تدوین چارچوب مفهومی «باستان‌شناسی باغ»؛ کارکردها، روش‌ها و چالش‌ها Compiling the Conceptual Framework of «Garden Archeology»; Functions, Techniques and Challenges 1 1 باغ، دارای ظرفیتِ بازنماییِ اجتماعی، زیباشناختی و هنری است و ترکیبی از عناصر ایستا و پویا بوده که حفاظت و احیای آن، با چالش‌های نظری، عملی و تکنیکی همراه است. «باستان‌شناسی باغ» به‌مثابه حرفه‌ای، زیرمجموعه فعالیت‌های باستان‌شناسی تلقی می‌‌شود که پس از جنگ جهانی دوم و به‌ویژه در چند دهه اخیر، مرکز توجه پروژه‌های احیای باغ‌های تاریخی در کشورهای توسعه‌یافته بوده؛ با این حال در سطح ملی و تا حدی بین‌المللی، موضوع باستان‌شناسی باغ، مرکز توجه جدی متخصصان مرمت و معماری منظر نبوده و در منشورهای جهانی و پروژه‌های مرمتی داخلی، جایگاه شایسته خود را نیافته است. پرسش‌های کلیدی این نوشتار، به شناخت الف) جریان‌های تاریخی باستان‌شناسی باغ و تبیین افق‌های آینده آن، ب) گونه‌شناسی روش‌ها و تکنیک‌ها، ج) بازشناسی کارکردها و چالش‌های متعاقب آن معطوف هستند و هدف این پژوهش در نهایت، تدوین چارچوبی مفهومی از باستان‌شناسی باغ در تجربه احیای باغ‌‌های تاریخی و مقدمه‌ای بر کاربست آن در باغ ایرانی است. بدین منظور، از روش استدلال منطقی مبتنی بر تحلیل، طبقه‌بندی و نقد داده‌های مکتوب و کتابخانه‌ای بهره برده شده و در رویکردی استنتاجی، به نتایج منتهی خواهد شد. مدل مفهومی به‌دست آمده، در 3 وجه شامل «کارکرد»، «روش» و «چالش» تدوین شده و نتایج، نشان‌دهنده حرکت از روش‌های مخرب در کاوش به‌سمت تکنیک‌های غیر‌مخرب (سنجش از دور، عکس‌برداری هوایی و مساحی ژئوفیزیکی) هستند. کارکردهای باستان‌شناسی باغ نیز تنوعی از «احیا» تا «تفسیر» را در بر داشته و نشان‌دهنده توجه به موضوعات «مردم‌شناسی» و مباحث میان‌رشته‌ای هستند. چالش‌های «اصالت‌یابی»، «تاریخ‌گذاری»، «تفسیر داده‌‌ها» و «تخصص‌گرایی» نیز در این زمینه قابل‌طرح بوده که ناشی از «روش‌های کاوش» و «رشته‌های درگیر» هستند. در نهایت، پیشنهاد‌هایی برای استفاده از باستان‌‌شناسی باغ در کشور مبتنی بر چالش‌ها و فرصت‌ها ارائه شده‌اند. 2 The garden has a social, aesthetic and artistic representational capacity, and is a mix of static and dynamic elements that protect, rebuild and revive with theoretical, practical and technical challenges. "Garden archeology" is considered to be a subclass of archeological activity, which, after the Second World War and especially in recent decades, has been the focus of attention on projects for the restoration of historical gardens in developed countries. The purpose of this research is to recognize and analyze: a) the historical streams of the garden archeology and the explanation of its future horizons; (b) the typology of methods and techniques; (c) the recognition of the functions and subsequent challenges; and, ultimately, the development of a conceptual framework of it in the experience of the restoration of historical gardens. For this purpose, a logical reasoning method based on the analysis, classification and critique of written and library data will be used and will result in a logical reasoning based on the inference approach. The conceptual model derived from three aspects, including "function", "method", and "challenge", and the results represent the movement of destructive methods in exploration to non-destructive techniques (remote sensing, aerial photography, and geophysical surveying). The archeological functions of the garden also include a variety of "restoration" to "interpretation," which reflects the attention to "anthropology" and interdisciplinary topics. The challenge of "authentication", "history", "data interpretation" and "specialization" can also be arranged in this context, due to "exploration methods" and "strands involved". Finally, suggestions for using garden archeology in the Iran, based on challenges and opportunities, have been recommended. 1 20 2017/06/26 1396/4/5 2019/04/14 1398/1/25 علی اسدپور دانشگاه هنر شیراز Iran asadpour@shirazartu.ac.ir Historical Gardens Archaeobotany Garden Restoration Modeling باغ تاریخی باستان گیاه‌شناسی مرمت باغ مدل‌سازی ##استروناخ، دیوید (1372). شکل‌گیری باغ‌ سلطنتی پاسارگاد و تأثیر آن در باغ‌سازی ایران. فصلنامه اثر، 14 (22 و 23)، 54-75. ##ترنر، تام (1395). تاریخ باغ‌سازی. ترجمه حمیدرضا عظمتی و محسن فیضی، چاپ اول، تهران: دانشگاه شهید رجایی.##جیحانی، حمیدرضا (1396). روز درختکاری، بازگشت درختان مثمر و چشم‌انداز مرمت طرح کاشت در باغ فین. دوفصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات معماری ایران، 6 (12)، 159-162.##حبیبی، سید محسن و مقصودی، ملیحه (1386). مرمت شهری. چاپ سوم، تهران: دانشگاه تهران.##حیدرتاج، وحید (1396). نقش عناصر منظر (آب و بستر جغرافیایی) در شکل‌گیری باغ بحرالارم بابل. ماهنامه علمی- پژوهشی باغ نظر، 14 (54)، 5-20.##راسخی، مجید (1392). مقدمه مترجم بر ترجمه کتاب باغ‌های اسلامی؛ معماری، طبیعت و مناظر. نوشته آتیلیو پتروچیولی. چاپ اول، تهران: روزنه.##رضازاده، اسحق و حیدرتاج، وحید (1396). بازشناسی باغ جهان‌نمای فرح‌آباد بر اساس شواهد باستان‌شناختی و قرائن تاریخی. فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 7 (14)، 217-220.##زارعی، محمد ابراهیم و سلطان‌مردای، زهره (1396). آب در باغ ایرانی؛ بررسی معماری آب و ساختار آب‌رسانی در باغ چهل‌ستون اصفهان. فصلنامه علمی- پژوهشی شهر ایرانی اسلامی، 8 (30)، 43-56.##گروت، لیندا و وانگ، دیوید (1384). روش‌های تحقیق در معماری. چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.##مسعود، محمد؛ امین‌پور، احمد و آقاشریفیان اصفهانی، حمید (1394). واکاوی تحلیلی معنای کاربردی چهارباغ در کتاب‌ها و نوشته‌های سدۀ هشتم تا یازدهم هجری. فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش‌های معماری اسلامی، 3 (6)، 105-121.##منصوری، سیما (1388). باغ‌های چهارگانه، ترجمان باورهای مقدس (نمونۀ موردی فین). دوفصلنامۀ علمی- پژوهشی صفّه، 18 (48)، 17-30. ##Atkinson, M. (2001). Keeping the land clean: an creation historical archaeology of landscape and garden at Murrungowar, Victoria. Studies in the History of Gardens & Designed Landscapes, 21(1), 19-26. doi: 10.1080/14601176.2001.10436268##Ball, W. (1981). The Remains of a Monumental Timurid Garden outside Herat. East and West, 31(1/4), 79-82. ##Baugher, S. & De Cunzo, L. A. (2002). Archaeological Perspectives On and Contributions To the Study of Colonial American Gardens. Landscape Journal . 21(1), 85-68.##Belford, P. (2014). Contemporary and recent archaeology in practice. Industrial Archaeology Review, 36(1), 3-14. doi: 10.1179/0309072814Z.00000000025##Bell, R. D (1993). Archaeology and the Rococo Garden: The Restoration at Painswick House, Gloucestershire. Garden History, 21(1), 24-45. doi: 10.2307/1587052##Bourke, M. (1983). How will my garden grow? A philosophy for the restoration of historic gardens. The Journal of Garden History, 3(1), 49-54. doi: 10.1080/01445170.1983.10412422##Brewster, E. (2001). Gardens Lost. Landscape Journal, 20(1), 97-102. ##Clark, H. F. (1969). The Restoration and Reclamation of Gardens. Occasional Paper (Garden History Society)(1), 3-6. doi: 10.2307/1586293##Conway, M. G., Reeves-Smyth, T., & Reeves-Smith, T.(1994). Excavations at Antrim Castle Gardens, 1991 and 1994. Ulster Journal of Archaeology, 57, 159-176. ##Currie, C. K., & Locock, M. (1991). An Evaluation of Archaeological Techniques Used at Castle Bromwich Hall, 1989-90. Garden History, 19(1), 77-99. doi: 10.2307/1586994##Currie, C. (2005). Garden Archaeology: A Handbook: Council for British Archaeology.