گونه‌شناسی و عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری معماری پل‌های تاریخی استان گیلان (با نگاهی بر پل‌های ادوار تاریخی صفویه و قاجاریه) Typology and factors affecting the formation of architecture of historical bridges in Guilan province (with a look at bridges of Safavid and Qajar historical periods) 1 1 استان گیلان به دلیل بارندگی‌ها و شرایط اقلیمی دارای پلهای متعددی از دورههای تاریخی گذشته است. هدف پژوهش، گونهشناسی و شناخت عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری پل‌های تاریخی صفویه و قاجاریه استان گیلان است. پژوهش درصدد پاسخگویی به سؤالات ذیل است؛ کدام عوامل در شکل‌گیری گونه‌های مختلف پل‌های صفویه و قاجاریه استان گیلان مؤثر بوده‌اند؟ پل‌های صفویه و قاجاریه گیلان دارای چه تفاوت‌هایی از منظر؛ سازه‌، هندسه، نوع قوس‌، مصالح و تزئینات معماری با یکدیگر هستند؟ بر این اساس در این پژوهش، ابتدا برمبنای مطالعات کتابخانه‌ای مشخصات 15 پل تاریخی عصر صفویه و قاجاریه استان گیلان جمع‌آوری و در گام بعدی برمبنای مطالعات میدانی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری پل‌ها موردبررسی و جهت انجام تحلیلهای هندسی پل‌ها از روش‌های ترسیم دستی و نرم‌افزارهای: فیماتریکس حرفه‌ای و تقسیمات طلایی آتریس استفاده گردیده است. نتایج پژوهش نشان‌دهنده آن است؛ اشتراکات مذهبی، اقتصادی، توسعه روابط سیاسی ایران با غرب و سپری نمودن اوقات فراغت شاهان صفوی عمده‌ترین عوامل شکل‌گیری پل‌های صفویه بوده است. پل‌های صفویه دارای 3 گونه مختلف؛ پل یک دهانه‌ای، دو دهانه‌ای و چهار دهانه‌ای هستند، استفاده از قوس‌پنج او هفت تند و کند، کانهپوشهای متعدد، آجرکاری برجسته، وجود فضای اتراق، پشت‌بند دایره‌ای شکل، شیب‌بندی دومرحله‌ای و فرم پایه‌ها به‌صورت مستطیل و فرم موج‌شکن‌ها به‌صورت اشکال دایره‌ای لوزی امری رایج در پل‌های صفویه گیلان هستند. مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری پل‌های قاجاری عبارت‌انداز؛ کنترل رابطه و کاهش تنش میان غرب و ایران، اقتصاد و ایجاد ارتباطات درون‌شهری و روستایی است. پل‌های قاجاری دارای 3 گونه مختلف؛ پل‌های یک دهانه‌ای، یک دهانه مرکزی و دو طاق جانبی و پل یک دهانه مرکزی و چهارطاق جانبی هستند. استفاده از قوس با ابعاد کوچک، آجرکاری عقبنشسته، شیب‌بندی یک‌طرفه و به‌کارگیری فرم دایرهای در موج‌شکن، پشت‌بندها و فرم مستطیل در پایه‌ها و عدم وجود فضای اتراق، میل راهنما و کانه‌پوش‌ها امری رایج در پل‌های قاجاری استان گیلان است. 2 Due to rainfall and climatic conditions, Guilan province owns several bridges from past historical periods. The present study investigates the typology and recognition of factors affecting the formation of Safavid and Qajar historical bridges in Guilan province. The research seeks to answer the following questions; which factors have been effective in the formation of different types of Safavid and Qajar bridges in Guilan province? What are the differences between Safavid and Qajar bridges in Guilan in terms of structure, geometry, type of arch, materials and architectural decorations? Accordingly, based on library studies, the characteristics of 15 historical bridges of Safavid and Qajar eras in Guilan province were collected and in the next step, based on field studies, the factors affecting the formation of bridges were studied. For geometric analysis of bridges, manual drawing methods, PhiMatrix Professional, and Atris golden section software have been used. The research results show that religious and economic commonalities, development of Iran's political relations with the West, and the leisure of the Safavid kings were among the main factors in the formation of the Safavid bridges. Safavid bridges have three different types; single-span, two-span and four-span bridges. The use of sharp and slight panj-o-haft arches, multiple Karbandis, prominent brickwork, presence of accommodation space, circular-shaped buttress, two-stage sloping, rectangular-shaped bases and circular and rhombus breakwaters are common in Safavid bridges of Guilan. The most important factors in the formation of Qajar bridges include controlling the relationship and reducing tensions between the West and Iran, economic goals and establishing urban and rural connections. Qajar bridges include three different types of single-span, single central span and double side arches, and single central span and four side arches. The use of small arches, backward brickwork, single-sided slope and circular form in the breakwater, buttress and rectangular form in the bases and the lack of accommodation space, Minaret and Karbandi is common in Qajar bridges of Guilan province. 1 24 2021/03/2 1399/12/12 2021/09/25 1400/7/3 سعید حسن پور لمر saeid Hasanpour Loumer دانشگاه آزاد اسلامی Iran s.hasanpuor@yahoo.com شبنم اکبری نامدار ایران سحر طوفان Sahar Toofan دانشگاه آزاد اسلامی Iran Sahar.toofan@iaut.ac.ir Bridge Guilan Province Safavid Qajar Typology پل استان گیلان صفویه قاجاریه گونه‌شناسی Abisaab, R. J. (2015). Converting Persia: Religion and power in the Safavid Empire. London: I.B. Tauris.##Ahmadi, M. P. (2012). A geometrical analysis of the Mausoleum of sheikh Zāhed-e Gīlāni. Persian Architecture and Mathematics, 391-406.##Alipour, H. (2018). The Strategic Position of the Silk Road and Its Role in the Economy of Gilan Province. KNUV, 4(58), 55-68.##Azimi, M., Hoseini, M., Ildormi, A., & Abroofarakh, M. (2013). The role of road transport in tourism industry Development (Gilan province). Singaporean Journal of Business, Economics and Management Studies, 1(11), 111-124.##Azzam, K., & Critchlow, K. (1997). The arch in Islamic architecture. Visual Islamic & Traditional Arts Dept., Prince of Wales's Institute of Architecture.##Canby, S. R. (2002). Safavid art and architecture. London, UK: British Museum Press.##Canby, S. R. (2009). Shah ʻAbbas the remaking of Iran. London, UK: The British Museum Press.##Chi, J. Y. (2015). Eye of the shah - qajar court photography and the Persian past. United States, New Jersey: Princeton University Press.##Coles, A., & Jackson, P. (1975). A windtower house in Dubai. Art and Archaeology Research Papers.##Connor, H. J. (2017). Safavid Trade during the 17th Century: Iran's Transit Economy. Middle Eastern Communities and Migrations Student Research Paper Series, 6th ser., 1-22.##Curatola, G., Scarcia, G., & Shore, M. (2007). The art and architecture of Persia. New York, USA: Abbeville Press.##Dale, S. F. (2013). The Muslim empires of the Ottomans, Safavids, and Mughals. Cambridge: Cambridge University Press.##Eskandari-Qajar, M. M. (2014). Life at the court of the early Qajar shahs = Tarikh-e ʻAzodi. Washington, DC: Mage.##Farmanfarmaian, R., & Whiting, J. (2008). War and Peace in Qajar Persia: Implications Past and Present (History and society in the Islamic world). UK: Routledge.##Fraser, J. B., Smyth, C., Radclyffe, E., & Bentley, S. (1838). A winter's journey (Tâtar,) from Constantinople to Tehran: With travels through various parts of Persia, &c. London, UK: Richard Bentley.##Gharipour, M. (2017). The historiography of Persian architecture. London, UK: Routledge.##Khafipour, H. (2018). The empires of the Near East and India: Source studies of the Safavid, Ottoman, and Mughal literate communities. New York: Columbia University Press.##Matthee, R. (1994). Anti-Ottoman politics and transit rights: The seventeenth-century trade in silk between Safavid Iran and Muscovy. Cahiers Du Monde Russe: Russie, Empire Russe, :union: Soviétique, États Indépendants, 35(4), 739-761.##Matthee, R., & Andreeva, E. (2019). RUSSIANS IN IRAN: Diplomacy and power in the qajar era and beyond. London, England: BLOOMSBURY Publishing.##Matthee, R., Floor, W., & Clawson, P. (2013). The monetary history of Iran: From the Safavids to the Qajars. London: I.B.Tauris.##Melville, C. (2021). Safavid Persia in the Age of Empires: The Idea of Iran (Vol. 10). S.l., UK: BLOOMSBURY.##Mitchell, C. P. (2011). New perspectives on Safavid Iran: Empire and society. Milton Park, Abingdon: Routledge.##Newman, A. J. (2005). Safavid Iran: Persia between the medieval and the modern. London: I.B. Tauris.##Newman, A. J. (2009). Safavid Iran rebirth of a Persian empire. London, UK: I.B. TAURIS & Co.##Pope, A. U., Ackerman, P., & Gluck, J. (1981). A survey of Persian art: From prehistoric times to the present. Ashiya (Japan), Japan: Sopa.##Rabino, H. L. (1917). Les provinces Caspiennes de la Perse: Le Guîlân. Paris, France: Ernest Leroux.##Radcliffe, R. (2019). The bridge. London: Head of Zeus.##Richard, Y., & Floor, W. M. (2019). Iran a social and political history since the Qajars. Cambridge, United Kingdom, UK: Cambridge University Press.##Rizvi, K. (2011). The Safavid dynastic shrine: Architecture, religion and power in early modern Iran. London, UK: I.B. Tauris.##Savory, R. (2007). Iran under the Safavids. Cambridge, UK: Cambridge University Press.##ابلاغیان، آناهیتا؛ آخوندی علی، علی محمد. رادمنش، فریدون، رادمنش و زارعی، حیدر (1398). بررسی روند تغییرات دما، بارندگی و رطوبت نسبی در ایران. علوم و مهندسی آبیاری، سال چهل و دوم (3)، 212- 197.##اشرف، احمد (1359). موانع تاریخی رشد سرمایه داری در ایران دوره قاجاریه. چاپ اول، تهران: زمینه.##اع‍ت‍م‍ادال‍س‍ل‍طن‍ه‌، م‍ح‍م‍دح‍س‍ن‌ ب‍ن‌ ع‍ل‍ی (1363). ‌‫المآثر و الآثار، جلد اول. چاپ اول، به کوشش ایرج افشار، تهران: امیرکبیر.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬##اع‍ت‍م‍ادال‍س‍ل‍طن‍ه‌، م‍ح‍م‍دح‍س‍ن‌ ب‍ن‌ ع‍ل‍ی (1367). تاریخ منتظم ناصری، جلد سوم. چاپ اول، به کوشش محمداسماعیل رضوانی، تهران: دنیای کتاب.##باستانی راد، حسن و احتشامی، منوچهر (1386). پل‌های ایران. چاپ اول، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.##بختیاری، امیرحسین (1392). نقشه سیاحتی استان گیلان. چاپ اول، تهران: ایران‌شناسی.##پاشنگ، مصطفی (1399). فرهنگ نام های کهن و باستان استان گیلان. چاپ اول، تهران: آرون.##پناهی، عباس (1388). چگونگی تغییر مذهب مردم گیلان از تشیع زیدی به تشیع دوازده‌امامی در عصر صفوی. شیعه شناسی، سال هفتم (26)، 106- 77.##پناهی، عباس و مرادی، انوش (1394). تحلیل دلایل روابط شاه‌تهماسب و شاه‌عباس اول با حکومت های محلی گیلان. تاریخ های محلی ایران، سال چهارم (7)، 37- 27.##پوراحمد، مجتبی (1389). هندسه در گنبد آرامگاه شیخ زاهد گیلانی: الگویی برای طراحی گنبد در کرانه جنوبی دریای خزر. هنرهای-زیبا، سال دوم (43)، 92- 83.##پوررضا، فریدون (1399). موسیقی فولکلوریک گیلان. چاپ دوم، تهران: ایران‌شناسی.##پورمحمدی املشی، نصرالله (1386). نگرشی جامعه شناختی به جنبش های روستایی گیلان در عصر مشروطه. تاریخ، سال دوم (7)، 71- 51.##پورمحمدی املشی، نصراله؛ قدیری لشکاجانی، کلثوم (1394). تأثیرات سیاسی- اجتماعی حضور روسیه در گیلان در دوره قاجار. تاریخ‌نامه ایران بعد از اسلام، سال ششم (11)، 69- 45.##پیرنیا، محمد کریم و معماریان، غلامحسین (1395). معماری ایرانی. چاپ ششم، تهران: غلامحسین معماریان.