatial role and functional position of the porch: from a space with a north-south extension and perpendicular to the courtyard, intertwined and involved with its back room and structures along it towards the space with east-west extension and parallel to the courtyard, single and independent of the rooms and in front of and tangential to them, with independent structures. 19 36 2022/01/252022/02/13 1400/11/24 2023/01/242022/09/26 1401/7/4 عاطفه کرباسی atefeh karbasi دانشگاه شهید بهشتی Iran atf.karbasi@gmail.com Vernacular architecture historical houses of najafabad typology najafabad Ivan (terrace). ایوان خانه‌های تاریخی خانه‌ی ایرانی گونه‌شناسی نجف آباد اصفهان. Almusaed, A. (2011). Vernacular Architecture from Hot Regions (Basrah, Iraq). Biophilic and Bioclimatic Architecture: Analytical Therapy for the Next Generation of Passive Sustainable Architecture. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-84996-534-7_19. 233-249.##Caniggia, G., & Maffei, G. L. (2001). Architectural composition and building typology: Interpreting basic building. Italia: Alinea.##Erarslan, A. (2021). The Iwan-Courtyard House Culture in the Region of Southeastern Anatolia. Pro Ligno, 17(2), 24–35.##Ouahrani, D. (1993). Light and housing in the desert: Case study of Ghardaia, Algeria. Lighting Research and Technology, 25(1), 1–11. ##Pfeifer, G. & Brauneck, P. (2008). Courtyard Houses: A Housing Typology. Basel: Birkhauser Verlag AG. https://link-springer-com.ezp3.semantak.com/book/10.1007/978-3-7643-7924-7##آرشیو عکس‌های هوایی سازمان نقشه‌برداری کشور و مرکز اسناد و تحقیقات دانشکده‌ی معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی. ##آلبومخانه‌ی کاخ گلستان. آلبوم عکس بناهای قدیمی اصفهان و شکارهای ظل‌السلطان.##افشار سیستانی، ایرج (1378). شناخت استان اصفهان. اصفهان: نشر هیرمند.##الاصفهانی، محمد مهدی ابن محمدرضا (1368). نصف جهان فی تعریف الاصفهان، تصحیح و تحشیه دکتر منوچهر ستوده. چاپ دوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.##انتظاری، حاجیه صدیقه (منتشر نشده). "منزل شخصی صدیقه انتظاری (متولد 1317 ش)" مصاحبه توسط نگارنده. شهریور 1395.##اویسی کیخا، زهره؛ کاوش، حسینعلی و حیدری، ابوالفضل و داوطلب، جمشید (1399). گونه‌شناسی سازماندهی فضایی مسکن بومی سیستان از نظر شکل‌گیری فضای باز و بسته. مسکن و محیط روستا (170): 61-72.##بروگش، هینریش (سفیر پروس (آلمان) در ایران) (1367). سفری به دربار سلطان صاحب‌قران (جلد دوم). 1859-1861، ترجمه‌ی مهندس کردبچه. چاپ اول، تهران: مؤسسه اطلاعات.##بقایی، اسداله (1377). زندگی و آثار شیخ بهایی. اصفهان: انتشارات علم و صنعت.##جناب، میر سیدعلی (1371). الاصفهان. به کوشش عباس نصر. چاپ دوم، تهران: انتشارات گلها.##حجت، سید مصطفی (منتشر نشده). "منزل شخصی سید مصطفی حجت" مصاحبه توسط نگارنده. 13 مرداد 1395.##حسینی، علی؛ فروتن، منوچهر و صالحی، سعید (1395). گونه‌شناسی خانه‌های سنتی اراک. معماری و شهرسازی آرمان‌شهر 25: 27-44.##خلیلی، فضل اله (1394). مقدمه‌ای بر تاریخ و فرهنگ مردم نجف آباد. چاپ اول، نجف‌آباد: انتشارات مهر زهرا.##خلیلی، فضل‌اله (1386). قنوات و شبکه آبیاری در شهرستان نجف‌آباد. چاپ اول، اصفهان: انتشارات گلبن.##دهخدا، علی اکبر (1341). لغت‌نامه، تهران: انتشارات دهخدا.##ذاکر عاملی، لیلا؛ جبل عاملی، عبدالله (1392). بررسی سیر تحول ایوان در خانه‌های سنتی دشت یزد_اردکان از دورۀ مظفری تا قاجار. صفه 62: 103-118.##شیروانی، حاج زین‌العابدین (۱۲۴۷ هجری) (1362). بستان‌السیاحه (سیاحتنامه). بازتکثیرکتابخانه کتب فارسی: ##http://www.ketabfarsi.com دسترسی 10 بهمن 1399.##صالحی نجف آبادی، زهرا (1395). "شناخت ساختار شهر نجف‌آباد در دوره‌ی قاجاریان." پایان نامه‌ی کارشناسی ارشد، مطالعات معماری ایران. تهران: دانشگاه شهید بهشتی، چاپ نشده.##ظل‌السلطان، مسعود میرزا (1362). تاریخ سرگذشت مسعودی همراه با سفرنامه فرنگستان. چاپ اول، تهران: بابک.##فلاندن، اوژن (1336). سفرنامه‌ی فلاندن به ایران. ترجمه‌ی حسین نورصادقی. چاپ سوم، تهران: انتشارات کتابفروشی اشرفی. ##قاسمی سیچانی، مریم؛ معماریان، غلامحسین (1389). گونه شناسی خانه دوره قاجار در اصفهان. نشریه هویت شهر 7: 87-94.##قیصری‌، حاج عباس (منتشر نشده). "منزل شخصی حاج عباس قیصری‌ها" مصاحبه توسط نگارنده. 22 مهر 1396. ##کرباسی، عاطفه (1397). مستندسازی کالبدی اجتماعی چهل خانه تاریخی شهر نجف آباد. کارفرما: پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده‌ی بافت‌ها و بناهای تاریخی فرهنگی، تهران، چاپ نشده.##کرباسی، عاطفه (1399). چهل خانه: کالبد و زندگی در چهل خانه‌ی تاریخی نجف آباد. چاپ اول، تهران: انتشارات میراث فرهنگی و گردشگری.##محرابیون محمدی، فاطمه؛ بیگزاده شهرکی، حمیدرضا و امیدواری، سمیه (1400). گونه‌شناسی فضاهای نیمه‌باز در خانه‌های بومی دورۀ صفویه و قاجاریۀ شهر تاریخی نایین. نشریه علمی معماری اقلیم گرم و خشک 9 (13): 1-22.##محمودی، عبدالله (1384). بازنگری اهمیت ایوان در خانه‌های سنتی (با نگاه ویژه به بم). نشریه هنرهای زیبا (22): 53-62.##مرکز اسناد و تحقیقات دانشکده‌ی معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی. نقشه‌ی شهری 1345 شمسی شهر نجف‌آباد.##مهندس قاجار، محمدحسن میرزا؛ مهندس، علی خان (1377). سفرنامه تهران-شیراز و شرح منازل بین راه (دو سفرنامه از جنوب ایران)، به تصحیح و اهتمام سید علی آل داوود، چاپ دوم، تهران: سپهر.##نجم الملک، حاج عبدالغفار (1362). سفرنامه‌ی خوزستان. چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی.##یزدانی نجف‌آبادی، علی (1396). رساله‌ی دیاریه‌ی خوراکوشک (بینت و برانداز ساختارهای جغرافیایی، تاریخی، اقتصادی و اجتماعی نجف آباد، ویراست پروپیمانی از دیباچه دیار نون). چاپ اول، نجف آباد: انتشارات مهر زهرا.##یزدانی نجف‌آبادی، علی (1383). دیباچه دیار نون. چاپ دوم، اصفهان: انتشارات گویا. ##

تبیین نحوه شکل‌گیری فرم نمای اصلی خانه‌های بعد از انقلاب اسلامی در اصفهان Explaining the formation of the main facade form of houses after the Islamic revolution in Isfahan 1 1 سیمای شهری و فرم نمای اصلی خانه‌ها بعد از انقلاب اسلامی دستخوش تغییراتی شده و انسجام و یکپارچگی خود را از دست داده که تحت تأثیر جهانی شدن و دوره مدرن بوده است. هدف پژوهش حاضر تبیین نقش فردگرایی، به‌عنوان یکی از مولفه‌های دوره مدرن و یکی از عوامل مؤثر بر فرم نمای اصلی خانه‌های شهر اصفهان در بازه زمانی از سال 1357 تا آخر سال 1396 شمسی میباشد. در این تحقیق 135 خانه در شهر اصفهان انتخاب و پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی با بهره‌گیری از اسناد کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی انجام شده است و یافته‌ها طبق روش کیفی و از طریق مقایسه و تفسیر، تحلیل شده‌اند. تا کنون مطالعات زیادی درباره اثر متقابل محیط و انسان بر یکدیگر انجام شده، ولی بررسی اثر فردگرایی بر نمای ساختمان‌ها برای اولین در این تحقیق انجام شد. در سنت اعتبار بر پایه خانواده بود ولی در دوره مدرن این اعتبار فردی