##Deetz, J. (1988). American Historical Archeology: Methods and Results. Science, 239(4838), 362-367. ##Dernelley, K. (2005). The Building of the Garden: Arts & Crafts Gardens in Australia, 1880-1914. Garden History, 33(1), 118-126. doi: 10.2307/25434160##Dix, B. (1997). ‘Diging of borders’: Reflections on archaeology and garden restoration. The Journal of Garden History, 17(1), 11-17. doi: 10.1080/01445170.1997.10412530##Dix, B. (2011). Experiencing the past: the archaeology of some Renaissance gardens. Renaissance Studies, 25(1), 151-182. ##Dix, B. (2014). Garden archaeology. In Marion Harney (Ed.), Gardens & Landscapes in Historic Building Conservation (pp. 149-152): John Wiley & Sons.##Ernest Brown, A. (1991). Garden archaeology; papers presented to a conference at Knuston Hall, Northamptonshire, April 1988: Council for British Archaeology.##Fricker, L. J. (1975). Historic Gardens and Landscapes: The Conservation of a National Asset. The Town Planning Review, 46(4), 407-414. ##Hynd, N. R., & Ewart, G. (1983). Aberdour Castle Gardens. Garden History, 11(2), 93-111. doi: 10.2307/1586838##ICOMOS. (1964). Nternational Charter For The Conservation And Restoration Of Monuments And Sites (The Venice Charter 1964). from https://www.icomos.org/charters/venice_e.pdf##ICOMOS. (1981). Historic Gardens (The Florence Charter 1981). from https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/gardens_e.pdf##Jacques, D.(1997a). The progress of garden archaeology. The Journal of Garden History, 17(1), 3-10. doi: 10.1080/01445170.1997.10412529##Jacques, D. (1997b). The Techniques and Uses of Garden Archaeology, Papers from an ICOMOS/English Heritage Conference: Taylor & Francis.##Jashemski, W. F., Foss, J. E., Lewis, R. J., Timpson, M. E., & Lee, S. Y (1995). Roman Gardens in Tunisia: Preliminary Excavations in the House of Bacchus and Ariadne and in the East Temple at Thuburbo Maius. American Journal of Archaeology, 99(4), 559-576. doi: 10.2307/506183##Katarina, F, Kristina, J., & Persson, K. (2004). The Royal Kitchen Garden at Strömsholm Castle: Evaluating Archaeological Methods. Garden History, 32(2), 261-271. doi: 10.2307/4150385##Khan, M. (1996). An Introduction to the Historical, Architectural and Hydraulic Studies of the Mughal Garden at Wah, Pakistan. East and West, 46(3/4), 457-472. ##Kimber, C. T. (2004). Gardens and Dwelling: People in Vernacular Gardens. Geographical Review, 94(3), 263-283. ##Leone, M. P. (1988). The Relationship between Archaeological Data and the Documentary Record: 18th Century Gardens in Annapolis, Maryland. Historical Archaeology, 22(1), 29-35. ##Malek, A. (2013). Sourcebook for Garden Archaeology: Methods, Techniques, Interpretations and Field Examples: Peter Lang.##Masson, G. (1975). Garden Restoration in Italy. Garden History, 3(4), 45-47. doi: 10.2307/1586419##Moynihan, E. B. (1988). The Lotus Garden Palace of Zahir al-Din Muhammad Babur. Muqarnas, 5, 135-152. doi: 10.2307/1523114##R. Brown III, M., & A. Chappell , E. (1997). Archaeology and garden restoration at Colonial Williamsburg. The Journal of Garden History, 17(1), 70-77. doi: 10.1080/01445170.1997.10412537##Ross, S. (1999). Gardens’ Powers. Journal of Aesthetic Education, 33(3), 4-17. doi: 10.2307/3333698##Sales, J. (1995). Garden Restoration Past and Present. Garden History, 23(1), 1-9. ##Sales, J.(2009). The Conservation And Management Of Historic Flower Gardens Of The Twentieth Century. Garden History, 37(2), 218-225. ##Taylor, C. (1997). The place of analytical fieldwork in garden archaeology. The Journal of Garden History, 17(1), 18-25. doi: 10.1080/01445170.1997.10412531##Thackray, D. (1997). The use of volunteers in garden archaeology. The Journal of Garden History, 17(1), 54-60. doi: 10.1080/01445170.1997.10412535##Thomas, G. S., & Jellicoe, G. (1980). HISTORIC GARDENS. Journal of the Royal Society of Arts, 128(5285), 275-294. ##Thompson, I. (1995). Can a landscape be a work of art?: an examination of Sir Geoffrey Jellicoe’s theory of aesthetics. Landscape Research, 20(2), 59-67. doi: 10.1080/01426399508706457##Turner, T. (2005). Garden History (Philosophy and Design 2000 BC–2000 AD): Spon Press.##Turner, T. (2017). Alternative Garden Conservation Policies Retrieved 2/25/2017, from http://www.gardenvisit.com/history_theory/garden_landscape_design_articles/historic_heritage_restoration/creative_conservation_restoration_re_creation##Verdi, L. (2004). The Garden and the Scene of Power. Space and Culture, 7(4), 360-385. doi: doi:10.1177/1206331204266194##Wheeler, J., Aspinall, A., & Walker, R. A. (2007). Geophysics in the Garden: A Survey of the Gardens at Duncombe Park, North Yorkshire. Garden History, 35(1), 85-91. doi: 10.2307/25472356##Wilkinson, A. (1994). Symbolism and Design in Ancient Egyptian Gardens. Garden History, 22(1), 1-17. doi: 10.2307/1586999##Williamson, T. (1999). Gardens, Legitimation, and Resistance. International Journal of Historical Archaeology, 3(1), 37-52. ##

شکل‌گیری شاخصه‌های معماری شهری دوره هخامنشی در دهانه غلامان Formation of Urban Architectural Features of the Achaemenid Period at the Dahan-e Gholaman 1 1 دهانه غلامان، محوطه‌ای هخامنشی واقع در سیستان (زرنگ دوره هخامنشی) است که در ابتدای این دوره بدون هیچ‌گونه پیشینه استقراری ایجاد شده و پس از 150 سال متروک می‌شود. این محوطه، با انتقال آب از یکی از شعبه‌های هیرمند مشروب شده و با وجود زمین‌های مساعد کشاورزی و نیز محیط نیزارهای اطراف هامون تغذیه می‌شود. سازه‌های معماری این محوطه با توجه به شرایط بومی، با استفاده از مصالح بوم زاد، خشت، ساخته شده و پراکندگی سازه‌ها در این محوطه نیز همچنان که با قابلیت‌های طبیعی سازش یافته، از الگو و سبک ایرانی مبتنی بر بافت اجتماعی و کاست هند و اروپایی پیروی کرده و باعث ایجاد چند بلوک (محله) شهری متفاوت شده‌اند؛ الگویی که با استقبال جوامع شهری در خاور نزدیک، در دوره‌های تاریخی اشکانی و ساسانی نیز همچنان ادامه می‌یابد. همچنین، مدلی که عامل شکل‌گیری بافت شهری در شهرهای سلطنتی دوره هخامنشی شده، با سبک و سیاقی متفاوت در این محوطه دیده می‌شود. هر چند شکل‌گیری این شهر، متأثر از نفوذ نخبگان دوره هخامنشی در منطقه سیستان بود، ولی متروک شدن آن، به‌دلیل عدم شکل‌گیری هویت شهری یا شهریگری نزد ساکنین آن اتفاق افتاد. با این حال، بر اساس انباشت حافظه معماری بومی در این محوطه، این فرض پایه‌گذاری می‌شود که از اواخر عصر مفرغ و پایان کار شهر سوخته تا دوره هخامنشی، علی‌رغم به‌دست نیامدن آثار و شواهد باستان‌شناختی، استقرارهایی در این منطقه وجود داشته‌اند 2 The Achaemenid site of Dahan-i Gholaman is located in Sistan province (Ancient Zaranka). This city formed at the beginning of the Achaemenid period without any background of establishment and abandoned after 150 years. The water of site is supplied through transferring water from one of Hirmand's branches and supported by favorable agricultural land and the canebrake around Hamoon. Architectural structures of this site concerning the local conditions are built by using indigenous materials like mud-brick. As well as the scattering of structures of this city adapted with natural capabilities, followed the Persian style based on social texture and Indo-European caste and creates several different city blocks (parish), the pattern that continues by the welcoming of urban communities in the Near East during the Parthian and Sasanian historical periods. Also, a model which has been the factor of forming urban texture in the royal cities of the Achaemenid period can be seen in a different style in this site. Although the formation of this city was influenced by the Achaemenid elite in the Sistan region, its abandonment happened to its inhabitants due to the lack of urbanization or urban identity. However, based on the accumulation of native architectural memory in this area, it assumes that from the late Bronze Age and the end of the Shahr-e Soukhte to the Achaemenid period, there were settlements in this area, in spite of the lack of archaeological evidence. 