##ترکاشوند، عباس؛ جهانبخش، حیدر و کریمی نژاد، مریم (1396). بازشناسی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر شکل‌گیری هویت و خاطره جمعی در فضاهای شهری پیرامون پل‌های تاریخی. انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، سال هشتم (13)، 14- 5.##ترکمان، اسکندر بیگ (1383). تاریخ علم آرای عباسی. جلد 1. چاپ اول، تهران: امیر کبیر.##جهانی، ولی و مجتبایی ثبوتی، رقیه (1397). گزارش توصیفی- تحلیلی پل تاریخی لنگرود. چاپ اول، لنگرود: هنر زرین.##حسن‌پور لمر، سعید (1399). رویکردی تحلیلی در شناخت عوامل تأثیرگذار بر معماری و هنر عصر صفویه. چاپ اول، تبریز: گنج حضور.##حسنی، سید رحمان (1387). جایگاه برادران کوسیس و تئوفیلاکتوس در تجارت چوب میان ایران و روسیه در عصر قاجار با تکیه بر اسناد آرشیوی. گنجینه اسناد، سال هجدهم (72)، 34- 21.##خاکپور، مژگان (1384). مسکن بومی در جوامع روستایی گیلان. هنرهای زیبا، سال بیست و دوم (22)، 72- 63.##خاوری، میرزافضل الله (1380). تاریخ ذوالقرنین. جلد اول، چاپ اول، به کوشش ناصر افشارفر، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.##رابینو، یاسنت لوئی (1374). ولایات دارالمرز ایران گیلان. چاپ چهارم، ترجمه جعفر خمامی زاده، رشت: طاعتی.##رمضان، بهمن (1388). پهنه‌بندی آسایش بیوکلیماتیک انسانی استان گیلان. چشم‌انداز جغرافیایی، سال چهارم (9)، 80- 53.##رنجبر سعادت‌آبادی، عباس؛ و پورمیرزا، جمیله (1394). مطالعه‌ی هواشناختی پدیده‌ی گرمباد در استان گیلان. جغرافیا و توسعه، سال سیزدهم (40)، 90- 69.##زمرشیدی، حسین (1367). طاق و قوس در معماری ایران. چاپ اول، تهران: انتشارات کیهان.##زمرشیدی، حسین؛ صادقی حبیب‌آباد، علی (1397). آجر و هنرآجرکاری از دوران باستان تا امروز. شهر ایرانی اسلامی، سال نهم (33)، 17- 5.##سیف، احمد (1373). اقتصاد ایران در قرن نوزدهم. چاپ اول، تهران: چشمه.##شاردن، ژان (1374). سیاحت نامه. جلد دوم. ترجمه اقبال یغمایی. چاپ اول، تهران: توس.##شورمیج، محمد (1397). نقش گیلان در روابط خارجی ایران و روسیه نیمه نخست حکومت صفویه (1000- 907 ق.). تاریخ روابط خارجی، سال نوزدهم (75)، 63- 45.##شورمیج، محمد (1398). نقش عوامل اقتصادی در شکل‌گیری جنبش مشروطه گیلان (بین سال‌های 1290 تا 1327 ه ق). پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، سال سیزدهم (25)، 102- 85.##شورمیج، محمد؛ عموزاده لیچایی، افشین (1395). کارکرد سیاسی و اقتصادی گیلان در عصر صفوی تا پایان شاه‌عباس اول (907 ه - 1038 ه). چاپ اول، رشت: دانشگاه گیلان.##شهیدانی، شهاب؛ سادات اصلاحی، مهشید و شادات اصلاحی، متین (1399). بررسی و تحلیلی بر آداب و اخلاق شکار حیوانات در عصر صفویه. تاریخ نامه ایران بعد از اسلام، سال یازدهم (22)، 128- 105.##صالحی‌کاخکی، احمد؛ امامی، سید محمدامین و اصلانی، حسام (1389). فناوری معرق‌های گچی تخمه گذاری در تزیینات معماری دوره صفویه. پژوهش‌های تاریخی، سال دوم (2)، 80- 63.##صالحی‌کاخکی، احمد؛ خسروی بیژائم، فرهاد و یزدانی، ملیکا (1395). مطالعه فرمی و ساختاری کتیبه‌های نستعلیق در مساجد قاجاری اصفهان و مقایسه آن با نمونه‌های مشابه صفوی. نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، سال بیست‌ویک (4)، 76- 65.##صحرائی نژاد، نسیم؛ فربد، سارا (1395). ارزیابی کیفیات زیبایی‌شناختی منظر پل‌های عابر پیاده در فضاهای شهری تهران با رویکرد «طراحی همخوان با زمینه». پژوهش‌های منظر شهر، سال سوم (5)، 45- 35.##عطوفت شمسی، مسعود (1397). حمام‌های قدیمی و پل‌های تاریخی. چاپ سوم، تهران: جاویدان، بدرقه جاویدان.##عظیمی، ناصر (1396). تاریخ گیلان (از ورود شاه‌عباس اول به گیلان تا پایان انقلاب جنگل). چاپ اول، رشت: ایلیا.##عیسی زاده، طاهر (1381). پل خشتی لاهیجان. چاپ اول، لاهیجان: عیسی زاده.##غفاری فرد، عباسقلی (1387). خاستگاه نیاکان شیخ زاهد و محل کنونی آرامگاه او. پژوهش‌نامه تاریخ، سال سوم (12)، 81- 65.##فریزر، جیمز بیلی (1364). سفرنامه های فریزر معروف به سفر زمستانی: از مرز ایران تا تهران و دیگر شهرهای ایران. چاپ اول، تهران: توس.##قاسمی احمدسرایی، سینا (1397). تحلیل و طراحی پل در CSI BRIDGE: تشریح اجزای سازه‌ای پل، بارگذاری پل‌ها و عملکرد انواع عرشه های پل، مدلسازی. چاپ سوم، تهران: نوآور.##قاسمی سیچانی، مریم و معماریان، غلامحسین (1389). گونه‌شناسی خانه دوره قاجار در اصفهان. هویت شهر، سال پنجم (7)، 94- 87.##قبادیان، وحید (1397). بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران. چاپ دهم، تهران: دانشگاه تهران.##کاظم بیکی، محمدعلی (1385). مردم، علما و توسعه در عصر قاجاریه: راه گیلان. جستارهای تاریخی (فرهنگ) (ویژه تاریخ)، سال نوزدهم (4)، 142- 91.##کشاورز، کریم (1394). گیلان. چاپ اول، رشت: فرهنگ ایلیا.##کیانی، محمد یوسف (1398). معماری ایرانی (دوره اسلامی). چاپ چهاردهم، تهران: سازمان سمت.##لوفت، پاول (1381). ایران در عهد شاه‌عباس دوم. ترجمه کیکاووس جهانداری. چاپ اول، تهران: وزارت امور خارجه.##مختاریان، حبیبه؛ بینشی فر، فاطمه (1395). اوضاع مذهبی گیلان در دوره صفویه. پارسه، سال شانزدهم (26)، 168- 147.##مفتون دنبلی، عبدالرزاق (1241 هجری قمری). المآثر السلطانیه. چاپ اول، ترجمه محمد سید ابوزید، تبریز: سنگی.##ملکی دیزبنی، نصیبه (1395). ”پژوهشی بر پل‌های دوره اسلامی شرق گیلان (حوضه آبریز سفیدرود و پل رود“. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، معماری، دانشگاه مازندران.##منجم، جلال الدین (1366). تاریخ عباسی یا روزنامه ملاجلال. چاپ اول، تهران: وحید.##مهدوی لاهیجانی، مهدی (1394). جغرافیای گیلان. چاپ اول، رشت: فرهنگ ایلیا.##میرزایی، وریا؛ آقاجری، سیدهاشم (1397). سنخ شناسی جنبش‌های اجتماعی گیلان در عصر صفویه. پژوهش‌های علوم تاریخی، سال دهم (2)، 210- 191.##نراقی، احمد (1389). معراج السعاده. چاپ اول، قم: انتشارات هجرت.##نژاد ابراهیمی، احد؛ نظرزاده عنصرودی، ائلناز و نظرزاده عنصرودی، فرناز (1399). عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری معماری پل‌های تاریخی ایران در مناطق ناهموار. نشریه پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، سال دهم (26)، 118- 97.##وحید قزوینی، میرزامحمدطاهر (1383). تاریخ جهان آرای عباسی. چاپ اول، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##یوسف جمالی، محمد کریم؛ پناهی، عباس (1386). اوضاع مذهبی گیلان در عصر آل کیا. پژوهش نامه تاریخ، سال دوم (6)، 192- 153.##یوسف جمالی، محمد کریم؛ پناهی، عباس (1386). شیخ زاهد گیلانی و تأثیرش بر شیخ صفی‌الدین اردبیلی. مسکویه، سال دوم (7)، 255- 231.##یوسف جمالی، محمد کریم؛ پناهی، عباس (1387). روابط متقابل شیخ زاهد گیلانی و شیخ صفی‌الدین اردبیلی بر یکدیگر. تاریخ، سال سوم (9)، 157- 139. ##

خوانش قرآنی معنای «معماری» بر اساس آیه شریفۀ 61 هود Qur'anic reading of the meaning of "architecture" according to the Sharif verse 61 Hood 1 1 قرآن کریم کتاب راهنمای زندگی است و معماری ظرف زندگی انسان. معماری از زندگی شکل می پذیرد. مفاهیم مطرح‌شده در قرآن کریم به‌عنوان کتاب راهنمای زندگی می‌تواند به تولید مفاهیم نظری در حوزۀ معماری کمک کند. این پژوهش تحقق مفهوم واژه «عماره» در قرآن را تبیین کرده و به دنبال این پرسش است: معانی که باید در معماری باشند و از آیه مذبور می‌توان استخراج و استنباط نمود چیست و این مفاهیم چگونه می‌تواند در معماری تحقق یاید. هدف این پژوهش درک شئون گوناگون امر الهی در معماری و ارتقاء معانی معمارانۀ آن است. مبانی نظری پژوهش در ذیل مطالعات معناشناسی کلمۀ «عماره» ارائه می‌شود. از روش معناشناسی برای تبیین مؤلفه‌های معنایی واژه‌ها در عبارت «هو انشأکم من الارض واستعمرکم فیها» از آیۀ 61 هود استفاده‌شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد در نگاه زبان‌شناسی تاریخی «عَمَرَ» و «عَبَدَ» هر دو به‌جای هم به‌کاررفته است؛ بنابراین این دو واژه اشتقاق مشترک یا هم معنایی در ریشه دارند؛ بنابراین آبادانی می‌تواند جزء بندگی باشد و بندگی آبادانی همراه آورد. استعمار بر وزن استفعال، طلب عمارت است؛ یعنی خدا انسان را از زمین آفریده و از او آبادی آن را خواسته است؛ از تأمل در آیات قرآن استنباط می‌شود هرچند معماری باید ایمن باشد، «عماره» تنها به معنای ساخت کالبد فضایی نیست؛ همان‌طور که آفریدگار، زمین را مسخر انسان و مهد آرامش او قرار داده است، انسان باید بتواند معماری را بستری برای پاسخ‌گویی به نیازهای مادی و معنوی چون تفکر، عبادت و آرامش قلب قرار دهد و همان‌طور که انشاء در طی زمان صورت می‌گیرد معماری نیز باید متناسب با زمان و زمانه بالنده شود، ارتقاء یابد و بستر شکوفایی افراد را فراهم کند. نتیجۀ این پژوهش معانی معماری مستخرج از آیه را در شش بحث معماری به مثابۀ عامل زندگی بخشی به مکان، جایگاه به آرامش رسیدن انسان، مکان رشد و تربیت، بستر ارتباط با آسمان و زندگی معنوی انسان، نقش معمار به عنوان خلیفه الله و تجلی پروردگار در مکان زندگی انسان مطرح و تببین می‌کند که استعمار فی الارض باعث جهت گیری انسان به سمت خدا، طلب مغفرت الهی و آمادگی برای جلب رحمت خداوند می‌شود. 2 The Holy Quran is the guidebook of life and the architecture is the container of human life. The Architecture take shapes of life.The concepts outlined in the Holy Quran as a guide to life can help to produce theoretical concepts in the field of architecture. This study explores the realization of the concept of the word "Eimara" in the Quran and seeks to ask: what are the meanings of architecture and what can be deduced from the above verse and how can these concepts be realized in architecture. The purpose of this study is to understand the various facets of the divine in architecture and to promote its architectural meanings. Theoretical foundations of the research are presented in the semantic studies of the word "Eimara". The semantic method is used to explain the semantic components of the words in the phrase " He has produced you from the earth and settled you in it " in verse 61 of the hood: "And to Thamud [We sent] their brother Salih. He said, "O my people,worship Allah; you have no deity other than Him. He has produced you from the earth and settled you in it, so ask forgiveness of Him and then repent to Him. Indeed, my Lord is near and responsive" The results of this study show that in the historical linguistics of "Amara" and chr('39')Abadachr('39') both have been used interchangeably; therefore, the two words have a common or semantic derivation at the root, therefore prosperity can be a part of thraldom and also thraldom can cause prosperity. “Istiemar” over the weight of "Istafeal" demands the building; that is, God created man from the earth and asked him to build it; it is inferred from the reflection in the Quranic verses that although architecture must be safe, "building" does not just mean building a spatial body; That the Creator has placed the earth in control of man and the cradle of his peace, man must be able to accommodate architecture to meet the material and spiritual needs such as thinking, worship, and peace of heart, and architecture must fit as time goes on. That the Creator has placed the earth in control of man and the cradle of his peace,man must be able to accommodate architecture to meet the material and spiritual needs such as thinking, worship, and peace of heart, and architecture must fit as time goes on. To grow with time and time,to grow and provide a platform for people to flourish.The result of this study highlights the semantic architecture of the verse in six architectural discussions as the factor of living in a place, the place for human relaxation, the place of growth and training, the context of the heaven and human spiritual life, the architectchr('39')s role as the caliph of Allah and the manifestation of God. In the place of human life, he points out that“Istiemar”on earth leads to a human orientation towards God, a desire for divine forgiveness, and a readiness to receive Godchr('39')s mercy 25 40 2021/03/22020/11/1 1399/8/11 2021/09/252021/10/4 1400/7/12 سیما خالقیان Sima Khaleghian دانشگاه هنر اصفهان Iran sima.khaleghian@yahoo.com مهدی مطیع Mahdi Motia دانشگاه اصفهان Iran mahdimotia@gmail.com مهدی سعدوندی Mahdi Saadvandi دانشگاه هنر اصفهان Iran m.saedvandi@aui.ac.ir Qur'anic reading architecture semantics of architecture خوانش قرآنی معماری معناشناسی عماره  The Holy Quran. 