شد لذا خانه‌ها خصلت فردگرایی خود را با متمایز بودن فرم نما از سایر خانه‌ها و نیز نمایش آن بیان می‌کنند. بین سالهای 1357 الی 1371تمایز بین خانه ها از نظر فرم بسیار کم بود در سال‌های 1372 الی 1391 تمایل به ایجاد تمایز در شکل نما و در بعضی موارد، مصالح افزایش می‌یابد و در بین سال‌های 1392 الی 1396 آخر تحقیق هیچ دو خانه ای از نظر فرم شبیه به هم نبودند و مصالح گران قیمت علاوه بر شکل متفاوت موجب متمایز شدن خانه‌ها می‌شد. خانه‌ها در سال‌های ابتدایی تحقیق درونگرا بودند که با گذشت زمان روند تغییر یافته و خانه ها برونگرا شدند به نحوی که در 15 سال آخر دوره تحقیق تمام نمونه های جمع آوری شده برونگرا بودند. تحقیق نشان داد که تمایل به بیشتر دیده شدن خانه با انتخاب زمین‌هایی که بیشتر با گذر در ارتباط هستند در دوره تحقیق افزایش معناداری داشته است. 2 After the Islamic revolution, the urban appearance and the main facade of the houses have undergone changes and lost their coherence and integrity, which has been influenced by globalization and the modern period. The aim of the current research is to explain the role of individualism as one of the components of the modern period and one of the factors affecting the main facade form of the houses of Isfahan city in the period from 1979 to the end of 2018. In this research, 135 houses in the city of Isfahan have been selected and researched by descriptive-analytical method using library documents and field studies, and the findings have been analyzed according to the qualitative method and through comparison and interpretation. So far, many studies have been conducted on the mutual effect of the environment and humans on each other, but the investigation of the effect of individualism on the facade of buildings was done for the first time in this research. In the tradition, credit was based on the family, but in the modern era, this credit became individualized, so the houses express their individualism by being different from other houses and showing them. Between the years 1979 and 1993, the difference between the houses in terms of form was very little. In the years 1994 and 2013, the tendency to create distinction in the shape of the facade and in some cases, the materials increased, and between the years 2014 and 2018, the end of the research, no two houses in terms of formThey were not alike, and the expensive materials, in addition to their different shapes, made the houses stand out. The houses were introverted in the early years of the research, but with the passage of time, the trend changed and the houses became extroverted, so that in the last 15 years of the research period, all the collected samples were extroverted. The research showed that the desire to make the house more visible by choosing the lands that are more connected with the passage increased significantly during the research period. 37 52 2022/01/252022/02/132022/09/7 1401/6/16 2023/01/242022/09/262022/12/28 1401/10/7 محمد شیخ بهائی Mohammad Sheikhbahaei دانشجوی دکتری گروه معماری،‌ مرکز تحقیقات افق‌های نوین در معماری و شهرسازی،‌ واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد Iran mr_sheikhbahaee@yahoo.com محمدباقر کجباف Mohammad Bagher Kajbaf استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان Iran m.b.kaj@edu.ui.ac.ir شهاب کریمی نیا Shahab Kriminia دانشگاه آزاداسلامی- واحد نجف آباد Iran shb.kariminiya@gmail.com زهرا فنایی Zahra Fanaei دانشگاه آزاداسلامی، واحد نجف آباد Iran zhrafa1351@gmail.com Individualism Form of the main façade of the house Houses after the Islamic Revolution Isfahan فردگرایی فرم نمای اصلی خانه خانه‌های بعد از انقلاب اسلامی شهر اصفهان - Abu-Ghazzeh, Tawfiq. (1994), uman Pursoses and spatial formation of open spaces Al-Alkhalaf, Saudi Arabia. Architecture & Behavior. 10(2). 169-188.##- Erdayu Os’hara, Omar & Esmawee, Endut & Masran, Saruwono. (2012). Personalisation of the Home. Social and Behavioral Sciences, 49, 328 – 340.##- Kellett, P & M, Napier. (1995). Squatter Architecture? A Critical Examination of Vernacular Theory and Spontaneous Settlement with Reference to South America and South Africa. Traditional Dwellings and Settlements Review, 6(2), 7-24.##- Marcus, Clare Cooper. (1995). House as a Mirror of Self: Exploring the Deeper Meaning of Home. Berkely, Calif: Conari Press.##-Rapoport, A. (2005). Culture, Architecture and Design. Chicago, Illinois: Locke Science.##-اخوت، هانیه‌السادات (1391). بازشناسی مؤلفه های هویتی مسکن سنتی بر اساس آیات قرآن و روایات. دوفصلنامه تخصصی پژوهشهای میان رشته‌ای، ۳(2)، 67–86.##- اصغری، سیدعلی (1399). مفهومشناسی فردگرایی در ایران و نسبت آن با مفاهیم کلاسیک فردگرایی. جامعه شناسی نهادهای اجتماعی، 7(1۵)،3۰–9.##-اعتصام، ایرج؛ فرمهینی فراهانی، رضا و اقبالی، سید رحمان (1392). سیر تحولات فرمی در طراحی معماری بناهای فرهنگی در معماری معاصر ایران. فصلنامه هویت شهر، ۷(14)، 25-36.##- بیدل، پریناز؛ محمودزاده، علی اکبر و صادقی، احمد (1393). رابطه اعتماد اجتماعی با فردگرایی افراطی در شهر مشهد. رفاه اجتماعی، 14(55)، 167-198.##-پوردیهیمی، شهرام (1390). فرهنگ و مسکن. مسکن و محیط روستا، 134(30)، 3-18.##-پوردیهیمی، شهرام و نورتقانی، عبدالمجید (1392). هویت و مسکن:بررسی سازوکار تعامل هویت ساکنین و محیط مسکونی. مسکن و محیط روستا، ۳۲(141)، 3–18.##- تقوایی، علی اکبر؛ معروفی، سکینه و پهلوان، سمیه (1391). ارزیابی تأثیر کیفیت محیط شهری بر روابط اجتماعی شهروندان مورد مطالعه: محله آبکوه شهر مشهد. نقش جهان، 3(1)، ۴۵- 54.##-خواجه نوری، بیژن؛ پرنیان، لیلا و جعفری، مازیار (1392). مطالعه رابطه جهانی شدن فرهنگی با فردگرایی و جمع گرایی جوانان مورد مطالعه: شهر شیراز. جامعه شناسی کاربردی، 52(24)، 43-66.##- رخشان، احسان؛ ذبیحی، حسین و ماجدی، حمید (1397). بازخوانی مولفه های هویت بخش نما در منظر شهرهای معاصر. فصلنامه مدیریت شهری، ۱۷(51)، 75-86.##- سهراب زاده، مهران؛ نیازی، محسن و افرا، هادی (1399). تبیین جامعه شناختی رابطه فردگرایی و تغییر در ساختار خانواده. دوفصلنامۀ پژوهش‌های انتظامی- اجتماعی زنان و خانواده، 8(1)، 198-171.##- سیدی، فرانک و بیرقی، محمدرحیم (1391). بررسی تطبیقی روابط اجتماعی سبک زندگی دینی و سبک زندگی مدرن با تاکید بر جامعه ایران. پژوهش دینی، ۸(25)، 35–64.##- عباسی، زهرا (1396). معیارهای زیبایی شناسانه نما و بدنه‌های مطلوب شهری با تاکید بر هویت بومی (نمونه موردی حد فاصل میدان مطهری تا تقاطع خیابان حجت شهر قم). فصلنامه مدیریت شهری، 16(47)، 255-276.##-فاضلی، نعمت الله. (1386). مدرنیته و مسکن :رویکردی مردمنگارانه به مفهوم خانه، سبک زندگی روستایی و تحولات امروزی آن. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، ۱(۱)، 25-63.##-فتحی، سروش (1391)، تحلیلی بر روابط اجتماعی در فضای شهری پایدار. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 4(4)، 64-47.##- فلامکی، محمد منصور (1393). ریشه‌ها و گرایش‌های نظری معماری. چاپ پنجم. تهران: نشر فضا.##-گروت، لیندا و وانگ، دیوید (1392). روش‌های تحقیق در معماری. ترجمه علیرضا عینی فر. چاپ هفتم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##- گروتر، یورگ‌کورت (1383). زیبایی شناسی در معماری. ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایونی. چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##- محمدی، مریم (1397). بازشناسی دلالت های معنایی انواع نما در انطباق با پاسخ عاطفی ناظران؛ نمونۀ خیابان شریعتی تهران. دوفصلنامه نامه معماری و شهرسازی، ۱۱(21)، 39-58.##- محمدی، محسن و توکلی، یعقوب (۱۳۹4). تاثیر انقلاب بر ارزش‌های اجتماعی از فردگرایی تا جمع‌گرایی. دوفصلنامه پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی، ۵(۱۱)، 101-۱۳۷.##-معماریان، غلا محسین؛ هاشمی طغرالجردی، سید مجید و کمالی پور، حسام (1389). تأثیر فرهنگ دینی بر شکل گیری خانه: مقایسه تطبیقی خانه در محله مسلمانان، زرتشتیان و یهودیان کرمان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، ۳(2)، 1 – 25.##-ناری‌قمی، مسعود (1392). سیر تحول نگاه جامعه حرفه ای به تکنولوژی ساختمان در ایران پس از انقلاب اسلامی(1357-1389) در خلال مطبوعات تخصصی. دوفصلنامه معماری ایرانی، ۲(4)، 131-150. ##

تبیین عوامل کالبدی تاثیرگذار بر تصویر ذهنی ساکنان ساختمان‌های بلند مسکونی Explanation of the physical factors affecting the mental image of residents of high-rise residential buildings 1 1 انسانها در برخورد با محیط متنوع و غنی، اطلاعات محدودی را در ذهن خود ثبت میکنند و این اطلاعات، تصویر ذهنی جامع هر چند نادرست از محیط را شکل میدهد. از طرفی، زندگی در ساختمانهای بلند مسکونی در ایران همواره با نارضایتیهایی همراه است که تصویر ذهنی روشن در ذهن ساکنان میتواند این نارضایتیها را کاهش دهد. عواملی کالبدی و عوامل روانشناختی میتوانند در شکلگیری تصویر ذهنی در افراد نقش مؤثری داشته باشند. این پژوهش بر آن است که عوامل کالبدی را که باعث ایجاد تصویر ذهنی روشن در ذهن ساکنان ساختمانهای بلند میشوند، شناسایی کند. لذا تبیین عوامل کالبدی تاثیرگذار بر تصویر ذهنی ساکنان ساختمانهای بلند مسکونی سؤال تحقیق است. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و از نظر رویکرد، کمی است. روش گردآوری دادههای پژوهش، ترکیبی از مطالعات کتابخانهای (نظری) و مطالعات میدانی و پیمایشی مبتنی بر پرسشنامهی با سؤالات بسته و نیمه باز است. در تبیین و تحلیل پژوهش، از مدل اچنر و ریچی استفاده و سؤالات پرسشنامه بر اساس دو بعد از این مدل، کارکردی-کلی و کارکردی-جریی و نظرات متخصصان تنظیم شده است. پرسشنامهی طراحی شده، در اختیار تمامی مهندسان معمار که در شهر ارومیه شرکت مشاور فعال دارند و اساتید متخصص کشور در زمینهی تصویرذهنی و معماری قرار گرفت تا علاوهبر پاسخدهی، درصورت وجود عامل مهم دیگر، آن را اضافه کنند. سپس پرسشنامه به روش نمونهگیری تصادفی در اختیار ساکنان ساختمانهای بلند شهر ارومیه قرار داده شد و پاسخهای آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش در بعد کارکردی-کلی نشان داد که به ترتیب عوامل ویژگیهای فرم(شکل، رنگ، بافت و اندازه) و ایمنی فنی و دید و منظر در شکلگیری تصویر ذهنی ساکنان ساختمانهای بلند مسکونی مؤثر هستند. همچنین نتایج پژوهش در بعد کارکردی-جزئی (که تمامی عوامل بر فضاهای پارکینگ، راهروهای دسترسی، راهپله و آسانسور، پشتبام، ورودی، لابی، فضاهای مکث و استراحت، حیاط و فضای داخلی واحد مسکونی سنجیده شد) به ترتیب عوامل ایمنی فنی، خوانایی، نور و روشنایی و دید و منظر را در شکلگیری تصویر ذهنی ساکنان ساختمانهای بلند مسکونی، تاثیرگذارتر بیان میکند. 2 When dealing with a diverse and rich environment, humans record limited information in their minds, and this information forms a comprehensive, albeit inaccurate, mental image of the environment. On the other hand, living in high-rise residential buildings in Iran is always associated with dissatisfactions that a clear mental image in the minds of the residents can reduce these dissatisfactions. Physical factors and psychological factors can play an effective role in the formation of mental image in people. This research aims to identify the physical factors that create a clear mental image in the minds of the residents of high-rise buildings. Therefore, the explanation of the physical factors affecting the mental image of residents of high-rise residential buildings is a research question. The current research is fundamental in terms of its purpose and quantitative in terms of its approach. The research data collection method is a combination of library studies (theoretical) and field studies and a survey based on a questionnaire with closed and semi-open questions. In explaining and analyzing the research, the Echner and Ritchie model is used and the questions of the questionnaire are set based on two dimensions of this model, functional-general and functional-current and experts' opinions. The designed questionnaire was given to all the architects who have an active consulting company in Urmia city and expert professors of the country in the field of mental imagery and architecture, so that in addition to answering, if there is another important factor, they can add it. Then, the questionnaire was given to the residents of high-rise buildings in Urmia city by random sampling method and their answers were analyzed. The results of the research in the functional-general dimension showed that the factors of form characteristics (shape, color, texture and size) and technical safety and view are effective in forming the mental image of residents of high-rise residential buildings. Also, the results of the research in the functional-partial dimension (where all the factors were measured on the parking, access corridors, stairs and elevators, roof, entrance, lobby, pause and rest spaces, yard and interior space of the residential unit) in the order of the factors Technical safety, legibility, light and illumination, visibility and scenery are more effective in forming the mental image of residents of high-rise residential buildings. 53 68 2022/01/252022/02/132022/09/72022/11/15 1401/8/24 2023/01/242022/09/262022/12/282023/01/28 1401/11/8 پریا شفیع پوریوردشاهی Parya Shafipour yourdshahi دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Iran parya.shafipour1989@gmail.com مصطفی کیانی Mostafa Kiani دانشگاه هنر، تهران، ایران Iran kiani@art.ac.ir سارا حمزه لو Sara Hamzehloo دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران Iran sara.hamzehloo@kiau.ac.ir منوچهر معظمی Manoochehr Moazzemi دانشگاه هنر، تهران، ایران. Iran m.moazzemi@art.ac.ir Physical factors mental image architecture Echner and Ritchie model residents of tall buildings عوامل کالبدی تصویر ذهنی معماری مدل اچنر و ریچی ساکنان ساختمان بلند Carmona, Mathew (2006), Public Places, Urban Spaces, Architectural press, Elsevier, Oxford.