21 34 2017/06/262017/08/3 1396/5/12 2019/04/142019/09/17 1398/6/26 حسنعلی عرب hasanali arab دانشگاه هنر شیراز Iran has.arab@gmail.com ستار خالدیان satar khaledian دانشگاه هنر شیراز Iran s.khaledian@gmail.com Achaemenid City Dahan-e Gholaman Urban Construction Urban Texture Urbanization Sistan شهر هخامنشی دهانه غلامان ساخت شهری بافت شهری شهریگری ##استرابو (1382). جغرافیای استرابو سرزمین‌های زیر فرمان هخامنشیان. ترجمه همایون صنعتی‌زاده، چاپ اول، تهران: بنیاد موقوفات محمود افشار.##باستیه، ژان برناردز (1377). شهر. ترجمه علی اشرفی، چاپ اول، تهران: دانشگاه هنر.##بیانی، شیرین (1381). تاریخ ایران باستان (2) از ورود آریایی‌ها به ایران تا پایان هخامنشیان. چاپ اول، قم: سمت.##پاکزاد، جهانشاه (1382). بررسی تطبیقی شهرهای ایرانی و اروپایی برای ریشه‌یابی موانع تاریخی مشارکت مدنی. صفه، سال سیزدهم (37)، 41-25.##پرو، ژان (1365). شهرنشینی هخامنشی در شوش. ترجمه افسانه خلعتبری، چاپ اول، تهران: جهاد دانشگاهی. ##پرو، ژان و دلفوس، ژنوییو (1376). شوش و جنوب غربی ایران، تاریخ و باستان‌شناسی. گزارش گردهمائی بین‌المللی شوش و سمینار بلو. ترجمه هایده اقبال. تهران: نشر دانشگاهی. ##پورداوود، ابراهیم (بی‌تا). وندیداد. WWW.tarikhfa.com. بازیابی‌شده در تاریخ 15 اردیبهشت 1396. ##توسلی، محمود (1353). معماری اقلیم گرم و خشک. چاپ اول، تهران: چاپ مروی.##توین‌بی، آرنولد جوزف (1378). جغرافیای اداری هخامنشیان. ترجمه همایون صنعتی‌زاده، چاپ اول، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار. ##جواد شهیدی، کوروش (1377). مقدمه‌ای بر مفاهیم نوشهرها از آغاز تا امروز. چاپ اول، تهران: پژوهنده. ##دادگی، فرنبغ (1390). بُندهش. ترجمه مهرداد بهار، چاپ چهارم، تهران: توس. ##دارک، کن. آر (1379). مبانی نظری باستان‌شناسی. ترجمه کامیار عبدی، چاپ اول، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##دریایی، تورج (1388). شهرستان‌های ایرانشهر (نوشته‌ای به زبان فارسی میانه درباره تاریخ، حماسه و جغرافیای باستانی ایران).ترجمه شهرام جلیلیان، چاپ اول، تهران: توس. ##رزمجو، شاهرخ (۱۳۸۹). استوانه کورش بزرگ: تاریخچه و ترجمه کامل متن. چاپ اول، تهران: فرزان روز. ##رضایی راد، محمد (1378). بنیادهای فلسفی و اساطیری شهر ایرانی. مجموعه مقالات دومین کنگره تاریخ معماری و شهر ایران، ارگ بم. جلد اول. به‌کوشش دکتر باقر آیت‌الله زاده شیرازی. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور. 29-11. ##سایکس، پرسی (1378). خاطرات سفر چهارم به ایران؛ در: جغرافیای تاریخی سیستان. ترجمه و تدوین حسن احمدی، چاپ اول، تهران: مؤلف. ##سیدسجادی، سیدمنصور (1375الف). دهانه غلامان: شهری هخامنشی در سیستان. بخش اول، مجله باستان‌شناسی و تاریخ، سال دهم (2)، 54-37.##سیدسجادی، سیدمنصور (1380). دفترهای شهر سوخته 4، کاوش در یک کارگاه صنعتی (دهانه غلامان). چاپ اول به‌صورت بولتن، زاهدان.##سیدسجادی، سیدمنصور(1381). دهانه غلامان 1380- 1379. چاپ اول، تهران: میراث فرهنگی کشور به‌صورت بولتن.##سیدسجادی، سیدمنصور (1382الف). راهنمای مختصر آثار باستانی سیستان. چاپ اول، زاهدان: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان سیستان و بلوچستان.##سیدسجادی، سیدمنصور (1382ب). جواهرسازی در شهر سوخته. چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور به‌صورت بولتن داخلی. ##سیدسجادی، سیدمنصور و صابر مقدم، فرامرز (1382). سه تصویر دوره هخامنشی از دهانه غلامان. نامه پژوهشگاه میراث فرهنگی، (2)، 25-11. ##شارپ، رلف نارمن (1384). فرمان‌های شاهنشاهان هخامنشی. چاپ اول، تهران: پازینه.##شجاعی، مرتضی (1372). "برنامه‌ریزی و طراحی الگوی روستا شهر (در منطقه سیستان)". جلدهای اول و دوم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، معماری. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.##شریعت‌زاده، علی اصغر (1379). مسکن سنتی در سیستان و بلوچستان. مجموعه مقالات مردم‌شناسی ایران. دفتر اول. تهران: پازینه. 146-131.##شکویی، حسین (1373). دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری. چاپ اول، تهران: سمت.##شیعه، اسماعیل (1376). مقدمه‌ای بر مبانی برنامه‌ریزی شهری. چاپ هفتم، تهران: دانشگاه علم و صنعت.##شیعه، اسماعیل (1378). با شهر و منطقه در ایران. چاپ اول، تهران: دانشگاه علم و صنعت.##صراف، محمدرحیم (1374). نویافته‌های معماری و شهرسازی در تپه هگمتانه. مجموعه مقالات کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران. جلد دوم. تهران: سازمان میراث فرهنگی. 840-812. ##فلامکی، منصور (1366). شکل‌گیری شهرهای ایران. شهرهای ایران (مجموعه مقالات). گردآوری محمد‌یوسف کیانی. جلد دوم. تهران: جهاد دانشگاهی. 21-1. ##گدار، آندره (1377). هنر ایران. ترجمه بهروز حبیبی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##لوکوک، پی یر (1386). کتیبه‌های هخامنشی. ترجمه نازیلا خلخالی، چاپ دوم، تهران: فرزان روز. ##لینچ، کوین (1376). تئوری شکل خوب شهر. ترجمه سید حسن بحرینی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.##ماریانی، لوکا (1375). باز پیرایی در دهانه غلامان و کوه خواجه. ترجمه سید احمد موسوی، چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.##مجتهدزاده، غلامحسین (1377). برنامه‌ریزی شهری در ایران. چاپ دوم، تهران: دانشگاه پیام نور. ##منصوریان، جمشید و مجنونیان، هنریک (1371). تالاب هامون. چاپ دوم، تهران: سازمان حفاظت محیط زیست.##موریس، جیمز (1374). تاریخ شکل شهر تا انقلاب صنعتی. ترجمه راضیه رضازاده، چاپ دوم، تهران: دانشگاه علم و صنعت. ##مهرآفرین، رضا (1383). "بررسی و تحلیل حوزه زهک سیستان". رساله دکتری، باستان‌شناسی. تهران: دانشگاه تربیت مدرس. ##نوبری، علیرضا؛ زکاوت‌زاده، یداله و تقوی، عابد (1388). تحلیل سامانه نورگیری و تهویه در کاخ‌های هخامنشی تخت جمشید با تأکید بر تالار صد ستون. مجله باغ نظر، سال ششم (11)، 92-83. ##نوبری، علیرضا؛ عرب، حسنعلی و نورقاسمی، نادره (1386). شهر هخامنشی دهانه غلامان، رتبه‌بندی و طبقات اجتماعی آن. مجله پیام باستان‌شناس، سال چهارم (7)، 60-47. ##نوعی، غلام‌حسین (1378). جهان‌بینی ملی و نیازهای زیستی در معماری ایران. مجله ایران شناخت، نامه انجمن ایران‌شناسان کشورهای مشترک‌المنافع و قفقاز، (13)، 71-42. ##ورجاوند، پرویز (1370). شهرسازی و شهرنشینی در ایران. شهرهای ایران (مجموعه مقالات). گردآوری محمد یوسف کیانی. جلد 4. تهران: نشر دانشگاهی. 43-21. ##ولایتی، رحیم (1389). بررسی و مطالعه تأثیر هنر معماری ملل تابعه امپراتوری در هنر معماری هخامنشیان. مجله باغ نظر، سال هفتم (14)، 94-87. ##هرتسفلد، ارنست (1381). ایران در شرق باستان. ترجمه همایون صنعتی‌زاده، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ##هرودوت (1384). تواریخ. ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی، چاپ چهارم، تهران: علمی و فرهنگی. ##ییت، چارلز ادوارد (1365). خراسان و سیستان: سفرنامه کنلل ییت به ایران و افغانستان. ترجمه قدرت‌الله روشنی و مهرداد رهبری، چاپ اول، تهران: یزدان.##Boucharlat, R. (2001). The Palace and the Royal Achaemenid City: Two Case Studies- Pasargadae and Susa, The Royal Palace Institution in the First Millennium BC, by: Ing Nielsen, P.113-125##Fairservis, W. A. (1961). Archaeology studies in the seistan basin of south – western Afghanistan and Eastern Iran, vol. 48 part. 1. New York.##Genito, B. (1990). “The most frequent Pottery Types at Dahan – I - Ghulaman (Sistan) and their spatial variability”, in: M. Taddei (ed.), South Asian Archaeology 1987, Roma. ##ISMEO Activities. (1975). East and west new series, vol. 25- no 3-4 pp 538-558.##Knauss, F. (2001). Persian Rule in the North Achaemenid Palaces on the periphery of the Empire, The Royal Palace Institution in the First Millennium BC, by: Ing Nielsen, P.125-145##Sarianidi, V. (1977). Bactrian Centre of Ancient Art, Mesopotamia, Vol. 12,, pp. 97-110.##Scerrato, U. (1966b). “Excavation at Dahan – I - Ghulaman (Sistan – Iran), First preliminary Report (1962 – 1963)”, in: East and West, NOS16/ 1-2. ##Scerrato, U. (1979). “Evidence of Religious life at Dahan – I - Ghulaman, Seistan” in: M. Taddi (ed.) South Asian Archaeology 1977, Naples##Yoffee, N. (1995). Political Economy in Early Mesopotamian States, In Annual Review of Anthropology, Vol. 24, P.281-311 ##