1415. Translated by: Mohammad Mehdi Fooladvand, Tehran, Dar al-Quran Al-Karim, first edition.## Ibn Fars Ahmad. 1429 AH. Dictionary of language standards, Beirut, Dar Alehya of Arab heritage.## Ibn Mansour Mohammed bin Makram. 1414 AH. Sansar Al Arab, Beirut, Dar Sadr, third edition.## Isotso Toshihiko. 2009. God and Man in the Quran, Ahmad Aram Translation, Tehran, Publication Corporation, Sixth Edition.## Poostindooz, Mohammad Mehdi. 1995. Root concepts in development and architecture. Proceedings of the Iranian Congress of Architecture and Urban History, Volume I. National Heritage Organization.## Interpretations of the Quran (Qureshi, Ayat, Safi Alishah, Divine Qomshai, Nasafi, Ja'fari, Rezai, Boroujerdi, etc.). Comprehensive elaborate.## Jeffrey, Arthur. 1993. Vocabulary involved in the Holy Quran. Translated by Fereydoon Badrai. Tehran: Tus publishing .## Hojjat, Mehdi. 2001. Cultural Heritage in Iran Policies for an Islamic Country. Tehran: National Heritage Organization.## Khosrow Hosseini, Seyed Gholamreza. 1996. Translation and research of the singularities of the Qur'anic word, Tehran, Mortazavi.## Khorsandi, Mahdieh. 2016. Symbols of Cosmic Verses in the Holy Quran. Master thesis.## Dehkhoda Ali Akbar. 1994. Dictionary of Dehkhoda, Tehran, University of Tehran, first edition.## Raghab Isfahani Hossein bin Mohammad. 1412 AH Al-Mufratat al-Qarib al-Qur'an, Damascus, Dar al-Alam al-Dar al-Shami, First Edition.## Sadr al-Mutallah, Muhammad ibn Ibrahim. 1987. Interpretation of al-Qur'an al-Karim (Sadra), Qom, Awake, Second Edition.## Safavi, Cyrus. 2006. Introduction to Semantics, Tehran, Pejvak Keyvan, First Edition.## ___________,2000. An Introduction to Semantics, Tehran, Islamic Propagation Organization of the Arts, First Edition.## ___________,2003. Applied Semantics, Tehran, Hamshahri, First Edition.## Tabatabai Mohammad Hussein. 1417 AH Al-Mizan al-Tafsir al-Qur'an, Qom, Islamic Publications Office, Qom lecturers.## ___________, 1995. Translated by Tafsir al-Mizan, translated by Seyyed Mohammad Bagher Mousavi Hamedani, Qom, Islamic Publications Office; Teachers of the Seminary.## Tabarsi Fazel ibn Hassan, 1998. Interpretation of Communities, Tehran, University of Tehran.## ___________,1993. The Al-Bayyan Assembly on the Interpretation of the Qur'an, Tehran, Nasser Khosro, Third Edition.## Fakhr al-Din's Tarihi. 1996. Majma o Al-Bahrain, Researcher: Seyyed Ahmad Hosseini, Tehran, Mortazavi, Third Edition.## Adel Sabzevari Mahmoud. 2004. Dictionary of the Holy Quran (6c), Tehran, Third edition.## Fari Abu al-Karia Yahya bin Ziyad, The Meaning of Al-Qur'an, Egypt, Dar al-Masriyyah Laletlif, and Translated, Second Edition.## Farahidi Khalil bin Ahmad. 1410 AH Al-Ain Book, Qom, Hijrat. Second Edition.## Qasemi, Elham. 2014. Realization of the Qur'anic concept of "Justice" in urban space. Islamic Architecture Research. Number 3.## Qureshi Ali Akbar. 1412 AH. The Qur'an's Qamus, Tehran, The Islamic Book of Islam, Sixth edition.## Qayyumi Bidhendi, Mehrdad; Danaifar, Motahareh. 2016. The Concept of Architecture in the Transition from the Sassanid Period to the Islamic Period, An Introduction to the Conceptual History of Iranian Architecture. Iranian Journal of Architectural Studies## Motia, Mehdi. 2008. The Semantics of Beauty in the Holy Quran. PhD Thesis. Imam Sadegh University.## Makarem Shirazi, Nasser and others. 2001. Nemoone Interpretation. Tehran: Dar Al-ketab al-Islamiyah.## Mousavi, Seyed Alireza. 2015. Pure Sufism, Surat al-Fater Interpretation. Zekr Al-Qulab Publications.## Author of the 4th or 5th century. Lesan al-Tanzil (the language of the Qur'an) including vocabulary. Scientific and cultural publication.## Nasif Azizuddin. 1983. Al-Insan al-Kamal's book, Corrected by: Marijan Producer, Tehran, Iranian Language and Culture.## Nickelson Reynolds, Islamic Sufism and Man's Relation to God, Translated by Mohammad Reza Shafi'i Kadkani, Tehran, Sokhan.## Vasiq, Behzad; Pashootenizadeh, Azadeh-Bamanian, Mohammad Reza. 2009. Location and Housing in the Perspective of Islam.Journal of Interdisciplinary Research on Quran. Number 3.##قرآن کریم. 1415. مترجم: محمدمهدی فولادوند، تهران، دارالقرآن الکریم، چاپ اول.##ابن فارس احمد. 1429ق. معجم مقاییس اللغه، بیروت، دار احیاء التراث العربی.##ابن منظور محمد بن مکرم. 1414ق. لسان العرب، بیروت، دار صادر، چاپ سوم‌.##ایزوتسو توشیهیکو. 1388. خدا و انسان در قرآن، ترجمه احمدآرام، تهران، شرکت سهامی انتشار،چاپ ششم.##پوستین دوز، محمدمهدی. 1374. مفاهیم ریشه‌ای در آبادانی و معماری. مجموعه مقالات کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، جلد اول . سازمان میراث فرهنگی کشور .##تفاسیر قرآن (قرشی، آیتی، صفی علیشاه، الهی قمشه‌ای، نسفی، جعفری، رضایی، بروجردی و ... ). جامع التفاسیر.##جفری، آرتور. 1372. واژگان دخیل در قرآن مجید. ترجمۀ فریدون بدره‌ای. تهران: نشرتوس.##حجت، مهدی. 1380. میراث فرهنگی در ایران سیاستها برای یک کشور اسلامی. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.##خسروی حسینی، سید غلامرضا. 1375. ترجمه وتحقیق مفردات الفاظ قرآن، تهران، مرتضوی.##خورسندی، مهدیه. 1395. نمادشناسی آیات کیهانی در قرآن کریم. پایان نامه کارشناسی ارشد.##دهخدا علی اکبر. 1373. لغت نامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران، چاپ اول.##راغب اصفهانی حسین بن محمد. 1412ق. المفردات فی غریب القرآن، دمشق، دارالعلم الدارالشامیه، چاپ اول.##صدرالمتالهین، محمد بن ابراهیم. 1366. تفسیر القرآن الکریم(صدرا)، قم، بیدار، چاپ دوم.##صفوی کورش. 1385. آشنایی با معناشناسی، تهران، پژواک کیوان، چاپ اول.## ــــــــــــ، 1379. درآمدی بر معناشناسی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی حوزه هنری، چاپ اول.## ــــــــــــ، 1382. معنی شناسی کاربردی، تهران، همشهری، چاپ اول.##طباطبایی محمد حسین. 1417 ق. المیزان فی تفسیر القرآن، قم‌، دفتر انتشارات اسلامی جامعه‌ی مدرسین حوزه علمیه قم.## ــــــــــــــــــــ، 1374. ترجمه تفسیر المیزان، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی ، قم، ‌دفتر انتشارات اسلامی جامعه‌ی مدرسین حوزه علمیه.##طبرسی فضل بن حسن، 1377. تفسیر جوامع الجامع، تهران، دانشگاه تهران.## ــــــــــــــــــ ، 1372. ‌مجمع البیان فی تفسیر القرآن‌، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم.##طریحی فخر الدین. 1375. ‌مجمع البحرین‌، محقق: سید احمد حسینی، ‌تهران، مرتضوی‌، چاپ سوم.##عادل سبزواری محمود. 1383. لغتنامه قرآن کریم (6ج)، تهران، ثالث.##فراء ابوزکریا یحیی بن زیاد، معانی القرآن، مصر، دارالمصریه للتألیف و الترجمه، چاپ دوم‌، بی تا.##فراهیدی خلیل بن احمد. 1410 ق. کتاب العین، قم، هجرت چاپ دوم‌.##قاسمی، الهام. 1393. تحقق مفهوم قرآنی «قسط» در فضای شهری. پژوهش‌های معماری اسلامی. شماره 3.##قرشی علی اکبر. 1371. قاموس قرآن، تهران دار الکتب الإسلامیه، چاپ: ششم‌.##قیومی بیدهندی، مهرداد؛ دانایی فر، مطهره. 1395. مفهوم معماری در برهۀ گذار از دورۀ ساسانیان به دوران اسلامی، درآمدی بر تاریخ مفهومی معماری ایران. مجله مطالعات معماری ایران##مطیع، مهدی. 1387. معناشناسی زیبایی در قرآن کریم. پایان نامه دکتری. دانشگاه امام صادق. ##مکارم شیرازی، ناصر و دیگران. 1380. تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه. ##موسوی، سید علیرضا. 1394. سفرواژه پاک، تفسیر سوره فاطر. انتشارات ذکری القلوب. ##مؤلف قرن 4 یا 5. لسان التنزیل (زبان قرآن) به انضمام فرهنگ لغات. نشر علمی و فرهنگی.##نسفی عزیز الدین. 1362. کتاب الانسان الکامل، تصحیح: ماریژان مولد، تهران، زبان و فرهنگ ایران.##نیکلسون رینولد، تصوف اسلامی و رابطه انسان با خدا، ترجمه محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران، سخن، بی تا.##وثیق، بهزاد؛ پشوتنی‌زاده، آزاده؛ بمانیان، محمدرضا. 1388. مکان و مسکن در منظر اسلام. فصلنامه تخصصی پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در قرآن کریم. شماره 3. ##

معیارهای حفاظت و مرمت دیوارنگاره‌های ‌بوم‌پارچه در ایران The study of canvas-marouflaged murals Conservation and restoration criteria in Iran 1 1 چکیده تمامی مراحل حفاظت از آثار تاریخی باید طبق معیارهایی انجام پذیرد که این معیارها در واقع جداکنندۀ صحیح از ناصحیح هستند. برخی از معیارها صورت کلی دارند و برای همۀ گونه‌های آثار تاریخی لحاظ می‌شوند و برخی از آن‌ها اینطور نیستند و گاهی لازم است این معیارها متناسب با ویژگیها و شرایط اثر تعبیر و تفسیر شوند. در این راستا، پرسش پژوهش به این صورت مطرح میشود: جهت حفاظت از دیوارنگارههای بومپارچه در ایران چه معیارهای بنیادین(با چه تعبیر و تفسیری) میتوان مطرح نمود؟ لذا در این پژوهش سعی شده است با مرور منشورها، دستورالعمل‌ها و نظریّه‌های بینالمللی و همچنین بررسی تجربه‌های حفاظت و مرمّت دیوارنگاره‌های بوم‌پارچه در خارج از ایران، معیارهای بنیادین حفاظت از دیوارنگارههای بومپارچه تبیین گردد تا بتوان با تکیه بر آن، مداخلههای صحیحی بر روی دیوارنگارههای بومپارچه انجام داد. همچنین با توجه به معیارهای پیشنهاد شده با تفسیری متناسب با ویژگیهای دیوارنگارههای بومپارچه، میتوان تحلیل صحیحی بر اقدامات حفاظتی و مرمتی سالها و دورههای گذشته بر روی این گونه آثار داشت. هدف از پژوهش پیشرو، تبیین معیارهای بنیادین حفاظتی دیوارنگارههای بومپارچه است. در این راستا، تحقیقی کاربردی-توسعه‌ای با روش یافته اندوزی: الف: مطالعه متون تخصصی. ب: انجام مطالعات و بررسیهای میدانی. ج: بررسی و تحلیل نتایج حاصل از مطالعۀ متون تخصصی و مطالعات میدانی؛ انجام پذیرفته است. با تکیه بر مطالعات انجام شده و همچنین تحلیل آنها، معیارهای حفاظتی دیوارنگارههای بومپارچه(شناخت اثر قبل از هرگونه مداخله، حفظ اصالت اثر، حفظ یکپارچگی اثر، توجه به ویژگی دوگانۀ دیوارنگارههای بومپارچه، نمایش صحیح اثر) ارائه شده است که برای هر کدام از آنها، مثالهایی از آثار ایران و پیشنهادهای مرتبط جهت مداخلههای مرمتی و نمایش صحیح آثار نیز ارائه شده است. آثار تاریخی در دنیا هم از نظر ماده و فن ساخت و هم از نظر ارزشهای مختلف در بستر فرهنگی خلق اثر، تنوع زیادی دارد. به این دلیل در مجامع بینالمللی در خصوص معیارهای حفاظتی فقط به کلیات پرداخته میشود. بنابراین در خصوص دیوارنگارههای بومپارچه بهصورت مشخص به ارائه و تفسیر معیارهای بنیادین پرداخته شد. 2 Abstract All stages of the Conservation of historical properties must be done according to criteria that are in fact the separator of the correct from the