##Echtner CM, Ritche JRB (1991), The meaning and measurement of destination image, Tourism Studies. 2(2):2‐12.##Ha, M. and., Weber, M. J.(1994), Residential Quality and Satisfaction: Towar developing. ##Hackmann, A., & Holmes, E. (2004), Reflecting on imagery: A clinical perspective and overview of the special issue of memory on mental imagery and memory in psychopathology. Memory, 12(4), 389-402.##Harber, G. M. (1977), The Impact of Tall Buildings on Users and Neighbors; Human Response to Tall Buildings. Stroudsburg. PA: Dowden. Hutchinson and Ross.##Horowitz, M. J. (1970). Image formation and cognition.##Imani, Fatemeh & Tabaeian, Marzieh (2012), Recreating mental image with the aid of cognitive maps and its role in environmental perception, Social and Behavioral Sciences, 32, pp 53-62.##Kalantari, Saleh & Shepley, Mardelle(2020), Psychological and social impacts of high-rise buildings: a review of the post-occupancy evaluation literature, Housing Studies, Taylor & Francis##Kilpatrick, Franklin (1954), Recent Experiments in Perception, New York Academy of Science, Transacions, No. 8, Vol.16, pp420-425.##Lang, P. J. (1977), Imagery in therapy: An information processing analysis of fear. Behavior Therapy, 8(5), 862-886##Lazarus, A. A. (1977). In the mind's eye: the power of imagery for personal enrichment. New York.##Lynch, kevin(1960), The Image of The City, The MIT Press##Mackay, K. J, Fesenmaier, D. R. (1997), Pictorial elements of destination image formation, Annals of Tourism Research, 24, 537-565.##Marshall, Z. D., & Zohar, D. (2000), Spiritual intelligence: The ultimate intelligence, New York, Bloomsbury##Norberg schulz, Christian(1988), Architecture: meaning and place, Publisher Rizzoli; First American Edition edition ##Rapoport A (1977), Human aspects of urban form: Towards a man‐ environment approach to urban form and design, 1st Edition, Oxford: Pergamon Press.##Relph, Edward (1976), Place and Placelessness, London, Pion.##Ronen, T. (2011), The positive power of imagery: Harnessing client imagination in CBT and related therapies, John Wiley & Sons.##Singer, J. L. (2006), Imagery in psychotherapy, American Psychological Association.##Stopa, L. (2009), Imagery and the threatened self, Perspectives on mental imagery and the self in cognitive therapy, published by Routledge.##Tribe, Michael(1974), Stadtgestaltuxg theorie and praxis, Bertel smann##پاکزاد، جهانشاه و بزرگ، حمیده(1395)، الفبای روانشناسی محیط برای طراحان، انتشارات آرمانشهر، تهران.##پورمند، حسنعلی و محمودی‌نژاد، هادی و رنج‌آزمای‌آذری، محمد(1389)، مفهوم مکان و تصویر ذهنی و مراتب آن در شهرسازی از دیدگاه کریستین نوربرگ‌شولتز در رویکرد پدیدارشناسی، مدیریت شهری، شماره 26، صص 79-92.##فرج‌پورباصر، سویل و موسوی، میرسعید و اکبری‌نامدار، شبنم(1400)، بازشناسی عوامل مؤثر بر کالبد فضاهای مسکونی و سنجش میزان رضایتمندی ساکنان مجتمع‌های مسکونی از کیفیت کالبدی محیط مسکونی(موردشناسی: مجتمع مسکونی آسمان تبریز)، جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، شماره41، صص149-220.##دیلمی، صدف(1390)، راهنمای تعیین و تحلیل ساختار فضایی در ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه شهیدبهشتی.##راپاپورت، آموس(1391)، فرهنگ، معماری و طراحی، ترجمه ماریا برزگر، مجید یوسف نیاپاشا، انتشارات شفلین، ساری.##رحیمی، لیلا(1392)، مقیاس مکان و دل‌بستگی ارزیابی تاثیر مقیاس مکانی بر مدل دلبستگی ساکنین، پایان‌نامه دکتری تخصصی شهرسازی اسلامی، تبریز دانشگاه هنر اسلامی تبریز.##شاهچراغی، آزاده و بندرآباد، علیرضا(1396)، محاط در محیط. کاربرد روان‌شناسی محیطی در معماری و شهرسازی، انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی، تهران. ##عباس‌زاده، شهاب و گوهری، فرزانه و عسگری‌رابری، اباصلت(1395)، بررسی تاثیر عوامل کیفیت محیطی بر رضایتمندی ساکنان در مجتمع‌های مسکونی در مشهد، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، شماره4، صص653-671. ##لطافت، شیما(1397)، تبیین رابطه میان احساس رضایتمندی و فضاهای داخلی مسکونی در ساختمان‌های بلند(نمونه موردی: برج سفید 1 و 2 تنکابن)، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد معماری داخلی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رامسر. ##لینچ، کوین(1395)، سیمای شهر، ترجمه‌ی دکتر منوچهر مزینی، انتشارات دانشگاه تهران##نوربرگ‌شولتز، کریستیان(1393)، معماری: معنا و مکان، ترجمه‌ی ندا نوروزبرازجانی، پرهام نقش ##

الگوی مناسب ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی در ایران Selecting a new pattern for the betterment of informal settlements in Iran 1 1 پدیده‌ی اسکان غیررسمی اکنون در اکثر شهرهای بزرگ و متوسط کشور در صدر چالش‌های مدیریت شهری قرار گرفته است. با وجود اقدامات صورت گرفته در دهه‌های اخیر، هنوز تغییر شگرفی در کیفیت زندگی ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی صورت نگرفته است. پژوهش حاضر با هدف انتخاب الگویی جامع برای ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی در ایران، به بررسی رویکردهای نوین مواجهه با اسکان غیررسمی پرداخته است. بعد از بررسی منابع متعدد، 42 دیدگاه مطرح شده بعد از توانمندسازی، شناسایی شده است. سپس با کمک روش کیفی نظریه زمینه‌ای و استفاده از کدگذاری‌های باز، محوری و مرکزی، 5 نوع دسته‌بندی مختلف برای این دیدگاه‌ها تعریف شده است. دسته‌بندی بر اساس ماهیت که همان سلسله مراتب مفهومی است و شامل پارادایم، نظریه، رویکرد، راهبرد، الگو و برنامه است، مبنای انتخاب قرار گرفته است. بر مبنای اولویت این پژوهش، از میان 6 دسته‌ی مفهومی، الگو برای ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی انتخاب شده است. از میان 15 الگوی شناخته شده، 7 الگو که در تقسیم بندی بر اساس جامعیت، در دسته الگوهای جامع قرار گرفته‌اند با کمک Delphi-AHP مورد آزمون قرار گرفته‌اند. بدین منظور از نمرات انتسابی 24 متخصص بر اساس 7 معیار، استفاده شده و بعد از اجرای دقیق تکنیک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، الگوی ارتقابخشی درجا به عنوان مناسبترین رویکرد برای ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی انتخاب شده است. همچنین الگوی مسکن همکارانه به عنوان الگوی انتخابی دوم و الگوی راهبرد توسعه شهری به عنوان الگوی انتخابی در شرایط هموزن بودن معیارها نیز دارای ظرفیت‌های زیادی برای ساماندهی اسکان غیررسمی در ایران هستند. 