1400 12 29 29 105

گذار از آسایش حرارتی به حظ حرارتی: تبیین عوامل شکل‌گیری ادراک کیفیت حرارت در محیط ساخته شده Transition from thermal comfort to thermal pleasure: Explanation of the factors that shape thermal quality perception in the built environment 1 1 محرک­های حسی مختلف، همچون نور، بو، صدا و بافت در ادراک کیفیت یک محیط نقش مؤثری دارند. حرارت نیز همچون سایر محرک‌های حسی می‌تواند در غنای یک محیط، مشارکت کند و زمینه­ی بهره والاتر افراد را فراهم نماید. اینکه فرد علاوه بر آسایش حرارتی یک محیط مشخص، از کیفیت حرارتی آن نیز انتفاع ببرد نقطه مطلوبی است که می‌تواند موردنظر معماران قرار گیرد. این ایده تحت عنوان "حظ حرارتی"، این هدف را دنبال می‌کند که افراد علاوه بر کمیّت حرارت، کیفیت آن را نیز درک نمایند. این موضوع می‌تواند بنیانی را برای تغییر مطالعات آسایش حرارتی در حوزه معماری فراهم نماید. ازآنجاکه تاکنون بحث عوامل و روابط شکل‌دهنده حظ حرارتی در محیط ساخته شده موردمطالعه قرار نگرفته است، ضروری است تا بر اساس تجارب واقعی انسان‌ها، این عوامل استخراج گردد و روابط بین آن­ها مشخص گردد. پژوهش حاضر با استفاده از روش نظریه زمینه­ای، چارچوب نظری شکل‌گیری حظ حرارتی در محیط ساخته شده را ارائه می‌نماید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد، از همکاری میان تمایز حرارتی و پیام‌هایی که از سوی محیط و منبع حرارتی به فرد می‌رسد، سایر عوامل فعال‌کننده حظ از حرارت از چهار جنبه­ی فیزیولوژیکی، روانی، رفتاری و ارزشی نمود پیدا می‌کنند. این در حالی است که به فراخور زمینه­ی اقتصادی و اجتماعی - فرهنگی، نوع ادراک افراد از کیفیت حرارت نیز تفاوت می‌نماید. چارچوب نظری ارائه شده در این پژوهش کمک می‌کند تا بستری محکم‌تر برای طراحی پژوهش‌های آتی و همچنین جمع‌آوری داده‌ها پیرو بررسی کیفیت حرارت در محیط ساخته شده فراهم شود. 2 Different sensory stimuli, such as light, color, smell, sound and texture, play an important role in perceiving the quality of an environment. Heat, like other sensory stimuli, can contribute to the richness of an environment and provide a greater benefit to people. The fact that a person in addition to the thermal comfort of a particular environment can also benefit from its thermal quality, is a desirable point that can be considered by designers and architects.The idea, called "thermal pleasure", aims to make people percept the thermal quality in addition to its quantity, which has a numerical aspect. This issue can provide a basis for changing the study of thermal comfort in the field of architecture. Along with different complementary theories that try to understand thermal comfort more accurately, the concept of thermal pleasure has a qualitative look at it, considering the living environment. Since the discussion of the factors and relationships that shape thermal pleasure in the built environment has not been studied so far, it is necessary to extract these factors based on lived and real human experiences and determine the relationships between them. This study uses grounded theory, as a qualitative method, to provide a theoretical framework for the formation of thermal pleasure in the built environment. The findings of this study show that from the cooperation between thermal distinction and the messages received from the environment and the thermal resource, other factors that activate thermal pleasure are manifested from four aspects: physiological, psychological, behavioral and value. Nevertheless, according to the economic and socio-cultural and spatial context, the type of peoplechr('39')s perception of thermal quality also differs. The theoretical framework presented in this research helps to provide a stronger basis for designing future research as well as data collection following the study of thermal quality in the built environment. 1 16 2020/11/27 1399/9/7 2021/06/20 1400/3/30 فاطمه اکرمی ابرقویی Fatemeh Akrami دانشگاه یزد Iran nafisse.akrami@gmail.com سید محمدحسین آیت اللهی mohammadhossein ayatollahi دانشگاه یزد Iran nafisse.akrami@gmail.com حسین افراسیابی hossein afrasiabi دانشگاه یزد Iran hafrasiabi@yazd.ac.ir Thermal Comfort Thermal Pleasure Built Environment Environmental Quality Grounded theory آسایش حرارتی حظ حرارتی محیط ساخته شده کیفیت محیط روش نظریه زمینه ای. اشتراوس، انسلم و کوربین، جولیت (1390). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. افشار، ابراهیم. چاپ اول، تهران: نشر نی.##خیرالسادات، اکرم السادات؛ آیت اللهی، سید محمدحسین؛ طباییان، سیده مرضیه؛ پیراوی ونک، مرضیه؛ قاسمی سیچانی، مریم (1398). تأملی بر مفهوم خاطره انگیزی و عوامل سازنده آن در دانشکده‌های آموزش معماری. پژوهش‌نامه تربیتی، 58، صفحه 45-70.##صداقت زهرا (1396). سنجش غنای حسی فضاهای شهری: معرفی یک چارچوب تحلیلی. صفه، 27 (76)، 73 -88 . ##طیبی امیر، ذکاوت کامران (1396). تصویر ذهنی گردشگران داخلی از فضاهای شهری اصفهان با رویکرد نظریه زمینه‌ای. صفه، 27 (77)، 63 - 78 .##فلیک، اووه (1395). درآمدی بر شیوه تحقیق کیفی. جلیلی، هادی. تهران، نشر نی، چاپ نهم.##گرنفل، مایکل (1389). مفاهیم کلیدی پیتر بوردیو. لبیبی، محمدمهدی. تهران: افکار.## لک، آزاده (1393). کاربرد نظریه زمینه‌ای در پژوهش‌های طراحی شهری. صفّه، 24(1)، 43-60.##مالگریو، فرانسیس، هری (1395). علوم اعصاب – خلاقیت و معماری. ابراهیمی، سیما؛ مردمی، کریم. چاپ اول، تهران: هنر معماری قرن.##هشانگ لیزا، (1392). شعف حرارتی در معماری. فخرالدین‌تفتی، محمدمهدی؛ عمادیان رضوی، سیده زینب. تهران: نشر دانشگاه آزاد اسلامی.##Andrade, D. P. (2015). Emotional economic man: Power and emotion in the corporate world. Critical Sociology, 41(4–5), 785–805.##Bazley, C.; Nugent, R. & Vink, P. (2015). Patterns of discomfort. Journal of Ergonomics, 5 (1), 2015.##Binarti, F.; Koerniawan, M. D. ; Triyadi, S.; Utami, S. S. & Matzarakis, A. (2020). A review of outdoor thermal comfort indices and neutral ranges for hot-humid regions. Urban Climate, 31, 1-24.##Brager, G.; Zhang, H. & Arens, E. (2015). Evolving opportunities for providing thermal comfort. Building Research & Information, 43(3), 274–287.##Cabanac, M. (1971). Physiological role of pleasure. Science, 173(4002), 1103–1107.##Candido, C. & Dear, R. de. (2012). From thermal boredom to thermal pleasure: a brief literature review. Ambiente Construído, 12(1), 81–90.##Charmaz, K. (2014). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. sage.##Chun Tie, Y.; Birks, M. & Francis, K. (2019). Grounded theory research: A design framework for novice researchers. SAGE Open Medicine, 7, 1-8.##Coburn, A.; Vartanian, O. & Chatterjee, A. (2017). Buildings, beauty, and the brain: A neuroscience of architectural experience. Journal of Cognitive Neuroscience, 29(9), 1521–1531.##Creswell, J. (2016). Research Design.: Qualitative, Quantitative, Mixed Methods Approaches. Lincoln: University Of Nebraska.##Devine-Wright, P.; Wrapson, W.; Henshaw, V. & Guy, S. (2014). Low carbon heating and older adults: comfort, cosiness and glow. Building Research & Information, 42(3), 288–299.##Erwine, B. (2016). Creating sensory spaces: The architecture of the invisible. Taylor & Francis.##Folch, T. M.; Pereira, R. C. & Icart, I. B. (2019). Exploring the creative process in architecture students and professionals. Thinking Skills and Creativity, 34, 100608.##Francovich, C. (2008). Exploring Leadership Influence Behaviors in the Context of Behavior Settings. International Journal of Leadership Studies, 50,38-50.##Friedland, L.; Shah, D. V.; Lee, N.-J.; Rademacher, M. A.; Atkinson, L. & Hove, T. (2007). Capital, consumption, communication, and citizenship: The social positioning of taste and civic culture in the United States. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 611(1), 31–50.##Glaser, B. G. (2007). Constructivist grounded theory?. Historical Social Research Supplement, 19, 93–105.##Guy, S. & Shove, E. (2000). The sociology of energy, buildings and the environment: Constructing knowledge, designing practice (Vol. 5). Psychology Press.##Liu, Fangfang. Kang, Jian. (2016). A grounded theory approach to the subjective understanding of urban soundscape in Sheffield, Cities, 50, Pages 28-39.##Morse, J. M.; Stern, P. N.; Corbin, J.; Bowers, B.; Charmaz, K. & Clarke, A. E. (2016). Developing grounded theory: The second generation (Vol. 3). Routledge.##Neisser, U. (1977). Cognition and reality . San Francisco: Freeman##Niedenthal, P. M. & Ric, F. (2017). Psychology of emotion. New York: Routledge.##Nikolopoulou, M. & Steemers, K. (2003). Thermal comfort and psychological adaptation as a guide for designing urban spaces. Energy and Buildings, 35(1), 95–101. ##Ong, B. L. (2013). Beyond environmental comfort. New York: Routledge.##Ozguner, Z. & Ozguner, M. (2014). A managerial point of view on the relationship between of Maslow’s hierarchy of needs and Herzberg’s dual factor theory. International Journal of Business and Social Science, 5(7), 207-215.##Panzeri, S.; Harvey, C. D.; Piasini, E.; Latham, P. E. & Fellin, T. (2017). Cracking the neural code for sensory perception by combining statistics, intervention, and behavior. Neuron, 93(3), 491–507.##Parkinson, T. & de Dear, R. (2016). “Thermal pleasure and alliesthesia in the built environment”. PHD thesis , Sydney : The University of Sydney.##Parkinson, T. & de Dear, R. (2017). Thermal pleasure in built environments: spatial alliesthesia from air movement. Building Research & Information, 45(3), 320–335.##Petersen, L. K. (2008). Autonomy and proximity in household heating practices: the case of wood-burning stoves. Journal of Environmental Policy & Planning, 10(4), 423–438.##Plutchik, R. & Kellerman, H. (1980). Emotion, theory, research, and experience. Academic press.##Roesler, S. & Kobi, M. (2018). The Urban Microclimate as Artifact: Towards an Architectural Theory of Thermal Diversity. Birkhäuser.##Schoggen, P. (1989). Behavior settings: A revision and extension of Roger G. Barker’s.Ecological Psychology.##Schultz, W. (2015). Neuronal reward and decision signals: from theories to data. Physiological Reviews, 95(3), 853–951.##Schweiker, M.; Schakib-Ekbatan, K.; Fuchs, X. & Becker, S. (2020). A seasonal approach to alliesthesia. Is there a conflict with thermal adaptation?. Energy and Buildings, 212, 1-13. ##Suddaby, R. (2006). What grounded theory is not (editorial). Academy of Management Journal, 49, 633–642.##Taleghani, M.; Tenpierik, M.; Kurvers, S. & Van Den Dobbelsteen, A. (2013). A review into thermal comfort in buildings. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 26, 201–215.##Wilhite, H.; Nakagami, H.; Masuda, T.; Yamaga, Y. & Haneda, H. (2001). A cross-cultural analysis of household energy-use behavior in Japan and Norway. Critical Concepts in the Social Sciences, 4, 159–177.##Willig, C.& Rogers, W. S. (2017). The SAGE handbook of qualitative research in psychology. Sage.##اشتراوس، انسلم و کوربین، جولیت (1390). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. افشار، ابراهیم. چاپ اول، تهران: نشر نی.##خیرالسادات، اکرم السادات؛ آیت اللهی، سید محمدحسین؛ طباییان، سیده مرضیه؛ پیراوی ونک، مرضیه؛ قاسمی سیچانی، مریم (1398). تأملی بر مفهوم خاطره انگیزی و عوامل سازنده آن در دانشکده‌های آموزش معماری. پژوهش‌نامه تربیتی، 58، صفحه 45-70.##صداقت زهرا (1396). سنجش غنای حسی فضاهای شهری: معرفی یک چارچوب تحلیلی. صفه، 27 (76)، 73 -88 . ##طیبی امیر، ذکاوت کامران (1396). تصویر ذهنی گردشگران داخلی از فضاهای شهری اصفهان با رویکرد نظریه زمینه‌ای. صفه، 27 (77)، 63 - 78 .##فلیک، اووه (1395). درآمدی بر شیوه تحقیق کیفی. جلیلی، هادی. تهران، نشر نی، چاپ نهم.##گرنفل، مایکل (1389). مفاهیم کلیدی پیتر بوردیو. لبیبی، محمدمهدی. تهران: افکار.## لک، آزاده (1393). کاربرد نظریه زمینه‌ای در پژوهش‌های طراحی شهری. صفّه، 24(1)، 43-60.