incorrect. Some criteria are general and apply to all types of historical artworks, and some of them can be considered more limited to some types of historical artifacts. Canvas-marouflaged murals, like other historical artworks, are no exception, and both types of Conservation criteria include this particular type of artworks (canvas-marouflaged murals). Since few specialized studies have been conducted in the field of recognizing the characteristics as well as the conservation approaches of canvas-marouflaged murals; On the other hand, for the proper Conservation and restoration of these works, accurate scientific knowledge is required, Therefore, in this study, by reviewing the international charters, guidelines and theories, as well as reviewing the experiences of Conservation and restoration of canvas-marouflaged murals in outside of Iran, some criteria have been introduced so that based on it, correct interventions on canvas-marouflaged murals can be done. Also it will be possible to make a correct analysis of the last actions that have been done in previous years and periods on such historical artworks. The aim of the present study is to achieve the essential criteria of conservation of canvas-marouflaged murals. In this regard, applied-developmental research with the method of finding: A: Study of specialized texts. B: Carrying out field studies, C: Review and analysis of the results of the study of specialized texts and field studies are done. Based on the studies have been conducted and also analyzing them, the criteria of Conservation of canvas-marouflaged murals are presented, for each of which, examples of Iranian works and related suggestions for Restoration interventions and proper display of canvas-marouflaged murals are also presented. 45 56 2021/03/22020/11/12020/07/10 1399/4/20 2021/09/252021/10/42021/09/20 1400/6/29 یاسر حمزوی Yaser Hamzavi دانشکدۀ حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Iran yaserhamzavi99@gmail.com canvas-marouflaged mural Conservation criteria Authenticity Integrity دیوارنگارۀ ‌بوم‌پارچه معیارهای بنیادین حفاظت مرمت Agrawal, O.P (1992). Paintings in the St. Aloysius Church, Mangalore. Architecture & design 9, no 5, New Dehli pp. 45-47.##Allan Winter, Charles (2013). Civic Virtues. Murals and Altarpieces, WPA Murals at Gloucester City Hall, Quincy, UK.##Bonsanti, Giorgio (2002). Theory, Methodology and practical application painting Conservation in Italy in the Twentieth Century. Early Italian paintings: approaches toConservation, edited by Patricia Shervin Garland, 2003, NewHaven, Yale University Press: pp. 82-97.##Boston public library (2014). The Sargent Murals at the Boston Public Library(History, Interpretation, Restoration), http://sargentmurals.bpl.org/site/index.html, 30/10/2014##Bradshaw, Peter; Bush, Alan (1996). Conservation of three horizontally hung paintings by Antonio Bellucci. The picture restorer, no 9, Association of British Picture Restorers, Kew, United Kingdom, pp 9-10.##Bustillo Martin y Herrera, Alejandro; Moyano, Silvina; Canakis Vassiliadis, Ana (2003). The Visitation by Fray Guillermo Butler: conservation and restoration treatment. Conserva 2003, no. 7, Santiago, Chile, pp. 37-50.##Campbell, Lorne.(1998). The Conservation of Netherlandish Painting in the fifteen and sixteen centuries. Studies in the Painting Restoration, Proceedings of a symposium held in London, London: Archetype Publications Ltd, p: 15-26.##Caple, Chris (2004). Conservation Skills, judgement, method and decision making. Routledge Taylor group, London and New York.##Carlyle, Leslie (2002). The Artist's Assistant: Oil Painting Instruction Manuals and Handbooks in Britain 1800-1900 with Reference to Selected Eighteenth-century Sources. London, Archetype publication Ltd.##Chang, Angela (2004). The materials and techniques of relief elements in John Singer Sargent’s Triumph of Religion murals, AIC, Objects Group Postprints, Volume 11, pp: 43-59.##Conti, Alessandro (1988). A History of the Restoration and Conservation of Works of Art. Helen Glanville, 2007, UK: British Library Cataloguing in Publication Data, Elsevier.##Eikema Hommes, Margaret V.; Speleers, Lidwien (2011). Nine Muses in the Oranjezaal: the painting methods of Caesar van Everdingen and Jan Lievens confronted. Studying old master Paintings Technology and Practice, Archetype Publication Ltd in association with the national Gallery, London, pp. 157-164.##English Heritage (2004). www. English-Heritage. Org.uk. (Accessed 20 May 2014).##Frame, Kate; Lees, Sophie. J (2007). Mural paintings within the Historic Royal Palaces: our approach to their continuous care. All Manner of Murals: The History, Techniques and Conservation of Secular Wall Paintings, Archetype Publications, English Heritage, the Institute of Conservation, London. PP: 69-78.##Forest, Elisabeth; Sophie Roberge and Éloise Paquette (2008). The Triumph of the Virgin by William Berczy: a Renaissance. 34 th conference and workshop, CAC-ACCR: Canadian Association for Conservation Conference, Montreal.##Froysaker, Tine; Liu, Mirjam & Thierry Ford (2011). Backing Munch - past and present attachments of Edvard Munch's monumental Aula paintings to rigid supports. In: Zeitschrift für Kunsttechnologie und Konservierung. 2: 257-272.##Gombrich, E. H (1971). The Story of Art. New York: Phaidon Publishers INC.##Hartt, Frederick (1989). Art: A History of painting sculpture architecture. Third edition, NewYork, published by Harry N. Abrams, Incorporated.##ICOMOS (1931). The Athens Charter for the Restoration of Historic Monuments. http://www.international.icomos.org/en/charters-and-texts.##ICOMOS (1964). International charter for for the conservation and restoration of monument and sites. IInd International Congress of Architects and Technicians of Historic Monuments, Venice.##ICOMOS (1972). International Symposium on the introduction of contemporary architecture into ancient groups of buildings, meeting in Budapest.##ICOMOS (1975). Congress on the European Architectural Heritage, the Declaration of Amsterdam.##ICOMOS (1981). Historic Gardens, the Florence Charter: Adopted by ICOMOS in Dec 1982.##ICOMOS (1982). Tlaxcaala Declaration on the Revitalization or Small Settlements, organized by the Mexican National Committee of ICOMOS and held in Trinidad.##ICOMOS (1994). The Nara Document on Authenticity, Japan.##ICOMOS (1996). The Declaration of San Antonio, Texas, United States of America, from the 27th to the 30th of March.##ICOMOS (1999).The Burra Charter, The Australia ICOMOS Charter for the Conservation of Places of Cultural Significance##ICOMOS (2000). Charter on The Built Vernacular Heritage. Ratified by the ICOMOS 12th General Assembly, in Mexico.##ICOMOS (2003). principles for the preservation and conservation/restoration of wall paintings, 5th and final draft for adoption at the ICOMOS General Assembly, Victoria Falls.##ICOMOS (2008). Interpretation and presentation of cultural Heritage Sites, 16th GA, Québec.##ICOMOS (2010). New Zealand Charter for the Conservation of Places of Cultural Heritage Value. New Zealand. Interprétation et présentation des sites culturels patrimoniaux.##ICOMOS Guidelines (2015). Guidelines and Recommendations for the Conservation and Maintenance of Mural Paintings in Subterranean Environments. Adopted at the UNESCO Expert Workshop on Conservation of Mural Paintings: Access, Research, Conservation, jointly organized by the World Heritage Centre and Rathgen Forschungslabor in close co-operation with the Museum für Asiatische Kunst Berlin and ICOMOS Germany.##Ilchman, Frederick (2014). Jacopo Tintoretto in Process: The Making of a Venetian Master, 1540-1560. the Graduate School of Arts and Sciences, Columbia University.##Jenkins , Sarah. Daly, Angela (2013). UCL Museums, Audience Research, Final Report.##Jokilehto, Jukka (1986). A History of Architectural Conservation. The University of York, Institute of Advanced Architectural Studies, England.##Jokilehto,Jukka. (2010). Conserving the authentic. Edited by Nicholas Stanley Price and Joseph king, ICROM.##Koller, Manfred (2005). Marouflage: historic Italian and European examples and problems in restorations. Sulle pitture murali: riflessioni, conoscenze, interventi: atti del convegno di studi, Bressanone 12-15 Luglio 2005, Scienza e beni culturali, 21, Italy, pp 11-16.##Lahoda, Tomas, Pauline Lehmann Banke and Karen-Marie Henriksen (2002). An alternative adjustable aluminum spring stretcher for a large painting. in: 13th Triennial Meeting, ICOM-CC, preprints, vol. 1, Rio de Janeiro, 22– 27, edited: Janet Bridgeland, Paris.##Larkham, P. J. (1996). Conservation and the city. London, Routledge.##Ligterink, Frank J.; Giovanna Di Pietro (2007). Canvas paintings on cold walls: relative humidity differences near the stretcher. Contributions to the Copenhagen conference: 19 - 23 November, Museum Microclimates, Edited by Tim Padfield and Karen Borchersen, Published by The National Museum of Denmark, pp. 27-38.##Mengshoel, Karen; Liu, Mirjam; Froysaker, Tine (2012). Shocking a mock-up: recreating the damages and historical treatments found in Edvard Munch`s monumental Aula painting to test materials and procedure for marouflaging a marouflage. In artists footsteps: the reconstruction of pigments and paintings: studies in honour of Renate Wouldhuysen-Keller, Archetype Publications Ltd, London: pp 129-140.##Meredith, Claire and Colleen Donaldson (2005). The Conservation and Rinstatement of the Lonsdale Frieze, Mount Stuart. in: Big Pictures: Problems and Solutions for Treating Outsized Paintings, edited by Sally Woodcock (London: Archetype Publications Ltd. pp. 22 – 32.##Monaghan, Meaghan (2010). Effects of concentration and artificial ageing on the strength and reversibility of Dynamic 208 Wallcover Adhesive. ARTC 898 Research Project Submitted to the Department of Art in conformity with the requirements for the Master of Art Conservation Degree, Queen`s University at Kingston Art Conservation Department, Ontario.##Motta, Edson; Teixeira, Claudio Valerio; Graca, Maria cristina; Carvalho, Humberto; Souza, Luiz & Calza, Cristiane. (2011). Eliseu Visconti`s monumental Marouflage wall paintings conservation, context and technical examination. ICOM-CC 16th triennial conference Lisbon 19-23 September, ICOM Committee for Conservation, Lisbon.