شماره هاي اتي 50 0

گونه شناسی تدفین های فرهنگ بلخی- مروی بر اساس ساختار سازه ای Typology of burials of Bactria-Margiana culture based on structural structure 1 1 بررسی قبور، سنن و شیوه­های تدفین، جهت شناخت و آگاهی از فرهنگ، اعتقادات و عملکردهای یک جامعه را می­توان، یکی از منابع و روش­های اصلی در رابطه با شناخت جنبه­های فرهنگی و اعتقادی در ادوار گوناگون دانست. در بسیاری از موارد باستان­شناسان توانسته­اند با بررسی و شناخت قبور به بازیابی و شناخت یک دوره و یا یک جامعه دست یابند. زندگی نانوشته زوایای پنهان مردمان باستان را گاها می­توان از روی مطالعه قبور که به نوعی با اعتقادات و آیین­های آنان در ارتباط است، بازگو نمود. روش­های تدفین در هر دوره، فرهنگ و جامعه­، بازتابی از اعتقادات و باورهای آنان بوده است. در این میان مردمان فرهنگ بلخی- مروی نیز از این قائده مستثنی نبوده و سنت­های تدفینی مخصوص به خود را داشته­اند و اقدام به دفن مردگان نموده­اند. مساله این پژوهش مشخص نمودن گونه­ها و شیوه­های تدفین مرتبط با فرهنگ بلخی- مروی است. بر این اساس سوالات به شرح ذیل مطرح شده است: 1- تدفین­های فرهنگ بلخی- مروی در قالب چند گونه قابل معرفی است؟ 2-تدفین­های فرهنگ بلخی- مروی در چه مناطقی شناسایی شده است؟ 3- پراکنش تدفین­های فرهنگ بلخی- مروی به چه شکل قابل تبیین و تحلیل می­باشند؟ روش پژوهش به شکل توصیفی  و مطالعات کتابخانه­ای است. نتایج پژوهش بیانگر این است که تدفین­های فرهنگ بلخی- مروی در قالب پنج گونه: شبه­سردابه­ای، گودالی، صندوقی، آرامگاهی و گورخمره می­باشند که از استقرارهایی در کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و ایران شناسایی شده است. همچنین بین انواع گونه­های تدفین و ساختار طبقات اجتماعی در فرهنگ بلخی- مروی ارتباط مستقیم و معناداری مشاهده می­شود.   2 Investigating graves, traditions and burial methods, in order to know and understand the culture, beliefs and practices of a society, can be considered as one of the main sources and methods in relation to the knowledge of cultural and religious aspects in different periods. In many cases, archaeologists have been able to recover and recognize a period or a society by examining and identifying graves. The unwritten life of the hidden corners of the ancient people can sometimes be told from the study of the graves, which is somehow related to their beliefs and rituals. Burial methods in every era, culture and society have been a reflection of their beliefs. In the meantime, the people of BMAC culture were not exempted from this rule and had their own burial traditions and buried the dead. The problem of this research is to determine the types and methods of burial related to the BMAC culture. Based on this, the questions are raised as follows: 1- Burials of BMAC culture can be introduced in the form of how many types? 2- Burials of the BMAC culture have been identified in which areas? 3- How can the distribution of BMAC culture burials be explained and analyzed? The research method is descriptive and analytical and library studies. The results of the research show that the burials of the BMAC culture are in the form of five types: Shaft, pit, Cist, Chamber, and Jar burial, which have been identified from settlements in Turkmenistan, Uzbekistan, and Iran. Also, there is a direct and meaningful connection between the types of burials and the structure of social classes in the BMAC culture.   0 0 2024/05/19 1403/2/30 2025/02/18 1403/11/30 معین فلکی معین falaki دانشگاه هنر اصفهان. دانشکده حفاظت و مرمت Iran moeinfalaki@yahoo.com فرشید ایروانی‌قدیم Farshid Iravani Ghadim دانشگاه هنر اصفهان، دانشکده حفاظت و مرمت Iran Iravanline@aui.ac.ir بهرام آجورلو Bahram Ajorloo دانشکدۀ هنرهای کاربردی دانشگاه هنر اسلامی تبریز Iran Ajorloo@tabriziau.ac.ir حامد طهماسبی زاوه Hamed Tahmasebi zaveh دانشگاه هنر اصفهان، دانشکده حفاظت و مرمت Iran Hamed.tahmasebizave@yahoo.com علی صادقی Ali SADEGHI دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان Iran Alisadeghi@geo.ui.ac.ir BMAC Culture Typology burial structural structure. فرهنگ بلخی- مروی گونه‌شناسی تدفین ساختار سازه‌ای. 1. استنکلر، پیوتر. (1392). مرهشی و فراسوی آن: دورنمای تاریخی تمدن جیرفت. مجموعه مقالات دومین همایش بین-المللی تمدن حوزه هلیل رود: جیرفت. به کوشش یوسف مجیدزاده و محمدرضا میری . تهران: متن. صص9-35.##2. ایروانی قدیم، فرشید، طلایی، حسن و طهماسبی زاوه، حامد. (1397). «مکان‌یابی سرزمین توکریش». فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشنامه خراسان بزرگ. سال نهم. شماره 30. بهار 1397. صص 1-14.##3. باصفا، حسن و مهدیه رحمتی. (1392). سومین فصل کاوش‌های نجات‌بخشی محوطه‌ شهرک فیروزه، نیشابور. دوازدهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی. صص75-77.##4. چایچی امیرخیز، احمد. (1375). تدفین در ایران از آغاز تا 5000 ق.م. پایان‌نامه کارشناسی ارشد باستان‌شناسی. گرایش پیش از تاریخ، دانشگاه تربیت مدرس.##5. سیدسجادی، سیدمنصور. (1386). گزارش‌های شهرسوخته1(کاوش در گورستان1376-1379). تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری.##6. سیدسجادی، سیدمنصور. (1395). باستان‌شناسی آسیای مرکزی. ج اول و دوم. تهران: سمت.##7. طهماسبی زاوه، حامد و ایروانی قدیم، فرشید. (1394). تپه حصار دامغان و فرهنگ بلخی-مروی. فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشنامه خراسان بزرگ. سال ششم. شماره21. زمستان1394. صص97-106.##8. فاگان، برایان (1382). سرآغاز: درآمدی با باستان‌شناسی (اصول، مبانی، روش‌ها)، ترجمه غلامعلی شاملو، ج دوم، چاپ اول.##9. کامبخش فرد، سیف‌الله (1374). گورخمره‌های اشکانی، مجله باستان‌شناسی و تاریخ. تهران: مرکز نشر دانشگاهی##10. کوهل، فیلیپ. (1394). باستان‌شناسی آسیای مرکزی از پارینه سنگی تا عصرآهن. ترجمه حسین رمضان‌پور و معصومه مرادیان. تهران: نشر سمیرا.##11. مجیدزاده، یوسف (1382). سومین فصل حفاریات باستان‌شناسی در محوطه ازبکی: ساوجبلاغ. سازمان میراث فرهنگی کشور، پژوهشکده باستان‌شناسی.##12. محمدی‌فر، یعقوب (1387). باستان‌شناسی و هنر اشکانی، تهران، انتشارات سمت.##13. وحدتی، علی اکبر و بیشونه، رافائل؛1392؛کاوش) مشترک ایران- ایتالیا (فصل دوم تپه چلو جاجرم- استان خراسان شمالی، گزارشهای سیزدهیمن گردهمایی ساالنه باستان شناسی ایران.##14. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (1391). شواهد جدیدی از مجموعه باستان‌شناسی باختر- مرو در دشت جاجرم، خراسان شمالی. چکیده مقالات یازدهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: موزه ملی. ##15. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (1393). گزارش مختصر فصل دوم کاوش در تپه چلو، دشت جاجرم، شمال شرقی ایران. گزارش‌های سیزدهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی. صص320-324.##16. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (الف1394). فصل سوم کاوش در تپه چلو، دشت جاجرم، شمال شرقی ایران. گزارش‌های چهاردهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی. صص529-534.##17. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (ب1394). فصل سوم کاوش‌های مشترک ایران و ایتالیا در تپه چلو جاجرم، خراسان شمالی. گزیده‌ای از یافته‌های پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران در سال1393. چهاردهمین گردهمایی سالانه باستان-شناسی ایران1394. تهران: پژوهشکده باستان‌شناسی. صص43-49.##18. وحدتی، علی‌اکبر. (1393). کاوش در جیران تپه. مقاله‌های کوتاه دوازدهمین گردهم‌آیی سالانه‌ی باستان‌شناسی ایران. تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری. صص 459-464.##19. Adams, W. Y., and E. W. Adams. (1991). Archaeological Typology and Practical Reality. Cambridge: Cambridge University Press. ##20. Askarov, A. (1981). Southern Uzbekistan in the Second Milennium B.C. Soviet Anthropology and Archeology. Vol, 19. No:3-4. Pp. 256-272.##21. Avanesova N. (1995) – Novoe v pogrebal’nom obryade Sapallinskoy kulturi // Archeologichaeskie Novosti, N 4, Sankt-Peterburg.Avanasov 1998##22. Avanesova, N.A. (1997). “Spätbronzezeitliche Kulturkontakte in der baktrischen Flussoase nach den Befunden der Nekropole Bustan 6.” Archäologische Mitteilungen in Iran und Turan 29: 147–178.##23. Avanessova, N & Kasparov, A. (2015). the practice of reinterment at the Buston VII necropolis. Bulletin of iicas. Vol 21. Pp27-54.##24. Avanessova, N. (2016a). Le rituel funeraire de la necropole de buston VI. Asie central. Pp.35-43.##25. Avanessova, N. (2016b). Buston VI-The necropolis of fire-worshippers of pre-urban Bactria. Samarkand.##26. Biscione,R & Vahdati,A. (2011). Excavations of Tepe Chalow, Northern Khoarasan Iran. Studi micenei ed egeo- anatolici, 53. pp. 236-241.##27. Brown, J. A. (1982). On the Structure Of ypologies. In R. A. Whallon and J. A. Brown, eds., Essay on Archaeological Typology, pp: 176-190.##28. Clarke, D. L. (1973). Archaeology: The Loss of Innocence. Antiquity, 47(185), 6-18.##29. Deetz, J. (1967). Invitation to Archaeology, Garden City, N. Y:Natural History Press.##30. Francfort, H.P. (1983a). The Early Periods of Shortughai (Harappan) and the Western Bactrian Culture of Dashly, in B. Allchin (Ed), South Asian Archaeology 1981, Cambridge. Pp. 170-175.##31. Francfort, H.P. (2005). L`art De La Civilazation DE L`Oxus a l`age du Bronze (2300-1700). Et ses relations aves les regions voisines. Pp. 102-127.##32. Hiebert, F & Lemberg-Karlovsky, (1992). Central Asia and The Indo-Iranian Borderlands. Iran, XXX. pp. 1-17.##33. Hiebert, F. (1994). Origins Of The Bronze Age Oasis Civilization in Central Asia.##34. Iravani Ghadim, F. and Tahmasebi, H. (2018). CENOTAPHS IN THE BACTRIA MARGIANA ARCHAEOLOGICAL COMPLEX DOMAIN: A CASE STUDY OF NORTHEAST IRAN. TÜBA-AR 2018 Özel Sayı.##35. Lemberg-Karlovsky, C.C. (2013). The Oxus Civilization. Cupauam. Vol,39. Pp.21-63.##36. Renfrew and P. Bahn, "Archaeology: Theories, Methods and Practice" - This article, which is part of a larger book, offers insights into the various theories and methods used in archaeology, with a focus on the role of context in interpreting archaeological evidence.##37. Sackett, J. (1977). The Meaning of Style in Archaeology, American Antiquity 43: 369-382##38. Salvatori,S. (2016). Bactria-Margiana Archaeological complex: how terminology hides historical processes. Transactions of Margiana Archaeological Expedition. To the memory of professor victor sarianidi. Ed Dubova. Moscow, 2016. Vol, 6. Pp.449-460.##39. Sarianidi V,. (1981). Margiana in the Bronze Age. In Ph. L. Kohl, The Bronze Age Civilization of Central Asia, Armonk, New York: M. E. Sharpe Inc.##40. Sarianidi V., (1979) – Kosmeticheskie flakoni Bactrii // SA, N 2.##41. Sarianidi V., (1998) – Margiana and Protozoroastrianism. Athens##42. Sarianidi V., (2001) – Necropolis of Gonur and Iranian Paganism. Moscow.##43. Sarianidi, V. (1993).Excavation at Southern Gonur, Iran, XXX.##44. Sarianidi,V. (2002). Margush ancient oriental kingdom in the old delta of the murghab river. Ashgabat.##45. Sarianidi,V. (2007). Necropolies of Gonur. Capon.##46. Sarianidi,V. (2010). Long Before Zaratustra, Archaeological Evidence of Protozoroastriiniz in Bactria and Margiana, Moscow: Stari Sad.##47. Vahdati,A. (2014). A BMAC Grave From Bojnord, North-Eastern Iran. Iran. Vol, LII. Pp.19-27.##1. استنکلر، پیوتر. (1392). مرهشی و فراسوی آن: دورنمای تاریخی تمدن جیرفت. مجموعه مقالات دومین همایش بین-المللی تمدن حوزه هلیل رود: جیرفت. به کوشش یوسف مجیدزاده و محمدرضا میری . تهران: متن. صص9-35.##2. ایروانی قدیم، فرشید، طلایی، حسن و طهماسبی زاوه، حامد. (1397). «مکان‌یابی سرزمین توکریش». فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشنامه خراسان بزرگ. سال نهم. شماره 30. بهار 1397. صص 1-14.##3. باصفا، حسن و مهدیه رحمتی. (1392). سومین فصل کاوش‌های نجات‌بخشی محوطه‌ شهرک فیروزه، نیشابور. دوازدهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی. صص75-77.##4. چایچی امیرخیز، احمد. (1375). تدفین در ایران از آغاز تا 5000 ق.م. پایان‌نامه کارشناسی ارشد باستان‌شناسی. گرایش پیش از تاریخ، دانشگاه تربیت مدرس.##5. دانا، محسن و عمران گاراژیان، محمدرضا سروش، مریم شکویی و محمدفرجامی. 1392. محوطه‌های جعفرآباد افین و سرتخت باغستان؛ نویافته‌هایی از دوره‌های نوسنگی ومس‌سنگی در شرق ایران(خراسان جنوبی). مجله باستان‌شناسی ایران. شماره‌ی 4. صص40-57.##6. سروش، محمدرضا و صاحب یوسفی. 1393. محوطه‌ی رزه، شاهدی از استقرارهای هزاره‌ی سوم تا دوران تاریخی در خراسان جنوبی. مقاله‌های کوتاه دوازدهمین گردهم‌آیی سالانه‌ی باستان‌شناسی ایران. ویراستار: کوروش روستایی و مهران غلامی. تهران:پژوهشکده باستان‌شناسی. صص271-273.##7. سیدسجادی، سیدمنصور. (1386). گزارش‌های شهرسوخته1(کاوش در گورستان1376-1379). تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری.##8. سیدسجادی، سیدمنصور. (1395). باستان‌شناسی آسیای مرکزی. ج اول و دوم. تهران: سمت.##9. طهماسبی زاوه، حامد و ایروانی قدیم، فرشید. (1394). تپه حصار دامغان و فرهنگ بلخی-مروی. فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشنامه خراسان بزرگ. سال ششم. شماره21. زمستان1394. صص97-106.##10. عنانی، بهرام. (1400). شواهدی از تمدن خراسان بزرگ (بلخی- مروی) در شرق کویر مرکزی، با استناد به ((محوطه بکندا- طبس))، مطالعات باستان‌شناسی، پاییز 1400، سال سیزدهم. صص:172-191##11. فاگان، برایان (1382). سرآغاز: درآمدی با باستان‌شناسی (اصول، مبانی، روش‌ها)، ترجمه غلامعلی شاملو، ج دوم، چاپ اول.##12. فرجامی، محمد. 1394الف. نویافته‌های عصر مفرغ در خراسان جنوبی(مطالعه موردی: محوطه گوند باغستان فردوس). مجموعه مقالات دومین همایش باستان‌شناسی ایران. به اهتمام حسن هاشمی زرج‌آباد. بیرجند: نشر چهاردرخت.##13. کامبخش فرد، سیف‌الله (1374). گورخمره‌های اشکانی، مجله باستان‌شناسی و تاریخ. تهران: مرکز نشر دانشگاهی##14. کوهل، فیلیپ. (1394). باستان‌شناسی آسیای مرکزی از پارینه سنگی تا عصرآهن. ترجمه حسین رمضان‌پور و معصومه مرادیان. تهران: نشر سمیرا.##15. مجیدزاده، یوسف (1382). سومین فصل حفاریات باستان‌شناسی در محوطه ازبکی: ساوجبلاغ. سازمان میراث فرهنگی کشور، پژوهشکده باستان‌شناسی.##16. محمدی‌فر، یعقوب (1387). باستان‌شناسی و هنر اشکانی، تهران، انتشارات سمت.##17. وحدتی، علی اکبر و بیشونه، رافائل؛1392؛کاوش) مشترک ایران- ایتالیا (فصل دوم تپه چلو جاجرم- استان خراسان شمالی، گزارشهای سیزدهیمن گردهمایی ساالنه باستان شناسی ایران.##18. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (1391). شواهد جدیدی از مجموعه باستان‌شناسی باختر- مرو در دشت جاجرم، خراسان شمالی. چکیده مقالات یازدهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: موزه ملی. ##19. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (1393). گزارش مختصر فصل دوم کاوش در تپه چلو، دشت جاجرم، شمال شرقی ایران. گزارش‌های سیزدهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی. صص320-324.##20. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (الف1394). فصل سوم کاوش در تپه چلو، دشت جاجرم، شمال شرقی ایران. گزارش‌های چهاردهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران. تهران: انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی. صص529-534.##21. وحدتی، علی‌اکبر و رافایل بیشونه. (ب1394). فصل سوم کاوش‌های مشترک ایران و ایتالیا در تپه چلو جاجرم، خراسان شمالی. گزیده‌ای از یافته‌های پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران در سال1393. چهاردهمین گردهمایی سالانه باستان-شناسی ایران1394. تهران: پژوهشکده باستان‌شناسی. صص43-49.##22. وحدتی، علی‌اکبر. (1393). کاوش در جیران تپه. مقاله‌های کوتاه دوازدهمین گردهم‌آیی سالانه‌ی باستان‌شناسی ایران. تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری. صص 459-464.##23. Adams, W. Y., and E. W. Adams. (1991). Archaeological Typology and Practical Reality. Cambridge: Cambridge University Press. ##24. Askarov, A. (1981). Southern Uzbekistan in the Second Milennium B.C. Soviet Anthropology and Archeology. Vol, 19. No:3-4. Pp. 256-272.##25. Avanesova N. (1995) – Novoe v pogrebal’nom obryade Sapallinskoy kulturi // Archeologichaeskie Novosti, N 4, Sankt-Peterburg.Avanasova 1998##26. Avanesova, N.A. (1997). “Spätbronzezeitliche Kulturkontakte in der baktrischen Flussoase nach den Befunden der Nekropole Bustan 6.” Archäologische Mitteilungen in Iran und Turan 29: 147–178.##27. Avanesova, N & Kasparov, A. (2015). the practice of reinterment at the Buston VII necropolis. Bulletin of iicas. Vol 21. Pp27-54.##28. Avanesova, N. (2016a). Le rituel funeraire de la necropole de buston VI. Asie central. Pp.35-43.##29. Avanesova, N. (2016b). Buston VI-The necropolis of fire-worshippers of pre-urban Bactria. Samarkand.##30. Biscione,R & Vahdati,A. (2011). Excavations of Tepe Chalow, Northern Khoarasan Iran. Studi micenei ed egeo- anatolici, 53. pp. 236-241.##31. Brown, J. A. (1982). On the Structure Of ypologies. In R. A. Whallon and J. A. Brown, eds., Essay on Archaeological Typology, pp: 176-190.