##مالگریو، فرانسیس، هری (1395). علوم اعصاب – خلاقیت و معماری. ابراهیمی، سیما؛ مردمی، کریم. چاپ اول، تهران: هنر معماری قرن.##هشانگ لیزا، (1392). شعف حرارتی در معماری. فخرالدین‌تفتی، محمدمهدی؛ عمادیان رضوی، سیده زینب. تهران: نشر دانشگاه آزاد اسلامی.##Andrade, D. P. (2015). Emotional economic man: Power and emotion in the corporate world. Critical Sociology, 41(4–5), 785–805.##Bazley, C.; Nugent, R. & Vink, P. (2015). Patterns of discomfort. Journal of Ergonomics, 5 (1), 2015.##Binarti, F.; Koerniawan, M. D. ; Triyadi, S.; Utami, S. S. & Matzarakis, A. (2020). A review of outdoor thermal comfort indices and neutral ranges for hot-humid regions. Urban Climate, 31, 1-24.##Brager, G.; Zhang, H. & Arens, E. (2015). Evolving opportunities for providing thermal comfort. Building Research & Information, 43(3), 274–287.##Cabanac, M. (1971). Physiological role of pleasure. Science, 173(4002), 1103–1107.##Candido, C. & Dear, R. de. (2012). From thermal boredom to thermal pleasure: a brief literature review. Ambiente Construído, 12(1), 81–90.##Charmaz, K. (2014). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. sage.##Chun Tie, Y.; Birks, M. & Francis, K. (2019). Grounded theory research: A design framework for novice researchers. SAGE Open Medicine, 7, 1-8.##Coburn, A.; Vartanian, O. & Chatterjee, A. (2017). Buildings, beauty, and the brain: A neuroscience of architectural experience. Journal of Cognitive Neuroscience, 29(9), 1521–1531.##Creswell, J. (2016). Research Design.: Qualitative, Quantitative, Mixed Methods Approaches. Lincoln: University Of Nebraska.##Devine-Wright, P.; Wrapson, W.; Henshaw, V. & Guy, S. (2014). Low carbon heating and older adults: comfort, cosiness and glow. Building Research & Information, 42(3), 288–299.##Erwine, B. (2016). Creating sensory spaces: The architecture of the invisible. Taylor & Francis.##Folch, T. M.; Pereira, R. C. & Icart, I. B. (2019). Exploring the creative process in architecture students and professionals. Thinking Skills and Creativity, 34, 100608.##Francovich, C. (2008). Exploring Leadership Influence Behaviors in the Context of Behavior Settings. International Journal of Leadership Studies, 50,38-50.##Friedland, L.; Shah, D. V.; Lee, N.-J.; Rademacher, M. A.; Atkinson, L. & Hove, T. (2007). Capital, consumption, communication, and citizenship: The social positioning of taste and civic culture in the United States. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 611(1), 31–50.##Glaser, B. G. (2007). Constructivist grounded theory?. Historical Social Research Supplement, 19, 93–105.##Guy, S. & Shove, E. (2000). The sociology of energy, buildings and the environment: Constructing knowledge, designing practice (Vol. 5). Psychology Press.##Liu, Fangfang. Kang, Jian. (2016). A grounded theory approach to the subjective understanding of urban soundscape in Sheffield, Cities, 50, Pages 28-39.##Morse, J. M.; Stern, P. N.; Corbin, J.; Bowers, B.; Charmaz, K. & Clarke, A. E. (2016). Developing grounded theory: The second generation (Vol. 3). Routledge.##Neisser, U. (1977). Cognition and reality . San Francisco: Freeman##Niedenthal, P. M. & Ric, F. (2017). Psychology of emotion. New York: Routledge.##Nikolopoulou, M. & Steemers, K. (2003). Thermal comfort and psychological adaptation as a guide for designing urban spaces. Energy and Buildings, 35(1), 95–101. ##Ong, B. L. (2013). Beyond environmental comfort. New York: Routledge.##Ozguner, Z. & Ozguner, M. (2014). A managerial point of view on the relationship between of Maslow’s hierarchy of needs and Herzberg’s dual factor theory. International Journal of Business and Social Science, 5(7), 207-215.##Panzeri, S.; Harvey, C. D.; Piasini, E.; Latham, P. E. & Fellin, T. (2017). Cracking the neural code for sensory perception by combining statistics, intervention, and behavior. Neuron, 93(3), 491–507.##Parkinson, T. & de Dear, R. (2016). “Thermal pleasure and alliesthesia in the built environment”. PHD thesis , Sydney : The University of Sydney.##Parkinson, T. & de Dear, R. (2017). Thermal pleasure in built environments: spatial alliesthesia from air movement. Building Research & Information, 45(3), 320–335.##Petersen, L. K. (2008). Autonomy and proximity in household heating practices: the case of wood-burning stoves. Journal of Environmental Policy & Planning, 10(4), 423–438.##Plutchik, R. & Kellerman, H. (1980). Emotion, theory, research, and experience. Academic press.##Roesler, S. & Kobi, M. (2018). The Urban Microclimate as Artifact: Towards an Architectural Theory of Thermal Diversity. Birkhäuser.##Schoggen, P. (1989). Behavior settings: A revision and extension of Roger G. Barker’s.Ecological Psychology.##Schultz, W. (2015). Neuronal reward and decision signals: from theories to data. Physiological Reviews, 95(3), 853–951.##Schweiker, M.; Schakib-Ekbatan, K.; Fuchs, X. & Becker, S. (2020). A seasonal approach to alliesthesia. Is there a conflict with thermal adaptation?. Energy and Buildings, 212, 1-13. ##Suddaby, R. (2006). What grounded theory is not (editorial). Academy of Management Journal, 49, 633–642.##Taleghani, M.; Tenpierik, M.; Kurvers, S. & Van Den Dobbelsteen, A. (2013). A review into thermal comfort in buildings. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 26, 201–215.##Wilhite, H.; Nakagami, H.; Masuda, T.; Yamaga, Y. & Haneda, H. (2001). A cross-cultural analysis of household energy-use behavior in Japan and Norway. Critical Concepts in the Social Sciences, 4, 159–177.##Willig, C.& Rogers, W. S. (2017). The SAGE handbook of qualitative research in psychology. Sage. ##

تحلیلی بر الگوی «خیابان مزار» در شهرسازی دوره تیموری بر اساس مدارک نوشتاری و باستان‌شناسی مجموعه های هرات، سمرقند و شهر سبز "Mazar Street" Pattern in Timurid urbanism, Based on Historical and Archaeological Documents of Herat, Samarkand, and Shahr-i Sabz Complexes 1 1 خیابان-مزار الگویی از مجموعه‌سازی در دوره تیموری است، با فرمی مبتنی بر استقرار ابنیه مقابر، مزارات و بناهای مذهبی، در امتداد یک گذر حومه‌ای و یا یک شریان شهری. مستندات باستان‌شناسی و تاریخی وجود پنج نمونه از مجموعه‌های خیابان-مزاری در عهد تیموری را گزارش داده‌اند که از میان آنها سه مجموعه، شاه‌زنده در سمرقند، دارالسیاده در شهر سبز و خیابان در هرات را می‌توان از شاخص‌ترین نمونه‌های این نوع از مجموعه‌سازی عنوان داشت. خیابان-مزار هرات را نیز به دلیل دارا بودن قدمتی بیشتر و همچنین استقرار بناهایی پرشمارتر نسبت به دو نمونه دیگر، می‌توان به عنوان نمونه شاخص این فرم معرفی نمود. در این مقاله ضمن بررسی تحولات ساخت‌وساز در طول محور خیابان هرات در طی دوره‌های آل­کرت و تیموری، روند تحولات در این محور تبیین می­گردد. سپس شاخصه­های خیابان-مزار هرات در پایان عهد تیموری به منظور دستیابی به ویژگی‌های کلی مجموعه‌های خیابان-مزاری در این دوره، با دو خیابان-مزار دارالسیاده و شاه‌زنده مقایسه می­شود. اطلاعات این مقاله با روش­های کتابخانه­ای، مشاهده بصری و تحلیل یافته­های حاصله، گردآوری شده و پژوهش با روش تحلیلی-تاریخی صورت گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که فرم خیابان-مزار در مجموعه‌سازی دوره تیموری مشتمل بوده است بر استقرار منظم ابنیه مقابر در دو سوی معبری که به بنایی مهم در انتهای مسیر منتهی می‌شده است. در این میان خیابان-مزار هرات با قدمتی بیشتر نسبت به سایر نمونه‌های هم دوره‌اش در نقطه‌ای محوری‌ از حومه شهر هرات قرار داشته و در راستای آن به غیر از بنای مقابر، سایر ابنیه مذهبی و خدماتی نیز مستقر بوده‌اند. 2 The construction and placement of tombs on either side of an inner or outer city street, and with it, the formation of decorated facades on both sides of a path, was common during the reign of the Timurids. Early in this era, Timur built a complex inside the shahr-i sabz, which consisted of a street on either side of which the Timurid courtiers built tombs for themselves and formed the body around the street with an orderly line of tomb buildings. At the end of the street was the great building of the Dar al-Siyadeh school, which was the burial place of two of Timurchr('39')s sons. The next similar sample was formed in Samarkand. This cemetery, known as Shah-i zindah, was built on top of the ancient hills of Afrasiab. Like the Dar al-Siyadeh, in this complex, the arrangement of tombs on both sides of passage was formed the main axis of the complex. These tombs, which belonged to the princes and nobles of Timurid, were located on both sides of the road and sometimes in front of each other, thus formed a Mazar-street with a designed facade. Among the Mazar-street complexes in the Timurid era, Khiaban-e Herat Mazar-Street had a special place in terms of importance and breadth. The Khiaban in the city of Herat was originally the name of an area in the north of the city where many graves were gradually established over the years on both sides of the path that passed through it. During the Timurid period, the construction of buildings on both sides of this street flourished so much that at the end of this era, this street can be compared in terms of the establishment of religious buildings and tombs on both sides with the Dar al-Siyadeh and Shah-i Zendah complexes. This article seeks to study the gradual formation of buildings on the main axis of Herat Mazar-Street by the end of the Timurid period by reviewing historical books, archaeological reports, and other researches done about Herat Mazar-Street. Then, by specifying the structural features of this axis, compare it with other Mazar-Street axes in the Timurid era, and then explain the characteristic features of the Mazar-street complexes in the Timurid era. The results of this study show that at the end of the Timurid era, the cemetery of Khiaban-e Herat changed from a cemetery in the northern outskirts of the city to the most important religious axis of Herat and Khorasan region, and different buildings were built on both sides of it. This Mazar-street, similar to other Mazar-streets of the Timurid era, included an arranged row of tombs that Led at the end of the road to an important religious building. 17 34 2020/11/272021/01/17 1399/10/28 2021/06/202021/08/3 1400/5/12 شاهین گرکانی دشته Shahin Garakani Dashteh دکترای باستان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Iran shaahin.dashteh@gmail.com محمد مرتضایی mohammad Mortezayi دانشیار، گروه باستان شناسی دوران اسلامی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری. Iran m_mortezayi2008@yahoo.com سید علی فلاح Seyed Ali Fallah مربی دانشگاه جامع علمی ک اربردی، مرکز علمی ک اربردی آران و بیدگل. Iran a.fallah@uast.ac.ir محمد اسماعیل اسمعیلی جلودار Mohammad Esmaeil Esmaeili Jelodar دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران. Iran jelodar@ut.ac.ir Mazar-Street Herat Dar al-Siyadeh Shah-i zinda Timurid خیابان-‌مزار هرات شاه‌زنده دارالسیاده تیموریان - Allen, T. (1983). Timurid Herat. Tubinger: Tubinger Atlas.##-Anarbaev, A.A. M. Saidov. N. Xushvaqov. A. Sandiboev. (2016). JAHONGIR MIRZO MAQBARASI HUDUDIDA OLIB BORILGAN ARXEOLOGIK DALA QIDIRUV TADQIQOTLARI (ARCHAEOLOGICAL FIELD SURVEY IN THE TERRITORY OF JAHONGIR MIRZO TOMB). ARCHAEOLOGICAL RESEARCHES IN UZBEKISTAN 2013-2014, 51-54. ##-Atahodjaev, OH. (2006). Raboty Shakhizindinskogo Otryada V 2004 G (Works of The Shahizindi Squad in 2004). Archaeological Researches in Uzbekistan - 2004-2005, 5, 40-46.##- Bulatova, V.A. (1965). To The History of Composition of the Shah-I-Zinde Ensemble. Collective from The History of the Era of Ulugbek. G.I. Hayrapetyants, D. Kayumova (Eds.) Academic Sciences of the Uzbek SSR Institute of Oriental Studies. Tashkent: Biruni 256-273. ##-Franke, U. (2015). Ancient Herat Revisited. New Data from Recent Archaeological Fieldwork. Greater Khorasan. Berlin, 63-241.