ربع رشیدی و تأملی بر طرح‌های بازآفرینی و مطالعات پیرامونی معاصر Rab-e Rashidi and Reviewing Regeneration Projects and Contemporary Peripheral Studies 1 1 مطالعات میدانی در سایت ربع رشیدی تبریز، تناقضاتی را آشکار کرده و نظرات ارائه‌شده را با چالش جدی مواجه ساخته‌اند؛ که یکی، عدم انطباق اطلاعات نقشه‌های جغرافیایی موجود و چاپ‌شده با مکان مورد بحث بود، نکته دوم، عدم انطباق طرح‌های بازآفرینی ارائه‌شده در مکان موجود فعلی با واقعیت، مقیاس و اصل اوصاف ربع رشیدی در وقف‌نامه و سوانح‌الافکار و سایر اسناد و مدارک تاریخی است. مطالعات و بررسی‌های پژوهش حاضر، نتایج مطالعات قبلی را مورد تردید جدی قرار داده و چند سؤال ایجاد کرده‌اند؛ اول این‌که آیا مکان محصور فعلی موسوم به قلعه رشیدی، همان اصل ربع رشیدی بوده یا بخشی از آن مجموعه بزرگ بوده است؟ فرضیه اول پژوهش؛ ربع رشیدی موصوف در وقف‌نامه با وسعت بسیار، نمی‌تواند در مکان محصور و محدود چند هکتاری فعلی بگنجد. سؤال دوم؛ برج بزرگ جنوب قلعه که قبلاً رصدخانه فرض شده بود، بر خلاف معمول، چرا در پایین‌ترین قسمت ساخته شده است؟ فرضیه دوم؛ برج رصدخانه معمولاً در بالاترین سطح محدوده ساخته می‌شود، لذا برج مذکور، کاربری رصدخانه نداشته و فقط دفاعی بوده است. نتایج پژوهش مشخص نمودند که مکان موجود فعلی قلعه رشیدی بر خلاف تصور قبلی، نمی‌تواند کل ربع رشیدی باشد، بلکه جزئی از رشیدآباد است. نقشه‌های تاریخی و اسناد و روایت‌های مردم محل، این مکان را به‌عنوان قلعه رشیدی معرفی می‌کنند. پژوهش حاضر، طرح کامل برج و باروی قلعه دستکاری‌شده در عصر صفوی را به‌دست آورده و طرح سه بعدی آن را نیز بازآفرینی نموده است. کلیات اصیل طرح روضه ربع رشیدی و فضاهای معماری نیز با مراجعه به متن وقف‌نامه، به‌صورت جدول استخراج شده و به نمودار تبدیل شدند. با استفاده از آنها، نقشه روضه بر اساس یک مقیاس حدودی نزدیک به واقع، ترسیم شد. تحقیقات میدانی نشان داده که در سطح زمین، آثار چندانی از ربع رشیدی موصوف وقف‌نامه باقی نمانده‌اند. هدف از انتشار نتایج تحقیق، بیان واقعیت‌ها و حقایق ربع رشیدی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پدیده‌های علمی و آکادمیک ایران در قرن هشتم ه.ق بوده که بر اساس نقد اصولی و شناختی مستند، انجام شده است. 2 Performing field studies on the Tabriz Rab-e Rashidi site reveals contradictions and poses a serious challenge to the views presented; one of them was the disparity between the information about existing and printed geographical maps with the discussed location. The second point is the non-compliance of presented regeneration plans in the current location and the reality, the scale and the principle of descriptions of Rab-e Rashidi in the deed of endowment, Savaneh Al-Afkar and other historical documents. The present studies have seriously questioned the results of the previous studies and raised several questions; whether the current enclosure, called Rashidi castle, was the original Rab-e Rashidi or a part of a larger complex? The first hypothesis of the research is that Rab-e Rashidi described in the deed of endowment in a large scale cannot fit in the current enclosure with a few hectares. The second question of this study is that why is the large tower locate in the south part of the castle which was previously considered as an observatory, unusually built at the lowest point? The second hypothesis of this study is that the observatory tower is usually built at the highest level, so the mentioned tower does not have an observatory use, and it is only defensive. The results of the study revealed that the current location of Rashidi castle, contrary to previous assumptions, could not be the entire Rab-e rashidi, but part of Rashid Abad. Historical maps, documents, and narratives of locals introduce this location as Rashidi castle. The present project has obtained the complete plan of the tower and the fortification of the manipulated castle during the Safavid era, and has also recreated its three-dimensional design. The general design of Rab-e Rashidi Rotheh plan and also architectural spaces were extracted as a table and turned into diagrams by referring to the text of the deed of endowment. The map of Rotheh was drawn by using them and based on a somewhat realistic scale. Field research has shown that there are not many works left from Rab-e Rashidi described in the deed of endowment. The purpose of publishing the results of the research is expressing the facts and events of Rab-e Rashidi as the most important scientific and academic phenomena in Iran during the eighth century, which has been done based on principled and cognitive documentary critique. 35 50 2017/06/262017/08/32017/10/2 1396/7/10 2019/04/142019/09/172019/07/24 1398/5/2 جواد شکاری نیری Javad Shekari Niri دانشگاه بین المللی امام خمینی Iran : javadnir@yahoo.com محمود طاووسی Mahmoud Taavusi دانشگاه تربیت مدرس Iran tavoosimahmoud@yahoo.com فرهاد فخاری تهرانی Farhad Fakhar-e Tehrani دانشکده معماری دانشگاه شهید بهشتی Iran fakhari tehrani@ yahoo.com Deed of Endowment of Rab-e Rashidi Rashid Abad Fortress Map of Colonel Qarajeh Daghi Contradictions of the Wilber Plan Rashidi County وقف‌نامه ربع رشیدی دژ رشیدآباد نقشه سرهنگ قراجه داغی تناقضات طرح ویلبر شهرستان رشیدی ##ابرقوهی، مولانا محمد (1945). مکاتبات رشیدی. به اهتمام پروفسور محمد شفیع، لاهور پاکستان: پنجاب ایجو کیشنل پریس. ##ابرقوهی، مولانا محمد (1358). سوانح‌الافکار رشیدی. به‌ کوشش محمدتقی دانش پژوه، تهران: دانشگاه تهران. ##بلالی اسکویی، آزیتا؛ کی‌نژاد، محمدعلی و نقره‌کار، عبدالحمید (1389). طرح فرضی «ربع» و «شهرستان» رشیدی. صفه، 20 (50)، 76-51. ##بلر، شیلا (1387). معماری و جامعه در دوره‌ ایلخانیان (تحلیل وقف‌نامه‌ ربع رشیدی). ترجمه مهرداد قیومی. گلستان هنر، (13)، 73-48.##بلیلان اصل، لیدا (1393). بررسی تحول ساختار فضائی شهر تبریز در دوره قاجار با استناد به نقشه‌های تاریخی. دو فصلنامه تاریخ‌نامه ایران بعد از اسلام، 4 (8)، 55-33.##ترکمان، اسکندربیگ (1350). تاریخ عالم‌آرای عباسی. به ‌کوشش ایرج افشار، چاپ دوم، جلد دوم، تهران: امیرکبیر. ##حافظ ابرو، عبدالله بن لطف‌الله (1350). ذیل جامع‌التواریخ رشیدی. به کوشش خانبا بیانی، چاپ دوم، تهران: انجمن آثار ملی.##روح‌انگیز، لاله (1385). ربع رشیدی تبریز گزارش مقدماتی گمانه‌زنی. مجموعه مقالات سومین کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران. جلد سوم. تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری (پژوهشگاه). 466-449. ##سازمان نقشه‌برداری کشور (1381). نقشه تبریز. ##سازمان نقشه‌برداری کشور (1335). عکس هوایی تبریز.##سعیدنیا، احمد (1379). پژوهشی در ربع رشیدی. هنرهای زیبا، (7)، 60-49. ##سعیدنیا، احمد (1381). بازآفرینی شهرستان رشیدی. هنرهای زیبا، (11)، 40-29. ##شاردن، ژان (1349). سیاحت‌نامه. ترجمه محمد عباسی، چاپ دوم، جلد دوم، تهران: امیرکبیر. ##شکاری نیری، جواد (1384). یافته‌هایی از طرح شنب غازان پدیده شهری عصر ایلخانی. هنرهای زیبا، (24)، 80-73.