##Ndoro, Webber; Mumma, Albert; Abungu, George (2009). Cultural heritage and the law. ICROM conservation studies.##Niell, Paul (2014). Neoclassical Architecture in Spanish Colonial America: A Negotiated Modernity. History Compass, Volume 12, Issue 3, John Wiley & Sons Ltd, p: 252-262.##O’Donnell, Patricia M (2007). International Expert Workshop on Integrity and Authenticity of World Heritage Cultural Landscapes. World Heritage Experts Meeting, 11-12 Desember, Aranjuez, Spain.##Peez, Marc (2007). The four Marouflage painting by Karl Christian Andreae (1823-1904) in the tower chamber of Sinzig Castle: examination, development plan and restoration of one painting. German diploma, Fachhochschule Koln, Cologne, Germany.##Pocobene, Gianfranco (2000). Resurrecting John Singer Sargent`s Triumph of Religion: issues and considerations for future conservation. The conservation of heritage interiors, Canadian Conservation Institute, Ottawa, pp 9-16.##Pocobene, Gianfranco (2004). The Conservation of John Singer Sargent’s Boston Public Library Murals. American Institute for Conservation of Historic & Artistic Works, Vol. 29, No. 2, pp 1-5.##Regidor Ros, Luis; Martin Rey, Susana; Garate Liombart, Ignacio; Robles de la Cruz, Cristina; Esteban Minguez, Noemi; Rodriguez, Lidia (2008). Restoration of canvas paintings preserved on the ceiling of the teatro leal in San Cristobal de la Laguna, Tenerife, Canary Islands: problems of intervention on large-format works. 17th International Meeting on Heritage Conservation: 20-22 November, Castellon, Vila-Real, Burriana, Spain, Valencia: pp 621-625.##Report of the International Expert Meeting on Integrity for Cultural Heritage (2012). 12-14 March. Al Ain, United Arab Emirates.##Roberge, Sophie; Forst, Elizabeth (2010). The Triumph of the Virgin by Wiliam Berczy: a renaissance, Journal of the Canadian Association for Conservation, 35, pp 16-28.##Schnierer, Eloise; Ellsmore, Sylvie; Schnierer, Stephan (2011). State of Indigenous cultural heritage, Watego Legal and Consulting Pty Ltd, Department of Sustainability, Environment, Water, Population and Communities.##Schwartzbaum, Paul.M (1986), Basic Principles in the Conservation of Wall Paintings, London.##Sitwell, Christiane (1998). Approach to Restoration in english Country Houses. Studies in the Painting Restoration, Proceedings of a symposium held in London, 1996, London: Archetype Publications Ltd, p: 129-138.##Spafford- Ricci, Sarah; Fraser, Tara L. (2006). Installation of a New Mural and Conservation of a Historic Mural in the Saskatchewan Legislative Building. 32nd Annual Conference &Workshop, Canadian Association for Conservation of Cultural Property, Toronto, Ontario.##Stovel, Herb (2007). Effective use of authenticity and integrity as world heritage qualiifying conditions. City & Time 2 , 3. meeting of the ICOMOS Theory Committee, Florence.##Talley, Kirby (1998). Miscreants and Hotentots: Restorers and Restoration Attitudes and Practices in Seventeenth and Eighteenth Century England. Studies in the Painting Restoration, Proceedings of a symposium held in London, 1996, London: Archetype Publications Ltd, p: 27-42.##Taniguchi, Yoko (2010). Conserving Mural Paintings as Intermediate Layers between Immovable and Movable Heritage, Case Studies from Central and East Asia.##Teri, Hensick. Kate, Olivier & Gianfranco, Pocobene(1997). Puvis de Chavanness allegorical murals in the Boston public library: history, technique and conservation. Journal of the American Institute for conservation, Vol 36, N 1, pp: 59-81.##Thomas, Anabel. (1998). Restoration or renovation, Remuneration and expectation in Renaissance acconciatura. Studies in the Painting Restoration, Proceedings of a symposium held in London, 1996, London: Archetype Publications Ltd, p: 1-14.##Tiesdell, S.; Heath, T. (1996). Revitalizing Historic Urban Quarters. Oxford, Architectural Press.##UNESCO (1962) Recommendation concerning the Safeguarding of Beauty and Character of Landscapes and Sites. http://portal.unesco.org/en ##UNESCO (1967). Final Report of the Meeting on the Preservation and Utilization of Monuments and Sites of Artistic and historical Value held in Quito, Ecuador.##UNESCO (1972). Recommendation concerning the Protection, at National Level, of the Cultural and Natural Heritage.##Vidmar, polona (2012). I Turchi Al Solito Crudeli: Images of Paolo Erizzo and the Venetian Heroines Anna Erizzo and Belisandra Maraviglia in Historiagraphy and the Visual Arts. Annales, ser, hist, social, 22, 2, p 367- 384.##Volle, Nathalie (2008). Titian and his restorers: Jupiter and Antiope, a Palimpsestic Painting. La Science au service de L`histoire de L`art et des civilisations, no 27-28, pp 21-28.##Welch Howe, Kathryn (2008). The Los Angeles Historic Resource Survey Report A Framework for a Citywide Historic Resource Survey, The Getty Conservation Institute, Los Angeles.##Wilshire Bulletin (2014). Restoration of Hugo Ballin’s Warner Murals. Restoring Wilshire Boulevard Temple, Los Anjeles conservancy. Booklet: April 27.##Wolohojian, Stephan and ahinci, Anna (2003). A Private Passion: 19th century Paintings and Drawings from the Grenville L. Winthop Collection, Harvard University. New York: Metropolitan Museum of Art.##احمدی، بابک (1389). حقیقت و زیبایی- درس‌های فلسفه هنر. چاپ نوزدهم، تهران: نشر مرکز.##برندی، چزاره (1388). نظریّه‌های مرمّت (تئوری مرمّت). ترجمه پیروز حناچی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.##حمزوی، یاسر؛ حسین احمدی؛ رسول وطن دوست، 1394. بررسی دیوارنگاره‌های بوم‌پارچه در کلیساهای ایران. پژوهش‌های ایرانشناسی، سال پنجم، شماره‌ی2: 17-32.##حمزوی، یاسر؛ رسول وطن دوست؛ حسین احمدی(1395). بررسی و شناخت ماهیت دیوارنگاره‌های بوم‌پارچه به عنوان شیوه‌ای خاص از آرایه‌های معماری اسلامی. فصلنامه‌ پژوهش‌های معماری، سال چهارم، شماره‌ی 13: 130-146. ##حمزوی، یاسر؛ رسول وطن دوست؛ حسین احمدی(1396). مطالعه‌ی دیوارنگاره‌های دوره‌ی اسلامی در ایران و منتخبی از آثار کشورهای اروپایی. دو فصلنامه‌ی علمی- تروجی پژوهش هنر، سال هفتم، شماره‌ی 13: 43-57.##ریتساریف، کا. و؛ شنکف، آ. اس (2003). اندیشه‌های اروپایی مرمّت در دهه‌های 1940-1980. ترجمه: دل‌آرام صفری و بهنام پدرام، اصفهان: نقش مانا.##سلیمانی، پروین؛ شیشه‌بری، طاهره(1396). شناسایی کتیبۀ بوم‌پارچه با تکیه‌گاه کاغذی مسجد ملا اسماعیل یزد. پژوهه باستان-سنجی، 3،(1): 65-76.##قانونی، محسن؛ حسینی، مهدی؛ فرهمند بروجنی، حمید (1391). زیباشناخت مرمّت نقّاشی. اصفهان: گلدسته.##نوبخت، محمدباقر(1392). روش تحقیق پیشرفته. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.##یوکیلهتو، یوکا (1387). تاریخ حفاظت معماری. ترجمۀ محمد حسن طالبیان و خشایار بهاری، تهران: روزنه. ##

تبیین شاخصه های تحقق پذیری معنای محیطی و پیشران های موثر بر ارتقای حس مکان در فضاهای اداری (جامعه آماری: کارمندان استان تهران) Explanation of environmental meaningfulness indicators effective measures to promote sense of place in administrative spaces (Statistical Society: Tehran province employees) 1 1 نوع بشر دارای ارتباطات گوناگونی با محیط پیرامون خود است. در قرن اخیر این موضوع و قابلیت ترجمه آن به زبان طراحی محیط و معماری، تحت عنوان حس مکان و معنای محیط مورد توجه طراحان قرار گرفته و تحقیقات بسیاری در سطوح مختلف آن صورت پذیرفته است. امروزه در گستره کاربریهای مختلف، خلاء معنامندی فضاهای اداری بیش از پیش خودنمایی میکند، در حالی که حس تعلق به فضا احساس مسؤلیت افراد را به میزان قابل توجهی افزایش داده و ضمن ایجاد رضایت شغلی در کارمندان، بهرهوری سازمان را افزایش خواهد داد. بدین جهت یکی از مهم ترین عوامل موثر بر رضایت شغلی را میتوان عوامل کالبدی و فضایی محیط کار دانست؛ فهم و احساس کارمندی که در ارتباطی درونی با محیط قرار میگیرد، با زمینه معنایی محیط پیوند خورده و یکپارچه میشود. این حس عاملی است که موجب تبدیل یک فضا به مکانی با خصوصیات حسی و رفتاری برای کارمندان میگردد. هدف اصلی در این پژوهش، پس از بررسی معنای محیطی، مفهوم حس مکان و عوامل موثر بر آن، تاثیر عوامل کالبدی و فضایی، اولویتبندی پیشرانهای موثر بر ارتقای حس مکان در فضاهای اداری بدون در نظر گرفتن شرایط موجود میباشد. در این تحقیق با استفاده از روش پیمایشی، 8 سوال اصلی و 4 سوال دموگرافی در میان 385 نفر از کارمندان استان تهران مورد بررسی قرار گرفته و میزان تاثیر گذاری هر کدام از آنها بر مطلوبیت فضای کار مشخص شده است. سپس با استفاده از رگرسیون خطی با ضریب اطمینان 95 درصد به اثبات این فرضیه پرداخته شد که «حس مکان می تواند باعث افزایش کارایی و رضایت کارمندان شود». نتایج این پژوهش آشکار ساخت از میان عوامل هشت گانه ارتقاء کیفیت کالبدی و فضایی در ادارات، سه عامل کنترل سر و صدا، سبزینگی و دما به ترتیب تاثیرگذارترین عوامل در ارتقاء حس مکان و افزایش بهرهوری کارمندان میباشند و عوامل فردی از جمله جنسیت، تحصیلات، سن و سنوات کاری در نتایج حاصله نقش مهمی را ایفا میکند. 2 Problem Statements: These days, realize the environmental meaning and promoting the sense of place in architecture has been taken into consideration. Since the sense of place is a means of subjective perception of people from their environment and feelings of low and more conscious of their environment, and office work space is interconnected with people, hence organizations need a favorable atmosphere for their functional needs to create job satisfaction in employees. Increase the organizationchr('39')s productivity. Of the most important factors affecting job satisfaction, physical and spatial factors of the workplace. That puts the person in an inner relationship with the environment so that the understanding and feel of the person is linked and integrated with the semantic context of the environment. This is a sense of a factor that transforms a space into a place with a sensory and behaviore characteristics for employees. Objective: The main purpose of this study is to investigate the environmental meaning, the concept of sense of location and factors affecting it, the impact of physical and spatial factors, prioritizing the propellants effective on promoting the sense of location in office spaces. Research Methodology: In this study, 8 main questions and 4 questions of demographic among 385 employees of Tehran province were studied and the effect of each of them on workplace desirability was determined. Results: The results of this study reveal the development of physical and spatial quality in the offices, attention to sound, vegetable and temperature in order to be more impressive. 