##32. Clarke, D. L. (1973). Archaeology: The Loss of Innocence. Antiquity, 47(185), 6-18.##33. Deetz, J. (1967). Invitation to Archaeology, Garden City, N. Y:Natural History Press.##34. Francfort, H.P. (1983a). The Early Periods of Shortughai (Harappan) and the Western Bactrian Culture of Dashly, in B. Allchin (Ed), South Asian Archaeology 1981, Cambridge. Pp. 170-175.##35. Francfort, H.P. (2005). L`art De La Civilazation DE L`Oxus a l`age du Bronze (2300-1700). Et ses relations aves les regions voisines. Pp. 102-127.##36. Hiebert, F & Lamberg-Karlovsky, (1992). Central Asia and The Indo-Iranian Borderlands. Iran, XXX. pp. 1-17.##37. Hiebert, F. (1994). Origins Of The Bronze Age Oasis Civilization in Central Asia.##38. Iravani Ghadim, F. and Tahmasebi, H. (2018). CENOTAPHS IN THE BACTRIA MARGIANA ARCHAEOLOGICAL COMPLEX DOMAIN: A CASE STUDY OF NORTHEAST IRAN. TÜBA-AR 2018 Özel Sayı.##39. Lamberg-Karlovsky, C.C. (2013). The Oxus Civilization. Cupauam. Vol,39. Pp.21-63.##40. Renfrew and P. Bahn, "Archaeology: Theories, Methods and Practice" - This article, which is part of a larger book, offers insights into the various theories and methods used in archaeology, with a focus on the role of context in interpreting archaeological evidence.##41. Sackett, J. (1977). The Meaning of Style in Archaeology, American Antiquity 43: 369-382##42. Salvatori,S. (2016). Bactria-Margiana Archaeological complex: how terminology hides historical processes. Transactions of Margiana Archaeological Expedition. To the memory of professor victor sarianidi. Ed Dubova. Moscow, 2016. Vol, 6. Pp.449-460.##43. Sarianidi V,. (1981). Margiana in the Bronze Age. In Ph. L. Kohl, The Bronze Age Civilization of Central Asia, Armonk, New York: M. E. Sharpe Inc.##44. Sarianidi V., (1979) – Kosmeticheskie flakoni Bactrii // SA, N 2.##45. Sarianidi V., (1998) – Margiana and Protozoroastrianism. Athens##46. Sarianidi V., (2001) – Necropolis of Gonur and Iranian Paganism. Moscow.##47. Sarianidi, V. (1993).Excavation at Southern Gonur, Iran, XXX.##48. Sarianidi,V. (2002). Margush ancient oriental kingdom in the old delta of the murghab river. Ashgabat.##49. Sarianidi,V. (2007). Necropolies of Gonur. Capon.##50. Sarianidi,V. (2010). Long Before Zaratustra, Archaeological Evidence of Protozoroastriiniz in Bactria and Margiana, Moscow: Stari Sad.##51. Vahdati,A. (2014). A BMAC Grave From Bojnord, North-Eastern Iran. Iran. Vol, LII. Pp.19-27. ##

حفاظت و توسعه مکان تاریخی در نگرش فرد دلبسته به مکان؛ نمونه موردی: مسجد امیرچقماق یزد Conservation and development of the historical place in the attitude of the person attached to the place; Case study: Amirchaghmagh Mosque in Yazd 1 1 حفاظت و توسعه مکان‌های تاریخی در ذیل حس‌های روان‌شناختی وابستگی به مکان و دلبستگی به مکان شکل می‌گیرد. وابستگی به مکان تعهد «نیازمحور» و «مکان‌محور» را شکل می‌دهد که متکی بر ارزش‌های استاندارد و کارشناسانه است و دلبستگی به مکان منجر به تعهد «عاطفه‌محور» و «انسان‌محور» می‌شود که متکی بر عواطف انسانی برانگیخته‌ شده در تجربه مکان در زمان است. بر این اساس، مقاله پیش‌رو درصدد است سیاست‌های حفاظت و توسعه مکان تاریخی را از نگرش فرد دلبسته به مکان توصیف کند و تفاوت آن‌ها را با سیاست‌های کارشناسانه متکی بر وابستگی بر مکان مورد بحث قرار دهد. در راستای دستیابی به این هدف، از رویکرد کیفی، راهبرد نمونه‌موردی، روش تحلیل محتوای کیفی هدایت‌شده و شیوه مصاحبه نیمه‌ساختاریافته چهره‌به‌چهره از نمونه هدفمند افراد دلبسته به مسجد امیرچقماق یزد به‌عنوان معماری تاریخی شناخته‌شده استفاده شد. یافته‌ها تفاوت‌های اساسی را بین سیاست‌ها و معیارهای حفاظت و توسعه مکان تاریخی در نگرش فرد وابسته و دلبسته از لحاظ نوع، اولویت، هدف و مقاصد نشان می‌دهد. فرد دلبسته سیاست و معیارهای توسعه را در راستای حفاظت، با محوریت انسان و عواطف او با اولویت تقویت گره‌های عاطفی خود با مکان و زمینه‌سازی برای شکل‌گیری گره‌های عاطفی برای دیگر افراد، توصیف می‌کند و در مقابل، فرد وابسته سیاست و معیارهای توسعه را بر حفاظت ارجحیت داده و آن را نیازمحور در راستای تأمین نیاز اقتصادی و با اولویت معیار ایجاد سرزندگی اقتصادی تعریف کرده و حفاظت را جدای از توسعه با محوریت قابلیت‌های مکان در راستای حصول هدف توسعه و معیار آن در نظر می‌گیرد.   2 Conservation and development of historical places is a commitment that is formed under the two psychological feelings of place dependence and place attachment. Place attachment forms "need-oriented" and "place-oriented" commitment, which relies on standard and expert values, and place attachment leads to "emotion-oriented" and "human-oriented" commitment, which relies on human emotions evoked in the experience of place in time. Based on this, the article tries to describe the policies for the conservation and development of the historical place from the point of view of the person attached to the place and to discuss their difference with the expert policies based on place dependence. In order to achieve this goal, a qualitative approach, a case study strategy, a guided qualitative content analysis method and a semi-structured interview method were used from a targeted sample of people attached to the Amirchakmaq Mosque in Yazd as a well-known historical architecture. The findings show the fundamental differences between the policies and criteria for the conservation and development of the historical place in the attitude of the dependent and attached person in terms of type, priority and purpose. The attached person describes the policy and criteria of development in the direction of conservation, with the focus on human beings and their emotions, with the priority of preserving, strengthening and grounding the emotional interactions between individuals and the person with the historical place, and on the other hand, the dependent person prefers the policy and criteria of development over conservation and defines it as needs-oriented in order to meet economic needs and with the priority of the criterion of creating economic vitality, and it considers conservation apart from development centered on the capabilities of the place in order to achieve the goal of development and its criterion. 0 0 2024/05/192024/12/4 1403/9/14 2025/02/182025/03/5 1403/12/15 محمود پورسراجیان Mahmoud poursarrajian دانشگاه یزد Iran poursarrajian@yazd.ac.ir conservation and development historical place place attachment place dependence need and emotion. حفاظت و توسعه مکان تاریخی دلبستگی به مکان وابستگی به مکان نیاز و عاطفه. - Afshar, I. (1995). Monuments of Yazd. The second volume. Tehran: Association of National Artifacts. [in Persion]##- Ashworth, G., Graham, B. and Tunbridge, J. (2007). Pluralising Pasts: heritage, Identity and Place in Multicultural Societies. London: Pluto.##- Banning, E.B. (2002). Archaeological survey. London: Kluwer Academic/ Plenum Publishers.##- Brandi, Ch. (2012). Restoration theories. Translated by Pirouz Hanachi. Third edition. Tehran: University of Tehran. [in Persion]##- Brown, G. & Raymond, C. (2007). The relationship between place attachment and##landscape values: Toward mapping place attachment. Applied Geography, 27(2): 89-111.##- Coeterier, J.F. (2002). Lay peoples evaluation of historic sites. Landscape and urban planning, (59): 111-123.##- Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education. 6th ed. London , New York: Routledge.##- Cuba, L. & Hummon, D.M. (1993). A place to call home: Identification With Dwelling,##Community, and Region. Sociological Quarterly, 34(1): 111-131.##- English Heritage and Commission for the Built Environment. (2008). Character and Identity: Townscape and heritage appraisals in housing market renewal area. Available at http://www.cabe.org.uk/publications/character _and_identity (accessed 21.3.2019).##- Forgan, L. (2008). Britishness– a values based approach is not enough. Available at http://www. thersa. org/ data/ assets/ pdffile/ 0019/ 120394/ Transcript-Dame-Liz-Forgan.pdf.##- Francaviglia, R.V. (1978). Xenia Rebuilds: Effects of Predisaster Conditioning on##Postdisaster Redevelopment. Journal of the American Institute of Planners, 44(1): 13-24.##- Fullilove, M.Th. (1996). Psychiatric implications of displacement: contributions from the psycology of place. The American Journal of Psychiatry, (153): 1516-1523.##- Giddens, A. (2012). Modernity and Self-Identity. Translated by Naser Movaffaghian. Eighth edition. Tehran: Ney Press. [in Persion]##- Graham, B., Ashworth, G.J. and Tunbridge, J.E. (2000). A Geography of Heritage: Power, Culture and Economy. London: Arnold.##- Grenville, J. and Fairclough, G. (2004-5). Characterisation: Introduction. Conservation Bulletin, 47(Winter): 2-3.##- Hambleton, R. (2017). Place in Public Policy: Place-making, Place-shaping and Place-marketing. Presentation to the International Centre for Local and Regional Development Conference on Our Future in Place, Sligo, Ireland, 9 February 2017.##- Hay, R. (1998). A Rooted Sense of Place in Cross-cultural Perspective. The Canadian##Geographer, 42(6): 245-266.##- Hidalgo, M.C. & Hernández, B. (2001). Place attachment: conceptual and empirical questions. Journal of Environmental Psychology, 21(3): 273-281.##- Hirshleifer, J. & Riley, J.G. (2002). The Analytics of Uncertainty and Information. 7th ed. Cambridge: Cambridge university press.##- Hooper-Greenhill, E. (2000). Museums and the interpretation of visual culture. New York: Routledge.##- Hsieh, H.F. & Shannon, S.E. (2005). Three Approaches to Qualitative Content Analysis. Qualitative Health Research, 15(9): 1277-1288.##- Jorgensen, B. & Stedman, R. (2006). A Comparative Analysis of Predictors of Sense of Place Dimensions: Attachment to, Dependence on, and Identification with Lakeshore Properties. Journal of Environmental Management, (79): 316-327.##- Kaplan, R. & Kaplan, S. (1989). Experience of Nature. New York: Cambridge.##- Kateb, A. (1978). New history of Yazd. Prepared by Iraj Afshar. Tehran: Amir Kabir. [in Persion]##- Lewicka, M. (2010). What makes neighborhood different from home and city? Effects of place scale on place attachment. Journal of Environmental Psychology, 30(1): 35-51.##- Lewicka, M. (2011). Place attachment: How far have we come in the last 40 years? Journal of Environmental Psychology, 31(3): 207-30.##- Low, S.M. (1992). Symbolic ties that bind: place attachment in the plaza. In Place attachment. Edited by Altman, I. & Low, S.M. New York : Plenum Press.##- Nasar. J.L. (2011). Environmental Psychology and Urban Design. In companion to urban design. Edited by Banerjee, T. & Loukaitou-Sideris, A. Abingdon: Routledge.##- Pretty, G., Chipuer, H. & Bramston, P. (2003). Sense of Place amongst Adolescents and Adults in Two Rural Australian Towns: The Discriminating Features of Place Attachment, Sense of Community and Place Dependence in Relation to Place Identity. Journal of Environmental Psychology, (23): 273-287.##- Proshansky, H., Fabian, A. & Kaminoff, R. (1983). Place-identity: Physical World Socialization of the Self. Journal of Environmental Psychology, 3(1): 57-83.##- Purcell, A.T. & Nasar, J.L. (1992). Experiencing other people's houses: A model of similarities and differences in environmental experience. Journal of Environmental Psychology, 12(3): 199–211.##- Riger, S. & Lavrakas, P.J. (1981). Community ties: Patterns of attachment & social interaction in urban neighborhoods. American Journal of Community Psychology, 9(1): 55-66.##- Roberts, S., Emerick, K., Drake, A., Willis-Brown, B., Cullen, P., Condy, K., Burke, P., Sell, J. & Clarke, K. (2007). Communities and Heritage. Conservation Bulletin, (55): 4-15.##- Sandell, R. (2007). Museums, Prejudice and the Reframing of Difference. New York: Routledge.##- Scannell, L. & Gifford, R. (2010). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of Environmental Psychology, 30(1): 1-10.##- Schreyer, R., Jacob, G. & White, R. (1981). Environmental meaning as a determinant of spatial behavior in recreation. In Proceedings of the applied geography conferences, (4): 294-300.##- Sharpe, E.K. & Ewert, A.W. (1999). Interferences in place attachment: implications for wilderness. paper presented to Wilderness Science in a Time of Change Conference, Missoula, Montana.##- Smith, L. (2006). Uses of Heritage. London: Routledge.##- Steele, F. (1981). The sense of place. Boston: CBI Publishing Co.##- Stokols, D. & Shumaker, S.A. (1981). People in places: A transactional view of settings, Cognition, social behavior and the environment. Hillsdale, N.J.: Erlbaum.##- Tuan, Y.F. (1974). Topophilia: A Study of Environmental Perception, Attitudes and Values. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice - Hall Inc. ##- van der Graaf, P. (2009). Out of place? Emotional ties to the neighbourhood in urban renewal in the Netherlands and the United Kingdom. Amsterdam: Vossiuspers UvA -Amsterdam University Press.##- Veal, A.J. (2011). Research methods for leisure & tourism: a practical guide. 4th ed. Harlow: Pearson Education Limited.##- افشار، ایرج (1374). یادگارهای یزد. جلد دوم. تهران: انجمن آثار ملی.##- براندی، چزاره (1391). نظریه‌های مرمت. ترجمه پیروز حناچی. چاپ سوم. تهران: دانشگاه تهران.##- کاتب، احمدبن‌علی (1357). تاریخ جدید یزد. به کوشش ایرج افشار. تهران: امیرکبیر.##- گ‍ی‍دن‍ز، آن‍ت‍ون‍ی‌ (1391). ت‍ج‍دد و ت‍ش‍خ‍ص‌: ج‍ام‍ع‍ه‌ و ه‍وی‍ت‌ ش‍خ‍ص‍ی‌ در ع‍ص‍ر ج‍دی‍د. ترجمه ناصر موفقیان. چاپ هشتم. تهران: نشر نی.##- Afshar, I. (1995). Monuments of Yazd. The second volume. Tehran: Association of National Artifacts. [in Persion]##- Ashworth, G., Graham, B. and Tunbridge, J. (2007). Pluralising Pasts: heritage, Identity and Place in Multicultural Societies. London: Pluto.##- Banning, E.B. (2002). Archaeological survey. London: Kluwer Academic/ Plenum Publishers.##- Brandi, Ch. (2012). Restoration theories. Translated by Pirouz Hanachi. Third edition. Tehran: University of Tehran. [in Persion]##- Brown, G. & Raymond, C. (2007). The relationship between place attachment and##landscape values: Toward mapping place attachment. Applied Geography, 27(2): 89-111.##- Coeterier, J.F. (2002). Lay peoples evaluation of historic sites. Landscape and urban planning, (59): 111-123.##- Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research methods in education. 6th ed. London , New York: Routledge.##- Cuba, L. & Hummon, D.M. (1993). A place to call home: Identification With Dwelling,##Community, and Region. Sociological Quarterly, 34(1): 111-131.##- English Heritage and Commission for the Built Environment. (2008). Character and Identity: Townscape and heritage appraisals in housing market renewal area. Available at http://www.cabe.org.uk/publications/character _and_identity (accessed 21.3.2019).##- Forgan, L. (2008). Britishness– a values based approach is not enough. Available at http://www. thersa. org/ data/ assets/ pdffile/ 0019/ 120394/ Transcript-Dame-Liz-Forgan.pdf.##- Francaviglia, R.V. (1978). Xenia Rebuilds: Effects of Predisaster Conditioning on##Postdisaster Redevelopment. Journal of the American Institute of Planners, 44(1): 13-24.##- Fullilove, M.Th. (1996). Psychiatric implications of displacement: contributions from the psycology of place. The American Journal of Psychiatry, (153): 1516-1523.##- Giddens, A. (2012). Modernity and Self-Identity. Translated by Naser Movaffaghian. Eighth edition. Tehran: Ney Press. [in Persion]##- Graham, B., Ashworth, G.J. and Tunbridge, J.E. (2000). A Geography of Heritage: Power, Culture and Economy. London: Arnold.##- Grenville, J. and Fairclough, G. (2004-5). Characterisation: Introduction. Conservation Bulletin, 47(Winter): 2-3.##- Hambleton, R. (2017). Place in Public Policy: Place-making, Place-shaping and Place-marketing. Presentation to the International Centre for Local and Regional Development Conference on Our Future in Place, Sligo, Ireland, 9 February 2017.