2 Nowadays, informal settlement phenomenon is in the top of the list of urban management issues in majority of big and medium sized cities of Iran. Despite of various interventions in recent decades, significant change cannot be seen. One of the most important reasons of this situation is the theoretical passivity alongside with obsolescence of informal settlements' literature in Iran, since localization of Enabling Paradigm. The main goal of the present research is to select a new pattern for betterment of informal settlements through scrutinizing new approaches toward betterment of informal settlements. Exploring different References, 42 approaches has been identified. Through Grounded Theory and applying open coding, axial coding, and central coding processes, 5 different classifications have been recognized, consisting of coverage-based, authenticity-based, dependence-based, extent-based, and nature-based classifications. the Nature-based classification which is the synonym for conceptual hierarchy, consisting of paradigm, theory, approach, strategy, pattern, and, plan, has been chosen as the main classification. According to research priorities which are Comprehensiveness, applicability, and repeatability, among 6 classes, pattern class has been chosen. Based on the coverage-based classification, among 15 identified patterns, 7 of them are comprehensive and subsequently opt to identify. Precisely applying the Delphi-AHP technique, based on the opinions of 24 specialists and 7 criteria, in situ upgrading has been selected as the best pattern. Also, collaborative housing as the second pattern and city Development as the suitable pattern in equiponderant condition, are worth mentioning patterns for the betterment of informal settlements in Iran. 69 86 2022/01/252022/02/132022/09/72022/11/152022/10/15 1401/7/23 2023/01/242022/09/262022/12/282023/01/282023/01/8 1401/10/18 عرفان پاکزاد erfan pakzad دانشگاه هنر اصفهان Iran e.pakzad.k@gmail.com احمد شاهیوندی Ahmad Shahivandi دانشگاه هنر اصفهان Iran a.shahivandi@aui.ac.ir کیومرث ایراندوست Kayoumars Irandoost دانشگاه کردستان Iran kau1348@yahoo.com Informal settlements Enabling Upgrading Grounded theory Delphi AHP اسکان غیررسمی توانمندسازی ارتقاءبخشی نظریه زمینه‌ای تحلیل سلسله مراتبی دلفی • Abbott, J. (2002a). An analysis of informal settlement upgrading and critique of existing methodological approaches. Habitat International, 26(3), 303–315.##• Abbott, J. (2002b). A method-based planning framework for informal settlement upgrading. Habitat International, 26(3), 317–333.##• Abbott, J., & Douglas, D.J. (2001). A methodological approach to the upgrading, in situ, of informal settlements in South Africa. Water Research Commission, Pretoria, South Africa.##• Akhmat, G., and Khan, M. M. (2011). Key interventions to solve the problems of informal abodes of the third world, due to poor infrastructure. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 19, 56-60.##• Amanda A. (2012), A disciplining method for holding standards down’: how the World Bank planned Africa's slums, Review of African Political Economy, 39:134, 590-613,##• Asian Development Bank (ADB), (2004), city development strategies to reduce poverty, ADB, Mandaluyong##• Celhay, P. and Gil, D. (2020). The function and credibility of urban slums: Evidence on informal settlements and affordable housing in Chile. Cities. 99. 102605. 10.1016/j.cities.2020.102605.##• Charmaz, K. (2006), constructing Grounded theory: A practical guide through qualitative analysis, London, Sage Publications. ##• Cities alliance (2013), Cities alliance for cities without slum: action plan for moving slum upgrading to scale, special summary edition, cities alliance. ##• Croese S, Cirolia LR, Graham N. (2016), Towards habitat III: confronting the disjuncture between global policy and local practice on Africa’s ‘challenge of slums’. Habitat Int. 53: 237–242.##• Das, A. (2016): Is innovative also effective? A critique of pro-poor shelter in South-East Asia, International Journal of Housing Policy, DOI:10.1080/14616718.2016.1248606##• Ghoneim, S.A. (2014). Slum Rehabilitation Projects: Their Sustainability and Beyond, 6th international conference: responsive urbanism in informal areas, Cairo##• Glaser, B. G., & Strauss, A. (2009). The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Aldine, New York. ##• Handcock, B., Ockleford, E. and Winderidge, K. (2009), An introduction to qualitative research, NHS. Nottingham, ##• http://fa.wikipedia.org##• Huchzermeyer, M. (1999), The Exploration of Appropriate Informal Settlement Intervention in South Africa: Contributions from a Comparison with Brazil, Ph.D. thesis, University of Cape town, Department of sociology##• Huchzermeyer, M. (2006). Informal settlement: a perpetual challenge? Juta and company, South Africa##• Hurskainen, P. (2004). Change detection of informal settlements using multitemporal aerial photographs; the case of Voi, SE-Kenya. In Proceedings of the 5th AARSE conference, Nairobi, Kenya.##• ICF, (2014), Developing a national informal settlements upgrading strategy of Philippines, available at http://www.hudcc.gov.ph/sites/default/files/styles/large/public/document/NISUS%20Final%20Report_July2014.pdf Retrieved in Dec 26, 2017##• Imparato, I., & Ruster, J. (2003). Summary of slum upgrading and participation: Lessons from Latin America. Washington, D.C.: World Bank.##• Ioannidis, C., Psaltis, C., & Potsiou, C. (2009). Towardss a strategy for control of suburban informal buildings through automatic change detection. Computers, Environment and Urban Systems, 33(1), 64-74.##• Jones, B.G. (2012), Bankable Slums’: the global politics of slum upgrading,Third World Quarterly, 33:5, 769-789, DOI: 10.1080/01436597.2012.679027##• Khalifa, M.A. (2011) Redefining slums in Egypt: Unplanned versus unsafe areas. Habitat International.35.1, 40-49.##• Khan, S.N. (2014), Qualitative research method: Grounded theory, international journal of business and management, 9(11), 224-233.##• Lombard, M. (2014), Constructing ordinary places: Place-making in urban informal settlements in Mexico, Progress in Planning, 94, 1-53.##• Majale, M. (2008), Employment creation through participatory urban planning and slum upgrading: The case of Kitale, Kenya, Habitat International, 32(2), 270-282.