##- Franke, U., Urban, T. (2017). Excavations and Explorations in Herat City. Staatliche Museen zu Berlin-Preußischer Kulturbesitz. ##-Gammell, C.P.W, (2016). The pearl of Khorasan a history of Herat. London: Hurst & company.##- Golombek, L, (1969). The Timurid shrine at Gazurgah. Toronto: The Trusteed of the Royal Ontario Museum, University of Toronto press.##- Hillenbrand, R. (2005). The Timurid Achievement in Architecture. A survey of Persian art from prehistoric time to the present: in, 18, 235-245.##- Kholmatov, N. Y, Zhyrakulov M.Zh, (2003). O Rabotakh Na Yubileynykh Ob"Yektakh Shakhrisabza (About Works at Anniversary Objects of Shakhrisabz). Archaeological Researches in Uzbekistan 2002s. 185-188.##- Manoev, S. (2016). Some Issues of Formation of Architectural Ensembles in Uzbekistan. ## International Journal of Innovative Science, Engineering & Technology, 3 (4), 164-170. ##- Masson, M. E., Pugachenkova, G. A. (1980). Shakhri Syabz Pri Timure II Ulug Beke (“Shahr-I Sabz from Tīmūr to Ūlūgh Beg”)—II. Iran, 18(1), 121-143.##- Nasriddinov, Sh.N. (2006). Banya Xv Veka U Ansamblya Shakhi-Zinda (Bath of The Xv Century at The Ensemble of Shahi-Zinda). Archaeological Researches in Uzbekistan - 2004-2005. 5. 172-177. ##- Nemtseva, N. B., Rogers, J. M., & Yāsīn, Ā. (1977). Istoki Kompozitsii i Etapy Formirovaniya Ansamblya Shakhi-Zinda (“The Origins and Architectural Development of the Shāh-i Zinde”). Iran, 15(1), 51-73.##-Nemtseva, N.B. (1969). Maloizuchennyy Mavzoley Iz Ansamblya Shakhi-Zinda (A Low-Explored Mausoleum from The Ensemble of Shakhi-Zinda). Obshchestvennyye Nauki V Uzbekistane, 6-9, 43-50.##- Pugachenkova, G. A, Rempel, L.I. (1965). History of Arts of Uzbekistan. Tashkent: Iskusstvo.##- Pugachenkova, G. A. (1976). Termez, Shakhrisabz, Khiva. Moscow: Publishing House Art.##- Pugachenkova, G.A (1976 B). Architecture of Central Asia in the XV. Tashkent: Publishing House of Literature and Art. Gafur Gulyama.##- Subtelny, Maria eva, 1991. A Timurid educational and charitable foundation: The Ikhlasiyya Complex of Ali Shir Navai in 15th-Century Herat and Its Endowment. Journal of the American Society. 3. 1. 38-61.##-URl1: www.Google Earth Com (access date: 2020/11/05).##-افشار، ایرج. (1374). یادگارهای یزد، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.##- انصاری هروی، خواجه عبدالله. (1386). طبقات الصوفیه، تصحیح محمد سرور مولایی، تهران: نشر توس. ##-‌ بلر، شیلا، و جاناتان بلوم. (1381). هنر و معماری اسلامی، جلد دوم، ترجمه یعقوب آژند، تهران: انتشارات سمت.##-‌ بلر، شیلا، و جاناتان بلوم. (1383). هنر و معماری در ایران و آسیای مرکزی دوره‌ی ایلخانان و تیموریان، ترجمه سید محمد موسوی هاشمی گلپایگانی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. ##-‌ بیهقی، ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی. (1388). تاریخ بیهقی، تصحیح محمدجعفر یاحقی و مهدی سیدی، تهران: انتشارات سخن.##-‌ جامی، نورالدین عبدالرحمن. (1370). نفحات‌الانس من حضرات القدس، تصحیح محمود عابدی، تهران: اطلاعات.##-‌ جیحانی، حمیدرضا، و مریم رضایی پور. (1396). منظر باغ. تهران: دانشگاه کاشان و پژوهشکده فرهنگ.##-‌ حافظ ابرو، شهاب‌الدین بن عبدالله خوافی. (1349). جغرافیای حافظ ابرو قسمت ربع خراسان هرات، تصحیح نجیب مایل هروی، تهران: انتشارات بیناد فرهنگ ایران.##-‌ خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام. (1372). مآثرالملوک: به ضمیمه خاتمه خلاصه الاخبار و قانون همایونی (تصحیح: میرهاشم محدث). تهران: موسسه فرهنگی رسا. ##- خواندمیر، غیاث‌الدین بن همام. (1388). مکارم الاخلاق، تصحیح محمد عشیق، تهران: میراث مکتوب.##- زمچی اسفزاری، معین الدین. (1338الف). روضات الجنات فی اوصاف مدینه الهرات، جلد اول، تصحیح کاظم امام، تهران: دانشگاه تهران. ##-‌ زمچی اسفزاری، معین الدین. (1338ب). روضات الجنات فی اوصاف مدینه الهرات، جلد دوم، تصحیح کاظم امام، تهران: دانشگاه تهران.##-‌ سلجوقی، فکری. (1343). خیابان، کابل: انجمن جامی. ##-‌ سلجوقی، فکری. (1386). رساله مزارات هرات، هرات: انتشارات احراری. ##-‌ سمرقندی، ابوطاهر. (1367). قندیه و سمریه دو رساله در تاریخ مزارات و جغرافیای سمرقند، تصحیح ایرج افشار، تهران: موسسه فرهنگی جهانگیری. ##-‌ سمرقندی، کمال‌الدین عبدالرزاق. (1372). مجمع البحرین و مطلع السعدین، جلددوم، تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی. ##-‌ صابر هروی، محمد محسن. (1386). باغ‌نامه هرات، مشهد: انتشارات ملک اعظم. ##-فامی هروی، عبدالرحمن. (1387). تاریخ هرات، تهران: میراث مکتوب.##-‌ گلبمک، لیزا، و دونالد ویلبر. (1374). معماری تیموری در ایران و توران، ترجمه کرامت الله افسر و یوسف کیانی، تهران: انتشارات سازمان میراث فرهنگی. ##-‌ میرخواند، محمد بن خاوندشاه. (1385الف). تاریخ روضه الصفا فی سیره الانبیا و الملوک و الخلفا، جلد هفتم، تصحیح جمشید کیان‌فر، تهران: نشر اساطیر. ##-‌ میرخواند، محمد بن خاوندشاه. (1385ب). تاریخ روضه الصفا فی سیره الانبیا و الملوک و الخلفا، جلد یازدهم، تصحیح جمشید کیان‌فر، تهران: نشر اساطیر. ##-‌ میرخواند، محمد بن خاوندشاه. (1385ج). تاریخ روضه الصفا فی سیره الانبیا و الملوک و الخلفا، جلد دهم، تصحیح جمشید کیان‌فر، تهران: نشر اساطیر.##-‌ نوایی، امیرعلی شیر. (1323). مجالس النفائس، تصحیح علی‌اصغر حکمت، تهران: نشر بانک ملی ایران. ##-‌ واعظ، اصیل‌الدین عبدالله. (1386). مقصد الاقبال سلطانیه و مرصد الامال الخاقانیه، تصحیح نجیب مایل هروی، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.##-‌ هروی، سیف ابن محمد بن بعقوب. (1385). تاریخنامه هرات، تصحیح غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: انتشارات اساطیر. ##- یزدی، شرف‌الدین علی. (1387). ظفرنامه، تصحیح سعید میرمحمد صادق و عبدالحسین نوایی، تهران: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس. ##

واکاوی قیاسی مفهوم سرزندگی شهری با سرزندگی بومی در پیشینه تاریخی شهر اصفهان Deductive Analysis of the TERM of Urban Vitality With Indigenous Vitality in historic background in Isfahan 1 1 سرزندگی شهری مفهومی نو در ادبیات تخصصی شهرسازی است. با وجود تعاریف متعددی سرزندگی توسط صاحب‌نظران، این تعاریف با توجه به جنبه‌های متفاوت سرزندگی، معادل خصوصیات اجتماعی فرهنگی سایر کشورها تعریف شده است. اما سرزندگی پیش از شناخته شدن در ادبیات شهرسازی، در شهرها وجود داشته و در هر فرهنگی، تعاریف متفاوت داشته است. در‌صورتی‌که ادبیات جهانی سرزندگی بدون شناخت پشتوانه تاریخی آن در ایران، مطالعه شود، این خطر پیش رو است که در راستای خلق سرزندگی شهری، برخی ارزش‌های بومی و تاریخی سرزندگی ایرانی به فراموشی سپرده شود. به‌علاوه اینکه بافت‌های تاریخی که بخش جدانشدنی شهر هستند و محدودیت مداخله دارند، در راستای خلق سرزندگی‌شهری از تمامیت شهر جدا مانده و افول بیشتر سرزندگی در این بافت‌ها سبب ترک و رکود بیشتر آن‌ها گردد. این تحقیق معیارهای بومی خلق سرزندگی شهری را تعریف می‌نماید. لذا با انتخاب شهر اصفهان به‌عنوان یکی از تاریخی‌ترین شهرهای ایران، به جستجوی سرزندگی در گذشته تاریخی آن پرداخته شده و به این پرسش پاسخ داده می‌شود که شباهت‌ها و تفاوت‌های مفهوم سرزندگی تاریخی و بومی با سرزندگی شهری چیست و مردم بومی چه فضایی در شهر اصفهان را سرزنده می‌پندارند؟ در این راستا از دو روش تحقیق تحلیلی-تاریخی و پیمایشی استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد سرزندگی در گذشته تاریخی اصفهان وجود داشته و تمامی شاخص‌های سرزندگی جهانی در گذشته تاریخی اصفهان مصداق‌های بومی داشته است. تعریف مردم بومی اصفهان از سرزندگی با ادبیات جهانی آن تطابق دارد، اما چگونگی و شکل و وزن آن متفاوت است، به‌شکلی که برخی معیارهای سرزندگی در اصفهان بیش از بقیه مورد تأکید است و معیارهای جهانی در این شهر از ارزش‌گذاری یکسانی برخوردار نیستند. میدان نقش جهان به عنوان سرزنده‌ترین فضای شهری هم در گذشته تاریخی اصفهان و هم در حال حاضر از دیدگاه مردم بومی این شهر شناخته شد. 2 Urban vitality is a new term in the specialized literature of urban planning. Despite numerous definitions of vitality by experts, These definitions are defined according to different aspects of vitality, equivalent to the socio-cultural characteristics of other countries. But vitality existed in cities before it became known in the urban literature and had different definitions in each culture. If the world literature of vitality is studied without knowing its historical background in Iran, There is a danger that in order to create urban vitality, some indigenous and historical values ​​of Iranian vitality will be forgotten. In addition, the historical contexts that are an integral part of the city and have limited intervention, In order to create urban vitality, these zones will  be separated from the integrity of the city and The further decline of vitality leads to its further abandonment and stagnation. This study defines the indigenous criteria for creating urban vitality. Therefore, by choosing the city of Isfahan as one of the most historic cities in Iran, vitality in its historical past is explored. Then this question is answered what was the definition of the term of urban vitality in the historical past of Isfahan? What are the definitions of indigenous and non-specialist people of this term? And Which places in Isfahan do they think are lively? In this regard, two methods of analytical-historical research and survey research have been used. The results show that there was vitality in the historical past of Isfahan and All the criteria of world vitality in the historical past of Isfahan have had indigenous examples. The definition of vitality of the native people of Isfahan is in accordance with its world literature, But its shape and weight are different, In such a way that some criteria of vitality in Isfahan are emphasized more than others And global criteria in this city are not valued equally. Naghsh Jahan Square was recognized as the most lively urban space both in the historical past of Isfahan and now from the point of view of the native people of this city. 35 54 2020/11/272021/01/172020/08/5 1399/5/15 2021/06/202021/08/32021/05/30 1400/3/9 طیبه فارسی Tayebeh farsi Farsi دانشگاه هنر اصفهان Iran tayebehfarsi@gmail.com شهریار ناسخیان shahriar nasekhian دانشگاه هنر اصفهان Iran s.nasekhian@aui.ac.ir احمد شاهیوندی Ahmad Shahivandi دانشگاه هنر اصفهان Iran a.shahivandi@aui.ac.ir Urban Vitality vitality in historic background Indigenous vitality Live urban space سرزندگی شهری سرزندگی در پیشینه تاریخی سرزندگی بومی فضای شهری سرزنده Abdul Aziza, A& Sani Ahmada, A& Edrus Nordinb, T.(2012). Vitality of Flats Outdoor Space, Social and Behavioral Sciences, 36 , 402 – 413.##-Altman, I & Chemers, M. (1980). Culture and Environment. Brooks/ Cole Publishing Company. ##- Ardrey, R. (1966). The Territorial Imperative. New York: Atheneum.##-Chapman,D.(1996).Creating Neighbourhoods and Places in the Built Environment, London, Weinheim, New York, Tokyo, Melbourne, Madras, Published by E&FN SPON.##-Chardin,Jean.(1811).Voyages du Chenalier Chardin,Perse,Edited:Langles,10Vols.Paris:Le Normant.##-Colantonio, Andrea.(2007). Social sustainability: an exploratory analysis of its definition, assessment methods metrics and tools, Oxford Institute for Sustainable Development , UK.##-Cowan, Robert (2005), The Dictionary of Urbanism, Streetwise Press.##- Department of the Environment (1994), Vital and Viable Town Centers, Meeting The Chalenges, by URBED, HMSO, London.##-DOE: Department of Environment (1992), The Effect of Major Out-of- town Retail Development, By BDP and the Oxford Institute of Retailing Management, HMSO, London.##-De Koe, D. (2013). Urban Vitality Through a Mix of Land-uses and Functions: An Addition to Citymaker. MSc Thesis Land Use Planning-Landscape- Wageningen University.##-Gehl, J. (2000), New City Spaces, Danish Architectural Press, Copenhagen, Denmark.##- Hall, E.T. (1995). Toward a General Urban Theory, in Brotchie. M. Batty, E. Blakely, P. Hall and P. Newman, eds. Cities in completion. Melbourn: Lokgman Australia.