57 72 2021/03/22020/11/12020/07/102020/11/26 1399/9/6 2021/09/252021/10/42021/09/202021/09/20 1400/6/29 زهرا فلسفی تنکابنی zahra falsafi tonekaboni ک ارشناسی ارشد معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال. Iran zahra_falsafi30@yahoo.com علیرضا کریم پور alireza karimpour استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب Iran alireza.karimpour@yahoo.com Environmental meaning Sense of place Office spaces Tehran Province employees معنای محیطی حس مکان فضاهای اداری کارمندان استان تهران 1. Harrison, S & Dourish, P. (1996). Re-Place-ing space: The roles of place and space in collaborative systems. Proc. CSCW 96. ACMM Press.##2. Hummon, D. (1992). Community Attachment: Local Sentiment & Sense of Place. Plenum, New York.##3. Lynch, K. (1981). Good City Form. MIT Press. Cambridge MA and London.##4. Okamoto, S., Nagano, H., Yamada, Y. (2012). Psychophysical Dimensions of tactile perception of textures. IEEE Transactions on Haptics, 6(1), 81-93.##5. Norberg-Schultz, Ch. (2000). Architecture: Presence, Language, and Place. Skira, Milan, Italy.##6. Relph, E. (1976). Place and placelessness, London, Pion. ##7. Relph, E. (2007). Spirit of place and sense of place in virtual realities Techne, 10(3), 17-24. ##8. Salvesen, D. (2002). the Making of Place; Research on Place & Space Website. 20 Feb. (2003), 12 Mar, Available at http://www.matr.net/print-4108.html ##9. Seamon, D & Sowers, J. (2008). Place & Placelessness, Edward Relph, Human Geography, London: Sage.##10. Shamai, Sh. (1991). Sense of place: An empirical measurement. Geoforum, vol 22, p 347-358. ##11. Steele, F. (1981). The Sense of Place, Boston. CBI Publishing Company.##12. Xu, Y. (1995). Sense of Place and Identity. Research on Place & Space Website; 20 Feb. 2003; 12 Mar 2003; http://www.eslarp.uiuc.edu/la/LA437.F95/repots/yards/main.html.##1. ال راس، ک؛ وینترزا، ا و کوپر، ک. (1379). مبانی فلسفی و روانشناختی ادراک فضا (ترجمه: آ ارباب جلفا)، تهران: نشر خاک.##2. امامقلی، عقیل؛ آیوازیان، سیمون؛ زاده محمدی، علی و اسلامی، سیدغلامرضا. (1391). روانشناسی محیط، عرصه مشترک معماری و علوم رفتاری، فصلنامه علوم رفتاری، دوره 4، شماره 14.##3. بهاروند، رزیتا؛ علیزاده، هانیه و کریمی فرد، لیلا. (1393). تاثیر فضای سبز در ایجاد حس تعلق به محیط کار، کنفرانس ملی شهرسازی، مدیریت شهری و توسعه پایدار.##4. حبیبی، رعنا سادات. (۱۳۸۷)، تصویرهای ذهنی و مفهوم مکان. مجله هنرهای زیبا، شماره ۳۵، ۵۰-39.##5. حیدری، علی اکبر و بهدادفر، نازگل. (1395). بررسی وجوه مختلف معنای مکان از دید معماران و غیر معماران. باغ نظر، سال سیزدهم، شماره 43.##6. حیدری، علی اکبر؛ تیموری، پریا و مرادیان، سلمان. (1396). ارزیابی تاثیر مقیاس مکان بر میزان دلبستگی در سه مقیاس خانه، محله و شهر بر پایه دو متغییر سن و جنسیت. فصلنامه علمی و پژوهشی مطالعات شهری، شماره 23.##7. دانشگر مقدم، گلرخ؛ بحرینی، سید حسین و عینی فر، علیرضا. (۱۳۹۰). تحلیل اجتماع پذیری محیط کالبدی متأثر از ادراک طبیعت در محیط انسان ساخت. مجله هنرهای زیبا، شماره ۴۵.##8. دهخدا، علی اکبر. (1377). لغت نامه. تهران: دانشگاه تهران.##9. سلطانی، مهرداد؛ منصوری، سید امیر و فرزین، احمد علی. (۱۳۹۱). تطبیق نقش الگو و مفاهیم مبتنی بر تجربه در فضای معماری. نشریه علمی پژوهشی باغ نظر، (۲۱): ۱۴ - ۳.##10. شولتز، نوربرگ. (۱۳۸۲). معماری، حضور، زمان و مکان (ترجمه: علیرضا احمدیان). تهران: انتشارات معمار نشر .##11. صالحی، اسماعیل. (۱۳۸۷). آسایش بصری. نشر تهران.##12. غلامی، فارس و مرادخانی، ایوب. (1391). حس مکان. کنفرانس بین المللی عمران، معماری و شهرسازی ایران معاصر.##13. فروزنده، علی و مطلبی، قاسم. (1390). مفهوم حس تعلق به مکان و عوامل تشکیل دهنده آن. مجله هویت شهر، دوره 5، شماره 8، صفحه 27-37.##14. فلاحت، محمد صادق. (1385). مفهوم حس مکان و عوامل شکل دهنده آن. نشریه هنرهای زیبا، شماره26. ##15.کاشی، حسین و ناصر، بنیادی. ( ۱۳۹2). تبیین مدل هویت مکان-حس مکان و بررسی عناصر و ابعاد مختلف آن (نمونه موردی: پیاده راه شهر ری). نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره ۴۱۸، شماره ۳۰. ##16.کاظمی، پوریا. (1392). تأثیر انعطاف پذیری بر ایجاد حس تعلق در طراحی داخلی فضاهای اداری. سومین همایش ملی معماری داخلی و دکوراسیون. ##17.کلالی، پریسا و مدیری، آتوسا. (1391). تبیین نقش مؤلفه معنادر فرایند شکل گیری حس مکان. نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره ۱۷، شماره۲.##18.کورمن، آبراهام. (۱۳۷۰). روانشناسی صنعتی و سازمانی (ترجمه: حسین شکر کن). تهران: انتشارات رشید. ##19. گلابچی، محمود؛ یوسفی، سعید و فروزانفر، منا. (1391). اولویت بندی نقش عوامل فیزیکی و معماری محیط کار در ارتقای عملکرد پرسنل سازمان های پروژه محور. سومین کنفرانس بین المللی صنعت احداث.##20. گنجی، حمزه. (1381). روانشناختی و رنگ ها (ترجمه: منیرو روانی پور). تهران: انتشارات یادواره.##21. لشنی، میلاد؛ فروتن، منوچهر. (2018). معنای محیط در روانشناسی محیط از دیدگاه مختلف. کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام ایران - تبریز (پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی۲۰۱۸).##22. لنگ، جان. (۱۳۸۸). آفرینش نظریه معماری (نقش علوم رفتاری در طراحی محیط (ترجمه: علیرضا عینی فر). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##23. لینچ، کوین. (۱۳۷۲). سیمای شهر (ترجمه: دکتر منوچهر مزینی). تهران:انتشارات دانشگاه تهران.##24. مرتضوی، شهرناز. (1380). روانشناسی محیط. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##25. مطلبی، قاسم. (1380). روانشناسی محیطی دانشی نو در خدمت معماری و طراحی شهری. نشریه علمی پژوهشی هنر های زیبا، شماره 10.##26. مقدمی پور، مرتضی. (۱۳۷۸). روانشناسی کار. تهران: انتشارات سیما. ##27. منصوری، بهروز و نوری، طاهره. (1393). نقش گیاهان سبز در کیفیت فضای داخلی ساختمان های اداری. دومین همایش ملی معماری، عمران و محیط زیست شهری محل برگزاری: همدان دانشکده شهید مفتح.##28. میرغلامی، مرتضی و آیشم، معصومه. (1395). مدل مفهومی ارزیابی حس مکان براساس مؤلفه های کالبدی، ادراکی،عملکردی و اجتماعی (مطالعه موردی: خیابان امام ارومیه). فصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات شهری، شماره 19. ##29. نامداری، محمدرضا و کرباسی، عاطفه. (1396). بررسی رابطه بین دید به بیرون اتاق ها و پیکربندی فضاهای اداری بر رضایتمندی کارمندان از مطلوبیت این فضاها، نمونه مورد مطالعه: ساختمان شهرداری منطقه 1 شهرداری تهران. صفه، دوره27، شماره 79، صفحات 19-35.##30. نقدی ویشه، میترا و عبدلرضایی، علیرضا. (1397). تبسم طبیعت در معماری ادارات معاصر. کنفرانس عمران،معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام ایران ـ تبریز (پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی 2018). ##31. نقی‌زاده، محمد. (1379). رابطه هویت سنت معماری ایرانی با مدرنیسم و نوگرایی. مجله هنرهای زیبا. شماره 7. ##

سنجش شاخص‌های طراحی محورهای فرهنگی؛ از منظر گردشگری خلاق با هدف بازآفرینی فرهنگ- مبنا در بافت تاریخی اصفهان Measuring the design characteristics of cultural axes; From the perspective of creative tourism aimed at recreating culture-based in the historical context of Isfahan 1 1 فرسودگی تدریجی بافتهای تاریخی ایران مجریان، طراحان و مردم را ملزم به استفاده از رویکردهای احیاء و بازآفرینی کرده است. ترکیب بازآفرینی با گردشگری خلاق و فرهنگ درآمد تضمین شدهایی در طولانی مدت برای احیاء به ارمغان میآورد. شناخت پارادیمها و اصول مشترک بین دو رویکرد با تاکید داشتن بر زمینهی فرهنگی در فضاهای شهری مانند محورهای فرهنگی حائز اهمیت است. هدف پژوهش سنجش اثرشاخصهای مشترک دو رویکرد در خیابانها و محورهای فرهنگی موجود در بافتهای تاریخی اصفهان است. به همین منظور دو سوال اساسی مطرح میشود؛ شاخصهای موثر از منظر رویکرد گردشگری خلاق در جهت بازآفرینی بافت تاریخی شهر اصفهان از طریق محورهای شهری کدام است؟ و دیگر آنکه چه شاخصهایی بیشترین و کمترین وزن را در محورهای فرهنگی- گردشگری اجرا شده به خود اختصاص دادهاند؟ غایت تحقیق کاربردی است. دادههای پژوهش حاصل از مطالعات اکتشافی و کتابخانهایی است. توصیف دادهها از طریق مطالعات کیفی است و تحلیل آن بر اساس روشهای کیفی است. نوع پژوهش کیفی است و شامل روشهایی مانند مصاحبه و تحلیل کیفی اسناد است و نتیجه به صورت کیفی ارائه گشته است. دستاوردهای پژوش نشان میدهد که همافزایی گردشگری خلاق در اشکال سخت افزار خلاق، نرم افزار خلاق، سازمانهای خلاق با استراتژیهای بازآفرینی فرهنگ- مبنا مانند گردشگری، رویداد مداری، برند سازی میتواند متضمن احیای بافت تاریخی در طولانی مدت شود. پدیدار شدن اثر هم افزائی این دو رویکرد در فضایهای شهری را میتوان در خیابانها و محورهای فرهنگی جستوجو کرد و فرهنگ نیز به عنوان موتور محرکهی توسعه در فضاهای شهری عمل میکند. چهل شاخص برای سنجش کیفیت محورهای فرهنگی در چهار بعد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی استخراج شده است. بر اساس یافتهها، سنجش اثر هر شاخص به صورت کیفی با تاکید بر فرهنگ نشان داد که بعد اجتماعی و اقتصادی از ضعفهای آشکارتری نسبت به دو بعد کالبدی و زیست محیطی برخوردار است. 2 The gradual exhaustion of Iranian historical contexts has forced anchors, designers, and people to use regenerative and recreational approaches. Combining recreation with creative tourism and a long-term guaranteed income culture will bring about a resurgence. Understanding the paradigms and principles between the two approaches is important with an emphasis on the cultural context in urban spaces such as cultural axes. The purpose of this study is to evaluate the effect of common approaches of the two approaches on the streets and cultural axis in Isfahan historical contexts. For this purpose, two basic questions are raised: what are the effective indicators from the perspective of creative tourism approach to recreate the historical texture of Isfahan city through urban axes? And what other indicators have the highest and lowest weight in the cultural-tourism axes implemented? The bottom line is applied research. Research data comes from exploratory and library studies. The data are described through qualitative studies and their analysis is based on qualitative methods. The type of research is qualitative and involves methods such as interviewing and qualitative analysis of documents and the results are qualitative. Achievements demonstrate that the synergy of creative tourism in the forms of creative hardware, creative software, creative organizations with culture-based strategies of recreation, such as tourism, orbital event, branding can bring about a revival of the context. Become a long-term history. The emergence of the synergistic effect of these two approaches in urban spaces can be traced through the streets and through cultural centers, and culture also acts as a driving force for development in urban spaces. Forty indicators have been extracted to measure the quality of cultural axes in four physical, social, economic and environmental dimensions. Based on the findings, the evaluation of the effect of each indicator qualitatively with an emphasis on culture showed that the social and economic dimension had more obvious weaknesses than both physical and environmental dimensions. 