##- Hay, R. (1998). A Rooted Sense of Place in Cross-cultural Perspective. The Canadian##Geographer, 42(6): 245-266.##- Hidalgo, M.C. & Hernández, B. (2001). Place attachment: conceptual and empirical questions. Journal of Environmental Psychology, 21(3): 273-281.##- Hirshleifer, J. & Riley, J.G. (2002). The Analytics of Uncertainty and Information. 7th ed. Cambridge: Cambridge university press.##- Hooper-Greenhill, E. (2000). Museums and the interpretation of visual culture. New York: Routledge.##- Hsieh, H.F. & Shannon, S.E. (2005). Three Approaches to Qualitative Content Analysis. Qualitative Health Research, 15(9): 1277-1288.##- Jorgensen, B. & Stedman, R. (2006). A Comparative Analysis of Predictors of Sense of Place Dimensions: Attachment to, Dependence on, and Identification with Lakeshore Properties. Journal of Environmental Management, (79): 316-327.##- Kaplan, R. & Kaplan, S. (1989). Experience of Nature. New York: Cambridge.##- Kateb, A. (1978). New history of Yazd. Prepared by Iraj Afshar. Tehran: Amir Kabir. [in Persion]##- Lewicka, M. (2010). What makes neighborhood different from home and city? Effects of place scale on place attachment. Journal of Environmental Psychology, 30(1): 35-51.##- Lewicka, M. (2011). Place attachment: How far have we come in the last 40 years? Journal of Environmental Psychology, 31(3): 207-30.##- Low, S.M. (1992). Symbolic ties that bind: place attachment in the plaza. In Place attachment. Edited by Altman, I. & Low, S.M. New York : Plenum Press.##- Nasar. J.L. (2011). Environmental Psychology and Urban Design. In companion to urban design. Edited by Banerjee, T. & Loukaitou-Sideris, A. Abingdon: Routledge.##- Pretty, G., Chipuer, H. & Bramston, P. (2003). Sense of Place amongst Adolescents and Adults in Two Rural Australian Towns: The Discriminating Features of Place Attachment, Sense of Community and Place Dependence in Relation to Place Identity. Journal of Environmental Psychology, (23): 273-287.##- Proshansky, H., Fabian, A. & Kaminoff, R. (1983). Place-identity: Physical World Socialization of the Self. Journal of Environmental Psychology, 3(1): 57-83.##- Purcell, A.T. & Nasar, J.L. (1992). Experiencing other people's houses: A model of similarities and differences in environmental experience. Journal of Environmental Psychology, 12(3): 199–211.##- Riger, S. & Lavrakas, P.J. (1981). Community ties: Patterns of attachment & social interaction in urban neighborhoods. American Journal of Community Psychology, 9(1): 55-66.##- Roberts, S., Emerick, K., Drake, A., Willis-Brown, B., Cullen, P., Condy, K., Burke, P., Sell, J. & Clarke, K. (2007). Communities and Heritage. Conservation Bulletin, (55): 4-15.##- Sandell, R. (2007). Museums, Prejudice and the Reframing of Difference. New York: Routledge.##- Scannell, L. & Gifford, R. (2010). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of Environmental Psychology, 30(1): 1-10.##- Schreyer, R., Jacob, G. & White, R. (1981). Environmental meaning as a determinant of spatial behavior in recreation. In Proceedings of the applied geography conferences, (4): 294-300.##- Sharpe, E.K. & Ewert, A.W. (1999). Interferences in place attachment: implications for wilderness. paper presented to Wilderness Science in a Time of Change Conference, Missoula, Montana.##- Smith, L. (2006). Uses of Heritage. London: Routledge.##- Steele, F. (1981). The sense of place. Boston: CBI Publishing Co.##- Stokols, D. & Shumaker, S.A. (1981). People in places: A transactional view of settings, Cognition, social behavior and the environment. Hillsdale, N.J.: Erlbaum.##- Tuan, Y.F. (1974). Topophilia: A Study of Environmental Perception, Attitudes and Values. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice - Hall Inc. ##- van der Graaf, P. (2009). Out of place? Emotional ties to the neighbourhood in urban renewal in the Netherlands and the United Kingdom. Amsterdam: Vossiuspers UvA -Amsterdam University Press.##- Veal, A.J. (2011). Research methods for leisure & tourism: a practical guide. 4th ed. Harlow: Pearson Education Limited. ##

سیر تحول رویکردهای بین‌المللی در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس بر مبنای اسناد، مدارک و مستندات ارائه شده در سایت یونسکو طی 5 دهه از سال 1973م تا 2024م Assessment of international approaches in the conservation of intangible cultural heritage Based on papers, documents and documentations provided by UNESCO website During 5 decades from 1973 to 2024 1 1 میراث فرهنگی بخشی از بضاعت­‌های جوامع است که ابعاد ملموس و ناملموس آن نمایانگر هویت ایشان است. این ثروت نه تنها شامل آثار و بناهای تاریخی که شامل سنت‌ها  و آداب زنده‌ای مانند هنرهای نمایشی، سنت‌های شفاهی، آیین‌ها، رویدادها، جشن‌ها، دانش و مهارت‌های تولید سنتی و صنایع دستی هم می‌باشد. این پژوهش با هدف شناسایی سیر تحول رویکردهای بین‌المللی در به رسمیت شناختن میراث ناملموس و حفاظت از آن به دنبال واکاوی ابعاد و وجوه مختلف میراث فرهنگی ناملموس در راستای بازشناسی ارزش‌های آن به جوامع است. همچنین در صدد پاسخ به این سوال است که بر اساس اسناد و مستندات ارائه شده در سایت یونسکو، سیر تحول رویکردهای بین‌المللی در مواجهه با حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس طی پنج دهه از سال ۱۹۷۳م تا ۲۰۲4م چگونه بوده‌است؟ روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش از نوع کیفی و با روش تحلیل محتوای مستندات جلسات برگزار شده یونسکو در ارتباط با میراث ناملموس، تهیه و تنظیم شده است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که در بازه زمانی ۲۰ سال اول (از سال ۱۹۷۳م تا ۱۹۹۳م) اهم موضوعات مورد توجه یونسکو متمرکز بر مباحث زمینه‌ای و شناسایی، تعریف و وضع قوانین برای حساس‌سازی جوامع در مورد چیستی و اهمیت میراث ناملموس و حفاظت از آن بوده‌است. از سال ۱۹۹۳م تا ۲۰۲4 م رویکردها به سمت تصویب کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس، ارائه سیاست و برنامه‌ریزی برای اجرای برنامه‌های تدوین شده، مستندسازی نتایج اعمال آن و در نهایت بازنگری بر روی قوانین وضع شده برای ارتقای فرایند حفاظت از میراث ناملموس بوده‌است و در نهایت وجوه فرهنگی، طبیعی، انسان‌شناختی و مسئولیت اجتماعی، صلح و یکپارچگی، سلامت و تکنیک‌های میراث ناملموس در طی این فرآیندها شناسایی گردیده‌است. این پژوهش به ما نشان می‌دهد میراث فرهنگی ناملموس واجد چه وجوهی است و چه ابعادی از آن تاکنون مورد تمرکز جامعه جهانی بوده‌است زیرا شناسایی موارد مذکور در نوع مواجهه جامعه متخصصین با امر مدیریت حفاظت از میراث ناملموس، به خصوص می‌تواند در کشور ما تأثیرگذار باشد.   2 Cultural heritage is actually considered a part of society's culture, whose tangible and intangible dimensions represent the identity of different societies. This heritage not only includes historical properties, but also includes traditions or living identity such as performing arts, oral traditions, rituals, events, celebrations, knowledge and skills of traditional production and handicrafts. This research aims to identify the evolution of international approaches in recognizing intangible heritage and its conservation. It also seeks to answer the question, what has been the evolution of international approaches in dealing with the conservation of intangible cultural heritage during five decades from 1973 to 2023 based on related documents provided on UNESCO website? In order to determine more accurate and clear dimensions of intangible heritage values. The research method used in this study is of qualitative type and was prepared and set up with the method of content analysis of the documents of UNESCO meetings held in relation to intangible heritage. The results of this research indicate that in the period of the first 20 years (from 1973 to 1993), the most important issues are focused on background issues, identifying, defining and enacting laws, regulations, and statement to sensitize different communities about the nature and importance of intangible heritage and its conservation. But from 1993 to 2023, the approaches have been towards presenting policy and planning for the implementation of formulated programs, documenting its results, and finally revising the laws and regulations established to promote the conservation of intangible heritage and finally, cultural, natural, anthropological issues and social responsibility, peace and integrity, health and techniques have been identified during these processes. This research indicates us what aspects intangible cultural heritage has and what aspects of it have been the focus of the international community until now, because the identification of the mentioned issues can be especially effective in our country in the type of expert community with the management of intangible heritage conservation. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/25 1403/6/4 2025/02/182025/03/52025/03/18 1403/12/28 علیرضا رازقی Alireza Razeghi دانشگاه هنر ایران Iran Razeghi@art.ac.ir عارفه موسوی Arefe Mousavi دانشگاه هنر ایران Iran arefe.msvi1993@gmail.com Intangible cultural heritage Conservation International approaches Assessment UNESCO میراث فرهنگی ناملموس، حفاظت، رویکردهای بین‌المللی، سیر تحول، یونسکو - Amescua, C. (2013). Anthropology of intangible cultural heritage and migration: An uncharted field. Anthropological perspectives on intangible cultural heritage, 103-120.##- Bakar, A. A., Osman, M. M., Bachok, S., & Ibrahim, M. (2014). Analysis on community involvement level in intangible cultural heritage: Malacca cultural community. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 153, 286–297.##- Bouchenaki, M. 2007.A major advance towards a holistic approach to heritage conservation: the 2003 Intangible Heritage Convention. International Journal of Intangible Heritage. 2(1),105-109##- Bouchenaki, M. 2003.The interdependency of the tangible and intangible cultural heritage. ICOMOS 14th General Assembly and Scientific Symposium:1-5.##- Eichler, J. (2021). Intangible cultural heritage, inequalities and participation: who decides on heritage?. The International Journal of Human Rights, 25(5), 793-814.##- Hou, Y., Kenderdine, S., Picca, D., Egloff, M., & Adamou, A. (2022). Digitizing intangible cultural heritage embodied: State of the art. Journal on Computing and Cultural Heritage (JOCCH), 15(3), 1-20.##- Hsu, Fu Chieh. Zhang, Su. Zhang, Yang. Lee, Timothy J.(2022). Decision‐making behavior in the sustainable development of intangible cultural heritage tourism. International Journal of Tourism Research. 24(6),800-812.##- Kim, S., Whitford, M., & Arcodia, C. (2021). Development of intangible cultural heritage as a sustainable tourism resource: The intangible cultural heritage practitioners’ perspectives. In Authenticity and Authentication of Heritage (pp. 34-47). Routledge.##- Kirshenblatt-Gimblett, B. 2004. Intangible Heritage as Metacultural Production. Museum International,56(1-2), 52–65.##- Lazaro Ortiz, S., & Jimenez de Madariaga, C. (2022). The UNESCO convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage: a critical analysis. International Journal of Cultural Policy, 28(3), 327-341.##- Lenzerini, F. (2011). Intangible cultural heritage: The living culture of peoples. European Journal of International Law, 22(1), 101-120.##- Logan, B. 2009. Playing the Devil's Advocate: Protecting Intangible Cultural Heritage and the Infringement of Human Rights. Historic Environment, 22(3), 14–18.##- Meissner, Marlen.2017. The valorisation of intangible cultural heritage: Intangible cultural heritage as cultural capital in sustainable development. Sharing Cultures.6(8),295-303.##- Ning, H. (2023). Analysis of the value of folk music intangible cultural heritage on the regulation of mental health. Frontiers in Psychiatry, 14, 455.##- Petronela, T. (2016). The importance of the intangible cultural heritage in the economy. Procedia Economics and Finance, 39, 731-736.##- Qiu, Q., Zuo, Y., & Zhang, M. (2022). Intangible cultural heritage in tourism: Research review and investigation of future agenda. Land, 11(1), 139.##- Tan, S. K., Lim, H. H., Tan, S. H., & Kok, Y. S. (2020). A cultural creativity framework for the sustainability of intangible cultural heritage. Journal of Hospitality & Tourism Research, 44(3), 439-471.##- You, Z., & Hardwick, P. A. 2020. Intangible Cultural Heritage in Asia: Traditions in Transition. Asian ethnology. 79(1):3-19.##- URL 1: https://ich.unesco.org/en/what-is-intangible-heritage-00003, (access date 2023/05/20).##- URL2: The International Research Centre for ICH in the Asia-Pacific Region, under the auspices of UNESCO, and the National Commission for Culture and the Arts. Multi-Disciplinary Study on Intangible Cultural Heritage’s Contribution to Sustainable Development, 2019, Focusing on Education: A Guide for Facilitators and Local Coordinators for a School a Living Traditions on Buklog of Thanksgiving Ritual of the Subanen,Philippines.https://www.irci.jp/wp_files/wp content/uploads/2019/05/Guideline_F.pdf (access date: 2023/03/04).##- URL3:https://ich.unesco.org/en/events?country=&categ=1999-1970&keyword=&p=4, (access date: 2023/06/15). ##- URL4: https://ich.unesco.org/doc/src/01854-EN.pdf,(access date:2023/08/10).##- URL5: UNESCO. Information Sheet: Policy Provisions for Social Cohesion and Peace.2014; https://ich.unesco.org/doc/src/Social_cohesion_and_peace_EN.pdf (access date: 2023/03/13).##- URL6: ICCROM. People-centred approaches to the Conservation of Cultural heritage: living heritage;https://www.iccrom.org/sites/default/files/PCA_Annexe-2.pdf (access date: 2023/02/01).##- URL7: https://ich.unesco.org/en/events?meeting_id=00058, (access date: 2023/04/12).##- URL8: https://en.unesco.org/creativity/cultural-diversity-0, (access date 2024/01/20).##اشرفی، یوسف (۱۳۸۸). CSDرویکردی جدید در برنامه‌ریزی شهری در رویکردی تحلیلی، فصلنامه مدیریت شهری، شماره 23، ۸۹-۱۰۵.##تاج زاده نمین، ابوالفضل. اردشیر، میکائیلی کیوی و علیزاده، سولا. (1401). طراحی الگوی توسعۀ گردشگری میراث ناملموس در ایران با رویکرد داده‌بنیاد. گردشگری و توسعه, دوره 11(3)، 149-164.‎##دادگر، یدالله؛ ناجی میدانی،علیرضا (۱۳۸۲). شاخص‌های جهانی‌شدن اقتصاد و موقعیت ایران، پژوهش‌نامه بازرگانی، سال هشتم(29) ، 135-103.##دریایی، نازیلا (۱۳۹۵). اخلاق و میراث فرهنگی، فصلنامه اخلاق در علوم فناوری، سال یازدهم(2)، ۱۹-۲۸.##رضایی زاده، محمدجواد و زندی، امیر احسان. (1403). صیانت از میراث فرهنگی ناملموس با توسل به حقوق بشر و چالش های آن. فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دوره 13 (2)، 573- 588.##کاظمیان، غلامرضا؛ رسولی، افشین و رفیع‌پور، سعید (1396). مزیت‌های حمل‌ و نقل ریلی درون شهری نسبت به جاده‌ای بر اساس رویکرد توسعه پایدار، مطالعه موردی خط ۴ متروی تهران. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری. دوره ۶(23)، ۷۷-۹۴.##موید‌فر، سعیده؛ صابری، محمدرضا. (۱۳۹۹)، آینده‌پژوهی در بافت تاریخی با رویکرد توسعه پایدار(مطالعه موردی: برزن شش بادگیری یزد) ، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، دوره ۸(1)، ۱۳۷-۱۵۹. ##