##- Işiklar, s .(2017), Vitality of The Cities, International Journal of Architectural Engineering Technology, 4, 18-23.##- Jin, X & Long, Y & Sun, W & Lu, Y &Yang,W& Tang, J. (2017). Evaluating cities' vitality and identifying ghost cities in China with emerging geographical data. Cities, 63, 98–109.##- Kreuz, Roger & Roberts, Richard. (2020), Understanding Personal Space Acrossultures, https://thereader.mitpress.mit.edu, retriwide 1010/11/20.##- Lee, E., & Park, N. (2008). Cross-cultural analysis of residential design and housing behaviors: The case of Koran households in the United States. In Interior Design Educator’s Council International Conference (pp. 681-690).##-Lu, Shiwei & Shi, Chaoyang& Yang, Xiping.(2019). Impacts of Built Environment on Urban Vitality: Regression Analyses of Beijing and Chengdu, China, International journal of environmental Research and Public Health, 16, 4592.##-Montgomery, J .(1998), Making a city: Urbanity,Vitality and Urban Design, Journal of Urban Design, 3(1), 93-116.##-Oldenburg, Ray. (1999). The Great Good Place:Cafes, Coffeeshops, Bookstores, Bars, Hair Salons And The Other. New York: Marlowe & Company. ##- Ozaki, R. (2002). Housing as a reflection of culture: Privatised living and privacy in England and Japan. Housing Studies, 17, 209-227.##- ابریشمی، فرشاد(1393). اصفهان قدیم، مجموعه عکس‌های تاریخی ایران، چاپ اول، خانه تاریخ و تصویر ابریشمی.##-بلیک،پی،استفان(1388). نصف‌جهان، معماری‌اجتماعی‌اصفهان‌صفوی،ترجمه‌محمد‌احمدی‌نژاد،اصفهان: نشرخاک.##- بلوکباشی، علی (1395)، تاریخچه قهوه‌خانه‌ها در ایران، مصاحبه با گروه تاریخ مشرق، 19 تیر 1395، https://www.mashreghnews.ir/news/600618##-بنتلی،ایان؛ الکک، آلن؛ مورین، پال؛ مک‌گلین، سو؛ اسمیت،گراهام(1382). محیط‌های پاسخده، ترجمه‌ مصطفی‌بهزادفر، تهران: علم و صنعت.##-پامیر،سای(1394).آفرینش‌مرکز‌شهری‌سرزنده،ترجمه‌مصطفی‌بهزاد‌فر‌؛امیر‌شکیبامنش،چاپ‌چهار،تهران:علم‌و‌صنعت.##-جیکوبز،‌جین(1388).مرگ‌و‌زندگی‌شهرهای‌بزرگ‌آمریکایی، ترجمه‌حمیدرضاپارسی؛آرزو افلاطونی، دانشگاه تهران.##-خستو، مریم؛ سعیدی‌رضوانی، نوید (1389). عوامل مؤثر بر سرزندگی فضای شهری (خلق یک فضای شهری سرزنده با تکیه بر مفهوم «مرکز خرید پیاده»، هویت شهر، دوره 4(6): 63-74.##-دلاواله، پیترو (1617). سفرنامه پیترودلاواله، ترجمه شعاع‌الدین شفا (1384)، چاپ چهارم، نشر علمی و فرهنگی.##ذبیح‌زاده، عباس؛ مظاهری، محمدعلی؛ حاتمی، جواد؛ پناغی، لیلی (1396)، ساختار معنایی حریم خصوصی در فرهنگ ایرانی، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، دوره 7، شماره 26: 19-36.##- دهقانی، حمید (1398)، تیپولوژی مناطق شهری 15 گانه شهری اصفهان با تأکید بر آسیب‌های اجتماعی محله‌های فوق بدخیم، نشریه جامعه شناسی کاربردی، سال سی‌ام، شماره پیاپی 74، شماره دوم.##- شاهیوندی، احمد؛ قلعه‌نویی، محمود؛ علی‌پور اصفهانی، مریم (1394). بررسی ویژگی‌های کالبدی و اثرگذاری آن بر سرزندگی و زیست‌پذیری محله‌های قدیم شهری، مرمت و معماری ایران، دوره 5، شماره 9: 13-26. ##- شهریارنیوز (1398)، حیا سنت همیاری شهروندان در مدیریت شهر؛ از پاروکردن برف پشت‌بام تا کاشت درخت،http://www.shahryarnews.ir/news/59187، Retrieved 25 بهمن 1398##-شولتز نوربرگ، کریستیان (1381). معماری: حضور، زبان، مکان، ترجمه‌ علیرضا سیداحمدیان، تهران: معمار نشر.##-شیخ صراف، منوچهر (1393). اصفهان در گذر زمان، اصفهان: انتشارات گلدسته.##- صادقی، نگین؛ ذبیحی، حسین؛ اسلامی، سید غلامرضا (1394)، مقایسه تطبیقی مکانیابی فضای سوم و نقشه شناختی احساس امنیت در فضای شهری(نمونه موردی شهر اصفهان)، فصلنامه علمی پژوهشی برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، یال پنجک، شماره دوم، (پیاپی 17)، صص 93-116.##-فارسی، طیبه؛ ناسخیان، شهریار؛ شاهیوندی، احمد (1398). ارزیابی پس از بهره‌برداری پاتوق‌ شهری جهت بررسی اثرات آن بر ارتقای سرزندگی، آمایش محیط، شماره 47: 145-162.##-فلسفی، نصرالله (1332). زندگانی شاه عباس اول، جلد دوم، تهران.##- قاضی‌مرادی، حسن. (1393). در ستایش شرم: جامعه‌شناسی حس شرم در ایران. تهران، نشر آمه، چاپ 7.##-کالن، گوردون (1387). گزیده‌ منظر شهری، ترجمه‌ی منوچهر طبیبیان، تهران: دانشگاه تهران.##-کریر، راب (1383). فضای شهری، ترجمه‌ خسرو هاشمی‌نژاد، تهران: نشر خاک.##کریمی یزدی، اعظم؛ براتی، ناصر؛ زارعی؛ مجید (1395). ارزیابی تطبیقی ادراک فضای شهری از نظرگاه مخاطبین و متخصصین عرصه شهری، باغ نظر، سال 13، شماره 45: 13-26.##-گلکار، کوروش (1386 ). مفهوم کیفیت سرزندگی در طراحی شهری، صفه، دوره 16(44): 66-75.##- لینچ، کوین (1381)، تئوری شکل شهر، ترجمه‌ی سید حسین بحرینی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##- لینچ، کوین (1374)، سیمای شهر، ترجمه منوچهر مزینی، چاپ پنجم، انتشارات دانشگاه تهران.##-ماجدی، ‌حمید؛ بندرآباد،‌ علیرضا (1393). بررسی ‌معیار ‌جهانی ‌و بومی ‌شهر‌زیست‌پذیر، هویت‌شهر، سال‌(17): 65-76.##-مظاهری، هوشنگ (1390). سیصد تصویر، (نوشته و تصویر به‌ویژه از شهر اصفهان با نگارشی نو)، چاپ اول.##-هدایت‌نژاد، مصطفی؛ هادیانی، زهره؛ حاجی‌نژاد، علی؛ عسگری، علی (1398). سرزندگی‌شهری، مفهومی میان‌رشته‌ای (واکاوی اصول، ابعاد و شاخص‌ها)، نشریه مطالعات ساختار و کارکرد شهری، سال 6(20): 75-107.##-هولتسر، ارنست (1389). هزار جلوه زندگی، چاپ اول، سازمان میراث فرهنگی کشور. ##

عوامل فضایی احساس معنوی در محیط معماری حرم مطهر رضوی با بهره گیری از رویکرد روان‌شناسی رفتارگرا Spatial Factors Affecting Spiritual Sense in architectural spaces of the Holy Shrine of Razavi By Using Behavioral Psychology Approach 1 1 «احساس معنوی محیط» تجربه­ ای ویژه حاصل از حضور در فضاهای قدسی است. درزمینه ­ی ارتباط بین معماری و مفاهیم معنوی، تحقیق‌های بسیاری صورت گرفته است اما کمتر به بررسی تجربیات معنوی در مواجهه با آثار معماری پرداخته­ اند. روانشناسی رفتارگرا به ­واسطه تمرکز بر روی عکس‌العمل مخاطبان، به‌عنوان پاسخ و فضاهای معماری به‌عنوان محرک، بستر مناسبی برای بررسی احساس معنوی محیط است. در این مقاله از طریق مرور ادبیات، ویژگی‌های این احساس شناسایی و سپس از طریق تحلیل عاملی، عوامل فضایی مؤثر، دسته ­بندی می‌شوند. پس از تهیه پرسشنامه و سنجش روایی از «نسبت روایی لاوشه» و «شاخص روایی محتوایی» برای تعیین پایایی از روش آلفای کرومباخ استفاده شد. برای تعین حجم نمونه، از طریق روش آسان یا در دسترس تعداد 320 نفر از زائران حرم مطهر امام رضا (ع) در سال 1397 انتخاب‌شده‌اند. یافته­ ها و نتایج پژوهش نشان می­دهد عوامل مؤثر بر احساس معنوی محیط، در پنج دسته به شرح عوامل عملکردی «مقیاس و تناسب ابعادی، رعایت شأن و عملکرد، فضای سکون، فضای مکث، حیاط­های وسیع، امکانات رفاهی جانبی و هم‌جواری فضاهای فرهنگی» و عوامل کالبدی «عظمت مقبره، شکوه داخلی مقبره، تدریج افقی اهمیت، سیر از ساده به پیچیده در محور عمودی و افقی، شاخص بودن المان مقبره» و عوامل ایده‌ای «ساماندهی ورودی، انتظام سلسله مراتبی فضا، منع شمایل‌نگاری، انطباق محور حرکتی بر محور معنایی، ابهام در تسلسل فضا، شاخص بودن نورپردازی و موقعیت عناصر نورانی» و عوامل یکپارچگی شامل «تشابه نسبی فضاهای پشت سرهم، کل­‌گرایی، همگرایی فرم و تزئینات» و عوامل فناوری، «مسقف بودن موقت حیاط، سامانه‌های نورپردازی شگفت‌انگیز و شرایط زیست‌محیطی» شناسایی و دسته‌بندی‌شده‌اند. 2 "Spiritual Sense of Place" is a special experience which results from being in sacred spaces. Many researches have been done on the relationship between "Architecture" and "Spiritual Concepts"; but only few have put spiritual experiences of being in architectural spaces as their concern. Behavioral psychology is a good platform for examining spiritual feeling of the environment by focusing on the reaction of audience as response and architectural spaces as stimulus. This article has studied the characteristics of "Spiritual Feeling of the Place" in literature review afterwards its effective architectural factors has been classified via factor analysis. The reliability of the questionnaire has been measured by Cronbach's alpha method. In order to determine the sample size, through easy or accessible method, 320 pilgrims of the holy shrine of Razavi were selected in year 2019. Findings show factors affecting the spiritual feeling of the place include five categories which are Functional factors(Scale and dimensional proportions, Respect for dignity and performance, Quiet place with no attraction, Temporary standing space, Large courtyards, Ancillary facilities and proximity of Cultural Spaces), Physical factors(The grandeur of the tomb, the inner glory of the tomb, the gradual horizontal change of importance, the gradual change from simple to complex in the vertical and horizontal direction, the monumentalizing of the tomb element), Factors of the idea(Entrance Arrangements, hierarchical arrangement of space, iconography, alignment,  movement in the direction of meaning, ambiguity in the sequence of space, the specificity of lighting and the position of light elements), Integrating factors(relative similarity of consecutive spaces, Unity of form, convergence of forms and decorations) and Technological factors(temporary roofing of the courtyard, amazing lighting systems and regulation of environmental comfort conditions) which have been identified and categorized. 55 72 2020/11/272021/01/172020/08/52021/05/4 1400/2/14 2021/06/202021/08/32021/05/302021/08/12 1400/5/21 محمدصادق طاهر طلوع دل Mohammad Sadegh Taher Tolou Del دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی Iran msttd@sru.ac.ir مرضیه آزاد ارمکی Marzieh Azad Armaki دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی Iran azadarmaki@sru.ac.ir محمد دیناروند Mohammad Dinarvand دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی Iran memarvand@gmail.com Spiritual sense of place Behaviorist Psychology Architecture of the Holy Shrine of Razavi Physical Factors احساس معنوی محیط روانشناسی رفتارگرا معماری حرم مطهر رضوی عوامل کالبدی 1. Arnheim, Rudolf (1983). The power of the center, a study of composition in the visual arts. England. London: University of California press##2. Bregman, L. (2012). Spirituality definitions: A moving target. Spirituality: Theory, praxis and pedagogy. Inter-Disciplinary Press Oxford, United Kingdom##3. Birch, R. & Sinclair, B. R. (2013). Spirituality in place: Building connections between architecture, design, and spiritual experience. In ARCC Conference Repository##4. Burke, Edmund. (1767). A Philosophical Enquiry into the Origin of our Ideas of the Sublime and Beautiful. The fifth edition. London: etc. J. Dodsley.‌##5. Frankl, Viktor. (1962). Man's Search for Meaning: An Inttroduction to Logotheraphy. ‌Boston: Beacon Press##6. Furze, Rodney Creswell. (2010). Mysticism in the Experience of Architecture. (Doctoral dissertation, University of Exeter)##7. Iqbal, Nabila. (2015). Mosque in the Valley: A Space for Spiritual Gathering & Cultural Learning. Master theses for Architecture: University of Massachusetts Amherst##8. James, W, (2004). The Varieties of Religious Experience: A Study in Human Nature. Introduction and notes by Wayne Proud foot. New York: Barnes & Noble Books##9. Myers, J. E. & Sweeney, T. J. (2004). The indivisible self: An evidence-based model of wellness. Journal of Individual Psychology, 60, 234-244 3##10. Maslow, A. H. (1964). Religions, values, and peak-experiences (Vol. 35). Columbus: Ohio State University Press.##11. Miranda Punita, (2018). Numinous and religious experience in the psychology of Carl Jung, Diálogos Junguianos - vol. 3, n. 1, 110-133##12. Moberg, D.O. (2002). Religious and spirituality. social compass 49 (1)##13. Nelson, J. M. (2009). Psychology, religion, and spirituality. Valparaiso university: Springer Science & Business Media##14. Taylor, S. & Egeto-Szabo, K. (2017). Exploring awakening Experiences: A Study of awakening Experiences in terms of their triggers, characteristics, duration and after effects. Journal of Transpersonal Psychology, 49(1).