##شکاری نیری، جواد و طاووسی، محمود (1384). بازیابی اوراق مفقود وقف‌نامه ربع رشیدی. نامه بهارستان، سال پنجم (1 و 2)، 332-329.##فخاری تهرانی، فرهاد (1379). نقشه دارالسلطنه تبریز 1327 قمری اسدالله خان مراغه. اثر، 21 (31 و 32)، 181-177. ##فخاری تهرانی، فرهاد؛ پارسی، فرامرز و بانی مسعود، امیر (1385). بازخوانی نقشه‌های تاریخی شهر تبریز. تهران: شرکت عمران و بهسازی شهری ایران.##کارنگ، عبدالعلی (1374). آثار باستانی آذربایجان آثار و ابنیه تاریخی شهرستان تبریز. چاپ دوم، جلد اول، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. ##کاشانی، ابوالقاسم (1348). تاریخ الجایتو. به تصحیح مهین همبلی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ##کربلایی، حافظ حسین (1349). روضات‌الجنان جنات‌الجنان. به تصحیح جعفر سلطان قرائی، چاپ اول، جزء ثانی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ##مستوفی،‌ حمدالله (1378). تاریخ گزیده (تألیف سنه 730 ه.). به کوشش ادوارد براون، تهران: دنیای کتاب دوم.##مهریار، محمد؛ فتح‌الله یف، شامیل؛ فخاری تهرانی، فرهاد و قدیری، فرهاد (1378). اسناد تصویری شهرهای ایرانی دوره قاجار. چاپ اول، تهران: دانشگاه شهید بهشتی و سازمان میراث فرهنگی کشور.##نادرمیرزا (1360). تاریخ و جغرافی دارالسلطنه تبریز. با مقدمه محمد مشیری، چاپ سوم، تهران: اقبال. ##وصاف‌الحضره،‌ شهاب‌الدین عبدالله (1372). تحریر تاریخ وصاف. به قلم عبدالحمید آیتی،‌ چاپ دوم، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)##ویلبر، دونالد (1365). معماری اسلامی ایران در دوره ایلخانی. ترجمه عبدالله فریار، چاپ دوم، تهران: علمی فرهنگی. ##همدانی، خواجه رشیدالدین فضل‌الله {2536 (1356)}. وقف‌نامه ربع رشیدی. به‌کوشش مجتبی مینوی و ایرج افشار، تهران: انجمن آثار ملی. ##Blair, S. (1984). “Ilkhanid Architecture and Society: An Analysis of the Endowment Deed of the“ Rab-e-Rashidi, IRAN, VOL. XXII,. London. P.67-81.##Behboodi, N., Kiani, A., & Heydari, A. (2011). A historical reflection of the University of Rabe Rashidi, Iran, African Journal of History and Culture, Vol.3(9), pp. 140-147, I:10.5897/AJHC11.032pp.140-147 Hoffman, Birgitt, (2000). Wagf Im Mongolichen Iran, Franz Stiner Verlag,Stuttgar,t PP.112-115.##Fragner, B. G. (1991). “Rašiduddin Faḍlallāh as the Perfect Organizer: The Case of the Endowment Slaves and Gardens of the Rabʿ-i Rašidi,” in et al., eds., Proceedings of the Second European Conference of Iranian Studies: Held in Bamberg, 30th September to 4th October, Serie Orientale Roma 73, Rome, 1995, pp. 287-96.##Pfeiffer, J. (2014). In pursuit of Memorial and Salvation: Rashīd al-Dīn and His Rashīdī, ed., Politics, Patronage and the Transmission of Knowledge in 13th-15th Century Tabriz, Leiden, pp.171-86##Wilber, D. & Minovi, M. (1938). Notes on the Rab-i-Rashidi, Ami, Iranian Art and Archaeology. V. 3, pp. 247-254 Wilber, no, 34, pp. 129-31.##Wilber, D. & Minovi, M. (1938). “Notes on the Rabʿ-i Rashīdī,” --Bulletin of the American Institute of Iranian Art and Archaeology, v. 5, pp. 247-59. ##

تاریخ ذهنیت عامه در معماری ایران: موضوعات، روش‌ها و منابع History of Mentalities in Iranian Architecture: Subjects, Methods and References 1 1 وجوه مختلف معماری عامه‌‌ مردم، در تاریخ معماری ایران کمتر شناخته شده‌اند. مردم عادی، در بخش مهمی از آثار معماری ‌زندگی می‌کرده و نسبت به آن آثار، ذهنیتی داشتند. آنها همچنین نسبت به پیشه‌ معماری، روند طراحی و ساخت، معمار و حامیان و بانیان آثار معماری، باورهای مختلفی داشتند. با توجه مورخان به ذهنیت مردم گذشته نسبت به پدیده‌های مختلف زندگی خود، رویکرد تاریخ ذهنیت به‌عنوان یکی از شاخه‌های تاریخ فرهنگی، در تاریخ‌‌نگاری مطرح شد و با گذشت زمان توسعه یافت. از این رویکرد تاریخ‌‌نگاری، می‌توان در مطالعات معماری ایران و برای شناخت ذهنیت مردم عادی نسبت به معانی مختلف معماری در گذشته بهره برد. این رویکرد به‌جای توجه به کالبد معماری خواص و همچنین اندیشه‌های رسمی، تصورات و دیدگاه‌‌های جمعی و روزمره‌‌ مردم عادی نسبت به معماری را مطالعه می‌‌کند. این رویکرد، از روش‌های مختلف میان‌رشته‌ای رایج در علوم انسانی بهره می‌گیرد و آدابی خاص خود دارد. موضوعات و مصادیق تاریخ ذهنیت در معماری ایران، متنوع هستند. موضوعاتی چون؛ ذهنیت مردم نسبت به معماری خصوصی، نگاه آنها به معماری اسطوره‌‌ای و تصور افراد از مفهوم آبادانی، در حیطه‌ موضوعی این رویکرد هستند. این رویکرد با نگاه خاص خود، برای شناخت، از همه‌ منابع تاریخی مرتبط بهره می‌گیرد؛ با این حال، برخی از منابع چون؛ ادب منظوم عامیانه، قصه‌های عوام، سفرنامه‌‌ها، زندگی‌نامه‌ها، منابع شفاهی و تصویری و اشیای مربوط به معماری، بهتر و بیشتر راه را برای مورخ تاریخ ذهنیت در معماری می‌گشایند. هدف از این مقاله، بررسی مفاهیم اصلی رویکرد تاریخ ذهنیت در معماری و شناخت آداب و روش‌های رایج و موضوعات و مصادیق آن و معرفی موضوعی منابع اصلی رویکرد است. 2 In the history of Iranian architecture, different aspects of popular architecture are less known. Common people have been living in the buildings with significant architecture and had different mentalities towards them. They also had various opinions and beliefs about the profession of architecture itself, design and construction process, the architects and patrons. History of mentalities as an embranchment of cultural history was proposed by historians with regard to considerations of the people of the past toward different phenomena. We may use this historiographical approach in Iranian architecture studies and for understanding people's mentality toward different meanings of architecture. This approach studies collective and daily perceptions and views towards architecture, instead of focusing on the body of architectural properties and formal thoughts. This approach uses various common methods in humanities and has its own etiquette. Subjects and examples of the history of mentality in Iranian architecture are various. Topics such as people's mentality toward private architecture, their view to mythical architecture and also their imagination about prosperity concept are considered in this approach. This approach, with its own perspective, uses all relevant historical sources to recognize. However, some resources such as folk poetry literature, folk tales, travelogues, biographies, oral and pictorial sources, and objects related to architecture open up the way for history of mentalities in architecture more and better. The purpose of this study is analyzing the main concepts regarding the history of mentalities approach in architecture, recognizing common customs and its examples, and also introducing thematic sources of the approach. 51 64 2017/06/262017/08/32017/10/22017/11/9 1396/8/18 2019/04/142019/09/172019/07/242019/07/16 1398/4/25 مهدی سلطانی Mahdi Soltani دانشگاه شهید بهشتی تهران Iran mahdisoltani.t@gmail.com هادی ندیمی Hadi Nadimi دانشگاه شهید بهشتی تهران Iran hadinadimi@gmail.com History of Mentalities History of Iranian Architecture Historiographical Approach Popular Architecture تاریخ ذهنیت تاریخ معماری ایران رویکرد تاریخ‌نگاری معماری عامه ##ابن خلدون، عبدالرحمان (1363). تاریخ ابن خلدون. ترجمه‌ عبدالمحمد آیتی، چاپ اول، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.##الهامی، فاطمه (1386). انعکاس باورهای عامیانه و عقاید خرافی در شعر نظامی. پیک نور، سال پنجم (19)، 114-104.##بروگش، هاینریش (1367). سفری به دربار سلطان صاحبقران. ترجمه‌ مهندس کردبچه، چاپ اول، تهران: اطلاعات. ##پولاک، یاکوب ادوارد (1368). سفرنامه‌ پولاک. ترجمه کیکاووس جهانداری، چاپ دوم، تهران: خوارزمی.##تسوجی تبریزی، عبدالطیف (1383). هزار و یک شب. چاپ اول، تهران: هرمس.