##• Martínez, J., Mboup, G., Sliuzas, R., & Stein, A. (2008). Trends in urban slum indicators across developing world cities, 1990-2003. Habitat International, 32, 86-108.##• Mohajan, H. (2018), Qualitative Research Methodology in Social Sciences and Related Subjects, Journal of Economic Development, Environment and People, 7, 23-48.##• Mohammed, H.K.H. (2015). Enhancing Slum Conditions in Cairo, Egypt- Indiana University of Pennsylvania.##• Nabutola, W. (2004) Upgrading Informal Settlements – Kenya: Rural & Urban”,TS 24 planning, valuation and environment, 1-16. Available at: https://www.fig.net/pub/athens/papers/ts24/TS24_2_Nabutola.pdf##• Owen, K.K. and Wong, D.W. (2013), An approach to differentiate informal settlements using spectral, texture, geomorphology and road accessibility metrics, Applied Geography 38, 107-118.##• Parikh, P., Bisaga, I., Loggia, C., Georgiadou, M.C and Ojo-Aromokudu, Judith. (2020). Barriers and opportunities for participatory environmental upgrading: Case study of Havelock informal settlement, Durban. City and Environment Interactions. 5. 100041. 10.1016/j.cacint.2020.100041.##• Patel, K. (2013), A successful slum upgrade in Durban: A case of formal change and informal continuity, habitat international 40, 211- 217##• Perlman, J. E. (2010), Favela: Four Decades of Living on the Edge in Rio de Janeiro, Oxford University, Oxford##• Poompipatpong, Chedthawut & Kengpol, Athakorn. (2013), An integrated AHP – Delphi group decision approach to weight engine’s performance and emission parameters, world congress on advances in Nano, Biomechanics, Robotics and research, Seoul. ##• Richards, R., O’leary, B., and Mutsonziwa, K. (2006). Measuring quality of life in informal settlements in South Africa. Social Indicators Research, 81, 375-388.##• Saad, O.A., Fikry, M.A. and Hasan, A.E.S, (2019), Sustainable upgrading for informal areas, Alexandria Engineering Journal, 58, 237–249. ##• Strauss, A., and Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory (2nd ed.). Thousand Oaks, London, New Delhi: Sage Publications. ##• UN Habitat, (2011). UN-HABITAT “State of the World’s Cities 2010/11: Bridging the Urban Divide.” http://www.unhabitat.org/documents/SOWC10/R1.pdf##• UN millennium project (2005). A home in the city: achieving the millennium development goals, Earth scan, London.##• UN-Habitat (2005), global housing strategy framework document, available at http://www.unesco.org/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/SHS/pdf/Workshop-Social-Inclusion_UN-Habitat.pdf, retrieved at Nov 28, 2016##• Un-Habitat. (2003). the challenge of slums: global report on human settlements 2003. Management of Environmental Quality: An International Journal, 15(3), ##• UN-Habitat. (2006), Enabling shelter strategies: Review of experience from two decades of implementation, UN-Habitat, Nairobi##• UN-habitat. (2008 a). housing the poor in Asian cities: URBANIZATION, Bangkok: UNESCAP.##• UN-habitat. (2008b). housing the poor in Asian cities: Low income housing, Bangkok: UNESCAP.##• Vassudevan, A. (2015), The makeshift city: Towardss a global geography of squatting, Progress in Human Geography, 39, 338-359##• Vidal, Ludovic Alexander., Marle, Franke & Bocquet, Jean Claude. (2011), Using a Delphi process and the Analytic Hierarchy Process (AHP) to evaluate the complexity of projects, Expert Systems with Applications 38, 5288-5405##• Wekesa, B.W., Steyn, G.S. anf Otieno, F.A.O. (2011), A review of physical and socio-economic characteristics and intervention approaches of informal settlements, Habitat International 35 (2011) 238-245.##• World bank (2015), world inclusive cities approach paper, world bank, Washington##• اسکندری، ثمین و فتح جلالی، آرمان(1389)، کنکاشی در برنامه تسهیل بهسازی زاغه ها (SUF)،مجل هفت شهر، شماره 29 و 30، 82-96##1 اسماعیل‌پور، نجما (1389). بررسی وضعیت مسکن در سکونتگاه‌های غیررسمی و ارائه راهبردهای ساماندهی آن‌ها؛ نمونه موردی محله حسن‌آباد یزد. مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، شماره 4، 95-112.##• ایراندوست، کیومرث (1389). سکونتگاه‌های غیررسمی و اسطوره حاشیه‌نشینی (چاپ دوم). تهران: انتشارات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران.##0 ایراندوست، کیومرث، علیزاده، هوشمند، خسروانیان، لیلا و دیگران (1392). گونه شناسی سکونتگاه‌های غیررسمی در شهرهای ایران مطالعه تطبیقی شهرهای سنندج و کرمانشاه. دو فصلنامه‌ی دانشگاه هنر؛ نامه معماری و شهرسازی، شماره 10، 91-104.##• پاکزاد، عرفان و سالاری، نیوشا (1396)، الفبای اسکان غیررسمی، انتشارات آزادپیما، تهران## پیشگاهی فرد، زهرا، حق پناه، احسان، کلانتری، محسن و همکاران (1390). تحلیل جغرافیایی کانون‌های جرم خیز جرائم مرتبط با مواد مخدر در شهر کرمانشاه. مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال 3، شماره 11، 75-96.##• توانگر، فاتح، قاسمی، سید رامین، رجبی گیلان، نادر و خرمی راد، حمید (1393). کلید گم شده امنیت اجتماعی در سکونتگاه های غیررسمی؛ مطالعه سکونتگاه غیررسمی دولت آباد در کرمانشاه، فصلنامه مددکاری اجتماعی، 1، 26-16.##• سازمان ائتلاف شهرها (1381)، ائتلاف برای شهرهای فاقد آلونک نشینی: برنامه عمل برای پیشبرد مرحله ای ارتقای محیط آلونک نشینی، ترجمه شهرزاد مهدوی، مجله ی هفت شهر، سال سوم، شماره 9و10، 65-77.##ا شیعه، اسماعیل، حبیبی، کیومرث و کمالی نسب، حامد (1389). الگوی شناسایی سکونتگاه‌های غیررسمی با به‌کارگیری مدل AHP در محیط GIS- نمونه شهر کرج. مجله آرمان‌شهر، شماره 4، 77-85.##4 شیعه، اسماعیل، حبیبی، کیومرث و کمالی نسب، حامد (1390). فرآیند شکل‌گیری و گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی؛ نمونه موردی- محله سهرابیه کرج. مجله مسکن و محیط روستا، شماره 133، 39-48.##• طرح و آمایش (1386). طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر کرمانشاه، خصوصیات کالبدی شهر کرمانشاه، چاپ‌نشده.##• کاویانی راد، مراد و عزیزی، سعید (1392). تبیین اسکان غیررسمی از دیدگاه عدالت محیطی (مطالعه موردی: روستای محمودآباد کرج). مجله جغرافیای انتظامی، سال 1، شماره 102،71-91.##• کلانتری محسن، مشکینی ابوالفضل، پیری عیسی، زررین کاویانی عظیم، (1398)، تحلیل ساختاری موانع توانمندسازی اجتماع محور در مناطق اسکان غیررسمی (مطالعه موردی: محله بان بارز شهر ایلام)، پژوهش و برنامه ریزی شهری، 10، 32-21##• گلدبرگ، ابی گابل. پرندگان آشیانه کرده‌اند: راهبرد طراحی در سکونتگاه‌های غیررسمی. ترجمه: شاهو کشاورزی. فصلنامه هفت شهر، شماره 23 و 24، 114-127.##• میره ای، محمد، حاتمی نژاد، حسین و خدایی، زهرا، (1390)، اسکان غیررسمی در جهان و ایران، مرکز انتشارات جهاد دانشگاهی واحد استان البرز.##• ورولین، هربرت. رؤیای بهسازی سکونتگاه‌های فرودست شهری. ترجمه: محمد وهابی (1389). فصلنامه هفت شهر، شماره 29 و 30، 67-81 ##