‌##15. Thoresen, Oman, D, Park, C. E, Shaver, C. L, Hood, P. R, R. W, & Plantae, T. G. (2009). How does one become spiritual? The spiritual modeling inventory of life environments (SMILE). Mental Health, Religion and Culture##1. آرنهایم، رودولف، (1382)، پویه شناسی صور معماری، ترجمه مهرداد قیومی بید هندی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران.##2. اتو رودولف، (1380)، مفهوم امر قدسی، ترجمه همایون همتی، تهران، انتشارات نقش‌جهان.##3. احمد نژاد سرد رودی، فرهاد؛ سمیرا سلیمی ترکمانی، (۱۳۹۲)، مبانی معنوی معماری و هنر اسلامی از دیدگاه تیفوس بورکهارت، همایش منطقه‌ای تأثیر آموزه‌های اسلامی در پیشرفت علوم و فناوری‌های نوین، ساری.##4. اردلان، نادر؛ بختیار، لاله، (1380)، حس وحدت: نقش سنت در معماری ایرانی، ترجمه جلیلی ونداد.##5. اکبریِ ‌باصری، قدسیه؛ محمدقلی پور، مریم، (1393)، مکانیت مثالین نورهای رنگی در معماری مقدس ایران، معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، ویژه‌نامه منتخب مقالات اولین همایش روشنایی و نورپردازی ایران. (7)؛ 9-1.##6. انصاری، مجتبی؛ شریفیان، احسان؛ عبدالهی ثابت، محمدمهدی. (2014)، وحدت‌گرایی رویکردی الهی به طراحی شهری، هویت شهر، 7(16)؛ 38-27.##7. بورکهارت، تیتوس. (1387)، مبانی هنر اسلامی، ترجمه‌ی نصیری امیر، انتشارات حقیقت تهران.##8. بورکهارت، تیتوس. (1365)، هنر اسلامی زبان و بیان. تهران: سروش.##9. بورکهارت، تیفوس. (1370)، ارزش‌های جاویدان در هنر اسلامی، ترجمه محمد آوینی، تهران.##10. تقوایی، ویدا. (1386)، نظام فضایی پنهان معماری ایران و ساختار آن. هنرهای زیبا. شماره 30 تابستان 1386؛ 52-43.##11. تقوایی، ویدا. (1389)، بازخوانی صورت کاخ هشت‌بهشت اصفهان. نامه معماری و شهرسازی دو فصلنامه دانشگاه هنر. شماره پنجم، پاییز و زمستان 1389؛ 167-153.##12. خوش‌نظر سید رحیم و رجبی محمدعلی. (1388)، نور و رنگ در نگارگری ایرانی و معماری اسلامی. کتاب ماه هنر. فروردین 1388؛ 76-70.##13. دادخواه فرد شیما و سید رضا مرتضایی. (1393)، به‌کارگیری روش کاربر محور مبتنی بر رفتارگرایی در طراحی محصول. هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، 19(1)؛ 92-85.##14. دیناروند، محمد؛ طاهر‌طلوع‌دل، محمدصادق؛ آزاد رامکی، مرضیه. (1397)، طراحی موزه مقبره عرفای اسلامی با رویکرد کاربرد فناوری‌های نوین: نمونه موردی موزه مقبره میر رضی‌الدین آرتیمانی، پایان‌نامه برای دریافت کارشناسی ارشد در رشته معماری. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی.##15. رئیسی، محمد منان و نقره‌کار، عبدالحمید. (1394)، هستی‌شناسی معنا در آثار معماری، هویت شهر،9(24)؛ 19-5.##16. شوان، فریتهوف، (1372)، اصول و معیارهای هنر جهانی، در کتاب مجموعه مقالات مبانی هنر معنوی تهران، دفتر مطالعات دینی هنر.##17. صارمی، حمیدرضا؛ تقی نژاد، کاظم؛ پیری، سیما. (1395)، تجلی اصل وحدت در کثرت در مرکز محله شهر اسلامی. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، سال هفتم، شماره بیست و ششم، زمستان 1395؛ 29-21.##18. فن مایس پی یر (1384)، عناصر معماری: از صورت تا مکان، ترجمه فرزین فر دانش، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##19. کربن، هانری. (1372)، مبانی هنر معنوی، به کوشش دفتر مطالعات دینی هنر زیر نظر علی تاجدینی، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی حوزه هنری.##20. کریچلو، کیت، (1390)، تحلیل مضامین جهان شناختی نقوش اسلامی، ترجمه سید حسین آذر کار، تهران، انتشارات حکمت.##21. لنگ، جان، (1381)، آفرینش نظریه معماری، ترجمه‌ی علیرضا عینی فر، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران.##22. محمدی عبدالله، (1390)، نقد نظریه تباین دین و معنویت، معرفت کلامی، سال دوم، شماره سوم، پاییز 1390؛ 136-115.##23. مدد پور، محمد. (1387)، تجلیات حکمت معنوی در هنر اسلامی. چاپ دوم، سازمان تبلیغات اسلامی: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.##24. مدقالچی، لیلا؛ انصاری، مجتبی؛ بمانیان، محمدرضا؛ پور جعفر، محمدرضا؛ (1395). تفکرِ تعقلی شیعی و تأثیر آن در معماری منظر دوره صفویه، نقش‌جهان، شماره 2-6، تابستان 1395؛ 59-48.##25. مسعودی، محمدحسین. (1382)، تدوین و ادراک آهنگ فضا، سیر کثرت به وحدت در طول زمان، صفه. 13(3-4)؛ 73-61.##26. مصباح علی، (1389)، واکاوی مفهومی معنویت و مسئله معنا، فصلنامه اخلاق پزشکی 4(14)؛ 39-23.##27. مصباح یزدی، محمدتقی، (1394)، آموزش فلسفه، جلد اول، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی.##28. نصر، سید حسین (1370)، هنر قدسی در فرهنگ ایران، ترجمه سید محمد آوینی، در مجموعه مقالات جاودانگی هنر، تهران، انتشارات برگ.##29. نصر، سید حسین، (1394)، هنر و معنویت اسلامی، ترجمه‌ی رحیم قاسمیان، چاپ سوم، انتشارات حکمت.##30. نقی زاده، محمد، (1391)، حس حضور مطلوب‌ترین برآیند ارتباط انسان و محیط، مطالعات معماری ایران، شماره 2 پاییز و زمستان؛ 46-27.##31. نقی زاده، محمد، (1394). الگو، مبانی، ارکان، صفات و اصول شهرهای اسلامی، فیروزه اسلام: پژوهه معماری و شهرسازی ایران، پاییز و زمستان 1394؛ شماره 1.##32. نوربرگ-شولتز، کریستیان، (1381)، معماری: حضور زبان و مکان، ترجمه علیرضا سید احمدیان، تهران، مؤسسه معمار نشر. ##

نقش مادی‌ها در شکل‌گیری حس تعلق به مکان ساکنان همجوار آن Investigating the Role of Madi in Forming the Sense of Belonging of Inhabitants 1 1 چکیده بعد مکانی نیاز به تعلق، آشکارکننده پیوند انسان و مکان است. اگر چه حاشیه مادی‌ها باعث حضور و ثبات عناصر طبیعی در شهر اصفهان هستند؛ توسعه جوامع انسانی، تغییر شیوه زندگی و استقرار گروه‌های جمعیتی جدید در منازل آپارتمانی سبب قطع ارتباط طبیعت مادی‌ها و ساکنان شده و این عدم ارتباط بر ضعف حس‌‌تعلق افراد افزوده است. از آن‌جا که تعامل میان انسان و محیط بر ارتباط کاربران با محیط‌های ساخته شده و حس‌تعلق آنان موثر است، این مقاله در پی یافتن پاسخ  این سوال است: " مؤلفه‌های عوامل کالبدی- محیطی نتیجه بخش بر افزایش حس تعلق به مکان ساکنان محلات مسکونی مجاور مادی‌ها کدامند؟" شناسایی و طبقه‌ بندی مؤلفه‌های کالبدی- محیطی مؤثر بر حس تعلق ساکنان و همچنین نحوه و میزان تأثیر گذاری عوامل عملکردی و ادراکی حاصل از عوامل کالبدی- محیطی مادی‌ها در ایجاد حس تعلق ساکنان، هدف اصلی این پژوهش است.در جهت پاسخ به سؤالات از روش همبستگی استفاده شد. جمع‌آوری داده‌ها به منظور مرور نتایج تحقیقات صورت گرفته به روش اسنادی از جمله نوشته‌ها و ادبیات، داده‌های آماری، اسناد تاریخی و اسناد دیداری صورت‌گرفت. مطالعه میدانی بصورت گردآوری داده از ساکنان محلات مجاور مادی‌ها با ابزار پرسشنامه و به روش پیمایشی صورت‌پذیرفت. داده‌های حاصل از پرسشنامه توسط نرم‌افزار Spss نسخه(26) و Amos  نسخه (24) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد، بین طبیعت زیبای ماد‌ی‌ها با چهار مؤلفه "عناصر طبیعی، خوانایی، خاطره انگیزی، منحصر به فرد بودن" و عوامل عملکردی با "مؤلفه‌های خودبسندگی و لذت از مکان" و عوامل ادراکی با "مؤلفه‌های رضایتمندی، اشتیاق، افتخار، مردم دوستی و سازگاربودن" رابطه مستقیم وجود دارد که بر ارتباط کاربران با محیط تأثیر گذاشته و حس تعلق به مکان ساکنان همجوار مادی‌ها را افزایش می‌دهد.   2 Todaychr('39')s, the need to belong is one of the substantial basic human needs, in which the location dimension of this comprehensive need reveals the relationship between humans and location. Interest in nature and its elements could significantly affect the userschr('39') relationship with built environments and their sense of belonging. In this regard, the natural urban elements have long been known as signs. Here, such urban signs, physically or mentally, via impressive quality and features, can play an outstanding role in providing a memorable image of urban places. The Madi that move from the southwest to the northeast of Isfahan has affected the texture and the surrounding area and the historical, physical, and social characteristics of the location where they passed. The interaction of two factors, namely humans and the environment, represents their active and passive effect. Humans give meaning to locations and act based on their environmentschr('39') cultural values ​​following them. paper seeks to answer two main questions as follows: 1- What factors can be categorized as the physical-environmental elements of the Madi that affect the sense of belonging? 2- What is the effect of the functional and perceptual factors, a concept derived from Madischr('39')s physical-environmental factors, on the sense of belonging? Meanwhile, the proposed hypotheses are as follows: Hypothesis 1: Readability, uniqueness, the sense of calm, comfort, coziness, and familiarity are some of the physical-environmental components affecting the sense of belonging of inhabitants. Hypothesis 2: There is a significant relationship between the functional and perceptual factors, a concept derived from the physical-environmental factors of the Madi, and the sense of belonging of inhabitants. The field study was implemented by collecting data from the neighborhoods adjacent to the Madi using a questionnaire and a survey method. The studychr('39')s statistical population was then considered to the inhabitants adjacent to Isfahan Madi using the regular random sampling with a sample size of 100 people. The data achieved from the questionnaire were then analyzed by SPSS software in two parts: descriptive and inferential statistics. After estimating the path analysis model, it is found that the factor burden of physical-environmental effect can affect first on functional factors (0.905) via components of self-sufficiency and enjoyment of the active location, and secondly on perceptual factors (0.746) via components of satisfaction, desire, honor, humanitarianism, and compatibility are effective. Furthermore, according to the obtained results, it can be concluded that there is a direct relationship between the beautiful nature resulting from the existence of the Madi and four components including readability, uniqueness, sense of calm and comfort, coziness and familiarity, and functional and perceptual factors, which affects the userschr('39') relationship with the environment as well as increases the sense of belonging to the neighboring inhabitants of the Madi. 73 88 2020/11/272021/01/172020/08/52021/05/42021/03/9 1399/12/19 2021/06/202021/08/32021/05/302021/08/122021/09/1 1400/6/10 مرجان امجد Marjan Amjad گروه معماری، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد،ایران. Iran marjanamjad74@gmail.com فرهنگ مظفر Farhang Mozafar گروه معماری، واحدنجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران Iran f.mozaffar@aui.ac.ir شیرین طغیانی Shirin Toghyani گروه شهرسازی، واحدنجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد،ایران Iran Toghyani.shirin@gmail.com وحید قاسمی Vahid Ghasemi گروه معماری، واحدنجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه اصفهان، ایران. Iran v.ghasemi@1tr.ui.ac. Ir Isfahan city Madi Sense of belonging to the place residential areas مادی‌ها حس تعلق به مکان محلات مسکونی شهر اصفهان • Alishah, M. & Ebrahimi, A . & Ghaffari, F. (2016). The role of buildings facades of an urban landscape (case study: old context of Sari). The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication. (6), 1347-1356 DOI: 10.7456/1060AGSE/019.##• Altman, I & Low, S.(1992). Place Attachment. New York: Plenum.##• Amjad, M. Hemmasian ettefagh, M. Jahanbazi Goojani,2012. Review of Mudies, Role on sustainability of Isfahan City. 6thSASTech 2012, Malaysia, Kuala Lumpur. 24-25 March, 2012. Organized by Khavaran Institute of Higher Education##• Anton, C.E & Lawrence, C (2014). Home is where the heart is: The effect of place of residence on place attachment and community participation, Journal of Environment Psychology. 40: 451-461. ##• Bonaiuto, M & Aiello, A & Perugini, M & Bonnes, M& Ercolani, A. P .(1999). Multidimensional Perception of Residential Environment Quality and Neighbourhood Attachment in the Urban Environment.Journal of Environmental Psychology, 19: 331-352.##• Brown G.& Raymond C.M. & Corcoran, J. (2015). Mapping and measuring place attachment. Applied Geography, (57), 42-53.##• Fried, M & Gleicher, P. (1961). Some sources of satisfaction in an urban slum. Journal of Environmental Planners. 27: 315-305.##• Gustafson, P.(2001). Meanings of place: Everyday experience and theoretical conceptualizations. Journal of Environmental Psychology, (21), 5-16 ##• Hanks, L., Zhang, L., & Line, N. (2020). Perceived similarity in third places: Understanding the effect of place attachment. International Journal of Hospitality Management, 86, 102455.