##تمسکی، زینب و اهری، زهرا (1395). از ذهنیت عامه تا تظاهر کالبدی: امام‌زاده سید اسماعیل، تهران قاجاری و رفع تعارضات اجتماعی. تحقیقات تاریخ اجتماعی، سال ششم (2)، 84-61. ##جمال‌زاده، سید محمدعلی (1339). راه آب نامه. چاپ اول، تهران: معرفت.##جمال‌زاده، سید محمدعلی (1342). منزل با سلیقه ایرانی. یغما، سال شانزدهم (187)، 496-489. ##خانمحمدی، علی‌اکبر (1370). فتوت‌نامه بنایان. صفه، 2 (1)، 15-10.##خسروی، محمدباقرمیرزا (1374). شمس و طغرا. چاپ اول، تهران: چاپ فجر اسلام.##خوئی، حمیدرضا (1385). چیستی تاریخ معماری و جایگاه آن در فهم و ایجاد آثار معماری. گلستان هنر، سال دوم (6)، 27-20.##سلطانی، مهدی (1387). غلامان بانی. گلستان هنر، سال چهارم (13)، 31-24.##شعبانی، امامعلی و جباری، سعیده (1393). حمام و کارکردهای اجتماعی آن در سده‌های میانه تاریخ ایران. پژوهش‌نامه‌ تاریخ اجتماعی و اقتصادی، 3 (1)، 109-89. ##شهری، جعفر (1376). طهران قدیم. چاپ اول، تهران: معین.##شهیدی، نازنین (منتشر نشده). "درآمدی بر تاریخ فرهنگی معماری ایران". پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مطالعات معماری ایران. تهران: دانشگاه شهید بهشتی. ##قشقایی، سعید و اینالویی، فاطمه (1390). بررسی زبان عامیانه در دفتر پنجم مثنوی معنوی. تحقیقات تعلیمی و غنایی زبان و ادب فارسی، سال سوم (8)، 182-155. ##قیومی بیدهندی، مهرداد و شمس، امید (1391). درآمدی بر تاریخ ذهنیت عامه در معماری ایران. مطالعات معماری ایران، سال اول (2)، 26-5. ##کردی، رسول (1387). باورهای عامیانه در دیوان خاقانی. رشد آموزش زبان و ادب فارسی، سال نوزدهم (86)، 37-32. ##کرزن، جرج ناتانیل (1362). ایران و قضیه ایران. ترجمه‌ غلامعلی وحید مازندرانی، چاپ اول، تهران: علمی و فرهنگی.##گروته، هوگو (1369). سفرنامه‌ گروته. ترجمه‌ مجید جلیل‌وند، چاپ اول، تهران: چاپ سعدی.##مستوفی، عبدالله (1388). شرح زندگانی من، تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه. چاپ ششم، تهران: زوار.##ممتحن‌الدوله، مهدی بن رضا قلی (1353). خاطرات ممتحن‌الدوله (زندگی‌نامه میرزا مهدی خان ممتحن‌الدوله شقاقی). به‌کوشش حسینقلی خانشقاقی، چاپ اول، تهران: امیرکبیر. ##میرزا حسن‌خان (1384). مراسلات طهران نامه‌های مباشر میرزا حسن خان مبصر‌السلطنه از تهران به کاشان 1304 تا 1309. بازنویسی منصوره اتحادیه، چاپ اول، تهران: تاریخ ایران. ##ندیمی، هادی (1386). کلک دوست، ده مقاله در هنر و معماری. چاپ اول، اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان.##نظامی گنجوی (1376). اقبال‌نامه. با تصحیح و حواشی حسن وحید دستگردی، به‌کوشش سعید حمیدیان، چاپ ششم، تهران: قطره. ##- Eleb, M. & Debarre, A. (1999). ARCHITECTURES DE LA VIE PRIVEE. Maisons et mentalités, XVIIème-XIXème siècle. Paris: Hazan. ##- Mahdavi, Sh. (2012). Everyday Life in Late Qajar Iran. Iranian Studies, 45 (3), 355-370 ##

مفهوم‌یابی کیفی واژه «نور» از متن قرآن کریم و معادل‌سازی آن در کالبد فضای عبادی Qualitative Concept Elucidation of the Word “light” from Quran Text and Transferring It to the Devotional Space Body 1 1 تجلی متافیزیک نور بر فیزیک بنا، آن را اصلی‌ترین محور زیبایی‌شناسی معماری اسلامی در عرفان و معنا قرار داده است. نور در معماری سنتی و در فرهنگ اسلامی، نمادی از خداوند و وحدت الهی است؛ به همین خاطر، جایگاهی خاص در معماری فضاها به‌خصوص فضاهای مذهبی مانند مساجد دارد. امروزه در مساجد معاصر، کمتر به مقوله نور به‌عنوان یک عنصر هویت‌بخش توجه شده است. هدف از نگارش این مقاله، شناسایی خصوصیات کیفی نور (طبیعی) بر اساس متون قرآنی در راستای تحقق‌پذیری فضای معنوی است. قرآن به‌دلیل جامعیت خود، نقش محوری در رابطه با علم و دین دارد. لذا با ملحوظ نگه داشتن ظاهر و باطن قرآن و تدبر در آن، می‌توان به لایه‌های درونی مفاهیم قرآنی رسوخ کرد و در دانش امروزی از این مفاهیم بهره برد. واژه‌ "نور"، یکی از واژه‌های مهم قرآن است و کاربردهای مختلف آن در آیات قرآنی، شبکه‌ شعاعی گسترده‌ای را تشکیل می‌دهند. در راستای تحقق این امر، تحقیق حاضر، از دو بخش تشکیل یافته است؛ بخش اول، مفهوم‌یابی کیفی برای واژه نور از آیات قرآنی که به روش تحلیل محتوا با رویکرد استنباطی-اجتهادی صورت گرفته و نتیجه آن، استخراج مؤلفه‌های کیفی "اصل آیتی"، "اصل هدایت"، "اصل عدالت" و "اصل تعالی" است. بخش دوم، مربوط به معادل‌سازی این مفاهیم در کالبد فضای عبادی است که در این قسمت، از روش‌های پیمایشی (زمینه‌یابی) و هم‌بستگی استفاده شده و نتیجه این بخش از تحقیق این است که هر یک از این مفاهیم با نمودهای عینی، قابل حصول در کالبد مسجد هستند. بدیهی است که با حضور کیفی نور (طبیعی) در فضای عبادی، مفاهیم عینی و ذهنی در فضا به‌وجود آمده‌اند و باعث حس معنویت (سیر از ظاهر به باطن) توسط مخاطب شده و در نهایت، افزایش تعلق به مکان مقدس را منجر خواهد شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهند که کاربر فضای عبادی، تجلی مفاهیم مذکور در فضای عبادی را به‌شرط رعایت الگوهای مشخص‌شده در تحقیق حاضر، آشکارا درک می‌نماید. 2 The manifestation of the metaphysics of "light" on the physics of the building has placed it as the main axis of aesthetics of Islamic architecture in mysticism and meaning. Light in traditional architecture and in Islamic culture is a symbol of God and divine unity. Therefore, it has a special place in the architecture of spaces, especially religious spaces, such as mosques. Today in contemporary mosques, less attention has been paid to the subject of light as an identifying element. The purpose of this article is to identify the qualitative characteristics of light (natural) based on the Quranic texts in line with the realization of the spiritual environment. The Qur'an has a central role in relation to science and religion due to its comprehensiveness. Therefore, by keeping the appearance and inspiration of the Qur'an and paying attention to it, it is possible to penetrate into the inner layers of the Quranic concepts and use these concepts in today's knowledge. The word "light" is one of the most important words of the Qur'an and its various uses in the Quranic verses form a broad radial network. To this end, this study is composed of two parts. The first part addresses the qualitative concept elucidation of the word “light” from Quran verses using content analysis with inferential -ijtihad (scholarship) approach. The outcome of the first part is the extraction of the conceptual components of “evidence principle”, “guidance principle”, “justice principle” and “excellence principle”. The second part addresses transferring the concepts in devotional space body. This part uses survey and correlation approaches and its result is that each of these concepts is objectively visible in the body of the mosque. Obviously, with the qualitative presence of light (natural) in the worship space, objective and subjective concepts are created in space, causing the sense of spirituality (the path from appearance to inwardness) to the audience and ultimately increasing the belonging to the holy place. The results of this study confirm the hypothesis that the user of devotional space understands the manifestation of the above mentioned concepts in a devotional space provided that he/she observe the models specified in this study. 65 78 2017/06/262017/08/32017/10/22017/11/92017/12/12 1396/9/21 2019/04/142019/09/172019/07/242019/07/162019/03/3 1397/12/12 فرزاد حیدری Farzad Heidari دانشجوی دکترا، گروه معماری، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران Iran Farzad_arcit@yahoo.com محمد علی آبادی Mohammad Aliabadi استادیار، گروه معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Iran aliabadi@shirazu.ac.ir حسین کلانتری خلیل آباد Hosein Kalantari Khalilabad دکتری برنامه‌ریزی شهری، دانشیار، گروه معماری و منظر‌شهری، پژوهشکده فرهنگ، هنرومعماری جهاد دانشگاهی، تهران، ایران Iran H_kalantari2005@yahoo.com The Holy Quran Devotional Space Contemplation Qualitative Light Spirituality قرآن کریم تدبر نور کیفی فضای عبادی معنویت No References##قرآن کریم (1385). ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای، چاپ هشتم، تهران: فرهنگ.## احمدخانی ملکی، بهرام (1395). "مقام نور؛ ارزیابی کمی و کیفی حضور نور روز در مساجد تاریخی تبریز با رویکرد معنویت‌بخشی به فضا". رساله دکتری، معماری اسلامی. تبریز: دانشگاه هنر اسلامی. ##باردن، لورنس (1375). تحلیل محتوا. ترجمه ملیحه آشتیانی و محمد یمنیدوزی، چاپ اول، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##پاشایی‌زاد، حسین (1386). نگاهی اجمالی به روش دلفی. پیک نور، سال ششم (2)، 89-63. ##جوادی آملی، عبدالله (1372). هدایت در قرآن. چاپ سوم، قم: اسراء.##جوادی آملی، عبدالله (1386). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی. چاپ دوم، قم: اسراء.##راغب ‌اصفهانی، حسین ‌ابن ‌محمد (1390). مفردات الفاظ قرآن کریم. ترجمه حسین خداپرست، چاپ هفتم، قم: نوید اسلام.##زرکشی، محمد بن عبدالله (1410 ق.). البرهان فی علوم القرآن. چاپ اول، بیروت: دارالمعرفه. ##شریفی، علی (1394). معناشناسی قرآن در اندیشه شرق‌شناسان. چاپ اول، قم: دانشگاه ادیان و مذاهب. ##طباطبایی، محمدحسین (1367). تفسیر المیزان. ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، چاپ ششم، قم: رجاء.##قرائتی، محسن (1383). تفسیر نور. چاپ ششم، تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.##مطهری، مرتضی (1387). مجموعه آثار. چاپ چهارم، تهران: صدرا. ##نقیب، عبدالرحمان (1389). روش‌شناسی تحقیق در تعلیم و تربیت؛ رویکردی اسلامی. ترجمه بهروز رفیعی، چاپ دوم، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.##نوربرگ ‌شولتز، کریستین (1388). معماری: معنا و مکان. ترجمه ویدا نوروزی، چاپ اول، تهران: جان جهان.##هاشمی رفسنجانی، اکبر (1387). تفسیر راهنما. چاپ اول، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه.##یزدان‌پناه، یدالله (1388). مبانی و اصول عرفان نظری. چاپ دوم، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره). ##

ارزیابی نظام رنگی منظر بافت‌های تاریخی با رویکرد ادراک زیباشناختی منظر شهری؛ مورد پژوهی: محله حسن‌آباد اصفهان Evaluation of Color Order of Historical Fabrics Landscape with the Aesthetic Perception of Urban Scape Approach; Case Study: Hassanabad Neighborhood of Esfahan 1 1 منظر، دیدگاهی نو در ارتباط انسان و محیط و نحوه تفسیر فضا ارائه می‌دهد. دیدگاه نوین منظر به محیط و فضای زیست انسان، حاصل تغییر در نگاه سنتی و کلاسیک به رابطه انسان و محیط است. با این نگاه، رویکرد «حفاظت از مناظر شهری تاریخی» که تحت عنوان HUL شناخته می‌شود، یکی از رویکردهای نوینی بوده که جهت پاسخ‌گویی و حفاظت گسترده از منظر مراکز تاریخی شهرها ارائه شده است. تلاش این رویکرد بر آن است تا با یک نگاه مکان‌محور، چشم‌انداز حفاظت تاریخی را به کلیه ارزش‌های تاریخی فرهنگی که در منظر شهرهای تاریخی بروز می‌یابند، گسترش دهد. یکی از مؤلفه‌هایی که می‌تواند در این میان مورد توجه ویژه قرار گیرد، "نظام رنگی" منظر بافت‌های تاریخی بوده که بازتابی از هویت و فرهنگ بومی مکان است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر آن است که "نظام رنگی" منظر بافت‌های تاریخی با نگاه ویژه به کیفیت‌های دخیل در ادراک زیباشناختی منظر، مورد شناسایی، تحلیل و ارزیابی قرار گیرد و معیارهای ارزیابی در هر دسته از کیفیت‌های زیباشناختی ادراک منظر رنگی، مشخص شوند. روش پژوهش در این مقاله، توصیفی و تحلیلی است؛ بدین منظور، پس از بررسی مبانی و دست‌یابی به چارچوب نظری پژوهش، معیارهای ارزیابی بر اساس چهار گروه کیفیت دخیل در ادراک زیباشناختی مکان استخراج شده و در محله حسن‌آباد با استفاده از تکنیک‌های پرسش‌نامه و دلفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان دادند بهره‌گیری از الگوهای رنگی دارای پیشینه نمادین در معماری مکان، استفاده از مصالح بوم‌آورد، تلفیق منظر طبیعی و مصنوع و حفاظت از پالت رنگی واجد ارزش در ساخت‌وسازهای جدید، نقش تعیین‌کننده در ارتقای ادراک زیباشناختی نظام رنگی منظر بافت‌های تاریخی ایفا می‌نمایند. 2 Landscape presents a new view in relation to human and environment and the way the space is interpreted. The modern view of landscape to human and environment is the result of a change in the traditional and classical view to the relationship between human and environment. With this view, the approach “Conservation of Historic Urban Landscape”, known as HUL, is one of the modern approaches provided to meet the requirements and widely protect the historical urban landscapes. This approach attempts to expand the prospects of historical conservation to all historical and cultural values shown in historical urban landscapes. One of the factors which can be specially taken into account is the “Color Order” of historical fabrics landscape, which is a reflection of native culture and identity of the place. The present research aims to present a method for the evaluation of “Color Order” of historical fabrics of landscape with a special view to issues and qualities involved in aesthetic perception. The research method of this study is descriptive-analytical; therefore, after analyzing the fundamentals and achieving the theoretical framework of the research, the evaluation criteria based on four quality groups involved in the aesthetic perception of location were extracted and were evaluated in Hassanabad Neighborhood using questionnaire and Delphi techniques. The research findings revealed that using color patterns with symbolic backgrounds in place architecture, using native materials, merging natural and artificial landscapes, and conservation of color pallets worthy to be used in modern construction play a determining role in the promotion of aesthetic perception of Color Order of historical fabrics of landscape. 79 100 2017/06/262017/08/32017/10/22017/11/92017/12/122017/07/23 1396/5/1 2019/04/142019/09/172019/07/242019/07/162019/03/32018/02/10 1396/11/21 بهاره تدین Bahareh Tadayon دانشگاه هنر اصفهان Iran b.tadayon@aui.ac.ir رضا ابویی Reza Abouei دانشگاه هنر اصفهان Iran r.abouei@aui.ac.ir محمود قلعه نویی Mahmoud Ghaleh noee دانشگاه هنر اصفهان Iran m.ghalehnoee@aui.ac.ir Color Order Landscape Aesthetic Perception Historical Fabrics Hassanabad Neighborhood of Esfahan نظام رنگی منظر ادراک زیباشناختی بافت‌های تاریخی محله حسن‌آباد اصفهان ##اردلان، نادر (۱۳۸۵). اصفهان در مطالعات ایرانی. ترجمه‌ محمد تقی فرامرزی، چاپ اول، تهران: فرهنگستان هنر.##اردلان، نادر و بختیار، لاله (1390). حس وحدت سنت عرفانی در معماری ایران. ترجمه حمید شاهرخ، چاپ دوم، اصفهان: خاک. ##امین‌زاده، بهناز (1389). ارزیابی زیبایی و هویت مکان. نشریه علمی پژوهشی هویت شهر، 4 (7)، 14-3.##بختیاری‌فرد، حمیدرضا (1388). رنگ و ارتباطات. چاپ اول، تهران: فخراکیا. ##بل، سایمون (1387). عناصر طراحی بصری در منظر. ترجمه محمدرضا مثنوی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران. ##بلخاری، حسن (1390). حکمت و تأویل رنگ‌ها در هفت پیکر نظامی. مجله کتاب ماه ادبیات، 15 (163)، 117-109.##بیردزلی، مونرو و هاسپرس، جان (1376). تاریخ و مسائل زیباشناسی. ترجمه محمد سعید حنایی کاشانی، چاپ پنجم، تهران: شهر کتاب.##بیرن، فابر (1373). خلاقیت در رنگ. ترجمه جلال شباهنگی، چاپ اول، تهران: فرهنگان.##پاکزاد، جهانشاه و ساکی، الهه (1393). تجربه زیبایی‌شناختی محیط. نشریه علمی-پژوهشی هنرهای زیبا، معماری و شهرسازی، 19 (3)، 14-5.##تاتارکوویچ، ولادیسلاو (1381). فرم در تاریخ زیبایی‌شناسی، زیبایی‌شناسی توماس اکوینی. ترجمه کیوان دوستخواه، فصلنامه هنر، 8 (52)، 61-46. ##ترکاشوند، نازبانو (1388). بررسی تطبیقی کاربرد بومی رنگ‌ها در ایران با علم روان‌شناسی رنگ. نشریه کتاب ماه ادبیات، 3 (148)، 41-36.##حبیبی، کیومرث؛ پور احمد، احمد و مشکینی، ابوالفضل (1386). بهسازی و نوسازی بافت‌های کهن شهری. چاپ دوم، تهران: انتخاب.