تحلیل و بررسی رفتار مدول‌های افزایش دهنده جریان هوا با الهام از کارکرد اقلیمی شناشیر Analysing and considering airflow-boosting modules behaviour inspired by climatic function of Senasir 1 1 امروزه به علت رشد روزافزون مصرف انرژی در جهان به همراه کمبود منابع سوخت‌های فسیلی و آلودگی‌های شدید زیست محیطی ناشی از احتراق آن‌ها، ضرورت به‌ کارگیری انرژی‌های تجدیدپذیر، افزایش یافته است. از این رو، استفاده از سیستم‌های غیر‌‌فعال1 به منظور بهبود شرایط محیطی، می‌تواند راهکاری مناسب در جهت تحقق این هدف باشد. استفاده از این گونه سیستم­ها در معماری ایرانی سابقه بسیار طولانی داشته که در قالب عانصر گوناگون و متناسب با بستر و اقلیم هر منطقه، ظهور و بروز یافته است. این در‌حالی است که عملا در معماری معاصر ما، راهکارهای با ‌‌‌‌‌‌‌‌ارزش معماری ایرانی و عناصر بومی آن نادیده گرفته می­شوند. هدف از این پژوهش، تحلیل و بررسی رفتار مدول­های طراحی شده براساس کارکرد اقلیمی شناشیر2 به عنوان یکی از عناصر معماری بومی شهر بوشهر می­باشد. تا از این طریق بتوان به راهکاری جهت بهبود شرایط محیطی و رسیدن به آسایش حرارتی در فضاهایی با ابعاد بزرگ که امکان استفاده از سیستم‌های تهویه مطبوع در آن‌ها وجود ندارد، دست یافت. در این پژوهش، ابتدا به معرفی مختصری از شناشیر پرداخته می­شود، سپس رفتار مدول‌های الهام برگرفته شده از این عنصر در نرم­افزار فلوئنت3 که نرم‌افزاری در زمینه دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) است مورد تحلیل قرار می­گیرد. براساس تحلیل‌های انجام شده، این مدول‌ها با تنگ کردن مجرای عبوری جریان هوا باعث کاهش فشار هوا و افزایش سرعت آن در مجرای خروجی می­شوند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل­ دیوار ساخته شده به وسیله این مدول‌ها و بخشی از فضای پشت آن­ها نشان­دهنده‌ی تاثیر قابل توجه مدول­های طراحی شده بر تهویه طبیعی4 و افزایش سرعت جریان هوا در فضاهایی با ابعاد بزرگ همانند سوله‌های صنعتی، پالایشگاه‌ها و غیره است که موجب تقیلیل شرایط سخت محیطی و برقراری آسایش اقلیمی برای کارکنان و استفاده­کنندگان این گونه از فضاها می‌شود. 2 In Iran, a large amount of fossil fuel is burned every day to produce different kinds of energy. This issue causes severe environmental pollution such as air pollution, thermal pollution and etc in this area. For this reason, it is necessary to use renewable energy and inactive systems. Because by using this kind of energy and systems, low-cost solutions can be provided to improve the climatic conditions of this geographical area which is in a hot and humid climate. In order that the use of this type of systems has a very long history in Iranian ancient architecture. These systems had usually emerged and developed in the form of various vernacular elements. But nowadays, they are usually ignored by contemporary architects and urban designers. In this research, as a first step, Senasir has been briefly introduced. Then, as a second step, the behavior of certain inspiration modules derived from Senashir had been analyzed by Fluent as an appropriate software (This software is usually used in the field of Computational Fluid Dynamics (CFD)). This research intends to analyze and investigate the behavior of modules -designed based on the climatic function of Senasir as one of the vernacular and architectural elements of historical part of Bushehr- to achieve thermal comfort in spaces which have large scale, especially in hot and humid climates. Because currently we have a lot of problems achieving thermal comfort in this kind of space by using mechanical and electronic systems. Based on the analysis, these modules narrow the air flow along the duct. This issue will reduce the air pressure and increase its speed at the end of the channel. For the last step, a wall which was made by these modules was analyzed and the result showed that the modules have positive effect on natural ventilation and increasing the speed of air flow in the spaces. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/7 1403/6/17 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/8 1404/1/19 حمیدرضا بحرانی دانشگاه هنر اصفهان Iran h.bahrani@aui.ac.ir مهرنوش امیریوسفی دانشگاه هنر اصفهان Iran m.amiryosefi@aui.ac.ir محمود قلعه نویی Mahmoud Ghalehnoee دانشگاه هنر اصفهان Iran m.ghalehnoee@aui.ac.ir نازنین نورصبحی دانشگاه هنر اصفهان Iran nazaninnoursobhi@yahoo.com Senasir airflow-boosting modules natural ventilation hot and humid climate FLUENT شناشیر، مدول‌های افزایش دهنده جریان هوا، تهویه طبیعی، اقلیم گرم و مرطوب، فلوئنت • Blanco, J.M.; Aiert, B.; Eduardo, R.; Jesús, C. and Belinda, P. (2016). Energy assessment and optimization of perforated metal sheet double skin façades through Design Builder; A case study in Spain. Energy and Buildings. 326-336.##• Bouchahm, Y.; Fatiha, B. & Azeddine, B. (2011). Performance analysis and improvement of the use of wind tower in hot dry climate. Renewable Energy. 36: 898-906.##• Capeluto, G. & Ochoa, C. (2017). Intelligent Envelopes for High Performance Buildings: Design and Strategy. Springer International Publishing.##• Gosselin, J.R. & Chen, Q. (2008). A Dual Airflow Window for Indoor Air Quality Improvement and Energy Conservation in Buildings. HVAC&R Research. 14(3): 359-372.##• Kalantar, V. (2009). Numerical simulation of cooling performance of wind tower in hot and arid region. Re-newable Energy. 34: 246-254.##• McEvoy, M.; Ryan, S. & Baker, Paul. (2003). Test cell evaluation of supply air windows to characterise their optimum performance and its verification by the use of modelling techniques. Energy and Buildings. 35:1009-1020.##• Montazeri, H. (2009). Experimental study on natural ventilation performance of a two sided wind catcher. Journal of Power and Energy. 223: 387-400.##• Papakonstantinou, K.; Kyranoudis, C.T. & Markatos, N.C. (2000). Numerical Simulation of air flow field in single-sided ventilated buildings. Energy and Buildings. 33: 41-48.##• Prajongsan, P.& S. Sharples. (2012). Enhancing natural ventilation, thermal comfort and energy savings in high-rise residential buildings in Bangkok through the use of ventilation shafts. Building and Environment. 50: 104-113.##• Raffnsoe, L. M. (2007). Thermal Performance of Air Flow Windows. Master Thesis. Department of Civil Engineering. Technical University of Denmark.##• Zhang, Y. (2004). Indoor air quality engineering: CRC press:1-640.##• بحرانی، حمیدرضا؛ رنجبر، احسان و احمدی، احمدی (1397). تحلیل رفتار گونه‌های شناشیر بیرونی و تاثیر آنها بر جریان باد در بافت تاریخی بوشهر. نقش جهان. سال هشتم (۳)، 186-179.##• ثقفی، محمد جواد و توسلی، ناهید (1395). بررسی تاثیرِلایه‌ی هوای تهویه شده در نماهای نوین با درزِ باز بر عملکرد حرارتی ساختمان. نقش جهان. سال ششم (۳)، 14-5‌.##• حمیدی، سید جعفر (1395). فرهنگ نامه بوشهر. چاپ اول. تهران: انتشارات جامی.##• رسایی کشوک، سینا (1384). شکوه ابوشهر. چاپ اول. بوشهر: انتشارات شروع.##• رنجبر، احسان؛ پورجعفر، محمدرضا و خلیجی، کیوان (۱۳۸۹). خلاقیت‌های طراحی اقلیمی متناسب با جریان باد در بافت قدیم بوشهر. باغ نظر. سال هفتم (13)، 17-34.##• رهایی، امید (1393). بررسی فرآیند جریان هوای داخل و مدل‌های تحلیلی آن در سوله‌های صنعتی کوچک با روش CFD. نامه معماری و شهرسازی: سال دوم (2)، 63-55.##• صفایی‌تبار، مژده؛ فرحزا، نریمان و کوششگران، علی اکبر (1396). تحلیل و ساخت الگوهای پارامتریک در ایجاد نمای دوم به منظور کنترل نور در فضای داخلی مسکن. معماری و شهرسازی پایدار. سال پنجم (2)، 26-15.##• محمدی، مریم و حیدری، شاهین (1394). پنجره‌ی هوا جریان عنصری کارآمد در کاهش مصرف انرژی ساختمان در شهر تهران. هنرهای زیبا. سال بیستم (2)، 22-13.##• محمودی، مهناز و پورموسی، محبوبه (1389). پتانسیل سنجی انرژی باد و نقش بنیادین آن در تهویه مطبوع و زدودن رطوبت، نمونه موردی: شهرستان رشت (منطقه گلسار). معماری و شهرسازی آرمان شهر. سال سوم (4)، 156-147.##• مراحل، آرش (1394). تحلیل کاربردی با Fluent & Gambit برای مهندسی شیمی. چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاهی کیان.##• مزیدی، محسن و مزیدی، محمد (1387). تحلیل عددی عملکرد بادگیرها به عنوان سیستم های سرمایش انفعالی در مناطق گرم و خشک. انرژی ایران. سال یازدهم (28)، 46-39. ##• مهدوی‌نژاد، محمدجواد و جوانرودی، کاوان (1390). مقایسه تطبیقی اثر جریان هوا بر دوگونه بادگیر یزدی و کرمانی. هنرهای زیبا. سال سوم (4)، 80-69.##• نبهانی، نادر (1388). مکانیک سیالات. چاپ اول. تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی شریف.##• نیکقدم، نیلوفر (1392). الگوی فضاهای نیمه باز خانه‌های بومی دزفول، بوشهر و بندرلنگه در ارتباط با مولفه‌های اقلیم محلی. هنرهای زیبا. سال هجدهم (3)، 69-54.##• نیکقدم، نیلوفر (1394). استخراج الگوهای اقلیمی فضاهای عملکردی در خانه‌های بومی بندر بوشهر با بکارگیری نظریه داده بنیاد. باغ نظر. سال دوازدهم (3)، 90-77.##• هدایت، اعظم، و عشرتی، پرستو (1395). گونه‌شناسی شکلی و استقراری شناشیر در معماری بومی بندر بوشهر. فصلنامه پژوهش های معماری اسلامی. سال چهارم (4)، 61-40. ##

برنامه مدیریت حفاظت از باغ‌های تاریخی ایران با رویکرد حفظ یکپارچگی تاریخی Conservation Management Plan For Iranian Historical Gardens with an Approach to Preserving Historical Integrity 1 1 قدم نخست در فرآیند حفاظت از باغ‌های تاریخی با تعریف مبانی نظری‌ای که با درک ماهیت باغ آن را یک کلیت واحد در نظر گیرد، آغاز می‌شود. باغ‌های تاریخی به علت ارزش‌ها، نقش تاریخی و اهمیت میراثی آن نیازمند توجه و مراقبت ویژه است. در مواجهه با گستردگی و پیچیدگی جوانب گوناگون شکل‌دهنده باغ‌های تاریخی و با هدف حفاظت از ارزش‌های میراثی آنان این سؤال مطرح می‌شود که؛  با چه ساختاری می‌توان جوانب گوناگون در فرآیند حفاظت از باغ‌های تاریخی را مورد شناسایی قرار داد و با چه رویکردی همه‌ جوانب این امر را در عین در نظرداشتن تفاوت‌های ماهوی هر اثر مورد آسیب‌شناسی قرار داده و نسبت به ارائه طرح حفاظت اقدام کرد. در این مقاله با استفاده از متون مرتبط با منظر فرهنگی، منشور بورا، منشور فلورانس، منشور ونیز و مقالات و کتب مرتبط با موضوع حفاظت از باغ‌ها و مناظر تاریخی، چهارچوب و فرآیند‌هایی برای دستیابی به برنامه مدیریت حفاظت1، متأثر از تجارت جهانی، معرفی خواهد شد. صحت کارآمدی رویکرد مطرح شده با استناد به؛ تجارب بین‌المللی، بازبینی‌های متعدد انجام گرفته در مبانی مداخله توسط متخصصان دانشگاهی مرتبط و جهان‌شمولی توصیه‌ها ارائه شده است. همچنین با هدف حفاظت از ابنیه موجود در باغ‌های تاریخی توصیه‌های جامعه محافظت از بناهای تاریخی2 و همپوشانی آنان با اصول منشور ونیز مورد بررسی قرار گرفته که بستری مناسب برای انتخاب شیوه حفاظت در ابنیه تاریخی مرتبط با باغ را فراهم آورد. در نهایت، محصول این پژوهش بستری برای حفاظت از ارزش‌های میراثی باغ‌های تاریخی ارائه کرده است. این محصول به شکل ساختارمند پنج مرحله را برای این هدف ارائه کرده است که تمامی اقدامات مرتبط با شناخت، آسیب‌شناسی، درمان و طرح حفاظت را در خود جای داده و فرآیندهای مشخص را به این منظور ارائه کرده است.   2 The theoretical foundations that take into account the nature of the garden as a whole are defined as the first step in the process of protecting historical gardens. The purpose of this article is to establish a framework for the creation of the theoretical foundations for the preservation of Iran's historical gardens, Due to their values, historical significance. In Conservation Principles, Policies and Guidance for The Sustainable Management of The Historic Environment Heritage published in 2008 values are classified according to: Evidential Values, Historical Values, Aesthetic Values and Communal Values. This article, using texts related to the cultural landscape, the Bora Charter, the Florence Charter, the Venice Charter, and articles and books related to the protection of gardens and historical landscapes, the framework and processes to achieve the conservation management plan, affected by global experiences are introduced. The proposed protection measures have been carried out using books and resources published by some Iranian garden researchers and organizations responsible for the protection of historical gardens in England, which has a long history in landscape design and protection of historical gardens. The effectiveness of the approach suggested is supported by international experiences, numerous revisions to the intervention's fundamentals made by relevant academic experts, and general recommendations. Additionally, to safeguard the already-existing structures in the historical gardens, the Society for the Protection of Historical Buildings' recommendations and how closely they conform to the principles of the Venice Charter have been examined. This research offers a solid foundation on which to decide how to safeguard the garden's heritage values. The result of the article was briefly presented in a table entitled the processes of the management program for the protection of historical gardens and the input and output documents of each stage of the program in three sections: input documents, processes and output documents. The input documents section was divided based on architectural system, planting system, water system, landscape system and functional system. the processes required to obtain the documents of the protection management program are presented in the following order: 1. Management of the integrity of the protection program 2. Protection of the texture and connection of environmental components with the garden 3. Allocating use to the garden 4. Protection of the building related to the garden 5. Protection of the natural components of the garden (plants and trees) 6. Protection of landscape architectural features. And at the end, the necessary output documents for the 5 initial stages, planning, implementation, control and monitoring and termination were mentioned.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/2 1403/2/13 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/14 1404/1/25 سیاوش میرفتاحی Siavash Mirfattahi دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران Iran Siavash.mirfattahi@gmail.com غلامحسین معماریان Gholamhossein Memarian2 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران Iran memarian@iust.ac.ir سجاد مؤذن Sajad Moazen دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران Iran sajadmoazen@iust.ac.ir آویده کامرانی Avideh Kamrani4 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران Iran avidehkamrani@iust.ac.ir Historical garden conservation conservation management plan integrity Iranian garden systems باغ‌ تاریخی، حفاظت، برنامه مدیریت حفاظت، یکپارچگی، نظام‌های باغ ایرانی • Auston, K. (2014). Values in heritage management: Conservation plans and beyond. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Calnan, M. (2014). The National Trust approach to garden conservation. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Conservation Principles, Policies and Guidance for The Sustainable Management of The Historic Environment. (2008). English Heritage.##• Couch, S. (2014a). Defining significance and developing a conservation philosophy. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 129–141). Wiley.##• Couch, S. (2014b). Developing a conservation management plan. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Dix, B. (2014). Garden archeology. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 149–153). Wiley.##• Dixon Hunt, J. (2014). What is it about gardens that you want to conserve? Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Fekete, A., & Kollányi, L. (2019). Research-Based Design Approaches in Historic Garden Renovation. Land, 8(12). https://doi.org/10.3390/land8120192##• Jacques, D. (1995). The Treatment of Historic Parks and Gardens. Journal of Architectural Conservation, 2.##• Lambert, D. (2014). Researching historic parks and gardens. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 117–128). Wiley.##• A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide). Project Management Institute, 2017. APA, 7th ed. Project Management Institute.##• Sales, J. (2014). The nature of gardens and their significance. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Slocombe, M. (2022). The SPAB Approach to the Conservation & Care of Old Buildings. The Society for the Protection of Ancient Buildings (SPAB).##• Theoday, P. (2014). Science and craft in understanding historic gardens and their management. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 141–149). Wiley.##• White, J. (2014). Conserving historic parks and gardens in a changing climate. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 207–219). Wiley.##• Winton, H. (2014). The use of aerial photographs for conservation and research. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 163–173). Wiley.##• Wood, M. (2014). On design and process. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• The Burra Charter. (1979). ICOMOS.##• The Florence Charter. (1982). ICOMOS.##• The Venice Charter. (1964). ICOMOS.##• ابویی، رضا. جیحانی، حمیدرضا. (1391). دشواری‌های فراروی مرمت باغ تاریخی ایرانی. صفّه, 57 (22), 107–117.##• اعتضادی, لادن. (1392). اهمیت پژوهش‌های چندجانبه در باغ ایرانی. منظر, 5(24), 6–9.##• امامی, نصرالله. (1382). باغ‌های ایرانی در غزل‌های حافظ. سالنامه حفاظ پژوهی, 6.##• ایرانی بهبهانی, هما. (1392). درآمدی به حفاظت و نگهداری باغ‌های تاریخی. فصلنامه معماری و ساختمان, 35. ##• ایرانی بهبهانی, هما؛ شکوهی دهکردی، ژاله و سلطانی، رضوان. (1392). روش شناخت و مستندسازی باغ‌های تاریخی ناشناخته ایران. محیط‌شناسی, 39(1), 145–156.##• پیرنیا, محمد کریم. (1373). باغ‌های ایرانی. آبادی, 11.