ارزیابی کاربرد توکوفرول (ویتامین E) در حفاظت پارچه‌های پنبه‌ای تاریخی از اکسایش رطوبت-دما با استفاده از نمونه‌های پیرشده تسریعی Application assessment of α-Tocopherol in conservation of historical cotton fabrics against hydrothermal oxidation by using accelerated-aged samples 1 1 در حوزه حفاظت و مرمت اشیاء تاریخی و فرهنگی، اهمیت آثار تاریخی پارچه‌ای بر کسی پوشیده نیست. پارچه‌های پنبه‌ای تاریخی بخاطر ساختار آلی سلولزی در معرض اکسایش خودبخودی نیز قرار دارند و حتی در محیط ایزوله نیز فرایند تخریب متوقف نخواهد شد. نگهداری آثاری چنین حساس در شرایط نامطلوب انبار موزه، تخریب را سرعت بخشیده و چنانچه بتوان روشهایی برای کاهش سرعت تخریب سلولز یافت، کمک بزرگی به حفاظتگران این حوزه در نگهداری مطلوب این آثار خواهد کرد. روند تخریب سلولز علاوه بر تغییرات بصری که حاکی از تغییرات و فعل و انفعالات شیمیایی در ساختار بسپار سلولز است، با بررسی خواص فیزیکی و مکانیکی سلولز نیز قابل ردیابی است موضوع استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها در حفاظت مواد از اکسایش در بسیاری از صنایع همچون صنایع نساجی، شیمیایی، پلیمر، غذایی و دارویی مطرح بوده و پژوهشگران به بررسی تأثیر مواد مختلف در کاهش روند اکسایش و تخریب کالاهای صنایع بیان شده، اقدام می نمایند. با توجه به کاربرد گسترده توکوفرول(ویتامین E) در زمینه‌های نساجی، پلیمر غذایی و دارویی، در این پژوهش، کوشش شد با بررسی معایب و مزایای این ماده آنتی‌اکسیدان در حفاظت آثار پارچه‌ای پنبه‌ای تاریخی، مناسبت آن مورد ارزیابی قرار گیرد. در راستای دستیابی به این هدف، لازم است اثربخشی آن در کاهش سرعت اکسایش سلولز با گذشت زمان و تأثیرات تخریبی آن در پارچه‌های پنبه‌ای ارزیابی شود. روش پژوهش براساس تحلیلی- مقایسه‌ای و شیوه گردآوری دادهها از طریق آزمایشهای مربوطه نظیر تهیه طیف مادون قرمز- انعکاس کلی تضعیف‌شده، تعیین میزان مقاومت کششی، رنگسنجی و pH بوده‌است. مراحل انجام این پژوهش بدین گونه بود که پارچه‌های پنبه‌ای پیرسازی شده با غلظتهای مختلفی از توکوفرول تیمار شدند و قبل و بعد از پیرسازی تسریعی مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن است که ماده مذکور تأثیر تخریبی بر سلولز نداشته و برای استفاده به عنوان آنتی‌اکسیدان در پارچه‌های پنبه‌ای تاریخی قابل استفاده است. 2 the importance of textile historical works is not hidden from anyone In the field of preservation and restoration of historical and cultural objects. due to the organic structure of cellulose, Historical cotton fabrics are exposed to spontaneous oxidation and the degradation process will not stop even in an isolated environment. Keeping such sensitive works in the unfavorable conditions of the museum warehouse has accelerated the destruction, and if methods can be found to reduce the rate of deterioration of cellulose, it will be helpfull to the conservators in the proper preservation of these works. In addition to the visual changes that indicate changes and chemical interactions in the structure of the cellulose polymer, the process of cellulose deterioration can also be traced by examining the physical and mechanical properties of cellulose. The topic of using antioxidants to protect materials from oxidation has been discussed in many industries such as textile, chemical, polymer, food and pharmaceutical industries, and researchers are investigating the effect of different materials in reducing the process of oxidation and decay of the goods of the mentioned industries. Considering the wide application of tocopherol (vitamin E) in the fields of textile, food polymer and medicine, in this research, it was tried to evaluate its suitability by examining the advantages and disadvantages of this antioxidant substance in the conservation of historical cotton fabrics. To reach such an aim, it is necessary to evaluate its effectiveness in reducing the rate of cellulose oxidation over time and its destructive effects in cotton fabrics. The method of this research is based on comparative-analytic and the data has been gathered via relevant experiments such as ATR-FTIR, colorimetery,tensile strength and pH. the aged cotton textiles are treated by the different concentration of vitamin E, and they are examined before and after accelerated aging. The results indicate that the mentioned substance has no detrimental effect on cellulose and can be useable as an antioxidant in conservational processes of historical cotton fabrics. 87 102 2022/01/252022/02/132022/09/72022/11/152022/10/152022/10/19 1401/7/27 2023/01/242022/09/262022/12/282023/01/282023/01/82022/12/17 1401/9/26 دلوان قبادی Mehri Ghobadi دانشگاه هنر اصفهان Iran delvanqobadi@gmail.com مهرناز آزادی بویاغچی Mehrnaz Azadi Boyaghchi دانشگاه هنر اصفهان Iran mehrnaz_azadi@yahoo.com مجید مرتضوی Majid Mortazavi دانشگاه صنعتی اصفهان Iran mortaza@iut.ac.ir محسن محمدی آچاچلویی Mohsen Mohammadi Achachluei دانشگاه هنر اصفهان Iran m_mohammadi912@yahoo.com Conservation Restoration Antioxidant Vitamin E Tocopherol Cotton حفاظت مرمت آنتی‌اکسیدان ویتامین E توکوفرول پنبه - - Abidi, N., Cabrales, L., & Haigler, C. H. (2014). Changes in the cell wall and cellulose content of developing cotton fibers investigated by FTIR spectroscopy. Carbohydrate Polymers100, Article in press, Accepted 24 January 2013].##- Bangee, O. D., Wilson, V. H., East, G. C., & Holme, I. (1995). Antioxidant-induced yellowing of textiles. Polymer Degradation and Stability, 50, 313-317.##- Becker, M. A., Hersh, S. P., & Tucker, P. A. (1989). The Stabilization of Silk to Light and Heat-Screening of Stabilizers. S. H. Zeronian, & H. L. Needles, Historic Textile and paper materials II:conservation and characterization. (pp 94-107). Washington, DC: American Chemical Society.##- Bell, J. A., & Cary, R. T. (1993), March. The effectiveness of selected barrier fabrics in minimizing the light-induced colour change of textile objects in storage. Journal of Consumer Studies & Home Economics, 17(1), 75-85.##- Bogaard, J., & Whitmore, P. M. . (2001). Effects of Dilute Calcium Washing Treatments on Paper. Journal of the American Institute for Conservation, 40(2),105-123.##- Bradbury, J. H. (1960), 29 October. Ultrasonic degradation of wool and hair. Nature, 188, 208-208.