73 84 2021/03/22020/11/12020/07/102020/11/262020/03/20 1399/1/1 2021/09/252021/10/42021/09/202021/09/202021/10/2 1400/7/10 شیما صادقی shima sadeghi دانشگاه تربیت مدرس Iran shimasadeghi1372@gmail.com محمدرضا پورجعفر Mohammad Reza Pourjafar دانشگاه تربیت مدرس Iran pourja_m@modares.ac.ir احسان رنجبر ehsan ranjbar دانشگاه تربیت مدرس Iran e_ranjbar@modares.ac.ir Culture-led regeneration Creative tourism Cultural axes بازآفرینی فرهنگ- مبنا گردشگری خلاق محورهای فرهنگی - Bianchini & M. Parkinson. (1993). Cultural Policy and Urban Regeneration: the West European Experience: Manchester. Manchester University Press, 21-47. ##- Cloke, P. (2006). Creativity and tourism in rural environment, 37-47##-Evans, G. & Shaw, P. (2004). The Contribution of Culture to Regeneration in the UK: A Review of Evidence. London: London Metropolitan University.##- Gunay, Z. & Dokmeci, V. (2011). Culture-led regeneration of Istanbul waterfront: Golden Horn Cultural Valley Project. Journal of Cities, (29), 213-222.##- Lin & Hsing. (2009). Culture-led urban Regeneration and community mutilation: the case of Taipei. Taiwan.2009, 46. ##- OECD. (2012). Tourism and the creative economy, 27-50.##- OECD. (2009). Impact of culture on tourism. Temple stay programme, 115-129.##-Pine, B.J. and Gilmore, J.H. (2002). The Experience Economy is marketing. Boston. Brow Herron publishing, 6. ##-Richards, G. (2011). Creativity & tourism: the state of art: annals of tourism research. (38), 1225-1253.##- Richards, G. (2015). Tourism development trajectories -from to cultural creativity?. Tourism & management studies, NR (6), 3-14.##- Richards, G, Raymond, J. (2002). Creative tourism, 23.##- Richards, G, Wilson, J. (2006). Tourism & creativity and development, 56.##-Richards, G, Wilson, J. (2006). Developing creativity in tourist experiences? A solution to serial reproduction of culture?. Tourism management, 1209-1223.##- Roberts, P, W ,& skeys, H.(2000). Urban regeneration: A Handbook. London: Sage.##- Smith, M. K. (2007). Towards a cultural planning approach to regeneration. Tourism, Culture and Regeneration. Wallingford: CAB International, 2.##- Wang , N. (2004). Toward a structural model of the tourist experience and illustration from food experience. Tourism management 25(3), 297-305.##- لطفی، سهند؛ زرگری مرندی ، ابراهیم (1391). بازآفرینی شهری و بازتعریف معیارهای فرسودگی: آغازی بر مرمت پایدار شهری. دو ماهنامه شهرونگار، سال دوازدهم (58) : 25-14.##- مرادی، فاطمه؛ سادات سعیده زرآبادی، زهرا و ماجدی، حمید (1398). واکاوی اصول بازآفرینی فرهنگ- مبنا با رویکرد ارتقای رقابت پذیری. باغ نظر، سال شانزدهم (16)، 5-16. ##

مطالعه‌ سیر تطور رویکردهای طراحی‌ مساجد نوگرا در دوران پهلوی دوم با تأکید بر رویکرد منطقه‌گرایی‌ انتقادی (مطالعه‌ موردی : مسجد الجواد تهران، مسجد دانشگاه تهران، مسجد دانشگاه جندی شاپور اهواز، مسجد حضرت امیر تهران، مسجد و کانون توحید تهران) The Study on the Evolution of Designing Approaches of the Modern Mosques in the Second Pahlavi Period with an Emphasis on Critical Regionalism (Case studies: Al-Javad Moque, Tehran University Mosque, Ahvaz Jondi-Shapour University Mosque, Hazrat-e-Amir Mosque, Kanon Tohid Mosque) 1 1 در دوره پهلوی‌ دوم، مدرنیسم‌ به‌‌گونه‌‌ای‌ در سطح‌ فرهنگی‌ جامعه‌ مورد حمایت‌ قرار گرفت‌ که‌ پای‌ آن به‌ زمینه‌ طراحی‌ مساجد نیز کشیده شد و منجر به‌ ساخت‌ مساجدی‌ نوگرا گردید. پس‌ از آن با حمایت‌‌های‌ حاکمیت‌ در توجه‌ به‌ ظرفیت‌‌های‌ معماری‌ سنتی‌ با برگزاری‌ همایش‌‌هایی‌، به‌ موازات نقدهایی‌ که‌ به‌ مدرنیزاسیون این‌ دوران می‌‌شد، رویکرد منطقه‌‌گرایی‌ رخ نمود که‌ به‌‌نحوی‌ انتقادی‌ نسبت‌ به‌ کاربرد ویژگی‌‌های‌ مدرنیسم‌ و میراث گذشته‌ برخورد می‌‌کرد. پرسش‌‌های‌ مطرح‌شده عبارت هستند از اینکه‌ چه‌ شباهت‌‌هایی‌ مساجد نوگرای‌ این‌ دو دهه‌ را در امتداد هم‌ قرار داده و چه‌ تفاوت‌هایی‌ مساجد منطقه‌‌گرا را به‌‌عنوان واکنشی‌ به‌ مساجد مدرن مطرح می‌‌کنند؟ چه‌ عواملی‌ منجر به‌ تغییر رویکرد طراحی‌ در مساجد نوگرا شده‌اند؟ پژوهش‌ پیش‌ رو با روشی‌ توصیفی‌- تحلیلی‌، به‌ سیر تحول طراحی‌ مساجد نوگرای‌ ایران مابین‌ سال‌ های‌ ١٣٤٠ تا ١٣٥٧ ش. پرداخته‌ و در این‌ بررسی‌، از نظریه‌ منطقه‌‌گرایی‌ انتقادی‌ برای‌ تحلیل‌ و دسته‌‌بندی‌ مساجد نوگرا و نمایان ساختن‌ تغییرات صورت‌گرفته‌ در طراحی‌ مساجد منطقه‌‌گرای‌ دهه‌ ١٣٥٠ ش. نسبت‌ به‌ مساجد مدرن دهه‌ ١٣٤٠ ش. بهره گرفته‌ است‌. هدف از این‌ مطالعه‌، دسته‌‌بندی‌ خوانا و مستدل‌تری‌ از سیر تحول رویکرد طراحی‌ مساجد نوگرا با توجه‌ به‌ بستر تاریخی‌ و جریانات نظری‌ معماری‌ بوده تا پایه‌‌ای‌ برای‌ خوانش‌ رویکردهای‌ طراحی‌ مساجد نوگرا پس‌ از انقلاب اسلامی‌ فراهم‌ آورد. مساجد منطقه‌‌گرا برخلاف مساجد مدرن که‌ تنها در قالب‌ امر بصری‌ قابل‌ درک هستند، به‌ آثاری‌ لمس‌‌پذیر با قابلیت‌ درک از طریق‌ تمامی‌ حواس تحلیل‌ شدند. مساجد منطقه‌‌گرای‌ دهه‌ ١٣٥٠ ش. از لحاظ حجمی‌ همچون مسجد الجواد بدیع‌ و نو هستند، اما در رویکرد طراحی‌ آنها حساسیت‌ به‌ هویت‌ فرهنگی‌ و توجه‌ به‌ امر بومی‌ قابل‌ پیگیری‌ است‌. با این‌‌ حال که‌ در روند طراحی‌ با رویکردی‌ انتقادی‌، سنتزی‌‌ از سنت‌ معماری‌ ایرانی‌ با ساخت‌ فن‌‌آوارنه‌ و سبکی‌ مدرن صورت داده‌اند که‌ هیچ‌‌گونه‌ تقلید و بازگشت‌ تاریخی‌ چون مسجد دانشگاه تهران در آنها مشاهده نمی‌‌شود. 2 During the second Pahlavi period, modernism was supported at the cultural level of society, which extended to the design of mosques and led to the construction of Modern mosques. Afterwards, with the institutional support of the government given the capacities of Iranian traditional and regional architecture by holding conferences, in parallel with the criticisms of the rapid modernization of this era, the regionalist approach emerged, which was the critical approach of the stylistic features of modernism as well as the legacy of the past. The question is, what are the similarities between the modern mosques of these two decades and what are the differences between the regionalist mosques as a reaction to the modern mosques? What factors have led to the change of design approach in modern mosques? This paper deals with the evolution of the design of modern mosques in Iran between ١٩٦٠ and ١٩٧٩ with a descriptive-analytical method. In this study, the theory of critical regionalism is used to analyze and categorize modern mosques and show the changes in the design of regional mosques of the ١٩٧٠s compared to modern mosques of the ١٩٦٠s. The paper aims to categorize legibly and more reasonably the evolution of modern mosque design approaches concerning the historical context and theoretical currents of architecture to provide a basis for reading modern mosque design approaches after the Islamic Revolution. The regional mosques of the ١٩٧٠s unlike modern mosques of the ١٩٦٠s, which can only be perceived by the visual perspective, are the tactile or multi-sensory works. The regional mosques of the ١٩٧٠s are innovative and new in terms of volume, like Al-Javad Mosque, but in their design approach, sensitivity to cultural identity and attention to the local matter can be followed. However, in the process of designing with a critical approach, they have made a synthesis of the tradition of Iranian architecture with modern style and technology, which does not show imitation or historical return like the Tehran University Mosque. 85 100 2021/03/22020/11/12020/07/102020/11/262020/03/202020/09/15 1399/6/25 2021/09/252021/10/42021/09/202021/09/202021/10/22021/09/20 1400/6/29 محمدرضا نعیمی Mohammad Reza Naeemi دانشکده هنر، دانشگاه شاهد Iran mrezan1988@gmail.com میلاد حبیبی لیالستانی Milad Habibi Lialestani دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس Iran h.milad@modares.ac.ir حسنعلی پورمند Hassan Ali Pourmand دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس Iran hapourmand@modares.ac.ir Iranian Contemporary Architecture Modern Architecture of Second Pahlavi Period Architecture of Modern Mosques Modernism Critical Regionalism معماری‌ معاصر ایران معماری‌ مدرن دوره پهلوی‌ دوم معماری‌ مساجد نوگرا مدرنیسم‌ منطقه‌گرایی‌ انتقادی آبراهامیان، یرواند (1389). تاریخ ایران مدرن. ترجمه محمد ابراهیم فتاحی، چاپ اول، تهران: نی. ##آل‌احمد، جلال (1373الف). مسجد جدید قم آبروی معماری اخیر. ادب و هنر امروز ایران (مجموعه مقالات 1348-1324 ه.ش.). کتاب سوم. تهران: میترا. 1212-1201.##آل‌احمد، جلال (1373ب). طرح مسجدی از برای رفسنجان از دانشکده‌ هنرهای زیبا. ادب و هنر امروز ایران (مجموعه مقالات 1348-1324 ه.ش.). کتاب سوم. تهران: میترا. 1282-1257.##اردلان، نادر و بختیار، لاله (1392). حس وحدت؛ نقش سنت در معماری ایرانی. ترجمه ونداد جلیلی، چاپ چهارم، تهران: علم‌ معمار.##بانی‌مسعود، امیر (1391). معماری معاصر ایران: در تکاپوی سنت و مدرنیته. چاپ پنجم، تهران: هنر معماری قرن.##بمانیان، محمدرضا و محمدی، سحر (1393). بررسی جایگاه گنبد در الگوهای کالبدی مساجد معاصر. نقش جهان، 4 (3)، 16-7. ##پورجعفر، محمدرضا؛ امیرخانی، آرین و لیلیان، محمدرضا (1390). معماری مساجد مدرن و معاصر آسیا، اروپا، امریکا، آفریقا و اقیانوسیه. چاپ اول، تهران: طحان. ##دانشور، رضا و دیبا، کامران (2010). باغی میان دو خیابان: چهار هزار و یک روز از زندگی کامران دیبا. چاپ اول، پاریس: البرز.##دباغ، امیرمسعود و مختاباد امرئی، مصطفی (1393). چارچوبی نوین برای خوانش مساجد تهران معاصر. نقش جهان، 4 (2)، 42-29.##دیبا، کامران (1392). کامران دیبا: ساختمان‌ها و پروژه‌ها. ترجمه ونداد جلیلی، چاپ اول، تهران: علم‌ معمار.##شایگان، داریوش (1378). آسیا در برابر غرب. چاپ سوم، تهران: امیرکبیر.##گزارش نخستین کنگره بین‌المللی معماران (1349). بررسی امکان پیوند معماری سنتی، با شیوه‌های نوین ساختمان. چاپ اول، تهران: وزارت آبادانی و مسکن.##مختاری طالقانی، اسکندر (1396). میراث معماری مدرن ایران. چاپ دوم، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی. ##مهدوی‌نژاد، محمدجواد؛ مشایخی، محمد و بهرامی، منیره (1393). الگوهای طراحی مسجد در معماری معاصر. پژوهش‌های معماری اسلامی، 2 (4)، 15-1. ##مهندسین مشاور نقش (1386). نقد آثاری از معماری معاصر ایران. چاپ اول، تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.##مهندسین مشاور نقش‌جهان-پارس (1388). معماری معاصر ایران: 75 سال تجربه بناهای عمومی. جلد دوم، چاپ اول، تهران: طرح و نشر پیام سیما. ##نصر، سید حسین (1378). هنر دینی، هنر سنتی، هنر مقدس: تفکراتی و تعاریفی. راز و رمز هنر دینی: مقالات ارائه‌شده در اولین کنفرانس بین‌المللی هنر دینی تهران، آبان 1374. مهدی فیروزان. تهران: سروش. 55-45.##ویژه‌نامه نخستین کنگره بین‌المللی معماران (1349). مجله هنر و معماری، (6 و 7). ##Abdulac, S. (1980). Jondi-Shapour University On-site Review Report. Aga Khan Award for Architecture. https://archnet.org/ (Retrieved 14 February 2020). ##Adle, K. & Falamaki, M. (1988). Al-Ghadir Mosque. Mimar 29: Architecture in Development. Khan, H. (Ed.). Singapore: Concept Media Ltd. 24-29.##Aghaei Rad, H. (2014). Gnostic View in Contemporary Islamic Architecture (In Case of Ardalan). DIMENSI (Journal of Architecture and Built Environment), 41 (1), 19-27.##Alofsin, A. (2007). Constructive Regionalism. Architectural Regionalism: Collected Writings on Place, Identity, Modernity, and Tradition. Canizaro, V.B. (Ed.). New York: Princeton Architectural Press. 