##دوروتی سان، هوارد (1378). زندگی با رنگ. ترجمه نغمه صفاریان پور، چاپ اول، تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی حکایت.##سید صدر، سید ابوالقاسم (1380). معماری، رنگ و انسان. چاپ سوم، تهران: آثار اندیشه.##شاملو، شبنم و حبیب، فرح (1392). تبیین مفهوم شناختی معیارهای زیباشناسی در منظر شهر. نشریه علمی پژوهشی هویت شهر، سال هفتم (16)، 14-5. ##شاهین، شهناز (1383). بررسی رنگ در تئاتر و ادبیات و در آیین ملت‌ها. نشریه هنرهای زیبا، 6 (18)، 108-99. ##شلی، جیمز (1385). تجربه‌گرایی: هاچیسون و هیوم. چاپ دوم، تهران: فرهنگستان هنر.##قلعه‌نویی، محمود و تدین، بهاره (1394). سنجش میزان بهره‌مندی از قابلیت‌های رنگ در راستای بهبود کیفیت خیابان‌های شهری. دو فصلنامه آرمانشهر، 7 (15)، 260-245.##کالینسن، دایانه (1388). تجربه زیباشناختی. ترجمه فریده فرنودفر، چاپ دوم، تهران: فرهنگستان هنر.##کاویانی، منصوره (1370). زیبایی و زیباشناسی. فصلنامه‌ فرهنگ، 2 (8)، 264-243. ##کریمی‌ مشاور، مهرداد (1392). رویکردها و روش‌ها در زیبایی‌شناسی شهری. فصلنامه علمی ‌پژوهشی باغ نظر، 10 (24)، 56-47. ##کلی، مایکل (1383). دایره‌المعارف زیبایی‌شناسی. ویراستاری مشیت علایی، چاپ دوم، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات هنری.##گلکار، کوروش (1387). محیط بصری شهر سیر تحول از رویکرد تزئینی تا رویکرد پایدار. مجله علوم محیطی، 5 (4)، 113-95.##لوشر، ماکس (1372). روان‌شناسی رنگ‌ها. ترجمه ویدا آبی‌زاده، چاپ پنجم، تهران: کیوان. ##لیت، کالین (1382). تجربه زیبایی‌شناختی. ترجمه فرزانه علیا، مجله فرهنگستان هنر، 2 (7)، 49-34. ##مارگولیس، جوزف (1385). زیبایی‌شناسی در قرون وسطی، دانش‌نامه زیبایی‌شناسی. ترجمه فرهاد ساسانی و دیگران، چاپ دوم، تهران: فرهنگستان هنر.##منصوری، سید امیر (1389). نسبت هویت با سیمای شهر. ماهنامه فنی تخصصی نما، 2 (180-179)، 154-150.##نیکوبخت، ناصر و قاسم‌زاده، علی (1387). سمبلیسم نور و رنگ در عرفان ایرانی- اسلامی. نشریه علمی پژوهشی مطالعات عرفانی، 4 (8)، 212-183.##هانت، رولاند (1377). هفت کلید رنگ‌درمانی. ترجمه ناهید ایران‌نژاد، چاپ اول، تهران: جمال‌الحق.##یوسفیان، جواد (1379). نگاهی به مفهوم زیبایی‌شناسی. نشریه علمی پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز، 43 (177)، 179-135. ##AHC. (2002). Australian Heritage Strategy. Australian Government.##Antrop, M. & Van Eetvelde, V. (2000). Holistic Aspects of Suburban Landscapes: Visual Image Interpretation and Landscape Metrics. Landscape and Urban Planning, 50, 43-58.##Beardsley, M. C. (1985). Aesthetics. Indianapolis: Hackett.##Brown, E. (2008). Why do you like Red but I like Green. www.eb-color.com (Retrieved 14April. 2008). ##Bulut, Z. & Yilmaz, H. (2008). Determination of landscape Beauties through Visual Quality Assessment Method: A Case Study for Kemaliye (Erzincan/Turkey). Environ Monit Assess, 141, 121-129. ##Chen, B & Bao, z. (2009). Assessment of aesthetic quality and multiple function of urban green space from the users’ perspective. Landscape and urban planning, 93 (1), 76-82. ##Chun, J. H. (2007). Study on the Analyzing Street Scape Color: Focused on INSODONG, Seoul. International Association of Societies of Design Research. The Hong Kong Polytechnic University.##Council of Europe. (2000). the European landscape convention. http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/conventions/landscape/default_en.asp. (Retrieved 16November. 2014).##Flower, P. (2003). World Heritage Cultural Landscapes, 1992–2002: A Review and Prospect. Cultural Landscapes. the Challenges of Conservation, Ferrara – Italy. ##Dewey, J. (1934). Art and Experience. New York: Putna. ##Dickie, G. (1962). Is Psychology Relevant to Aesthetics? The Philosophical Review, 71 (3), 285- 302.##Foote, K. E. (1983). Color in Public Spaces: Toward a Communication Based Theory of the Urban Built Environment. Chicago: University of Chicago.##Garcia-Codoñer, A.; Llopis Verdú, J.; Torres Barchino, A.; Villaplana Guillén, R. & Serra Lluch, J. (2009). Colour as a structural variable of historical urban form. Color Research & Application, 34 (3), 253-265.##Hee Young, J. (2000). Case Study on Urban Street Environmental Color Planning Method for Improving the Image of City Environment.##Hunziker, M. (2000). Impacts of changing agricultural activities on scenic beauty: A prototype of an automated rapid assessment technique. Landscape Ecology, 14, 161-176. ##Ingarden, R. (1985). Select papers in aesthetics (P. J. McCorick, Ed.). Washington, DC: Catholic University of Aerica Press.##Janssens, J.; Kuller, R. & Mikellides, B. (2009). Color, Arousal, and Performance, A comparison of Three Experiments. Color Research & Application, 34 (2), 141- 152. ##Junker, B. & Matthias, B. (2008). Aesthetic preferences versus ecological objectives in river restoration. Landscape and Urban Planning, 85 (3-4), 141- 154. ##Kil Hong, K. (2000). A Study about City Colors and Their Harmony Method, Thesis at Seoul national university. ##Lenclos, J.P. (1977). Living in Color. Color for Architecture. Porter, T. & Mikellides, B. (Eds.). London: Studio Vista, 134-141. ##Lijima, S. (1997). Cross-Cultural Color Differences of Commercial Facility between Great Britain and Japan. Bulletin of Okayama marketing university, 33 (2), 39-51.##Lothian, A. (1999). Landscape and the philosophy of aesthetics: is landscape quality inherent in the landscape or in the eye of the beholder? Landscape and Urban Planning, 44 (4), 177-198.##Mahnke, F. H. (1996). Color, Environment and Human response. NewYork: Van Nostrand Reinhold. ##Meraz, F. A. (2008). Architecture and Temporality in Conservation Philosophy. Nottingham.##Nohl, W. (2001). Sustainable landscape use and aesthetic perception–preliminary reflections on future landscape aesthetics. Landscape and Urban Planning, 54 (1-4), 223- 237.##O’Connor, Z. (2006). Environmental Color Mapping Using Digital Technology. New South Wales, Australia: The University of Sydney. ##Oers, R. V. (2007). TOWARDS NEW INTERNATIONAL GUIDELINES FOR THE CONSERVATION OF HISTORIC URBAN LANDSCAPES (HUL). http://www.ct.ceci-br.org (Retrieved 20 September. 2016). ##Oxford (2010). Advanced Learner’s Dictionary of Current English. USA: Oxford University press. ##Palang, H. & Fry, G. (2003). Landscape Interfaces. Cultural Heritage in Changing Landscapes. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht. ##Pedroli, B. (2000). Landscape – Our Home. Lebensraum Landschaft. Essays on the Culture of the European Landscape as a Task. Indigo. Zeist – Freies Geistesleben, Stuttgart ##Porter, T. (1997). Environmental color mapping. Urban Design International, 2 (1), 23- 31.##Pye, E. (2001). Caring for the Past: Issues in Conservation for Archaeology and Museums. London: James & James. ##Swaffield, S.R. (2005). Landscape as a way of knowing the world. The cultured landscape: designing the environment in the 21st century. NewYork: Routledge. 3- 24.##Swirnoff, L. (2000). The Color of Cities: An International Perspective. USA: Mc Graw, Hill Companies.##UNESCO. (2003). World Heritage Cultural Landscapes, 1992–2002. A Review. Paris, UNESCO World Heritage Center.##Van Dusseldorp, F. (2010). 12 colour propositions for urban planning. NEDERLAND: Stichting Kleur Buiten. ##Williams, S. L. (1997). Preventive Conservation: the evolution of a Museum Ethic. Museum Ethics. Edson, G. (Ed.). London & NewYork: Routledge. 198 -206. ##