##- Cardamone, J. M. (1989). Chapter 15: Nondestructive Evaluation of Aging in Cotton Textiles by Fourier Transform Reflection—Absorption Infrared Spectroscopy. S. H. Zeronian, & H. L. Needles (Editors), in HISTORIC TEXTILE AND PAPER MATERIALS II, ACS symposium series 410 e-book, pp 239-251, American Chemical Society (ACS).##- Chen, R., & Jakes, K. A. (2000). Characterization of Chemical and Physical Microstructure of Historic Fibers through Microchemical Reaction. J. M. Cardamone, & M. T. Baker (Editors), In Historic Textiles, Papers, and Polymers in Museums. ACS Symposium Series 779, pp 55-73. Washington, DC: American Chemical Society.##- Confortin, D. (2003). Aging of Cultural Heritage Materials: A Physico-Chemical Approach to Conservation Science, Studies on Paper, Parchment, Pigments and Dyes. PhD. University of Padua.##- Fan, Mizi, Dasong Dai, و Biao Huang(?).“Fourier Transform Infrared Spectroscopy for Natural Fibres.” section 3. Fourier Transform – Materials Analysis, www.intechopen.com/download/get/type/pdfs/id/37067. (access date: 2013/12/27)##- Feller, R. L. (1994). Accelerated Aging Photochemical and Thermal Aspects. Michigan: The Getty Conservation Institute.##- Feller, R. L., Johnston-Feller, R. M., & Bailie, C. (1986). DETERMINATION OF THE SPECIFIC RATE CONSTANT FOR THE LOSS OF A YELLOW INTERMEDIATE DURING THE FADING OF ALIZARIN LAKE. Journal of American Institute for Conservation (JAIC), 25(2),65-72.##- Head, F. S. & Lund, G. (1969). FEBRUARY). New Ultraviolet Absorbers for Improving the Stability of Cotton Cellulose to Light. JSDC, 61-65.##- Head, F. S. & Lund, G. (1973), March. New Ultraviolet Absorbers for Improving the Stability of Cotton Cellulose to Light II-Ultraviolet-absorbing Rotproofers. JSDC, 86-88.##- Jin, F., Cao, J., Kishida, H., Moriya, T & Enomoto, H.(2007). Impact of phenolic compounds on hydrothermal oxidation of cellulose. Carbohydrate Research, 342, 1129-1132.##- Johnston-Feller, R. (2001). Color Science in the Examination of Museum Objects: Nondestructive Procedures. Los Angeles: The J. Paul Getty Trust.##- Kavkler, K., Gunde-Cimerman, N., Zalar, P. & Demsˇar, A. (2011). FTIR spectroscopy of biodegraded historical textiles. Polymer Degradation and Stability, 96, 574-580.##- Koussoulou, T. (1999). Photodegradation and photostabilization of historic silks in the museum environment – evaluation of a new conservation treatment. Institute of Archaeology, 10. 75-88.##- Liu, Y. (2013). Recent Progress in Fourier Transform Infrared (FTIR) Spectroscopy Study of Compositional, Structural and Physical Attributes of Developmental Cotton Fibers. Materials. 6, 299-313.##- Martins, J. T., Cerqueira, M. A., & Vicente, A. A. (2012). Influence of a-tocopherol on physicochemical properties of chitosan-based films. Food Hydrocolloids, 27, 220-227.##- Niki, E. & Abe, K. (2019). Vitamin E: Structure, Properties and Functions. E. Niki (Editor), in Vitamin E Chemistry and Nutritional Benefits. pp 1-8. The Royal Society of Chemistry.##- Puebla, C. (2004). Axiphos GmbH. Access date: 2014/01/04.##- Reyden, V. D. (1992). Recent Scientific Research in Paper Conservation. Journal of the American Institute for Conservation (JAIC), 31,11-138.##- Ringgaard, M. G. (2002), April 5 and 6). An investigation of the effects of borohydride treatments of oxidized cellulose textiles. Strengthening the bond: science & textiles. pp 91-100. Philadelphia, Pennsylvania: North American Textile Conservation Conference.##- Sanchez-Migallon, M. P., Aranda, F. J. & Gomez-Fernandez, J. C. (1996). The interaction of alpha tocopherol with phosphatidylserine vesicles and calcium. Biochimica et Biophysica Acta, 1281, 23-30.##- Schwanninger, M., J. C. Rodrigues, H. Pereira & Hinterstoisser B. (2004). “Effects of short-time vibratory ball milling on the shape of FT-IR spectra of wood and cellulose.” Vibrational Spectroscopy, 36, 23-40.##- Smeltz, K. C. (1973), Apr. Why do white fabrics and garments turn yellow during storage in polyethylene bags and wrappings?. Textile chemist and colorist, 15(4), 17-21.##- Strlič, M. & Kolar, J. (2005). Aging and Stabilisation of Paper. Ljubljana: National and University Library.##- Wilson, H. (2012). Investigation into non-aqueous remedial conservation treatments for iron-tannate dyed organic materials. PhD.thesis. the University of Manchester.##- Wilson, W. K. & Parks, E. J. (1983). Historical Survey of Research at the National Bureau of Standards on Materials for Archival Records. Restaurator, 5, 191-241.##- Yang, Charles Q. (1991). “FT-IR Spectroscopy Study of the Ester Crosslinking Mechanism of Cotton Cellulose .” Textile Research Journal. 61, 433-440.##- Yang, C. Q. & Martin, L. K. (1994). Photo- and Thermal-Oxidation of the Nonwoven Polypropylene Fabric Studied by FT-IR Photoacoustic Spectroscopy. Journal of Applied Polymer Science, 51(3), 397-389.##- Yatagai, M. (1996), January). Dyeability of Artificially Aged Cotton Fabrics. Textile Research Journal, 66(1), 11-19.##- Yi, C. M. (2011). “EFFECT OF WASHING ON TENSILE STRENGTH OF DENIM FABRIC.” Bachelor of Arts Thesis. Hong Kong: INSTITUTE OF TEXTILES & CLOTHING, THE HONG KONG POLYTECHNIC UNIVERSITY, April.##- Yong-hua, R., Bian-xia, L. & Xiao-ning, S. (2012). “Research on the Aging of Natural Fiber Textiles.” International Conference on Biological and Biomedical Sciences (ICBBS). 9, 1-5.##- - برادران شرکاء، ا. (1400). ارزیابی تیمار آمین ممانعت شده جهت حفاظت پارچههای پشمی رنگرزی شده با روناس در برابر تخریب نوری. پایاننامه کارشناسی ارشد دانشکده حفاظت و مرمت . اصفهان: دانشگاه هنر اصفهان.##- توانا، م.، خواجه مهریزی، م.، & طباطبایی، س. (1394). بررسی تأثیر آنتیاکسیدانها بر بهبود ثبات نوری کالای پشمی رنگرزی شده با اسپرک. چهارمین همایش ملی مهندسی نساجی، پلیمر، پوشاک و طراحی پارچه و لباس (ص. 7). یزد: دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد.##- قبادی، م. (1392). ارزیابی کاربرد سدیم لوریل اتر سولفات و کوکونات فتی اسید دی اتانول آمید در شستشوی پارچه‌های پنبه‌ای تاریخی. پایان نامه کارشناسی ارشد- دانشکده حفاظت و مرمت. اصفهان: دانشگاه هنر اصفهان.##- قبادی، م.، محمدی آچاچلویی، م.، & کوچکزایی، ع. (1395). تهیه نمونه‌های پارچه پنبه‌ای پیر شده تسریعی جهت ارزیابی تخریب سلولز توسط مواد مورد استفاده در مرمت. دومین کنفرانس بین المللی مهندسی و علوم کاربردی (ص. 17). دبی: civilica code:ICEASCONF02_198.##- متین، ک. (1387). مبانی طراحی پارچه. اصفهان، ایران: ارکان دانش. ##