##• تقوائی, سید‌حسن. (1390). باغ ایرانی: زبانی رمزآلود؛ کلیت باغ و رمز همیشه سرسبزی. منظر, 16(3), 6–11.##• جوادی, شهره. (1383). منظره‌پردازی در نگارگری ایران. باغ نظر, 1(1), 25–37.##• دادبه, آریاسپ. (1400). باغ؛ الگوی مرجع هنر ایرانی. حرفه هنرمند, 80.##• شاهچراغی, آزاده. (1389). پارادایم‌های پردیس، درآمدی بر بازشناسی و بازآفرینی باغ ایرانی. تهران: جهاد دانشگاهی.##• علایی, علی. (1394). آشنائی و تحلیل باغ‌های تاریخی روستائی ایران. مسکن و محیط روستا, 149, 15–36.##• لبیب‌زاده, راضیه؛ حمزه‌نژاد, مهدی و خان‌محمدی, محمد علی. (1390). بررسی تطبیقی تأثیر ایده‌های معنوی در شکل باغ مطالعه موردی باغ پاسارگاد از دوره هخامنشی و باغ فین از دوره اسلامی. باغ نظر, 8. ##• متدین, حشمت‌الله. (1389). علل پیدایش باغ‌های تاریخی ایران. باغ نظر, 7(15), 51–62.##• میرفندرسکی, محمدامین. (1380). باغ در مفهوم باغ. هفت‌شهر, 1(3), 4–13.##• Auston, K. (2014). Values in heritage management: Conservation plans and beyond. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Calnan, M. (2014). The National Trust approach to garden conservation. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Conservation Principles, Policies and Guidance for The Sustainable Management of The Historic Environment. (2008). English Heritage.##• Couch, S. (2014a). Defining significance and developing a conservation philosophy. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 129–141). Wiley.##• Couch, S. (2014b). Developing a conservation management plan. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Dix, B. (2014). Garden archeology. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 149–153). Wiley.##• Dixon Hunt, J. (2014). What is it about gardens that you want to conserve? Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Fekete, A., & Kollányi, L. (2019). Research-Based Design Approaches in Historic Garden Renovation. Land, 8(12). https://doi.org/10.3390/land8120192##• Jacques, D. (1995). The Treatment of Historic Parks and Gardens. Journal of Architectural Conservation, 2.##• Lambert, D. (2014). Researching historic parks and gardens. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 117–128). Wiley.##• A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide). Project Management Institute, 2017. APA, 7th ed. Project Management Institute.##• Sales, J. (2014). The nature of gardens and their significance. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• Slocombe, M. (2022). The SPAB Approach to the Conservation & Care of Old Buildings. The Society for the Protection of Ancient Buildings (SPAB).##• Theoday, P. (2014). Science and craft in understanding historic gardens and their management. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 141–149). Wiley.##• White, J. (2014). Conserving historic parks and gardens in a changing climate. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 207–219). Wiley.##• Winton, H. (2014). The use of aerial photographs for conservation and research. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation (pp. 163–173). Wiley.##• Wood, M. (2014). On design and process. Historic Building Conservation. Gardens & Landscape in Historic Building Conservation. Wiley.##• The Burra Charter. (1979). ICOMOS.##• The Florence Charter. (1982). ICOMOS.##• The Venice Charter. (1964). ICOMOS. ##

چیستی مداخله غیراصولی در مرمت و بازتاب آن در قانون مجازات اسلامی Unprincipled Intervention in Restoration and Its Reflection in the Islamic Penal Code 1 1 مواد 558 تا 569 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به جرایم بر علیه میراث فرهنگی اختصاص دارد. این جرایم غیرقابل گذشت بوده و از جمله جرایم بر علیه مصالح عمومی محسوب می شوند. باید توجه داشت که قانون (به عنوان مثال مصوبات قوه مقننه) و دکترین (نظریات نخبگان) دو شکل از منابع حقوق هستند. پیدا کردن رابطه بین این دو منبع در رفع ایرادات قانون و یا ایجاد قوانین  منسجم تر حیاتی است. در همین راستا شکل  قانونی بخشیدن به مباحث مرمتی(از جمله دکترین های مرمتی) آن را از توجه صرف نخبگان خارج می کند و به عرصه عمومی می کشاند، زیرا اصل حاکمیت قانون از اصول مهم حقوق عمومی است. مفهوم مداخله  از جمله مباحث مهم در دکترین مرمتی است که  با شاخص هایی شامل رعایت اصل حداقل مداخله، تناسب مصالح، تمایز بین بخش مرمتی و تاریخی شناخته می شود و البته هر مداخله ای خارج از این شاخصها،  غیر اصولی نامیده می شود. پیدا کردن رابطه بین این دو حوزه، مساله پژوهش پیش روست. پژوهشگر سعی دارد به این سوال پاسخ دهد که چگونه مفهوم مداخله غیراصولی در قانون مجازات اسلامی(جرایم بر علیه میراث فرهنگی)  نمود پیدا کرده است؟ دست­یابی به تعریفی از مداخله غیر اصولی  و تطبیق آن در جرایم مندرج در قانون مجازات اسلامی، هدف تحقیق است. این پژوهش کیفی با رویکرد تطبیقی انجام شده و نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که اگرچه ذکر صریحی از واژه مداخله در قانون مجازات اسلامی دیده نمی شود، اما معنای  ضمنی آن با مواد مرتبط با جرایم تخریب (در ماده 558ق.م.ا)، تزلزل بنیان (در ماده 560ق.م.ا)، تجاوز به حریم محوطه های تاریخی (در ماده 563ق.م.ا)، مرمت، تعمیر، تغییر، تجدید، توسعه (در ماده 564ق.م.ا)، تغییر کاربری (در ماده 566ق.م.ا) پیوستگی دارد. ابژه مداخله(زمینه های اعمال مداخله) و شکلهای ابلاغ آن نیز بین دکترین مرمتی و قانون مجازات اشتراک دارند.   2 Articles 558 to 569 of the Islamic Penal Code, ratified in 2013, are dedicated to crimes against cultural heritage. These crimes are considered non-compoundable and fall under the category of offenses against public interests. It is crucial to note that law (e.g., legislative enactments) and doctrine (e.g., expert opinions) constitute two primary sources of legal principles. Establishing a relationship between these two sources is vital for addressing legal deficiencies and formulating more cohesive regulations. In this context, institutionalizing restoration-related discussions—such as restoration doctrines—extends their relevance beyond elite circles and into the public domain, aligning with the principle of the rule of law, which is fundamental in public law. The concept of intervention is a critical aspect of restoration doctrine, defined by criteria such as adherence to the principle of minimal intervention, material compatibility, and differentiation between restored and historical components. Any intervention that deviates from these criteria is considered unprincipled. This study seeks to explore the relationship between these two domains by addressing the following research question: How is the concept of unprincipled intervention reflected in the Islamic Penal Code concerning crimes against cultural heritage? The primary objective is to define unprincipled intervention and examine its correlation with the crimes specified in the Islamic Penal Code. Employing a qualitative and comparative approach, the findings reveal that although the term "intervention" is not explicitly mentioned in the Penal Code, its implicit meaning aligns with provisions related to offenses such as destruction (Article 558), structural instability (Article 560), encroachment on historical site boundaries (Article 563), restoration, repair, alteration, renewal, or expansion (Article 564), and change of use (Article 566). Furthermore, the objects of intervention and the modes of its communication exhibit significant parallels between restoration doctrine and the Penal Code.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/24 1403/11/5 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/21 1404/2/1 فاطمه گوشه fateme goosheh دانشگاه هنر اصفهان Iran f.goosheh.aui@gmail.com امیرحسین کریمی amirhossein karimi دانشگاه هنر اصفهان Iran a.karimi@aui.ac.ir نادر شایگان فر nader shayganfar دانشگاه هنر اصفهان Iran n.shayganfar@aui.ac.ir Intervention Islamic Penal Code Restoration Doctrine Unprincipled Restoration. مداخله قانون مجازات اسلامی دکترین مرمتی مرمت غیراصولی Intervention, Islamic Penal Code, Restoration Doctrine, Unprincipled Restoration.##اردبیلی،محمد علی (1396)،حقوق جزای عمومی،تهران:میزان.##امین پور، احمد، و عباسی هرفته، محسن (1390). اصل حداقل مداخله، چالش پیش روی مداخلات حفاظتی در میراث فرهنگی, کشف و تبیین کاستی ها و نواقص اصل مذکور با رویکردی نظری به آرای موجود در این حوزه. مرمت و معماری ایران (مرمت آثار و بافت های تاریخی فرهنگی)،1(1)، 69-82. ##ایروانی،احسان(1391)سه رنگ احیا،تهران:صندوق توسعه صنایع دستی فرش دستباف،احیا و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی ##ایکوموس(1385).منشورهای بین المللی حفاظت و مرمت از بناهای محوطه های تارخی (1931تا2003م)،ترجمه زیر نظر باقرآیت الله زاده شیرازی،تهران:موسسه فرهنگی ایکوموس ایران.##برادران بزاز، شیدا (1390).آسیب‌شناسی قوانین حمایت از میراث فرهنگی ،پژوهشهای حقوقی،(20)،261-280##برندی،جزاره(1391)تئوری مرمت،ترجمه پیروز حناچی،تهران:موسسه انتشارات دانشگاه تهران.##بهزادفر، مصطفی ؛ جلیلی صدرآباد، سمانه ؛ جاپلقی، غلامرضا ؛ جلیلی صدرآباد، سمیه ؛ ستاری، محیا(1399).آسیب‌شناسی قوانین و مصوبات حقوقی مرتبط با مدیریت بافت و ابنیه، مرمت و معماری ایران (مرمت آثار و بافت های تاریخی، فرهنگی)، 10(23)،49-61.##شکری،رضا(1382).جرایم علیه میراث (آثار) فرهنگی، تاریخی،دادرسی،( 38)،53-58.##حناچی، پیروز و شاه تیموری، یلدا (1400). توسعۀ چهارچوب مفهومی استفادۀ مجدد سازگار در حفاظت از بناهای میراثی، مطالعات معماری ایران، 10(19)، 25-45. ##حیدری،پوریا(1401)،شرح جامع قانون مجازات اسلامی ،تهران: چتر دانش.##خدابخشی پالندی ،حسن؛کلانتری، کیومرث و عرفانی‌فر، امیر (1396).نقش شاکی خصوصی و دادستان در جرایم علیه میراث تاریخی و فرهنگی. پژوهشهای حقوقی،(31)،169-131.##خواجه پور، منصور ؛ رئوفی، زینب (1397).راهبردی نظری برای باززنده‌سازی دخمه‌های زرتشتیان در ایران (نمونۀ موردی : دخمۀ زرتشتیان کرمان). باغ نظر،53-64.##خیرخواه، سمیه ؛کرمی، حامد (1399).مفهوم‌شناسی و تاریخچه آثار ملی در حقوق ایران، پژوهش های حقوقی میان رشته ای ،2-15.##ذات اکرم، وحید ؛ زمانی فرد، علی (1402). دستیابی به مؤلفه‌های ارزیابی و گزینش روش مناسبِ مداخله مرمتی در میراث معماری مبتنی بر اسناد بین‌المللی حفاظت. معماری و شهرسازی ایران،95-115.##ذاکر حسین،محمد هادی(1392).شمشیر کند عدالت در صیانت از میراث فرهنگی ، پژوهشهای حقوقی،(29)،129-151.##رحمت اللهی،امیر(1396).مدیریت انتظامی جرایم علیه میراث فرهنگی،تهران:دانشگاه علوم انتظامی امین.##زراعت،عباس(1388)،حقوق جزای عمومی،اصفهان:جنگل جاودانه.##زربخش،‌فرزاد (1399).«تدوین مدل مداخله در باززنده‌‌سازی حمام‌های تاریخی (مورد مطالعاتی حمام‌های اقلیم سرد منطقۀ آذربایجان)»، پایان نامه مقطع دکتری، رشته مرمت و احیای بناها و بافت های تاریخی ،دانشگاه هنر اصفهان.##زرندیان،ندا و شفیعا ،سعید ( ۱۴۰۲). اظهارنظر کارشناسی درباره مواد (۱)، (۲) و (۳) از لایحه اهداف، وظایف و اختیارات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ،تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.##زنده گل،رضا(1397).مجموعه قوانین و مقررات میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری،تهران:چتر دانش.## سپنجی، محمد؛ شفیعا، سعید.(1402). گزارش نظارتی در مورد تعیین حریم آثار ملی بند «۱۲» ماده (۳) قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب ۱۳۶۷.تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.##ستاری،بهزاد(1401)شرح جامع حقوق جزای اختصاصی،اصفهان:نشر ارشد.##ستاری،بهزاد(1401)شرح جامع حقوق حقوق جزای عمومی،اصفهان:نشر ارشد##شاطریان، محمود ؛ جاویدپناه، علی (1399).درنگی بر جرم انگاری شهرسازی در ایران،قانون یار،4(13)،361-388.##شالبافیان، علی اصغر (1390). با نمایندگان مردم در مجلس نهم (بررسی قوانین و مقررات, آیین نامه ها, ذینفعان و چالش های حوزه های میراث فرهنگی, صنایع دستی و گردشگری). تهران،: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی. ##شفیعا، سعید (1402)گزارش نظارتی بر ماده (3) قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مصوب 1382 با موضوع شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری،تهران:مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی. ##شفیعا، سعید؛ طلایی، شهاب (1400). آسیب شناسی جایگاه دیوان عدالت اداری در خروج آثار تاریخی و فرهنگی از فهرست آثار ملی ثبت شده. تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی. ## شکری،رضا( ۱۳۸2). جرایم علیه میراث (آثار) فرهنگی، تاریخی،مجله دادرسی،(39)،47-54.##طالبی،جلال و عزتی،بهزاد(1399).محشای قانون مجازات اسلامی ،تهران:انتشارات معاونت قوه قضاییه.##طبسی، محسن ؛ انصاری، مجتبی (1383). قوانین جزایی حوزه میراث فرهنگی ضرورت بازنگری در اندیشه ها و روشها، اثر ،(36-28)،259-269.##طلایی، شهاب؛ شفیعا ،سعید (1400). گزارش آسیب شناسی جایگاه نفایس ملی و منحصر به فرد در نظام قانونگذاری. تهران،: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی. ##طهماسبی، افروز، و ناسخیان، شهریار. (1399). تبیین مفهوم احیاء در بناهای تاریخی با مقایسه تطبیقی انواع مداخلات کارکردی، مطالعات باستان شناسی پارسه، 4(13 )، 207-223. ##عباسی، بیژن (1399).حقوق و تکالیف مالکان خصوصی آثار ثبت شده در فهرست آثار ملی، پژوهش های نوین حقوق اداری،(4)،11-38.##غنی کله لو، کیوان(1388). جرایم علیه میراث فرهنگی (مطالعه تطبیقی)، تهران:انتشارات معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضاییه.##فدایی نژاد، سمیه؛ حناچی، پیروز (1393).بررسی و تبیین سیر تحول سیاست ها و برنامه های حفاظت از میراث فرهنگی، بازۀ زمانی سال 1357-1391. مطالعات معماری ایران،(5)،21-38. ##فراهانی،محمد صادق(1401)،سیاست های کلی قانون گذاری،تهران:پژوهشکده شورای نگهبان.##فضائلی، حسام الدین (1397).بررسی تطبیقی مصوبات مجالس شورای ملی دوران پهلوی و شورای اسلامی جمهوری اسلامی درباره آثار و بناهای تاریخی ایران (از مجلس اول تا مجلس نهم)، تاریخ روایی،3(10).131-151.##فلامکی، منصور (1383).فرهنگ و حقوق معماری - شهری در ایران از دیدگاه مرمت.مجلس و راهبرد ،(44)،277-289.##قلعه نویی،محمود؛حاتمی فر،ندا؛ کولیوند،علی (1394).ارزیابی پیامدهای ناشی از سیاست ثبت بنا در فهرست آثار ملی نمونه موردی: بافت تاریخی شهرهای کرمان و بوشهر، همایش ملی معماری و شهرسازی بومی ایران.##کامفر،بهداد(1400).دوره پیشرفته حقوق جزا عمومی و اختصاصی،تهران :نشر پژوهش##کامیار، غلامرضا(1378)«حمایت کیفری از آثار ملی،مذهبی و تاریخی»،پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه حقوق،دانشگاه شهید بهشتی.##کبیری، محمدعلی ؛ رازقی، علی‌ رضا؛ نقی‌زاده محجوب، یحیی (1398). علت‌شناسی بروز تقاضاهای اجتماعی در خروج میراث معماری از فهرست آثار ملی ایران بررسی موردی: تقاضاهای مالکان بناهای تاریخی در بافت تاریخی شهر تهران طی دهۀ گذشته،نامه معماری و شهرسازی(22)،53-70.##گلدوزیان،ایرج(1397).محشای قانون مجازات اسلامی،تهران:نشرمجد.##محمودی قوژدی،محمدرضا ؛ شفیعا، سعید(1402).بررسی فرایند ثبت میراث جهانی در ایران و ارائه راهکارهای تقنینی،تهران:مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.##مختاری، فرنوش (1400). «انشاء اصول مداخله در حفاظت از تزئینات وابسته به معماری بناهای عبادی»، پایان نامه مقطع دکتری،رشته مرمت و احیای بناها و بافت های تاریخی ،دانشگاه هنر اصفهان.##مزروعی ابیانه، یحیی ؛شفیعا، سعید (1401). اظهارنظر کارشناسی در مورد طرح اصلاح مواد (1) تا (4) قانون راجع به حفظ آثار ملی.تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی. ##مصدق،محمد(1392). شرح قانون مجازات اسلامی،اصفهان:نشر جنگل.##مهرآرام، پرهام (1394).ابطال محدودیت حریم میراث فرهنگی (نقدی بر رای صادره از شعبه اول دیوان عدالت اداری، رأی،(12)63-76..##ناسخیان، شهریار ،طهماسبی،افروز(1399).تبیین مفهوم احیاء در بناهای تاریخی با مقایسه تطبیقی انواع مداخلات کارکردی، مطالعات باستان شناسی پارسه،(13)،207-223.## نصیرزاده،بهناز( ۱۳۸۸).بررسی حمایت کیفری از اموال فرهنگی در حقوق ایران،مجله دانش مرمت و میراث فرهنگی،(6).##نقدی نژاد،مجتبی؛نارویی،اصغر(1390).جرایم علیه میراث فرهنگی در حقوق ایران و اسناد بین المللی، اصفهان،انتشارات جنگل جاودانه.##ولیدی،محمدصالح(1387)حقوق جزای عمومی،تهران:سمت.##یوکلیهتو، یوکا(1394)،تاریخ حفاظت معماری، ترجمه محمد حسن طالبیان و خشایار بهاری، تهران:روزنه. ##