368-373. ##Colquhoun, A. (2007). The Concept of Regionalism. Architectural Regionalism Collected Writings on Place, Identity, Modernity, and Tradition. Canizaro, V.B. (Ed.). New York: Princeton Architectural Press.146-155.##Dehbashi, M. & Diba, D. (2004). Trends in Modern Iranian Architecture. IRAN: Architecture for Changing Societies. Jodidio, Ph. (Ed.). Torino: Umberto Allemandi & C. 31-37.##Diba, D. (1991). Regional Report: Iran and Contemporary Architecture. Mimar 38: Architecture in Development. Khan, H. (Ed.). London: Concept Media Ltd. 20-25.##Eggener, K.L. (2002). Placing Resistance: A Critique of Critical Regionalism. Journal of Architectural Education, 55 (4), 228-237.##Fethi, I. (1985). The Mosque Today. Architecture in Continuity. Cantacuzino, Sh. (Ed.). New York: Aperture. 52-63. ##Frampton, K. (1983a). Towards a Critical Regionalism: Six Points for an Architecture of Resistance. The Anti-aesthetic: Essays on Postmodern Culture. Foster, H. (Ed.). Washington: Bay Press. 16-30.##Frampton, K. (1983b). Prospects for a Critical Regionalism. Perspecta, 20, 147-162. ##Frampton, K. (1996). Modern Architecture: A Critical History. 3rd Ed. London: Thames and Hudson Ltd.##Frampton, K. (2007). Ten Points on an Architecture of Regionalism: A Provisional Polemic. Architectural Regionalism: Collected Writings on Place, Identity, Modernity, and Tradition. Canizaro, V.B. (Ed.). New York: Princeton Architectural Press. 374-385.##Grigor, T. (2013). Shifting Gaze: Irano-Persian Architecture from the Great Game to a Nation-State. Architecturalized Asia: Mapping a Continent through History. Rujivacharakul, V.; Hahn, H.H.; Oshima, K.T. & Christensen, P. (Eds.). Hong Kong: Hong Kong University Press. 217-230.##Karimi, P. (2014). Old Sites, New Frontiers: Modern and Contemporary Architecture in Iran. A Critical History of Contemporary Architecture: 1960-2010. Haddad, E.G. & Rifkind, D. (Eds.). England: Ashgate Publishing Ltd. 339-358. ##Khan, H. (1990). The Architecture of the Mosque, an Overview and Design Directions. Expressions of Islam in Buildings. Salam, H. (Ed.). Singapore: Concept Media/The Aga Khan Award for Architecture. 109-127.##Micara, L. (1996). Contemporary Iranian Architecture in Search for a New Identity. Environmental Design: Journal of the Islamic Environmental Design Research Centre, 1, 52-91.##Mohajeri, Sh. (2015). Louis Kahn’s Silent Space of Critique in Tehran, 1973-74. Journal of the Society of Architectural Historians, 74 (4), 485-504.##Nasr, S.H. & Jahanbegloo, R. (2010). In Search of the Sacred: a conversation with Seyyed Hossein Nasr on his life and thought. California: Preager.##Ricouer, P. (1965). Universal Civilization and National Cultures. History and Truth. Kelbley, Ch.A. (Trans.). ‎Evanston: Northwestern University Press. 271-284.##Serageldin, I. (1990). Contemporary Expressions of Islam in Buildings: The Religious and the Secular. Expressions of Islam in Buildings. Salam, H. (Ed.). Singapore: Concept Media/The Aga Khan Award for Architecture. 11-22.##Shirazi, M.R. (2018). Contemporary Architecture and Urbanism in Iran: Tradition, Modernity, and the Production of ‘Space-in-Between’. Switzerland: Springer.##Tzonis, A. & Lefaivre, L. (1997). Architecture in Europe since 1968: Memory and Invention. London: Thames & Hudson.##Tzonis, A. & Lefaivre, L. (2012). Architecture of Regionalism in the Age of Globalization: Peaks and Valleys in the Flat World. New York: Routledge. ##Tzonis, A. & Lefaivre, L. (2017). Times of Creative Destruction: Shaping buildings and cities in the late C20th. New York: Routledge.##URL 1: http://news.mrud.ir/ (access date: 2020/02/14). ##URL 2: http://aoapedia.ir/ (access date: 2020/02/14). ##URL 3: http://www.caoi.ir/ (access date: 2020/02/14).##آبراهامیان، یرواند (1389). تاریخ ایران مدرن. ترجمه محمد ابراهیم فتاحی، چاپ اول، تهران: نی. ##آل‌احمد، جلال (1373الف). مسجد جدید قم آبروی معماری اخیر. ادب و هنر امروز ایران (مجموعه مقالات 1348-1324 ه.ش.). کتاب سوم. تهران: میترا. 1212-1201.##آل‌احمد، جلال (1373ب). طرح مسجدی از برای رفسنجان از دانشکده‌ هنرهای زیبا. ادب و هنر امروز ایران (مجموعه مقالات 1348-1324 ه.ش.). کتاب سوم. تهران: میترا. 1282-1257.##اردلان، نادر و بختیار، لاله (1392). حس وحدت؛ نقش سنت در معماری ایرانی. ترجمه ونداد جلیلی، چاپ چهارم، تهران: علم‌ معمار.##بانی‌مسعود، امیر (1391). معماری معاصر ایران: در تکاپوی سنت و مدرنیته. چاپ پنجم، تهران: هنر معماری قرن.##بمانیان، محمدرضا و محمدی، سحر (1393). بررسی جایگاه گنبد در الگوهای کالبدی مساجد معاصر. نقش جهان، 4 (3)، 16-7. ##پورجعفر، محمدرضا؛ امیرخانی، آرین و لیلیان، محمدرضا (1390). معماری مساجد مدرن و معاصر آسیا، اروپا، امریکا، آفریقا و اقیانوسیه. چاپ اول، تهران: طحان. ##دانشور، رضا و دیبا، کامران (2010). باغی میان دو خیابان: چهار هزار و یک روز از زندگی کامران دیبا. چاپ اول، پاریس: البرز.##دباغ، امیرمسعود و مختاباد امرئی، مصطفی (1393). چارچوبی نوین برای خوانش مساجد تهران معاصر. نقش جهان، 4 (2)، 42-29.##دیبا، کامران (1392). کامران دیبا: ساختمان‌ها و پروژه‌ها. ترجمه ونداد جلیلی، چاپ اول، تهران: علم‌ معمار.##شایگان، داریوش (1378). آسیا در برابر غرب. چاپ سوم، تهران: امیرکبیر.##گزارش نخستین کنگره بین‌المللی معماران (1349). بررسی امکان پیوند معماری سنتی، با شیوه‌های نوین ساختمان. چاپ اول، تهران: وزارت آبادانی و مسکن.##مختاری طالقانی، اسکندر (1396). میراث معماری مدرن ایران. چاپ دوم، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی. ##مهدوی‌نژاد، محمدجواد؛ مشایخی، محمد و بهرامی، منیره (1393). الگوهای طراحی مسجد در معماری معاصر. پژوهش‌های معماری اسلامی، 2 (4)، 15-1. ##مهندسین مشاور نقش (1386). نقد آثاری از معماری معاصر ایران. چاپ اول، تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.##مهندسین مشاور نقش‌جهان-پارس (1388). معماری معاصر ایران: 75 سال تجربه بناهای عمومی. جلد دوم، چاپ اول، تهران: طرح و نشر پیام سیما. ##نصر، سید حسین (1378). هنر دینی، هنر سنتی، هنر مقدس: تفکراتی و تعاریفی. راز و رمز هنر دینی: مقالات ارائه‌شده در اولین کنفرانس بین‌المللی هنر دینی تهران، آبان 1374. مهدی فیروزان. تهران: سروش. 55-45.##ویژه‌نامه نخستین کنگره بین‌المللی معماران (1349). مجله هنر و معماری، (6 و 7). ##Abdulac, S. (1980). Jondi-Shapour University On-site Review Report. Aga Khan Award for Architecture. https://archnet.org/ (Retrieved 14 February 2020). ##Adle, K. & Falamaki, M. (1988). Al-Ghadir Mosque. Mimar 29: Architecture in Development. Khan, H. (Ed.). Singapore: Concept Media Ltd. 24-29.##Aghaei Rad, H. (2014). Gnostic View in Contemporary Islamic Architecture (In Case of Ardalan). DIMENSI (Journal of Architecture and Built Environment), 41 (1), 19-27.##Alofsin, A. (2007). Constructive Regionalism. Architectural Regionalism: Collected Writings on Place, Identity, Modernity, and Tradition. Canizaro, V.B. (Ed.). New York: Princeton Architectural Press. 368-373. ##Colquhoun, A. (2007). The Concept of Regionalism. Architectural Regionalism Collected Writings on Place, Identity, Modernity, and Tradition. Canizaro, V.B. (Ed.). New York: Princeton Architectural Press.146-155.##Dehbashi, M. & Diba, D. (2004). Trends in Modern Iranian Architecture. IRAN: Architecture for Changing Societies. Jodidio, Ph. (Ed.). Torino: Umberto Allemandi & C. 31-37.##Diba, D. (1991). Regional Report: Iran and Contemporary Architecture. Mimar 38: Architecture in Development. Khan, H. (Ed.). London: Concept Media Ltd. 20-25.##Eggener, K.L. (2002). Placing Resistance: A Critique of Critical Regionalism. Journal of Architectural Education, 55 (4), 228-237.##Fethi, I. (1985). The Mosque Today. Architecture in Continuity. Cantacuzino, Sh. (Ed.). New York: Aperture. 52-63. ##Frampton, K. (1983a). Towards a Critical Regionalism: Six Points for an Architecture of Resistance. The Anti-aesthetic: Essays on Postmodern Culture. Foster, H. (Ed.). Washington: Bay Press. 16-30.##Frampton, K. (1983b). Prospects for a Critical Regionalism. Perspecta, 20, 147-162. ##Frampton, K. (1996). Modern Architecture: A Critical History. 3rd Ed. London: Thames and Hudson Ltd.##Frampton, K. (2007). Ten Points on an Architecture of Regionalism: A Provisional Polemic. Architectural Regionalism: Collected Writings on Place, Identity, Modernity, and Tradition. Canizaro, V.B. (Ed.). New York: Princeton Architectural Press. 374-385.##Grigor, T. (2013). Shifting Gaze: Irano-Persian Architecture from the Great Game to a Nation-State. Architecturalized Asia: Mapping a Continent through History. Rujivacharakul, V.; Hahn, H.H.; Oshima, K.T. & Christensen, P. (Eds.). Hong Kong: Hong Kong University Press. 217-230.##Karimi, P. (2014). Old Sites, New Frontiers: Modern and Contemporary Architecture in Iran. A Critical History of Contemporary Architecture: 1960-2010. Haddad, E.G. & Rifkind, D. (Eds.). England: Ashgate Publishing Ltd. 339-358. ##Khan, H. (1990). The Architecture of the Mosque, an Overview and Design Directions. Expressions of Islam in Buildings. Salam, H. (Ed.). Singapore: Concept Media/The Aga Khan Award for Architecture. 109-127.##Micara, L. (1996). Contemporary Iranian Architecture in Search for a New Identity. Environmental Design: Journal of the Islamic Environmental Design Research Centre, 1, 52-91.##Mohajeri, Sh. (2015). Louis Kahn’s Silent Space of Critique in Tehran, 1973-74. Journal of the Society of Architectural Historians, 74 (4), 485-504.##Nasr, S.H. & Jahanbegloo, R. (2010). In Search of the Sacred: a conversation with Seyyed Hossein Nasr on his life and thought. California: Preager.##Ricouer, P. (1965). Universal Civilization and National Cultures. History and Truth. Kelbley, Ch.A. (Trans.). ‎Evanston: Northwestern University Press. 271-284.##Serageldin, I. (1990). Contemporary Expressions of Islam in Buildings: The Religious and the Secular. Expressions of Islam in Buildings. Salam, H. (Ed.). Singapore: Concept Media/The Aga Khan Award for Architecture. 11-22.##Shirazi, M.R. (2018). Contemporary Architecture and Urbanism in Iran: Tradition, Modernity, and the Production of ‘Space-in-Between’. Switzerland: Springer.##Tzonis, A. & Lefaivre, L. (1997). Architecture in Europe since 1968: Memory and Invention. London: Thames & Hudson.##Tzonis, A. & Lefaivre, L. (2012). Architecture of Regionalism in the Age of Globalization: Peaks and Valleys in the Flat World. New York: Routledge. ##Tzonis, A. & Lefaivre, L. (2017). Times of Creative Destruction: Shaping buildings and cities in the late C20th. New York: Routledge.##URL 1: http://news.mrud.ir/ (access date: 2020/02/14). ##URL 2: http://aoapedia.ir/ (access date: 2020/02/14). ##URL 3: http://www.caoi.ir/ (access date: 2020/02/14). ##