##• Jorgensen, B. S. , Stedman, R. ,( 2001). Sense of place as an attitude: lakeshore property owners’ attitudes toward their properties. Journal of Environmental Psychology, ’vjd ntal Psychology 21, 233-248##• Kyle, G & Graefe.A & Manning, R. (2005). Testing the Dimensionality of Place Attachment in Recreational Settings. Environment & Behavior, 37(2):153-177.##• Lewicka, M. (2008). Place Attachment, Place Identity, and Place Memory: Restoring the Forgotten City Past. Journal of Environmental Psychology, 28(3): 209–231.##• Lindsay J. McCunn & Gifford, R. (2014). Interrelations between sense of place, organizational commitment, and green neighborhoods, 41: 20–29.##• MirGhasemi, Mohammad. Bin LAmit, HasanuddiShaafghat,Arezou.(2014).Historical Heritage City,s Riverscape Rehabilitation in Malaysha: a Conceotual Framework and Expected o utcomes, International Journal of Technical Research and Applications e-ISSN: 2320-8163, www.ijtra.com Special Issue 10 (Nov-Dec 2014), PP. 104-117##• Moulay, A., Norsidah, U., Suhardi, M. & Sumarni, I. (2018). Understanding the process of parks’ attachment: Interrelation between place attachment, behavioural tendencies, and the use of public place, City. Culture and Society, (14), 28–36##• Peters, K & Stodolska, M & Horolets, A. (2017).The role of natural environments in developing a sense of belonging: A comparative study of immigrants in the U.S., Poland, the Netherlands and Germany. Urban Foresty & Urban Greening, 17: 63- 70.##• Pong Tam, Kim .(2013). Concepts and measures related to connection to nature: Similarities and Differences.Journal of Environmental Psychology, 34:64-78.##• Proshansky,H.M & Fabian, A.K & Kaminoj, R .(1983). Place-identity;physical world socialization of the self,Journal of Environmental Psychology, 3: 57-83.##• Ramkissoon, H & Weiler, B & Smith, L. D. G. )2012). Place attachment and pro-environmental behaviour in national parks: The Development of a Conceptual Framework. Journal of Sustainable Tourism, 20(2): 257–276. ##• Riger, S & Lavrakas PJ.(1981). Community ties: Patterns of attachment and social interaction in urban neighborhoods. American Journal of environmentally responsible behavior. The Journal of Environmental, 32:16-21.##• Stedman, R. C (2003). Is It Really A Social Construction? The Contribution of Physical Environment to Sense of Place, Society and Natural Resources, 160: 671-685.##• Stedman, R. C. (2006). Understanding Place Attachment Among Second Home Owners. American Behavioral Scientist, 50(2): 187–205.##• Steele, F. (1981). The Sense of Place. Boston: CBI Publishing Company##• Stiles, R. & Gasienica‐Wawrytko, B. & Hagen, K. & Trimmel, H., & Loibl, W., Tötzer, T& Feilmayr, W. (2014). Understanding the whole city as landscape, a multivariate approach to urban landscape morphology. SPOOL, 1(1), 401-418. Doi: 10.7480/spool.2014.1.642.##• Smith, K.M. (2011). the Relationship between Residential Satisfaction, Sense of Community, Sense of Belonging and Sense of Place in a Western Australian Urban Planned Community, Unpublished PhD thesis, Perth, Western Australia: Edith Cowan University##• Stokols, D & Shumaker, S.A. (1981). People in places: A transactional view of settings.In J. Harvey (Eds.), Cognition, Social behavior. and the environment, Hillsdale, Erlbaum.441-488. ##• URL1:www.park.isfahan.ir (access data:2021/08/19)##• بهزادپور، محمد) 1397.( بررسی حس تعلق مکانی در مجتمعهای مسکونی و نقش طبیعت بر آن (مطالعه موردی: مجتمعهای مسکونی اکباتان، پردیسان، زیتون و مهرگان). نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال 9 ، شمارۀ پیاپی 34 : 183-200.##• توکلی نیا، جمیله و افراسیابی راد، محمد صادق و بوچانی،محمد حسین (1394). سنجش میزان احساس تعلق خاطر مکانی و تأثیرات فضایی- مکانی آن در بافت‌های فرسوده شهری، فصل نامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس. 7: 25،25-1 ##• چرمایف،سرچ .الکساندر،کریستوفر (1395)، عرصه های زندگی خصوصی و زندگی جمعی به جانب یک معماری انسانی، منوچهر مزینی، چاپ پنجمم، تهران ،دانشگاه تهران. ##• حسینی ابری ،سید حسن.(1388) زاینده رود از سر چشمه تا مرداب.اصفهان.نشر گلها .##• خطیبی، محمدرضا(1392). تأثیر متقابل الگوهای رفتاری در احیای هویت محیط شهر (مطالعه موردی: محدوده ورودی سنندج). هویت شهر.دوره 7. شماره 13: 63 -72.##• داعی پور، زینب (1393). رابطه حضور طبیعت و افزایش حس تعلق در خا نه های سنتی ایران. باغ نظر. سال یازدهم. شماره 30: 39-58##• دانشپور، سیدعبدالهادی. سپهری مقدم، منصور. چرخیان، مریم(1388). تبیین مدل دلبستگی به مکان و بررسی عناصر و ابعاد مختلف آن. نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهر سازی. شماره 38: 48-37.##• رحیمی، روح‌الله. انصاری، مجتبی. بمانیان، محمدرضا. مهدوی نژاد، محمد جواد(1399). ارزیابی تأثیر مؤلفه های کالبدی بر حس دلبستگی به مکان در فضاهای جمعی مجتمع‌های مسکونی منتخب تهران . نشریۀ علمی باغ نظر، شماره 17 (83) : 15-30.##• رضوانی، نوشین؛ بهزادفر، مصطفی؛ حبیبی، کیومرث(1396). ارزیابی بافت‌های تاریخی بر پایه هنجار حس تعلق به مکان (نمونه مطالعاتی: محله سرچشمه گرگان). نشریه پژوهش و برنامه ریزی شهری، شماره 29 : 42-23.##• صادقی، علیرضا.(1393). تبیین نسبت حس تعلف با زیبا شناسی محیطی در فضاهای عمومی شهر ایرانی- اسلامی ( رساله دکتری منتشر نشده)، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران.##• علیخواه، فردین. شادمنفعت، معصومه(1395). عشّاق و شهر، مطالعه ای درباره جوانان و فضاهای عمومی در شهر رشت. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، دوره 9، شماره 1: 176-.149##• فلاحت، محمد صادق (1385). مفهوم حس مکان و عوامل تشکیل دهنده آن. نشریه هنرهای زیبا. شماره 26: 66-57. ##• معصومی، مسیح الله. میرخطیب،اسماء (1396) بررسی تأثیر طراحی فضاهای باز مجتمع‌های مسکونی در ایجاد حس دلبستگی به مکان (نمونه موردمطالعه: مجتمع مسکونی ششصددستگاه در شهر مشهد). فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال سی و دوم، شماره سوم، شماره پیاپی ##• مهیار، محمد، (1382)، فرهنگ جامع نام‌ها وآبادی‌های کهن اصفهان، فرهنگ مردم، اصفهان.##• نامداریان، احمد علی. بهزاد فر، مصطفی. خانی، سمیه(1395). نقش شبکه مادیها در تحولات سازمان فضایی اصفهان، از آغاز تا پایان دوره‌ی صفویه. دو فصلنامه علمی پژوهشی دانشکده معماری و هنر مطالعات معماری ایرانی. سال پنجم. شماره 10: 207-228.##• نوروزیان ملکی، سعید. امیدی، ندا(1399 ). ارزیابی تأثیر مؤلفه‌های کالبدی-اجتماعی بر حس مکان در فضاهای باز مجتمع مسکونی. هویت شهر. سال چهاردهم. شماره 41: 87-98. ##

‌ارزیابی مولفه های موثر بر ارتقاء دلبستگی به مکان درفضاهای باز مجتمع های مسکونی Evaluation of the components affecting the promotion of attachment to the place in the open spaces of residential complexes 1 1 دلبستگی به مکان، خلاصه‌ای منبعث از ادراک انسان از ابعاد کالبدی، ذهنی و رویدادهای مکان است. با این حس فضا به مکانی با ویژگی‌های حسی و رفتاری خاص برای انسان بدل می‌شود. در میان فضاهای مختلف، فضای باز با کارکردها، معانی و ویژگی‌های کالبدی خود می‌تواند نقش مهمی در کیفیت بخشیدن به فضاهای سکونت در شهرهای امروز داشته باشد. در نتیجه توجه طراحان به عوامل مؤثر در دلبستگی افراد به فضاهای باز در مجتمع‌های مسکونی می‌تواند نقش مؤثری در زیست پذیری این فضاها ایفا نماید. با توجه به اهمیت مفهوم دلبستگی به مکان در کیفیت بخشی به محیط، این تحقیق ابتدا به بررسی مفهوم دلبستگی و ابعاد آن، و سپس به  تبیین شاخص‌های دلبستگی به مکان به شناسایی عوامل مؤثر بر احساس دلبستگی و سنجش آنها در بین متخصصان حوزه معماری و شهرسازی می­پردازد. در واقع هدف این  تحقیق، ارائه مدل دلبستگی به مکان و سنجش و تحلیل عوامل مؤثر بر میزان دلبستگی به فضاهای باز مسکونی در بین متخصصین می‌باشد. مقاله حاضر دارای روش توصیفی و تحلیلی می‌باشد و برای گردآوری اطلاعات از ابزارهای کتابخانه‌ای و پرسشنامه بهره گرفته شده است و از لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری آن را متخصصان حوزه معماری و شهرسازی و علوم تربیتی و روانشناسی تشکیل می‌دهند و نمونه‌ها به شیوه تصادفی انتخاب شده‌اند. سپس با استفاده از مؤلفه‌های مؤثر بر حس دلبستگی ، شاخص‌های پرسشنامه تجزیه و تحلیل شده است. پرسشنامه‌های جمع آوری شده، در محیط نرم افزار Spss  مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در این راستا از آزمون آماری تی تک نمونه‌ای و فریدمن استفاده شده است. نهایتا 34 شاخص در قالب 8 مؤلفه مورد سنجش قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد مؤلفه حس وابستگی ، حمایت اجتماعی و ارتباط عاطفی قوی با مکان به ترتیب مهم‌ترین مؤلفه‌های کالبدی مؤثر بر احساس دلبستگی در فضای باز مجتمع مسکونی هستند و فضاهای فاقد ایمنی و تاریک مهم‌ترین عامل‌ها برای عدم دلبستگی به مکان در میان ساکنان خواهند بود. 2  Attachment to place is a summary of human perception of the physical, mental, and events of place. With this sense, space becomes a place with special sense and behavioral characteristics for humans. Among different spaces, open space with its functions, meanings and physical characteristics can play an important role in improving the quality of living spaces in todaychr('39')s cities. As a result, designerschr('39') attention to the effective factors in peoplechr('39')s attachment to open spaces in residential complexes can play an effective role in the livability of these spaces. Given the importance of attachment to space in improving the quality of the environment, this study, while examining the concept of attachment and its dimensions, by explaining the indicators of attachment to space to identify factors affecting the sense of attachment and measurement among experts in architecture and urban planning. In fact, the aim of the research is to provide a model of attachment to the place and to measure and analyze the factors affecting the degree of attachment to open residential spaces among specialists. The present article has a descriptive and analytical research method and library tools and questionnaires have been used to collect information and it is applied in terms of purpose. The statistical population consists of experts in the field of architecture, urban planning, educational sciences and psychology, and the samples were selected at random. Then, the indicators of the questionnaire were analyzed using the components that affect the sense of attachment. The collected questionnaires were analyzed in SPSS software environment. In this regard, the statistical test of T-sample and Friedman has been used. Based on this, 34 indicators have been measured in the form of 8 components. The summary of the research results shows that the component of sense of dependence, social support and strong emotional connection with place are the most important physical components affecting the feeling of attachment in the open space of the residential complex, respectively, and spaces without safety and darkness are the most important factors for non-attachment. They will be among the inhabitants. 89 105 2020/11/272021/01/172020/08/52021/05/42021/03/92020/05/24 1399/3/4 2021/06/202021/08/32021/05/302021/08/122021/09/12021/09/16 1400/6/25 مصطفی ارغیانی mostafa arghiani دانشگاه بجنورد Iran M.Arghyani@ub.ac.ir سید مهدی میرهاشمی Seyed Mahdi Mirhashemi دانشگاه بجنورد Iran Mirhashemi@ub.ac.ir Attachment sense residential complex single sample test Friedman test residents حس دلبستگی مجتمع مسکونی آزمون تک نمونه ای آزمون فریدمن ساکنین - Azadi, Mostafa et al. (1396). Investigating the attachment to the place among the filthy ones (Case study: Qasrdasht Bazaar neighborhood of Shiraz, (Scientific-Research Journal of the Iranian Scientific Association of Architecture and Urban Planning, No. 13, pp. 165-179)##- Charkhian, Maryam; Daneshpour, Seyed Abdolhadi and Sepehri Moghadam Mansour (2009). Between the model of attachment to space and the study of its various elements and dimensions, Journal of Fine Arts (38), p. 37-48##- Alimardani, Massoud et al. (1396). Investigating the relationship between sense of attachment to place and walking in order to improve the level of health in the neighborhood, case study: Motahhari neighborhood of Mashhad, Armanshahr Magazine, No. 21, pp. 204 - 193##- Falahat, Mohammad Sadegh (1385). The Concept of Sense of Place and Its Forming Factors, Fine Arts Magazine, (26), pp. 57-66.