معنا درحفاظت معماری واکاوی نظریه «مرگ مولف» رولان بارت Meaning in architectural conservation Analyzing theory"Death of the Author"'s Roland Barthes 1 1 نظریه «مرگ مولف» رولان بارت خوانش جدیدی از ارتباط بین مولف و مخاطب و متن ارایه می‌دهد. بارت با تأکیدگذاری بر نقش مخاطب در فرآیند فهم، نقش مولف را موردبازنگری قرار داده و عدم تعین معنا را ترویج می‌دهد. این مقاله با روش تحلیلی و توصیفی به واکاوی نظریه رولان بارت می‌پردازد. این مقاله سعی می‌نماید تا به این سوال پاسخ دهد که ارتباط نظریه بارت با حفاظت معماری چگونه است. این مقاله ابتدا با توصیف متن محوری معماری به انطباق این نظریه با معماری پرداخته و سپس با اشاره به دو معنای مستتر داخل نظریه، مرگ مولف را تشریح نموده و از رهگذر آن به تناقضهای نظری داخل این نظریه اشاره‌کرده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد می‌توان دو خوانش متفاوت از «مرگ مولف» بارت ارایه داد.اگر از این نظریه، «مرگ منظور» تلقی شود آنگاه قصد ستیزی و عدم تعین معنایی و نسبیت باوری منتج می‌شود و اگر «مرگ مفهوم» تلقی شود، آنگاه از آن قصد باوری و معنای متعین برداشت می‌شود.بنابراین نحوه خوانش نظریه مرگ مولف بر متن معماری بواسطه تعین کالبدی معنا،بسیار تاثیر گذار است. از سویی دیگر شمول دامنه حفاظتی معماری از عینیت‌گرایی و ملموس به سمت ذهنیت گرایی و ناملموس بر اهمیت نحوه برداشت نظری،تاکید می‌کند.حفاظت معماری با آمیختگی با دوشاخه حقیقت و معنی از متمایل شدن صرف به «مرگ منظور» و «مرگ مفهوم» جلوگیری می‌کند. حفاظتگر برای حفاظت معنایی معماری از تقابل‌های دوتایی درون مرگ مولف جهت «احیاء مولف» و «باززنده سازی معنای» اثر یاری می‌گیرد.   2 Roland Barthes' "death of the author" theory offers anew reading of the relationship between the author and the reader and the text.By emphasizing the role of the reader in the process of understanding, Barthes reviews the role of the author and promotes the indeterminacy of meaning.This article examines the theory of Roland Barthes with analytical and descriptive method. This article tries to answer the question that what is the relationship between Barthes's theory and the conservation of architecture. First, by describing the central textof architecture, this article deals with the adaptation of this theory to architecture, and then by referring to two hidden meanings within the theory, the author's death. explained and pointed out theoretical contradictions within this theory through it.The author's death theory has two different views. Ifwe interpret the death of the author as "the death of the meaning", then it will be consistent with the guest of the authorin his text and the revitalization of the audience. If we call the author's mentality the intention,it goes back to the creator. The opinion was the introduction or precursor of the author's action, and the mental purpose of that action was. In architecture, the point of view returns to the contextof time and is found in a physical location. The specificity of the intention, the sequence and role of preconceptions and cultural tradition all confirm the death of the author's intention, and the hidden antagonism is confirmed in Barthes' "death of the author". take While if we interpret the author's death as "the death of the concept", then due to the linguistic nature of the understanding, dialectic of questioning, the way of confronting the tradition and the possibility of correcting it, referring to a dictionary, the same understandings that appear and the way of expression will be questioned and invalidated. The line of intention is conflicting and belief is strengthened by the intention of belief. In architecture, the concept is related to the mentality of the creator of the work and the architect, while the concept belongs to the mentality of the audience. Misunderstanding the mental channel of the author causes confusion. The concept and meaning of something that the audience understands and this becomes personal and includes various parameters. The perception of the work is diverse due to the variety of creation and is consistent with nature and the only single phenomenon isthe creator's and author's mentality. Impressions can be close or far from the author's purpose, but continuous reading plays a significant role in layering meaning, and this does not mean that the audience will have full and comprehensive access to the author's purpose.The results of this research show that two different readingsof Barthes' "Death of the Author" can be presented.By combining with the two branches of truth and meaning, architectural conservation avoids merely leaning towards "the death of meaning" and "the death of meaning" 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/11 1402/10/21 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/28 1404/2/8 داوود امامی میبدی davod emami Iran mehraz.emami@ymail.com محمدرضا اولیاء m.reza owlia Iran m.r.owlia@aui.ac.ir Death of the author conservation meaning concept Roland Barthes. مرگ مولف، حفاظت، منظور، مفهوم، رولان بارت. Allen,Graham.(2000).Intertextuality,New Ciritical Idiom,Taylor&Francis Routledge,London&New York.##Barthes, Roland.(1995). The Death of the Author, published in Authership from Plato to Postmodernity: A Reader, edited by Sean Burke, Edinburgh University Press.##Barthes, Roland. (1967 ). Elements of Semiology (L, Annette; S, Colin, Trans). London: Jonathan Cape.##Gadamer, Hans, Georg.(2004). Truth and Method, translated and revised by Joel Weinsheimer and Donald.M.Marshal, New York: Continuum Publishing Group.##Hirsch, Eric Donald.( 1967). Validity In Interpretation, NewYork,Yale University Press.##Lamarque,Peter(2006).The Intenational Fallacy,in Waugh ,Patricia, Litirary Theory and Criticism: and Oxford guide, Oxford University Press. ##Mikkonen,Jukka.(2009).Intentions and Interpretations: Philosophical Fiction and conversation,Published January.##Wodak,Ruth and Meyer,Michael.(2001).Methods of Critical Discourse Analysis,London,Thousand Oaks &New Delhi,SAGE Publications.##احمدی،بابک.(1371).از نشانه های تصویری تا متن به سوی نشانه شناسی دیداری.تهران: نشرمرکز.چاپ اول.##احمدی،بابک،1388،ساختار و تاویل متن.تهران: نشر مرکز.##احمدی،زهرا وذوالفقار زاده،حسن.(1401). تحلیلی بر چگونگی بیان معنا در معماری پست مدرن از دریچه ی زبان شناسی(مقایسه ی تطبیقی کاربرد فنون بلاغی در زبان و معماری پست مدرن).نشریه معماری وشهرسازی ایران.دوره 13،بهار وتابستان،صص 165-180.##افلاطون.(1364).دوره آثار افلاطون،ترجمه: محمدحسن لطفی و رضا کاویانی.تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.##امامی میبدی،داوود.(1399).پیام حفاظت معماری در شمای ارتباطی یاکوبسن،فصلنامه معماری سبز.سال6.شماره 21،صص45-56.##انصاری،مائده؛صافیان،محمدجواد؛غفاری،علی و مسعود،محمد.(1390). بررسی پدیدار شناختی ـ هرمنوتیک نسبت مکان با هنرمعماری،پژوهش های فلسفی،شماره 8.بهار و تابستان،صص 93-129.##بارت ، رولان.(1398). از اثر تا متن ،ترجمه: مراد فرهادپور، در مجموعه مقالات نقد ادبی نو (ارغنون4). تهران: شرکت چاپ و انتشارات سازمان اوقاف و امور خیریه.چاپ پنجم.##بارت،رولان.(1373). مرگ نویسنده،ترجمه: داریوش کریمی،مجله هنر،شماره 25 .صص377ـ381.##بارت،رولان.(1380).اسطوره در زمان حاضر، ترجمه: یوسف اباذری،در مجموعه مقالات مسائل نظری فرهنگ (ارغنون 18) ،تهران: شرکت چاپ و انتشارات سازمان اوقاف و امور خیریه،چاپ اول.##بارت،رولان.(1386).اسطوره،امروز،ترجمه: شیرین دخت دقیقیان.تهران: نشر مرکز،چاپ چهارم.##بهمنی پور،آزاده.(1399).نگاهی به تاثیر ساختارشکنی دریدا برنقد مرگ مولف «با تحلیل کارکرد آیینه در سازه های هنری»،مبانی نظری هنرهای تجسمی،شماره 9،بهار وتابستان،صص119ـ133.##پاینده،حسین.(1385).مرگ مولف در نظریه های ادبی جدید،نامه فرهنگستان،شماره 32،صص26ـ43.##پالمر، ریچارد .(1384).علم هرمنوتیک:نظریه تاویل در فلسفه های شلایرماخر،دیلتای،هایدگر،گادامر، ترجمه: محمدسعید حنایی کاشانی،تهران:انتشارات هرمس.##پدرام،بهنام و هوشیاری،محمد مهدی.(1396). بیانیه ها ومنشورهای ایکوموس: شورای بین المللی یادمان ها و محوطه ها،اصفهان: نشر گلدسته اصفهان،چاپ اول.##حبیبی،سیدمحسن و مقصودی،ملیحه.(1386).مرمت شهری:تعاریف، نظریه ها،تجارب،منشورها و قطع نامه های جهانی،روش ها واقدامات شهری،تهران:انتشارات دانشگاه تهران،چاپ سوم.##حکیم،اعظم و پیراوی ونک،مرضیه .( 1392).مولف به مثابه مهمان متن نه روح متن(براساس رویکرد رولان بارت به مفهوم مولف)،نشریه پژوهش های فلسفی،سال7،شماره 13، پاییز و زمستان،صص 1ـ17.##دباغ،امیرمسعود و مختاباد امرئی،مصطفی.(1390).تاویل معماری پسامدرن از منظر نشانه شناسی،هویت شهر،سال5،شماره9،صص59ـ72.##ذکری،عباس و عباس زادگان،مصطفی.(1393).مفهوم معنی و فرآیند فهم آن در معماری،هویت شهر،سال8،شماره18، صص 5ـ12.##راعی،حسین،کامرانی،آویده.(1399). برج دیدبانی چاله قاب نیاسر؛ شناخت و مرمت با الگوی تعادل پویا، کاشان شناسی،دوره 13،شماره 25،پاییز وزمستان،صص 111-134.##رحمانی،الهه؛ اعتصام،ایرج و مختاباد امرئی،مصطفی.(1395). تحلیلی مقایسه ای برخوانش مدرنیستی و پسامدرنیستی اثر معماری،انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران،شماره 12،پاییز و زمستان،صص95ـ112.##رستگارژاله،سحر ؛پدرام،بهنام و کیانی،مصطفی.(1399). بازآفرینی کهن روایت مناظرشهری از طریق بازتولید نشانه ـ معناها درلایه های متن،فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران،سال 10،شماره 24،صص 1-16.##رئیسی، محمد منان.(1389).معماری به مثابه متن:واکاوی امکان قرائت های مختلف از یک اثر معماری،منظر،شماره 7،صص50 -53.##رئیسی،محمد منان و نقره کار،عبدالحمید.(1394). هستی شناسی معنا در آثار معماری،هویت شهر،شماره 24،زمستان،صص 5-16.##ریخته گران،محمدرضا .(1387). منطق و مبحث علم هرمنوتیک (اصول و مبانی علم تفسیر)،نشر کنگره.##سجودی،فرزان.(1381). نشانه شدن مولف یا مرگ مولف،مجله کلک،شماره 136،صص23-26.##سجودی،فرزان،1387،نشانه شناسی کاربردی،نشر علم.##شمیسا، سروش.( 1383،). نقد ادبی،تهران:انتشارات فردوسی،چاپ چهارم.##شولتس، کریستیان نوربرگ.(1387). معنا در معماری غرب، ترجمه: مهرداد قیومی بیدهندی،تهران:فرهنگستان هنر.##شیرازی، محمدرضا.( 1381). نشانه شناسی معماری، معمار،شماره 16،بهار،صص14-16.##صارمی، علی اکبر.(1378). شکل درمعماری،معماری وفرهنگ،سال1،شماره1،صص171-175.##صفوی،کوروش.(1383). از زبان شناسی به ادبیات،جلد اول،تهران: انتشارات سوره،چاپ اول.##عابدی سرآسیا،علیرضا؛ علمی سولا،محمدصادق و علمی سولا،محمدکاظم.(1389). بررسی امکان دسترسی به نیات مولف:نقدی بر هرمنوتیک قصدی ستیز و نظریه مرگ مولف،مطالعات اسلامی:فلسفه و کلام،سال42،شماره 85،پاییز و زمستان،صص 169-194.##علینژاد مجیدی،سحر؛شالی امینی،مجید؛ایرانی بهبهانی،هما و ضمیران،محمد.(1398). چگونگی بازتاب جلوه های میان متنی در بازخوانش معماری معاصر ایران،معماری و شهرسازی ایران،دوره 10،شماره 17،بهار وتابستان،صص 175-196.##فضیلت،محمود.(1385). معنا شناسی و معانی در زبان و ادبیات،تهران:انتشارات دانشگاه رازی،چاپ و نشر انتشارات طاق بستان،چاپ اول.##فلامکی،محمد منصور.(1387). تکنولوژی مرمت معماری،تهران: انتشارات فضا،چاپ اول.##فلامکی،محمد منصور،1384،باززنده سازی بناها و شهرهای تاریخی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##کاردان،سعید و عزیزخانی،احمد.(1399). بررسی امکان و ضرورت کشف قصد مولف باتاکید برهرمنوتیک هرش ، الهیات تطبیقی،سال 11،شماره 24،صص 67-84.##کاضمیان مروی،سمانه و موسوی لر،اشرف السادات .(1390). تحلیل خودنگاره با رویکرد انتقادی به نظریه "مرگ مولف" رولان بارت،نشریه هنرهای زیباـ هنرهای تجسمی،شماره 47،پاییز،صص 5-14.##کریم زاده،علی.(1386).اسطوره مولف،نامه پارسی،سال 12،بهار وتابستان،صص121ـ126.##گات،بریس و دومنیک،مک آریولوپس .( 1389).دانشنامه زیبایی شناسی،ترجمه: منوچهر صانعی دره بیدی و دیگران،فرهنگستان هنر.##مسعودی،امیدعلی.(1395).نقدی بر روش نشانه شناسی و تحلیل روایت «رولان بارت»، فصلنامه علوم خبری،سال 4،شماره 17،صص44ـ65.##مکاریک،ایرنا ریما.(1393).دانش نامه ی نظریه های ادبی معاصر،ترجمه: مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: نشر آگه،چاپ پنجم.##معصومی ،سعیده؛شکری،محمد و مرادخانی،علی.(1400).خوانش نشانه شناسی رولان بارت ازمتن به عکس: خوانشی ساختاگر تا پساساختارگر،رهپویه هنر،دوره 4، شماره 3،پاییز،صص25-33.##نصری،عبدالله .(1381). راز متن(هرمنوتیک،قرائت پذیری متن ومنطق فهم دین)، تهران: نشرمرکز مطالعات و انتشارات آفتاب توسعه،چاپ اول.##واعظی،اصغر.(1392). قصدگرایی در برابر استقلال معناشناختی،فصلنامه پژوهش های ادبی،سال 10،شماره 41،صص 133-158.##ویناس،سالوادور مونوز.(1397).تئوری معاصر حفاظت، ترجمه: زینب رئوفی و منصور خواجه پور،کرمان:جهاد دانشگاهی،چاپ اول.##یوسف نژاد،سودابه و فلامکی،محمدمنصور.(1397).تحلیل مسئله حقیقت و زمان درحفاظت و مرمت میراث فرهنگی،ماهنامه باغ نظر،شماره 69،صص 5-18.##یادگاری،زهره.(1399).قابلیت های روش شفاهی در انتقال و حفاظت معنا در میراث فرهنگی،باغ نظر،شماره 17،صص 103-112.##یوکیلهتو،یوکا.(1387).تاریخ حفاظت معماری،ترجمه: محمدحسن طالبیان و خشایار بهاری، تهران: نشر روزنه،چاپ اول. ##

واکاوی چالش‌های توسعه شهری؛ مروری بر مناسبات شهر-توسعه در کلانشهر کرمانشاه Exploring Urban Development Challenges: A Review of City-Development Relations in the Metropolis of Kermanshah 1 1 توسعه امروز شهرها معلول عوامل مختلفی است. شهرها اگرچه میراث تمدن‌های ماقبل خود هستند اما جهانی‌سازی، شهری‌شدن سرمایه و کالایی‌سازی رخ داده در گستره کالبدی و سیاره‌ای ما را به جهت‌مندتر کردن گسترش و بالطبع توسعه هدف‌مند ملزم می‌سازد. روند شتابان شهری‌شدن در ایران و به‌تبع آن کرمانشاه موجب ایجاد تحرکات جمعیتی بسیار و مهاجرت‌های درون و برون استانی شده است. همچنین، با فزونی بافت‌های ناکارآمد شهری بی‌هویتی بافت‌ها شدت بیشتری به خود گرفته است. همچنین، با زوال فرهنگ سیاسی و عدم‌مشارکت شهروندان در مدیریت و توسعه شهر و کاهش سرمایه اجتماعی، دموکراسی در ساختار قدرت نیز منفعل شده است. تحلیل نهایی این مسئله اختلال در توسعه است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و کاربست تحلیل محتوا در قالب بررسی مقالات مرتبط با توسعه شهر کرمانشاه انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش ۱۲۹ مقاله مرتبط با موضوع شهرسازی بوده که تمرکزشان بر توسعه شهر کرمانشاه است. این تعداد مقاله به‌صورت تمام‌شماری مورد بررسی و تحلیل محتوا قرار گرفته‌اند. همچنین، با بکارگیری روش تحلیل سه‌شاخگی سعی در صورت‌بندی چالش‌های توسعه شهری در سه دسته‌ی آسیب‌های زمینه‌ای، ساختاری و رفتاری دارد. نتایج حاکی از آنست‌که دایره مفاهیم و مقولات مرتبط با توسعه در کرمانشاه گسترده نیست و در پرداختن به مفاهیم جدی و عمیقا متناسب با توسعه کلان‌شهری در غرب ایران شکافی قابل توجه وجود دارد. همچنین، در میان آسیب‌های ساختاری با بارعاملی ۹۳۹/۰ بیشترین تاثیر را در عوامل مدل سه‌شاخگی دارد. پیشنهاد می‌شود با توجه به شکاف بسیار زیاد میان مفاهیم و مقولات مهم توسعه، به مباحث فرهنگی، اجتماعی، مدیریت شهری در ساختار توسعه کرمانشاه و نیز برنامه‌ریزی توسعه و فضایی اهتمام ویژه گردد.  2 Introduction: Today's urban development is the result of numerous agents. Although cities are the legacy of earlier civilizations, globalization, capital urbanization, and commodification occurring on a physical and planetary scale force us to reorient growth and development. The rising urbanization of Iran, and hence Kermanshah, has resulted in numerous populations moves and migrations both inside and outside the province. Furthermore, as the number of inefficient urban fabrics have increased, the deterioration in urban identity of urban fabrics has been more profound. Democracy will become passive in the power system when political culture deteriorates, citizens' participation in municipal management and development declines, and social capital decays. The final conclusion is that there is a developmental disorder. Matherials & Methods: The current research was conducted using the descriptive-analytical method and the application of content analysis in the form of reviewing articles related to the development of Kermanshah city. The statistical population of this research is 129 articles related to the topic of urban planning, which focus on the development of Kermanshah city, and this total number of articles has been reviewed and analyzed completely. Moreover, by employing the triadic analysis method, the study aims to categorize the challenges of urban development into three groups: contextual, structural, and behavioral deficiencies. Discussion of Results & Conclusions: The results indicate that the scope of concepts and issues related to development in Kermanshah is not extensive, and there is a significant gap in addressing serious concepts deeply aligned with the metropolitan development in western Iran. Furthermore, among the structural deficiencies, with a factor loading of 0.939, the greatest impact is observed in the triadic analysis model. It is recommended that, given the significant gap in crucial development concepts, special attention be paid to cultural, social, and urban management issues within Kermanshah's development structure, as well as development and spatial planning.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/19 1403/7/28 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/27 1404/3/6 مجتبی لرزنگنه Mojtaba Lorzangeneh دانشگاه هنر اصفهان Iran m.lorzangeneh@aui.ac.ir مهین نسترن Mahin Nastaran دانشگاه هنر اصفهان Iran m.nastaran@aui.ac.ir urban challenges content analysis development planning The tripartite analysis model Metropolis Kermanshah چالش‌‌های شهری، تحلیل محتوا، برنامه‌ریزی توسعه، تحلیل سه‌شاخگی، کلانشهر کرمانشاه • Bhattacharjee S., & Sattar S. (2021). Pandemic and Urban Sustainability: Analyzing the Covid-19 Scenario in Mumbai, India. GEOGRAPHY, ENVIRONMENT, SUSTAINABILITY.14(1):17-24. https://doi.org/10.24057/2071-9388-2020-189##• Brenner, N., & Katsikis, N. (2020). Operational landscapes: Hinterlands of the Capitalocene. Architectural Design, 90(1), 22-31.##• HILGER, T., INTINI, V., PLATZ, D., & SANTORO, S. (2017). Financing Sustainable Urban Development in the Least Developed Countries. New York: UNCDF and UN-DESA/Financing for Development Office. https://uncdf-cdn. azureedge. net/media-manager/71892.##• Keivani, R. (2009). A review of the main challenges to urban sustainability. International Journal of Urban Sustainable Development, 1(1-2), 5-16.##• Younas, A., & Sundus, A. (2022). Tripartite Analysis: A Data Analysis Technique for Convergent Mixed-Methods Designs. Nursing Research, 71(4), 313-321.##• Mahmoudi, V. (2011). Poverty Changes during the Three Recent Development Plans in Iran (1995 2007). African and Asian Studies, 10(2–3), 157–179. https://doi.org/10.1163/156921011X587013##• Meshkini, A., Zarghamfard, M., & Kahaki, F. (2022). A comparative study of the right to the city in Iran. GeoJournal, 87(4), 3101–3118. https://doi.org/10.1007/s10708-021-10421-6##• Shayan, H. (2004). Impediments to development in the border provinces of Iran (K. Morgan, C. Brebbia, J. Sanchez, & A. Voiskounsky, Eds.; WOS:000226725300040; Vol. 4, pp. 397–404).##• Suartika, G. A. M., & Cuthbert, A. (2020). The Sustainable Imperative—Smart Cities, Technology and Development. Sustainability, 12(21), 8892. https://doi.org/10.3390/su12218892##• استراوس، اَنسِلم و جولیت کربین. (۱۳۹۸). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید تولید نظریه‌ی زمینه‌ای. ترجمه: ابراهیم افشار. تهران. نشر نی. ##• اسلامی، سید غلامرضا. (1381). مواجهه با مشکلات و توسعه درون زا، مجله صفه، پیاپی ۳۴ (بهار و تابستان ۱۳۸۱)##• اطاعت، جواد، فرهاد دژپسند، علی دینی‌ترکمانی، محمود سریع‌القلم، مظفر صرافی، وحید محمودی و بهروز هادی‌زنوز. (۱۳۹۲). مبانی توسعه پایدار در ایران. تهران: نشر علم. ##• افروغ، عماد. (۱۳۸۰). چالش‌های کنونی ایران. تهران: سوره مهر##• براتی، ناصر، محقق منتظری، مائده، و نیک پیما، محمد. (1398). بازاندیشی در چالش مفهومی بین «برنامه» و «طرح» در گفتمـان توسـعه شهری ایران: از آموزش تا عمل. دانش شهرسازی, 3(4), 15-32.##• براتی، ناصر. (1385). چالش‌های رودرروی شهرسازی در ایران در آستانه قرن 21. باغ نظر، 3(6), 5-29.##• بشیریه، تهمورث و مظفری، محمد سعید. (1397). رابطه حاشیه نشینی با ارتکاب جرم در شهر کرمانشاه (مورد مطالعه: منطقه حاشیه نشین دولت آباد کرمانشاه در سال 1393). مجله پژوهش‌های حقوق جزا و جرم شناسی. شماره 11. نیمسال اول 1397. صص 161-190.##• بیورن، هتنه. (۱۳۹۹). تفکر در باب توسعه، مترجم: محمد مهدی دهدار. تهران: موسسه فرهنگی هنری پگاه روزگار نو##• دلاوری، رضا. (۱۳۹۰). آسیب‌شناسی آموزش‌های سازمانی در بخش دولتی بر اساس مدل سه شاخگی، نخستین همایش آسیب‌شناسی آموزش سازمانی. تهران: موسسه آفاق صنعت، صص ۱۰-۱##• ذوعلم، علی. (۱۳۸۴). تاملی در مفهوم «چالش» واژه «چالش» در ادبیات اجتماعی- فرهنگی ایران، زمانه، سال چهارم##• سبزقبائی، غلامرضا و همکاران. (1395). ارزیابی الگوهای چشم انداز شهری برای اندازه‌گیری اثرات شهرنشینی بر ساختار چشم انداز (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه). نشریه جغرافیا و پایداری محیط. شماره 21. زمستان 1395. صص35 -50.##• سریع‌القلم، محمود. (۱۳۹۰). عقلانیت و توسعه‌یافتگی ایران. تهران: نشر فرزان روز##• سریع‌القلم، محمود. (۱۳۹۷). اقتدارگرایی ایرانی در عهد پهلوی. تهران: گاندی##• صفایی موحد، سعید. (1400). گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد)، تهران: دوران.##• عجم‌اوغلو،‌ دارون و جیمز اِی. رابینسون. (۱۳۹۹). چرا ملت‌ها شکست می‌خورند: ریشه‌های قدرت، ثروت، و فقر، مترجم: محسن میردامادی نجف‌آبادی، محمدحسین نعیمی‌پور، مقابله متن: سید علیرضا بهشتی شیرازی، تهران: روزنه##• قزوینه، ژیلا و ساروخانی، باقر و شکربیگی، عالیه.(1397). توزیع فضایی خشونت‌های خانگی در شهر کرمانشاه. جغرافیا و پایداری محیط. شماره 28. پاییز1397. صص 79-98.##• کرسول، جان. (1398). پویش کیفی و طرح پژوهش. ترجمه: دکتر حسن دانایی فرد و حسین کاظمی. تهران: صفار. ##• کلارک، جان.آی و کلارک، برایان.دی. (۱۳۹۵). کرمانشاه: شهری در ایران. ترجمه: سیاوش قلی‌پور. انتشارات دانشگاه رازی.##• لشکربلوکی، مجتبی. (۱۴۰۰). استراتژی توسعه ایران: چرا ایران عقب ماند؟ چگونه پیشرفت کنیم؟. تهران: فرهنگ صبا##• محمدی، پروین و همکاران. (1398). بررسی ارتباط بین وضعیّت آسیب پذیری جوامع و تغییرات آبوهوایی در استان کرمانشاه. جغرافیا و پایداری محیط. شماره 32. سال 1398. صص 33-47.##• مرادی، حوریه. (1398). تحلیل زمینه‌های کارآفرینی در توسعه فضاهای پیراشهری مورد: شهرستان کرمانشاه. مجله توسعه فضاهای پیراشهری. سال اول. شماره دوم(پیاپی 2). پاییز و زمستان 1398. صص137-150.##• معینی علمداری، جهانگیر. (۱۳۹۸). در بیورن، هتنه. (۱۳۹۹). تفکر در باب توسعه، مترجم: محمد مهدی دهدار. تهران: موسسه فرهنگی هنری پگاه روزگار نو##• موحدی، رضا و ایزدی، نسیم و علی آبادی، وحید. (1395). تحلیل موانع توسعۀ گردشگری روستایی (مورد مطالعه: روستای فش، شهرستان کنگاور، استان کرمانشاه). دوفصلنامه مطالعات اجتماعی گردشگری. سال چهارم. شماره هشتم. پاییز و زمستان 1395. صص 99-126.##• مهندس مشاورطرح آمایش. (1375). طرح جامع شهر کرمانشاه، جلد 2.##• مهندسان مشاور تدبیر شهر. (1386).گزارش طرح ساماندهی بافت مرکزی شهر کرمانشاه(وضع موجود).##• مهندسان مشاور تدبیر شهر. (1387). ساماندهی وبهسازی بافت مرکزی شهر کرمانشاه، سازمان بهسازی ونوسازی شهر کرمانشاه##• مهندسین مشاور عرصه. (۱۳۷۷). .طرح ساماندهی بازار کرمانشاه.##• ﻣﯿﺮزایﯽ اﻫﺮﻧﺠﺎﻧﯽ، ﺣﺴﻦ. (1381). ﻃﺮح ﺗﻔﺼﯿﻠﯽ ﮔﺴﺘﺮش اﻓﻘﯽ ﻧﻮ در ﺷﻨﺎﺧﺖ و آﺳﯿﺐ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﯽ و دوﻟﺘﯽ ایﺮان (آب ﻣﻨﻄﻘﻪ ای ﻏﺮب)، ﻣﺮﮐﺰ ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی ﮐﺎرﺑﺮدی داﻧﺸﮑﺪه ﻣﺪیﺮیﺖ داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان.##• نوری، غلامرضا و فتوحی، صمد و تقی زاده، زهرا. (1391). اولویت‌بندی قطب‌های گردشگری استان کرمانشاه براساس پتانسیل مناطق نمونه‌ی گردشگری با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره‌ی تاپسیس. نشریه جغرافیا و پایداری محیط. شماره 4. پاییز 1391. صص 75-94.##• کریمی، جلیل، احمدی، وکیل، و حامد، بیتا. (1396). تهیدستان شهری (نگاهی تاریخی و جمعیت‌شناختی به حاشیه‌نشینی در کرمانشاه). پژوهش های جامعه شناسی معاصر (علمی - پژوهشی)، 6(11)، 1-26. doi: 10.22084/csr.2017.11457.1172##• احمدی، زهرا. (1403). تدوین راهبردهای توسعه پایدار شهری با استفاده از تکنیک های SWOT، ACEPT، TOPSIS ( مطالعه موردی: شهر کرمانشاه). جغرافیا و روابط انسانی، 6(4)، 996-1013. doi: 10.22034/gahr.2023.419910.1963 ##

بازنمایی با نور به مثابه راهبرد احیا در منظر فرهنگی و بازخوانی میراث معماری (مطالعه موردی مناره های تخریب شده شهر تاریخی اصفهان) Positioning the value placement of some destroyed minarets based on lighting in the cultural and historical nightscape of Esfahan 1 1 با توجه به اینکه منظر یک شهر، مجموعه‌ای از عوامل طبیعی و  مصنوع است که تحت تأثیر ویژگی‌های خاص طبیعی ، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن شهر شکل‌گرفته ، عرصه ایی است که ویژگی‌های آن را در وجه‌های عینی و ذهنی قابل‌درک می‌سازد. امروزه با توجه به ورود مباحث مدرنیته در شیوه و ساختار زندگی جوامع بشری، فعالیت‌ها و کارکردهای مردمان در شب، بیشتر از دوران پیشامدرن است. بنابراین نور مصنوعی در غیاب نور روز امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر قلمداد می‌شود. دراین‌بین الگوی مناسب برای مدیریت منظر شهری شبانه را باید الگویی دانست که هم تجلیات و زیبایی‌های کالبدی و عملکردی شهر را بازمی‌نمایاند و هم بر مؤلفه‌های ادراکی و روان‌شناختی شهروندان از شب تأکید دارد.بنابراین این پرسش مطرح است که دست‌یابی به چنین خصیصه‌ای در سایه مؤلفه‌های ذهنی و عینی چون روشنایی-  نورپردازی، با تکیه‌بر کالبد مناره‌های تاریخی ،چگونه ارتقای کیفی و کمی فضای شهری را  هم‌راستا با تنوع فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی و رسیدن به یک اقتصاد پایدار شبانه را باعث می‌گردد ؟ در این تحقیق با رجوع به منابع مرتبط و  اسناد بین‌المللی حاضر، علاوه بر تبیین و تشریح مفهوم، رویکرد ارتقای منظر شهر، برای رسیدن به حدی از کیفیت خوانایی در سیمای شبانه شهر که با تأکید بر نورپردازی مناره‌های تخریب‌شده شهر تاریخی اصفهان استوار گردیده، گام برداشته‌شده است. در پی نورپردازی در راستای طول مناره‌ها به‌عنوان یک ستون نوری با تأکید بر کشیدگی فرم معماری مناره، به‌صورت انتزاعی، جانمایی و هویت این بناها در درون شهر و در شب‌هنگام ، امکان‌پذیر می‌شود. هدف این پژوهش، ارزیابی رابطه نحوه نورپردازی با یکی از المان‌های معماری شاخص شهر اصفهان است،که آن را به‌نوعی بر پایه هویتی تاریخی - فرهنگی و ارتباط و پیوستگی با دستاورد عنصری کلیدی از عصر صنعتی شدن نشان می‌دهد که افزایش کیفیت مکان، درک مفهوم حس تعلق است و نقش فناوری و نوع جدید نورپردازی در ارتقای مفهوم کالبدی- اجتماعی حس تعلق و تأثیر آن را  در تبدیل محیط به شهری برجسته و شناخته‌شده در میان دیگر شهرهای شاخص جهان بازی می‌نماید. این پژوهش از نوع مطالعات کیفی است که در آن، با بررسی آیین‌نامه‌های حفاظت شهری و جمع‌آوری داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی و تصاویر مختلف از محدوده موردمطالعه،صورت گرفته و یافته‌ها بیانگر این مطلب است که میزان و نحوه نورپردازی جایگزین مناره‌های تخریب‌شده، به‌صورت اشاره‌شده، می‌تواند تأثیر مثبتی در ارتقاء منظر شبانه شهر اصفهان قرار گیرد.   2 Considering that a city's landscape is a collection of natural and artificial elements influenced by the specific natural, cultural, social, and economic characteristics of that city, it is a realm that makes its features perceptible in both objective and subjective aspects. Today, with the introduction of modernity in the lifestyle and structure of human societies, people's activities and functions at night are more extensive than in pre-modern times. Therefore, artificial light in the absence of daylight is considered necessary and inevitable. In this context, the appropriate model for managing the urban nightscape should be one that both reveals the physical and functional manifestations and beauties of the city and emphasizes the perceptual and psychological components of citizens' night experiences. Thus, the question arises: how can achieving such a characteristic, in the shadow of subjective and objective components such as lighting - illumination, based on the structure of historical minarets, lead to qualitative and quantitative improvement of urban space in line with the diversity of social and cultural activities and the attainment of a sustainable night economy? In this research, by referring to relevant sources and current international documents, in addition to defining and explaining the concept, the approach to improving the city's landscape has been taken to reach a level of readability quality in the city's nighttime appearance, which is based on the lighting of destroyed minarets in the historical city of Isfahan. By lighting along the length of the minarets as a light column, emphasizing the elongated form of the minaret's architecture in an abstract manner, the location and identity of these buildings within the city become possible at night. The aim of this research is to evaluate the relationship between the method of lighting and one of the prominent architectural elements of Isfahan, which shows it in a way based on historical-cultural identity and connection and continuity with the achievement of a key element from the industrial age. This demonstrates that increasing the quality of place and understanding the concept of sense of belonging is the role of technology and a new type of lighting in enhancing the physical-social concept of sense of belonging and its effect in transforming the environment into a prominent and recognized city alongside other notable cities of the world. This research is a qualitative study in which, by examining urban conservation regulations and collecting data through library and field studies and various images from the study area, it has been conducted. The findings indicate that the amount and method of lighting replacing the destroyed minarets, as mentioned, can have a positive impact on improving the nightscape of Esfahan. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/28 1403/7/7 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/29 1404/4/8 بهنام پدرام b.pedram@aui.ac.ir داوود اکبری Iran Night view of Isfahan international regulations for the protection of historical cities minaret lighting منظر شبانه اصفهان آیین‌نامه‌های بین‌المللی حفاظت شهرهای تاریخی مناره نورپردازی ##اشرفی، مهناز. معززی مهر طهران، امیر محمد. 1398. منظر شهری تاریخی مفهوم رویکرد قرن بیست و یکمی گفتمان حفاظت ، فصلنامه اثر، دوره 40شماره 4.(305-317).##-الاصفهانی، محمدمهدی.1368 نصف جهان فی تعریف الاصفهان. انتشارات امیرکبیر. چاپ دوم##-الکساندر، کریستوفر.1400. معماری و راز جاودانگی.ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی. انتشارات روزنه. چاپ ششم.##-امید، ساناز. 1396. اصول و روش‌های طراحی نورپردازی. انتشارات تخصصی هنر ،معماری و شهرسازی. چاپ دوم.##- بهزاد فر،مصطفی.1390، هویت شهر (نگاهی به هویت شهر تهران).موسسه نشر شهر.چاپ سوم.##-پاکزاد،جهانشاه. سوری، الهام. 1391. راهنمای نورپردازی مکان‌های شهری، انتشارات آرمان‌شهر.##-پدرام، بهنام.هوشیاری، محمد مهدی. 1402. بیانیه ها و منشورهای ایکوموس شورای بین‌المللی یادمان‌ها و محوطه‌ها.انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان ، انتشارات دانشگاه هنر اصفهان و انتشارات نقش مانا. چاپ دوم.##-پور بهادر، پوپک. فدایی نژاد بهرامجردی، سمیه. 1397. بازشناسی چارچوب نظری رویکرد حفاظتی منظر شهری تاریخی، نشرشهر ایرانی اسلامی، شماره 31.(74-63).##-پیرنیا، محمد کریم 1387. معماری ایرانی، گردآورنده: غلامحسین معماریان. انتشارات سروش دانش. چاپ اول.##-تقوایی، مسعود.وارثی، حمیدرضا.درکی، افشین. 1390. بررسی نقش نورپردازی در توسعه گردشگری شهری مطالعه موردی شهر اصفهان، نشریه مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای شماره 8.(18-1).##-اونز، بنجامین اچ. .1379. نور روز در معماری. ترجمه شهرام پور دیهیمی.هوری عدل طباطبایی ، نشر نخستین. چاپ اول.##-ایگن، دیوید ام.1941. روشنایی و نورپردازی در معماری. ترجمه محمد طلوع خراسانیان ، نشر دایره فرهنگ. چاپ اول.##-بازوندی، فرشاد؛ شهبازی، مهرداد. 1393. نقش سرزندگی در ایجاد تصویر ذهنی شهروندان و میزان بهره‌گیری از فضاهای شهری، فصلنامه پژوهش‌های منظر،(33-43).##-جابری انصاری، میرزا حسن.1378. تاریخ اصفهان. تصحیح: جمشید مظاهری. انتشارات مشعل.##-جناب، می‌رسید علی. 1376. الاصفهان. گردآورنده: محمدرضا ریاضی، انتشارات سازمان میراث فرهنگی. چاپ اول.##-حجتی، وحید.مضطرزاده، حامد. 1389. نورپردازی و روشنایی شهر، خوانایی شهر در شب، جستارهای شهرسازی.(32-54).##-حمیدی، ملیحه.1376.استخوان‌بندی شهر تهران.جلد 1.سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران.##-رفیعی مهرآبادی، ابوالقاسم. 1352. آثار ملی اصفهان. انتشارات انجمن آثار ملی ایران. تهران.##-رمضانی، علی‌اکبر.1392. مبادی ورودی شهر: حلقه گمشده بافت شهری.سازمان نظام‌مهندسی خراسان شمالی. انتشارات اول و آخر. چاپ دهم.##-روحی،صفورا؛ ولی بیگ، نیما، مظاهریان، حامد. 1399.بازیابی مکان مناره های تخریب شده اصفهان بر اساس تحلیل اسناد توصیفی و تصویری، فصلنامه علمی و پژوهشی جغرافیا( برنامه‌ریزی منطقه‌ای) سال دهم. شماره 3. (589-604).##-فلامکی، محمد منصور.1391. باز زنده سازی بناها و شهرهای تاریخی. انتشارات دانشگاه تهران. چاپ دهم.##-فیضی، سعیده.بصیری، مصطفی. 1399. برسی اهمیت نورپردازی در ارتقاء سرزندگی شبانه فضاهای شهری. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی.(17-34).##-کجباف، علی‌اکبر.1389. اصفهان در دوره سلجوقیان. انتشارات سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان. چاپ اول.##-گالدیری، ائوجنیو.1392. مسجد جامع اصفهان.ترجمه عبدالله جبل عاملی. انتشارات دانشگاه آزاد خوراسگان اصفهان. چاپ اول.##-گدار،آندره و یدا گدار و ماکسیم سیرو.1368. آثار ایران. ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم. انتشارات بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی مشهد.##-لینچ، کوین.1392.سیمای شهر.ترجمه:منوچهر مزینی.انتشارات دانشگاه تهران.چاپ یازدهم.##-لینچ، کوین.1394.تئوری شکل شهر.ترجمه:سید حسین بحرینی.انتشارات دانشگاه تهران.چاپ هفتم.##-مافروخی اصفهانی، مفضل بن سعد.1385.ترجمه محاسن اصفهان.ترجمه: حسین بن محمدآوی.انتشارات سازمان فرهنگی و تفریحی شهرداری اصفهان. چاپ اول.##- مهران نژاد، ماریه- غلام پور، سعید.1391.نورپردازی تعاملی رویکرد Light Scraper. نشریه منظر(60-65) ##- مهدوی نژاد.1394. فناوری‌های جدید نورپردازی و ارتقای حس تعلق شهروندان( مطالعه موردی: بدنه‌های شهری ##تهران). 131-142.##- مخلصی، محمدعلی.1390.مناره‌ها، گردآورنده: محمد یوسف کیانی، انتشارات سمت.##-نقی زاده،محمد.1393.هویت شهر(مبانی،مولفه ها و جلوه‌ها).انتشارات جهاد دانشگاهی.چاپ دوم.##-نقی زاده،محمد.1395.طراحی شهر و فضای شهری ایرانی(مبانی،اصول، معیارها و نمونه‌ها).انتشارات خورشید باران.چاپ اول.##- نوبری،کریستیان. 1396. مفهوم سکوت به‌سوی معماری تمثیلی.ترجمه:محمود امیر یاراحمدی. نشر آگه.چاپ هشتم. ##-ویلبر،دونالد.1356.معماری اسلامی ایران در دوره ایلخانان.ترجمه عبدا... فریار.انتشارات علمی و فرهنگی.##-هنر فر، لطف‌الله.1350. گنجینه آثار تاریخی اصفهان. انتشارات ثقفی. چاپ دوم.##-همایی شیرازی اصفهانی، جلال‌الدین.1384. تاریخ اصفهان (ابنیه و عمارات اصفهان و آثار باستانی). انتشارات نما. چاپ اول.##-هولستر، ارنست.1382.هزار جلوه زندگی، تصویرهای ارنست هولستر از عهد ناصری.انتشارات مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی.چاپ اول.##-هیلن برند،رابرت.1391. هنر و معماری اسلامی. ترجمه: اردشیر اشراقی. انتشارات روزنه. چاپ سوم.##- Hersperger, A. M., Mueller, G., Knöpfel, M., Siegfried, A., & Kienast, F. (2017).##Evaluating outcomes in planning: Indicators and reference values for Swiss##Landscapes. Ecological Indicators, 77, 96-104.##- Marc Antrop. (2005). Why landscapes of the past are important for the future. Geography Department, Ghent University, Krijgslaan 281 S8, Gent B9000, Belgium.21-34.## ##- Kaoru Mende. (2000). Designing with Light and Shadow. First publish in Australia by The Image Publishing Group Pty Ltd CAN 059 734 431.##-Jokilehto, J. (2010), "Reflection on historic urban landscapes as a tool for conservation", World Heritage papers (NO. 27): Managing Historic Cities, World Heritage Centre UNESCO, pp. 53- 63. ##