##- Altman, I. & Low, S. (1992). Place Attachment. New York. Plenum Press. and Setha M. low (Eds.) Place Attachment, New Yourk/London: Plenum Press: 279-301.##- Bonaiuto,M,Breakwell,G,M,&Cano,L.(1996). Identity process and environmental threat: The effects of nationalism and local identity upon perception of beach pollution,Journal of community and applied social psychology,6(3),157-175.##- Bonaiuto,M,carrus,G,Martorella,H,&Bonnes,M,(2002), Local identity processes and environmental attitudes in land use changes:The case of natural protected areas,Journal of Economics Psychology,23(6),631-653.##- Brown B.B. & Perkins D.D., (1992). Disruptions in Place Attachment. In I. Altman, S. M. Low (Eds.), Human Behavior and Environments: Advances in Theory and Research. Place Attachment, New York: Plenum Press, Vol. 12, pp. 279-304.##- Brown, B. and Perkins, D.D. (1992), “Disruptions in place attachment”, in Altman, I. and Low, S. (Eds), Place Attachment, Plenum, New York, NY.##- Brown, B. B. & Werner, C.M. (1985). Social Cohesiveness, Territoriality and Holiday Decorations; Available from: ##- Brown, Barbara B. and Douglas D. Perkins (1992) “Disruptions in Place Attachment”, in Irwin Altman##- Brown,B,B,&Perkins,D,D.(1992).Disruptions in place attachment. In I.Altman,& S.Low(eds),Place attachment(pp.279-304).New York:Plenum.##- Brown,B,B,Perkins,D,D,&Brown,G,(2003),place attachment in a revitalizing neighborhood :Individual and block level of analysis ,Journal of Environmental psychology,23,259-271.##- Brown,B,B,Perkins,D,D,&Brown,G,(2004a).Incivilities,place attachment and crime:block and individual effects, journal of environmental Psychology ,24(3),359-371.##- Devine-Wright,P,& Howes,Y,(2010), Disruption to place attachment and the protection of restorative environments: A Wind energy case study,Journal of Environmental Psychology ,30(1),23-34.##- Devine-Wright,P,(2009),Rethinking NIMBYIsm,Journal of community and Applied Social Psychology,19,426-441.##- Devine-Wright,P,(2011), Place attachment and public acceptance of renewable energy: A tidal energy case study,Journal of environmental Psychology,31(4),336-343.##- Fried, M. (1963). Grieving for a lost home. In L. j. Duhl(Ed), The urban condition: People and policy in the Metropolis.New York: Simon and Schuster.##- Gillis, A. R. (1977). High-rise Housing and Psychological Strain. Journal of Health and Social Behavior, (18), 418-431.##- Giuliani, M., Ferrara, F., & Barabotti, S. (2003). One Attachment or More? Ashland. OH: Hogrefe & Huber.##- Giuliani, M.V. (2002), “Place attachment”, in Bonnes, M., Lee, T. and Bonaiuto, M. (Eds), Psychological Theories for Environmental Issues, Ashgate, Aldershot.##- Hashemnezhad , H., Yazdanfar, A. & Heidari, A. (2013). Comparison the Concepts of Sense of Placeand Attachment to Place in Architectural Studies, Malaysian Journal of Society and Space ,9(1), 117-107.##- Hernandez, B. (2001). Place attachment: Conceptual and empirical questions. Journal of Environmental Psycology, (18): 5-29.##- Hernandez,B,S,Martin,A,M,Ruiz,C,&Hidalgo,M.C.(2010).the role of place identity and place attachment in breaking environmental protection laws. Journal of environmental psychology,30(3),281-288.##- Holton M., (2015). Adapting Relationship with Place: Investigating the Evolving Place Attachment and ‘Sense of Place’ of UK Higher Education Students During a Period of Intense Transition, Geoforum, Vol. 59, pp. 21-29.##- Hummon, David M. (1992) “Community Attachment: Local Sentiment and Sense of Place. In Irwin Altman and Setha M. Low (Eds.), Place Attachment, New York/ London: Plenum Press: 253-278.##- Jorgensen,B.S.&Stedman,R.C.(2001).Sense of place as an attitude: Lakeshore owners attitudes toward their properties. Journal of Environmental Psychology,21,233-248.##- Kasarda ,J,D,& Janowitz,M,(1974), Community attachment in mass society,American Sociological Review,39,328-339.##- Kyle,G,Graefe,A,Manning,R,&Bacon,J.(2004).Effects of place attachment on users perceptions of social and environmental conditions in a natural setting, journal of Environmental Psychology,24(2),213-225.##- Low S.M. & Altman I., (1992). Place Attachment: A Conceptual Inquiry. In I. Altman, S. M. Low (Eds.), Human Behavior and Environments: Advances in Theory and Research, Place Attachment, New York, Plenum.##- Manzo,L,C,&Perkins,D,D.(2006). Finding common ground: the importance of place attachment to community participation and planning, Journal of planning literature, 20(4), 335-350.##- Mihaylov,N,Perkins,D,D.(2014).Community Place attachment and its role in social capital development, In Manzo,Lynne C,Patrick, Devine-Wright.(Eds). Place Attachment: Advances In Theory,Methods And Applications(pp:11-22),London And New York. Routledge Taylor&Francis Group.##- Milligan, M. (1998), “Interactional past and potential”, Symbolic Interaction, Vol. 21, pp. 1-33.##- Milligan, M. (2003), “Loss of site: organizational site moves as organizational deaths”, International Journal of Sociology and Social Policy, Vol. 23 No. 6-7, pp. 115-52.##- Moore, R. L., & Graefe, A. R. (1994). Attachments to recreation settings. Leisure Sciences, (16): 17–31.##- No 2.##- Perkins,D,D,&Long,D,A,(2002),Neighborhood sense of community and social capital: A multi-level analysis, in a,Fisher,C,sonn,&Bishop(eds), Psychological sense of community :Research, application, and implications(pp.291-318).New York: Plenum.##- Perkins,D,D,&Zimmerman,M,A,(1995),Empowerment theory ,research, and application, American Journal of community Psychology,23,569-579.##- Perkins,D,D,Brown,B,B,&Taylor,R,B.(1996).The ecology of empowerment: predicting participation in community organizations,Journal of social issues,52(1),85-110.##- Press, Vol. 12, pp. 1–12.##- Prohansky H. M. (1978), The City and Self Identity, Environment and Behaviour, Vol 10,##- Proshansky, H.M., Fabin, A.K. &Kaminoff, R. (1983). Place –Identity: physical world socialization of the self. Journal of Environment psychology, (3): 57-83.##- Raymond,C,M,Brown,G,&Weber,D,(2010),The measurement of place attachment:Personal,community,and environmental connections,Journal of Environmental Psychology,30(4),422-434.##- Rich,R,C,Edelstein,M,Hallman,W,K,&Wandersman,A,H,(1995),Citizen participation and empowerment:The case of local environmental hazards,American Journal of community Psychology,23(5),657-676.##- Riley, R. (1992). Attachment to the Ordinary Landscape. In Place Attachment. Edited by Altman, I. & Low, S. M. , New York: Plenum Press.##- Rivilin,L,G.(1987).The neighborhood, personal identity, and group affiliation,In I,Altman,&A,Wandersman(eds),Neighborhood and community environments(pp.1-34).New York: Plenum.##- Rubinstein, R.L. & Parmelee, P.A. (1992). Attachment to place and representation of the life course by the elderly. In Place Attachment. Edited by Altman, I. & Low, S. M. New York: Plenum Press. Bonaiuto, M., et al. (1999). Multidimensional Environment quality and neighbourhood attachment. Urban Environment, (19): 331-352.##- Sadeghi, F., Daneshgar Moqadam, G. (2011). Studying the Relationship between Skeletal Scheme of Residential Complexes and Sense of Interest to the Place among the Residents, Urban Management, 10(30), 253-264.##- Saegert,S,&Winkel,G,(1996),Paths to community empowerment: Organizing at home,American Journal of Community Psychology,24(4),517-550.##- Scannell L. & Gifford R., (2010). Defining Place Attachment: A Tripartite Organizing Framework, Journal of Psychology, Vol. 30, pp. 1-10.##- Scannell L. & Gifford R., (2010). The Relations between Natural and Civic Place Attachment and Pro- Environmental Behavior, Journal of Environmental Psychology, Vol. 30, pp. 3, pp. 297-289.##- Schneider,G,(1986),psychological identity of and identification with urban neighborhood,In D,Frick(ed),The quality of urban life(pp.203-218),Berlin: Walter de Gruyter.##- Spellers, G. (1996), “Community in transition”, unpublished PhD thesis, University of Surrey, Guildford.##- Stedman, R. C. (2003). Is it really just a social construction? The construction of the physical environment to sense of place. Society & Natural Resources, 16(8): 671-685.##- Stedman,R,C,(2002),Toward a social psychology of place:predicting behavior frome place-based cognitions,attitude,and identity, Environment and Behavior, what do we mean by place meaning?Implications of Stedman,R,C,(2008),What do we mean by place meaning? Implication of place meaning for managers and practitioners, In L,E,Kruger,T,Hall,&M,C,Stiefel(eds),Understanding concepts of place in recreation research and management (pp.71-82),Gen,Tech,Rep,PNW-GTR-744,Portland ,OR:U.S. Department of Agriculture ,Forest service, Pacific Northwest Research Station.##- Steele, F. (1981), Sense of Place, CBI Publishing, Boston.##- Stewart,W,(2008),Place meaning in stories of lived experience ,In L,E,Kruger,T,Hall,&M,C,Stiefel(eds)Understanding concepts of place in recreation research and management(pp.83-108).Gen.Tech.Rep.PNW-GTR-744.Portland,OR:U.S.Department of Agriculture, Forest service, Pacific Northwest Research Station.##- Stokolos,D.(1990).Instrumental and spiritual views of people-environment relations,American Psychologist,45,641-646.##- Stokols, D. and Shumaker, S.A. (1981), “People in places: a transactional view of settings”, in Harvey, J. (Ed.), Cognition, Social Behaviour and Environment, Erlbaum, Hillsdale, NJ.##- Williams, D. R., et al. (1995). Measuring Place attachment: More Preliminary results. Paper presented at the 1995 Leisure Research Symposium, NRPA Congress, San Antonio.##- Williams, D. R., et al. (1995). Measuring Place attachment: More Preliminary results. Paper presented at the 1995 Leisure Research Symposium, NRPA Congress, San Antonio.##- Williams, D.R., & Roggenbuck, j.w. (1989). Measuring place attachment: Some preliminary results, In LH. McAvoy and Edited by Howard, D. Leisure Research Symposium, National Recreation and Park Association, Arlington, 32.##- Williams, D.R., & Vaske, J.J. (2003).The measurement of Place Attachment: validity and generalizability of a psychometric approach. forest Science, 49 (6): 830-840.##- Williams,D,R,& Patterson,M,E.(1996),Environmental meaning and ecosystem manangment: perspectives from environmental psychology and human geography, society and natural resource,9,507-521.##- Williams,D.R.& Roggenbuck,J.W.(1989).Measuring Place Attachment:Some Preliminary Results In Paper Presented At The Session On Outdoor Planning And Mangment,Symposium On Leisure Research ,San Antonio,Texas.##- Williams,R,(2014),Beyond the commodity metaphor,Revisited:some methodological reflections on place attachment research, In Manzo,Lynne C,Patrick, Devine-Wright.(Eds). Place Attachment: Advances In Theory,Methods And Applications(pp:11-22),London And New York. Routledge Taylor&Francis Group.##- آزادی ، مصطفی و همکاران.(1396). بررسی دلبستگی به مکان در میان کثودکان(نمونه موردی: محله بازارچه قصردشت شیراز,( نشریه علمی - پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره ,13 صص .165-179##- چرخیان، مریم؛ دانشپور، سیدعبدالهادی و سپهری مقدم منصور ( 1388 ). .تبین مدل دلبستگی به مکان و بررسی عناصر و ابعاد مختلف آن ، نشریه هنرهای زیبا( 38) ، صص. 37-48##- علیمردانی ، مسعود و همکاران .(1396). بررسی رابطه حس دلبستگی به مکان و پیاده روی به منظور بهبود سطح سلامت در محله ، نمونه موردی: محله مطهری شهر مشهد، نشریه آرمانشهر، شماره 21، صص .204 – 193##- فلاحت، محمد صادق .(1385 ). مفهوم حس مکان و عوامل شکل دهنده آن، نشریه هنرهای زیبا، ( 26 ) ، صص57-66.##منابع انگلیسی##- Altman, I. & Low, S. (1992). Place Attachment. New York. Plenum Press. and Setha M. low (Eds.) Place Attachment, New Yourk/London: Plenum Press: 279-301.##- Bonaiuto,M,Breakwell,G,M,&Cano,L.(1996). Identity process and environmental threat: The effects of nationalism and local identity upon perception of beach pollution,Journal of community and applied social psychology,6(3),157-175.##- Bonaiuto,M,carrus,G,Martorella,H,&Bonnes,M,(2002), Local identity processes and environmental attitudes in land use changes:The case of natural protected areas,Journal of Economics Psychology,23(6),631-653.##- Brown B.B. & Perkins D.D., (1992). Disruptions in Place Attachment. In I. Altman, S. M. Low (Eds.), Human Behavior and Environments: Advances in Theory and Research. Place Attachment, New York: Plenum Press, Vol. 12, pp. 279-304.##- Brown, B. and Perkins, D.D. (1992), “Disruptions in place attachment”, in Altman, I. and Low, S. (Eds), Place Attachment, Plenum, New York, NY.##- Brown, B. B. & Werner, C.M. (1985). Social Cohesiveness, Territoriality and Holiday Decorations; Available from: ##- Brown, Barbara B. and Douglas D. Perkins (1992) “Disruptions in Place Attachment”, in Irwin Altman##- Brown,B,B,&Perkins,D,D.(1992).Disruptions in place attachment. In I.Altman,& S.Low(eds),Place attachment(pp.279-304).New York:Plenum.##- Brown,B,B,Perkins,D,D,&Brown,G,(2003),place attachment in a revitalizing neighborhood :Individual and block level of analysis ,Journal of Environmental psychology,23,259-271.##- Brown,B,B,Perkins,D,D,&Brown,G,(2004a).Incivilities,place attachment and crime:block and individual effects, journal of environmental Psychology ,24(3),359-371.##- Devine-Wright,P,& Howes,Y,(2010), Disruption to place attachment and the protection of restorative environments: A Wind energy case study,Journal of Environmental Psychology ,30(1),23-34.##- Devine-Wright,P,(2009),Rethinking NIMBYIsm,Journal of community and Applied Social Psychology,19,426-441.##- Devine-Wright,P,(2011), Place attachment and public acceptance of renewable energy: A tidal energy case study,Journal of environmental Psychology,31(4),336-343.##- Fried, M. (1963). Grieving for a lost home. In L. j. Duhl(Ed), The urban condition: People and policy in the Metropolis.New York: Simon and Schuster.##- Gillis, A. R. (1977). High-rise Housing and Psychological Strain. Journal of Health and Social Behavior, (18), 418-431.##- Giuliani, M., Ferrara, F., & Barabotti, S. (2003). One Attachment or More? Ashland. OH: Hogrefe & Huber.##- Giuliani, M.V. (2002), “Place attachment”, in Bonnes, M., Lee, T. and Bonaiuto, M. (Eds), Psychological Theories for Environmental Issues, Ashgate, Aldershot.##- Hashemnezhad , H., Yazdanfar, A. & Heidari, A. (2013). Comparison the Concepts of Sense of Placeand Attachment to Place in Architectural Studies, Malaysian Journal of Society and Space ,9(1), 117-107.##- Hernandez, B. (2001). Place attachment: Conceptual and empirical questions. Journal of Environmental Psycology, (18): 5-29.##- Hernandez,B,S,Martin,A,M,Ruiz,C,&Hidalgo,M.C.(2010).the role of place identity and place attachment in breaking environmental protection laws. Journal of environmental psychology,30(3),281-288.##- Holton M., (2015). Adapting Relationship with Place: Investigating the Evolving Place Attachment and ‘Sense of Place’ of UK Higher Education Students During a Period of Intense Transition, Geoforum, Vol. 59, pp. 21-29.##- Hummon, David M. (1992) “Community Attachment: Local Sentiment and Sense of Place. In Irwin Altman and Setha M. Low (Eds.), Place Attachment, New York/ London: Plenum Press: 253-278.##- Jorgensen,B.S.&Stedman,R.C.(2001).Sense of place as an attitude: Lakeshore owners attitudes toward their properties. Journal of Environmental Psychology,21,233-248.##- Kasarda ,J,D,& Janowitz,M,(1974), Community attachment in mass society,American Sociological Review,39,328-339.##- Kyle,G,Graefe,A,Manning,R,&Bacon,J.(2004).Effects of place attachment on users perceptions of social and environmental conditions in a natural setting, journal of Environmental Psychology,24(2),213-225.##- Low S.M. & Altman I., (1992). Place Attachment: A Conceptual Inquiry. In I. Altman, S. M. Low (Eds.), Human Behavior and Environments: Advances in Theory and Research, Place Attachment, New York, Plenum.##- Manzo,L,C,&Perkins,D,D.(2006). Finding common ground: the importance of place attachment to community participation and planning, Journal of planning literature, 20(4), 335-350.##- Mihaylov,N,Perkins,D,D.(2014).Community Place attachment and its role in social capital development, In Manzo,Lynne C,Patrick, Devine-Wright.(Eds). Place Attachment: Advances In Theory,Methods And Applications(pp:11-22),London And New York. Routledge Taylor&Francis Group.##- Milligan, M. (1998), “Interactional past and potential”, Symbolic Interaction, Vol. 21, pp. 1-33.##- Milligan, M. (2003), “Loss of site: organizational site moves as organizational deaths”, International Journal of Sociology and Social Policy, Vol. 23 No. 6-7, pp. 115-52.##- Moore, R. L., & Graefe, A. R. (1994). Attachments to recreation settings. Leisure Sciences, (16): 17–31.##- No 2.##- Perkins,D,D,&Long,D,A,(2002),Neighborhood sense of community and social capital: A multi-level analysis, in a,Fisher,C,sonn,&Bishop(eds), Psychological sense of community :Research, application, and implications(pp.291-318).New York: Plenum.##- Perkins,D,D,&Zimmerman,M,A,(1995),Empowerment theory ,research, and application, American Journal of community Psychology,23,569-579.##- Perkins,D,D,Brown,B,B,&Taylor,R,B.(1996).The ecology of empowerment: predicting participation in community organizations,Journal of social issues,52(1),85-110.##- Press, Vol. 12, pp. 1–12.##- Prohansky H. M. (1978), The City and Self Identity, Environment and Behaviour, Vol 10,##- Proshansky, H.M., Fabin, A.K. &Kaminoff, R. (1983). Place –Identity: physical world socialization of the self. Journal of Environment psychology, (3): 57-83.##- Raymond,C,M,Brown,G,&Weber,D,(2010),The measurement of place attachment:Personal,community,and environmental connections,Journal of Environmental Psychology,30(4),422-434.##- Rich,R,C,Edelstein,M,Hallman,W,K,&Wandersman,A,H,(1995),Citizen participation and empowerment:The case of local environmental hazards,American Journal of community Psychology,23(5),657-676.##- Riley, R. (1992). Attachment to the Ordinary Landscape. In Place Attachment. Edited by Altman, I. & Low, S. M. , New York: Plenum Press.##- Rivilin,L,G.(1987).The neighborhood, personal identity, and group affiliation,In I,Altman,&A,Wandersman(eds),Neighborhood and community environments(pp.1-34).New York: Plenum.##- Rubinstein, R.L. & Parmelee, P.A. (1992). Attachment to place and representation of the life course by the elderly. In Place Attachment. Edited by Altman, I. & Low, S. M. New York: Plenum Press. Bonaiuto, M., et al. (1999). Multidimensional Environment quality and neighbourhood attachment. Urban Environment, (19): 331-352.##- Sadeghi, F., Daneshgar Moqadam, G. (2011). Studying the Relationship between Skeletal Scheme of Residential Complexes and Sense of Interest to the Place among the Residents, Urban Management, 10(30), 253-264.##- Saegert,S,&Winkel,G,(1996),Paths to community empowerment: Organizing at home,American Journal of Community Psychology,24(4),517-550.##- Scannell L. & Gifford R., (2010). Defining Place Attachment: A Tripartite Organizing Framework, Journal of Psychology, Vol. 30, pp. 1-10.##- Scannell L. & Gifford R., (2010). The Relations between Natural and Civic Place Attachment and Pro- Environmental Behavior, Journal of Environmental Psychology, Vol. 30, pp. 3, pp. 297-289.##- Schneider,G,(1986),psychological identity of and identification with urban neighborhood,In D,Frick(ed),The quality of urban life(pp.203-218),Berlin: Walter de Gruyter.##- Spellers, G. (1996), “Community in transition”, unpublished PhD thesis, University of Surrey, Guildford.##- Stedman, R. C. (2003). Is it really just a social construction? The construction of the physical environment to sense of place. Society & Natural Resources, 16(8): 671-685.##- Stedman,R,C,(2002),Toward a social psychology of place:predicting behavior frome place-based cognitions,attitude,and identity, Environment and Behavior, what do we mean by place meaning?Implications of Stedman,R,C,(2008),What do we mean by place meaning? Implication of place meaning for managers and practitioners, In L,E,Kruger,T,Hall,&M,C,Stiefel(eds),Understanding concepts of place in recreation research and management (pp.71-82),Gen,Tech,Rep,PNW-GTR-744,Portland ,OR:U.S. Department of Agriculture ,Forest service, Pacific Northwest Research Station.##- Steele, F. (1981), Sense of Place, CBI Publishing, Boston.##- Stewart,W,(2008),Place meaning in stories of lived experience ,In L,E,Kruger,T,Hall,&M,C,Stiefel(eds)Understanding concepts of place in recreation research and management(pp.83-108).Gen.Tech.Rep.PNW-GTR-744.Portland,OR:U.S.Department of Agriculture, Forest service, Pacific Northwest Research Station.##- Stokolos,D.(1990).Instrumental and spiritual views of people-environment relations,American Psychologist,45,641-646.##- Stokols, D. and Shumaker, S.A. (1981), “People in places: a transactional view of settings”, in Harvey, J. (Ed.), Cognition, Social Behaviour and Environment, Erlbaum, Hillsdale, NJ.##- Williams, D. R., et al. (1995). Measuring Place attachment: More Preliminary results. Paper presented at the 1995 Leisure Research Symposium, NRPA Congress, San Antonio.##- Williams, D. R., et al. (1995). Measuring Place attachment: More Preliminary results. Paper presented at the 1995 Leisure Research Symposium, NRPA Congress, San Antonio.##- Williams, D.R., & Roggenbuck, j.w. (1989). Measuring place attachment: Some preliminary results, In LH. McAvoy and Edited by Howard, D. Leisure Research Symposium, National Recreation and Park Association, Arlington, 32.##- Williams, D.R., & Vaske, J.J. (2003).The measurement of Place Attachment: validity and generalizability of a psychometric approach. forest Science, 49 (6): 830-840.##- Williams,D,R,& Patterson,M,E.(1996),Environmental meaning and ecosystem manangment: perspectives from environmental psychology and human geography, society and natural resource,9,507-521.##- Williams,D.R.& Roggenbuck,J.W.(1989).Measuring Place Attachment:Some Preliminary Results In Paper Presented At The Session On Outdoor Planning And Mangment,Symposium On Leisure Research ,San Antonio,Texas.##- Williams,R,(2014),Beyond the commodity metaphor,Revisited:some methodological reflections on place attachment research, In Manzo,Lynne C,Patrick, Devine-Wright.(Eds). Place Attachment: Advances In Theory,Methods And Applications(pp:11-22),London And New York. Routledge Taylor&Francis Group. ##