بازده فضایی مدارس دوره صفوی و قاجار برمبنای تئوری چیدمان فضا Determining the spatial efficiency based on the space syntax (Safavid and Qajarid schools) 1 1 تاکید بر تعلیم در اسلام، منجر به رشد مدارس در ایران شد. شکل مدارس تابعی از شاکله فضای عبادی هر دوره، ضروریات فرهنگی و تاریخی و سبک آموزش است. نیاز به ترکیب بین عرصه­های ناهمساز اقامتی، آموزشی و ... به واسطه رشد طلاب علوم دینی در طی حکومت صفوی تحولی در معماری مدارس است. در این تحقیق تلاش شده است با استفاده از تحلیل چیدمان فضا، نحوه تفکیک و بازده فضایی مدارس دوران قاجار و صفوی شناخته شود. هدف یافتن روش تفکیک فضایی و تطابق شکل مدرسه با نیازهای کاربران، مرزبندی عرصه خصوصی و عمومی و انطباق کالبد با رواج روش­های تدریس رسمی-غیررسمی مدارس این دوران است. بازده فضایی کیفیتی است که معماری توانسته است به تحولات ساختاری-فضایی پاسخ دهد. از این­رو با تکیه بر روش کمی و کیفی شامل موردکاوی و تحلیل براساس روش نحو فضا با استفاده از نرم­افزار Depthmap مرزهای کارکردی بین عرصه­های عمومی و خصوصی و نحوه شکل­گیری فضای تدریس غیررسمی به­عنوان نحوه­ای از آموزش در مدارس بیان می­گردد. در این تحقیق به این سوال پاسخ داده می­شود که چه میزان نظام کالبدی-حرکتی مدارس صفوی و قاجار، توانایی پذیرش نظام آموزشی-اقامتی را داشته­اند؟ در تحلیل مدارس از سه ابزار گام فضایی، مخروط دید و میزان نفوذپذیری استفاده شده است. فرض اصلی تحقیق آنست که انتظام فضایی مبتنی بر خوانایی و تحدب دید در شکل­گیری و تمایز عرصه خصوصی-عمومی موثر بوده است. نتایج نشان می­دهد؛ شکل انتظام فضایی مدارس به گونه­ای است که علی­رغم دید از حیاط تنها محل­هایی که عمومی خواهند بود؛ مانند مدرس و ایوان و ورودی دارای بالاترین حضورپذیری هستند. شکل ورود، نحوه محوطه سازی، نسبت طول و عرض حیاط، عمق و تعداد مدرس، نحوه قرارگیری ایوانچه­ها، وجود حیاط­های جانبی و تعداد حجره­ها علاوه بر تفکیک فضاها موجب پدیدآمدن فضاهایی برای آموزش رسمی و غیررسمی در کنار هم در مدارس بوده است.   2 Education as one of the main recommendations of Islam led to the construction of schools in Iran. One of these developments in school architecture was happened after that residence and education areas were merged due to the growth of students of religious sciences after the establishment of the Safavid government. The purpose is finding a method of spatial separation and adaptation of school form to the needs of users, demarcation of private and public areas and architectural form adaptation to the prevalence of formal-informal teaching methods in schools of safavid and qajarid eras. Therefore, relying on quantitative and qualitative methods, including case study and analysis based on the method of spatial syntax, functional boundaries between public and private areas and the formation of non-formal teaching space as a method of education in schools are expressed. Data collection was performed based on library studies, observation, drawing and software simulation. the question is answered that the physical system of schools, how many schools have been able to responce the educational-residential system? The hypothesis is that spatial order based on readability and convexity of vision has been effective in the formation and differentiation of private-public areas and making formal-informal education in schools. In the analysis of schools, three tools of spatial step diagram, vision cone and permeability have been used. results show; The spatial arrangement of the schools is such that, despite the view from the courtyard, the only neighborhoods that will be public; Like the Madras and the Ivan and the entrance have the highest attendance. The shape of the entrance, the way of landscaping, the ratio of length and width of the yard, the depth and number of Madras, the presence of side courtyards and the number of Hojras in addition to separating the spaces are the main factors that are analyzed. it is possible to separate the three areas of formal education, non-formal teaching and school accommodation by the way of entering the yard, the shape of the yard and the landscaping method, redefining the porch space and teacher depth, emphasizing Ivancheh's special personality and organizing Hojra pointed to the Madras. Hojras are arranged in such a way that they are in the least visible to each other and only the Ivans will be present. The spatial arrangement of the schools show that, despite the view from the courtyard, Madras and the Ivans and the entrance have the highest attendance. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/15 1403/6/25 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/5 1404/5/14 بهزاد وثیق behzad vasigh صنعتی جندی شاپور دزفول Iran vasiq@jsu.ac.ir Spatial division spatial arrngement schools Safavid Qajar. بازده فضایی چیدمان مدارس صفویه قاجاریه بمانیان محمدرضا, مومنی کوروش و سلطانزاده حسین. 1392."بررسی تطبیقی ویژگی‌های طرح معماری مسجد-مدرسه های دوره قاجار و مدارس دوره صفویه". آرمانشهر؛ د5 , ش11؛ صص 15-34 .##بهروزی، علی نقی. 1349. بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز. انتشارات اداره کل فرهنگ فارس.##بهشتیان، عباس. ۱۳۴۳. بخشی از گنجینه آثار ملی، تهران، انجمن آثار ملی، ##پسندیده، محمود. ۱۳۸۵. حوزه علمیه خراسان. مشهد : بنیاد پژوهشهای اسلامی.##پیرنیا، محمد کریم و معماریان، غلامحسین. ۱۳۸۷. معماری ایرانی. تهران: انتشارات سروش دانش.##خدابخشی سحر, فروتن منوچهر و سمیعی امیر، 1394. "بررسی سیر تحول فضای معماری مدارس بر اساس ارزیابی نقش نظام آموزشی حاکم بر آنها (نمونه موردی: مدرسه سپه سالار، دارالفنون و دبیرستان البرز)." باغ نظر دوره12 , ش 37; صص 61-74.##خزایی ، محمد. 1388 "ساختار و نقشمایه‌های مدارس دوره تیموری در خطه خراسان." مطالعات هنر اسلامی, 6(11), 59-78.##خواجه احمدعطاری علیرضا, آقاداوودی محی الدین, تقوی نژاد بهاره. 1397 ."تطبیق و تحلیل ساختار معماری و تزئینات دو مسجد-مدرسه چهارباغ و علیقلی آقا". پژوهش های ایرانشناسی :د 8 , ش 1 36.##جاوری، محسن. 1376. مدارس دوره صفوی در اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تهران.##حاجی قاسمی، کامبیز. 1378. گنج نامه‌ی فرهنگ آثار معماری اسلامی، دفتر پنجم: مدارس. : مرکز اسناد و تحقیقات دانشکده‌ی معماری و شهرسازی و سازمان میراث فرهنگی کشور.##حسینی، محمد نصیر (بی تا).1362. آثار العجم، به کوشش علی دهباشی.##حسینی فسایی و حاج میرزا حسن .۱۳۹۲. فارسنامه ناصری (جلد اول و دوم) ، منصور رستگار فسایی، امیرکبیر، تهران.##حسینی علمداری آرش, موسوی احسان، کرامتی شیخ الاسلامی حمید، سعادتمند مریم. 1396 ."گونه شناسی مسجد-مدرسه های ایران، بر اساس شیوه دسترسی". باغ نظر, دوره 14 , ش 53، 57-68.##درانی، کمال. ۱۳۷۶. تاریخ آموزش و پرورش ایران قبل و بعد از اسلام. تهران: نشر سمت.##دیواندری, برکاتی سیده, آیدا, دشتی جوشقان, شقایق. 1397، "مقایسه تطبیقی سیر تحول ساختار فضایی مدارس قاجار و پهلوی با تاکید بر ارزش‌های نهفته آموزش در مشهد (مدرسه سلیمان‌خان و یادگار دکتر علی شریعتی)". معماری‌شناسی, 1(1), 1-11.##سامی، علی. ۱۳۶۳. شیراز شهر جاویدان، انتشارات لوکس (نوید)، شیراز .##سلطان زاده، حسین. ۱۳۶۴. تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون. تهران: نشر نگاه.##سعیدی‌کیا، محمد. 1397. "سیر تحول معماری مدارس ایران درگذرزمان". معماری‌شناسی, 1(1),1-6.##طاهرسیما سارا, ایرانی بهبهانی هما, بذرافکن کاوه. 1394." تبیین نقش آموزشی فضای باز در مدارس ایران با مطالعه تطبیقی مدارس سنتی تا معاصر (مدرسه‌های چهارباغ، دارالفنون و البرز)". پژوهش های معماری اسلامی :بهار د3, ش1 (پیاپی 6)، صص 55-67.##علاقمند، سپیده، سعید صالحی، و فرهنگ مظفر. ۱۳۹۶، "مطالعه تطبیقی معماری و محتوای مدارس ایران از دوره دستی تا نوین". باغ نظر(۴۹).##قیومی بیدهندی مهرداد, موسوی بشری. 1397. "معماری مدرسه‌ی دارالفنون و دگرگونی‌های آن در دوره‌ی قاجاریان". نامه معماری و شهرسازی, د10 , ش20 ، صص 99-128.##کاظمی ، محمد .1390." بازشناسی پیوند مدرسه علمیه و مصلا در معماری مدرسه مصلای یزد. مطالعات شهر ایرانی اسلامی"، تابستان 1390, د1, ش 4، 89-99.##کریمی، بهمن .۱۳۴۴. راهنمای آثار تاریخی شیراز، انتشارات اقبال ، تهران .##کیانی، محمدیوسف. ۱۳۹۱. معماری ایران دوره اسلامی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها##کیانی، محمدیوسف، فاطمه کریمی و عبد الله قوچانی .(۱۳۶۲). مقدمه ای برهنر کاشیگری ایران، انتشارات موزه رضا عباسی، تهران.##محسنی منصوره. 1398. روند دگرگونی های کالبدی مدارس ایران: از دوره ی سلجوقی تا دوره ی قاجار (از قرن پنجم تا چهاردهم هجری قمری)." پژوهش های معماری اسلامی : د7 , ش1 (پیاپی 22 ).##مصطفوی، سید محمد تقی. ۱۳۸۲. اقلیم پارس، انتشارات انجمن آثارو مفاخر فرهنگی، تهران.##ملازاده، کاظم و محمدی، مریم .۱۳۸۱. دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی : مدارس و بناهای مذهبی (تکیه، حسینیه، خانقاه ، قدمگاه، مدرسه و مصلی)، انتشارات سوره مهر.##موحد ابطحی، حجت .1376. ریشه‌ها و جلوه‌های تشیع و حوزه‌ی علمیه اصفهان. جلد دوم. اصفهان: دفتر تبلیغات المهدی.##مهدوی نژاد, قاسم پورآبادی, محمدلوی شبستری, آیسا. 1392."گونه‌شناسی مسجد-مدرسه‌های دوره قاجار" مطالعات شهر ایرانی‌ اسلامی، 11، صص 5-15 ##نیستانی جواد, اکبری زینب. 1394. "مطالعه شباهت ها و تفاوت های موجود در عناصر فضایی-کارکردی مدارس علوم دینی تهران عهد قاجار". معماری و شهرسازی آرمان شهر ش15صص145-155 .##وثیق بهزاد, قدردان قراملکی رضا. 1395. "مفهوم آموزش و تاثیر آن در معماری مدارس اسلامی (مقایسه ی تطبیقی مدارس سلجوقی و صفوی)". پژوهش های معماری اسلامی, د4, ش 3 (پیاپی 12 ).##هنرفر، لطف الله.۱۳۴۴. «گنجینه آثار تاریخی اصفهان، اصفهان، ثقفی.##هوشیاری محمدمهدی, پورنادری حسین, فرشته نژاد سیدمرتضی. 1392."گونه شناسی مسجد-مدرسه در معماری اسلامی ایران، بررسی چگونگی ارتباط میان فضای آموزشی و نیایشی". مطالعات معماری ایران :بهار و تابستان, د2 ش3; ص 37-54.##Andjomshoaa, A., Islami, S. G., & Mokhtabad-Amrei, S. M. 2011. "Application of constructivist educational theory in providing tacit knowledge and pedagogical efficacy in architectural design education: A case study of an architecture school in Iran". Life Science Journal, 8(1), 213-233.##Ghorbannejad, P., & Mohammadi, F. 2014. "Location Pattern of Mosques: The Case Study of Nabi Mosque according to Verses, Hadithes and Prophet's Sira". IJCH, 1(2), 15.##Moazzen, M. (2011). "Shi‘ite Higher Learning and the Role of the Madrasa-yi Sulṭānī in Late Safavid Iran" (Doctoral dissertation).##بمانیان محمدرضا, مومنی کوروش و سلطانزاده حسین. 1392."بررسی تطبیقی ویژگی‌های طرح معماری مسجد-مدرسه های دوره قاجار و مدارس دوره صفویه". آرمانشهر؛ د5 , ش11؛ صص 15-34 .##بهروزی، علی نقی. 1349. بناهای تاریخی و آثار هنری جلگه شیراز. انتشارات اداره کل فرهنگ فارس.##بهشتیان، عباس. ۱۳۴۳. بخشی از گنجینه آثار ملی، تهران، انجمن آثار ملی، ##پسندیده، محمود. ۱۳۸۵. حوزه علمیه خراسان. مشهد : بنیاد پژوهشهای اسلامی.##پیرنیا، محمد کریم و معماریان، غلامحسین. ۱۳۸۷. معماری ایرانی. تهران: انتشارات سروش دانش.##خدابخشی سحر, فروتن منوچهر و سمیعی امیر، 1394. "بررسی سیر تحول فضای معماری مدارس بر اساس ارزیابی نقش نظام آموزشی حاکم بر آنها (نمونه موردی: مدرسه سپه سالار، دارالفنون و دبیرستان البرز)." باغ نظر دوره12 , ش 37; صص 61-74.##خزایی ، محمد. 1388 "ساختار و نقشمایه‌های مدارس دوره تیموری در خطه خراسان." مطالعات هنر اسلامی, 6(11), 59-78.##خواجه احمدعطاری علیرضا, آقاداوودی محی الدین, تقوی نژاد بهاره. 1397 ."تطبیق و تحلیل ساختار معماری و تزئینات دو مسجد-مدرسه چهارباغ و علیقلی آقا". پژوهش های ایرانشناسی :د 8 , ش 1 36.##جاوری، محسن. 1376. مدارس دوره صفوی در اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تهران.##حاجی قاسمی، کامبیز. 1378. گنج نامه‌ی فرهنگ آثار معماری اسلامی، دفتر پنجم: مدارس. : مرکز اسناد و تحقیقات دانشکده‌ی معماری و شهرسازی و سازمان میراث فرهنگی کشور.##حسینی، محمد نصیر (بی تا).1362. آثار العجم، به کوشش علی دهباشی.##حسینی فسایی و حاج میرزا حسن .۱۳۹۲. فارسنامه ناصری (جلد اول و دوم) ، منصور رستگار فسایی، امیرکبیر، تهران.##حسینی علمداری آرش, موسوی احسان، کرامتی شیخ الاسلامی حمید، سعادتمند مریم. 1396 ."گونه شناسی مسجد-مدرسه های ایران، بر اساس شیوه دسترسی". باغ نظر, دوره 14 , ش 53، 57-68.##درانی، کمال. ۱۳۷۶. تاریخ آموزش و پرورش ایران قبل و بعد از اسلام. تهران: نشر سمت.##دیواندری, برکاتی سیده, آیدا, دشتی جوشقان, شقایق. 1397، "مقایسه تطبیقی سیر تحول ساختار فضایی مدارس قاجار و پهلوی با تاکید بر ارزش‌های نهفته آموزش در مشهد (مدرسه سلیمان‌خان و یادگار دکتر علی شریعتی)". معماری‌شناسی, 1(1), 1-11.##سامی، علی. ۱۳۶۳. شیراز شهر جاویدان، انتشارات لوکس (نوید)، شیراز .##سلطان زاده، حسین. ۱۳۶۴. تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون. تهران: نشر نگاه.##سعیدی‌کیا، محمد. 1397. "سیر تحول معماری مدارس ایران درگذرزمان". معماری‌شناسی, 1(1),1-6.##طاهرسیما سارا, ایرانی بهبهانی هما, بذرافکن کاوه. 1394." تبیین نقش آموزشی فضای باز در مدارس ایران با مطالعه تطبیقی مدارس سنتی تا معاصر (مدرسه‌های چهارباغ، دارالفنون و البرز)". پژوهش های معماری اسلامی :بهار د3, ش1 (پیاپی 6)، صص 55-67.##علاقمند، سپیده، سعید صالحی، و فرهنگ مظفر. ۱۳۹۶، "مطالعه تطبیقی معماری و محتوای مدارس ایران از دوره دستی تا نوین". باغ نظر(۴۹).##قیومی بیدهندی مهرداد, موسوی بشری. 1397. "معماری مدرسه‌ی دارالفنون و دگرگونی‌های آن در دوره‌ی قاجاریان". نامه معماری و شهرسازی, د10 , ش20 ، صص 99-128.##کاظمی ، محمد .1390." بازشناسی پیوند مدرسه علمیه و مصلا در معماری مدرسه مصلای یزد. مطالعات شهر ایرانی اسلامی"، تابستان 1390, د1, ش 4، 89-99.##کریمی، بهمن .۱۳۴۴. راهنمای آثار تاریخی شیراز، انتشارات اقبال ، تهران .##کیانی، محمدیوسف. ۱۳۹۱. معماری ایران دوره اسلامی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها##کیانی، محمدیوسف، فاطمه کریمی و عبد الله قوچانی .(۱۳۶۲). مقدمه ای برهنر کاشیگری ایران، انتشارات موزه رضا عباسی، تهران.##محسنی منصوره. 1398. روند دگرگونی های کالبدی مدارس ایران: از دوره ی سلجوقی تا دوره ی قاجار (از قرن پنجم تا چهاردهم هجری قمری)." پژوهش های معماری اسلامی : د7 , ش1 (پیاپی 22 ).##مصطفوی، سید محمد تقی. ۱۳۸۲. اقلیم پارس، انتشارات انجمن آثارو مفاخر فرهنگی، تهران.##ملازاده، کاظم و محمدی، مریم .۱۳۸۱. دایره المعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی : مدارس و بناهای مذهبی (تکیه، حسینیه، خانقاه ، قدمگاه، مدرسه و مصلی)، انتشارات سوره مهر.##موحد ابطحی، حجت .1376. ریشه‌ها و جلوه‌های تشیع و حوزه‌ی علمیه اصفهان. جلد دوم. اصفهان: دفتر تبلیغات المهدی.##مهدوی نژاد, قاسم پورآبادی, محمدلوی شبستری, آیسا. 1392."گونه‌شناسی مسجد-مدرسه‌های دوره قاجار" مطالعات شهر ایرانی‌ اسلامی، 11، صص 5-15 ##نیستانی جواد, اکبری زینب. 1394. "مطالعه شباهت ها و تفاوت های موجود در عناصر فضایی-کارکردی مدارس علوم دینی تهران عهد قاجار". معماری و شهرسازی آرمان شهر ش15صص145-155 .##وثیق بهزاد, قدردان قراملکی رضا. 1395. "مفهوم آموزش و تاثیر آن در معماری مدارس اسلامی (مقایسه ی تطبیقی مدارس سلجوقی و صفوی)". پژوهش های معماری اسلامی, د4, ش 3 (پیاپی 12 ).##هنرفر، لطف الله.۱۳۴۴. «گنجینه آثار تاریخی اصفهان، اصفهان، ثقفی.##هوشیاری محمدمهدی, پورنادری حسین, فرشته نژاد سیدمرتضی. 1392."گونه شناسی مسجد-مدرسه در معماری اسلامی ایران، بررسی چگونگی ارتباط میان فضای آموزشی و نیایشی". مطالعات معماری ایران :بهار و تابستان, د2 ش3; ص 37-54.##Andjomshoaa, A., Islami, S. G., & Mokhtabad-Amrei, S. M. 2011. "Application of constructivist educational theory in providing tacit knowledge and pedagogical efficacy in architectural design education: A case study of an architecture school in Iran". Life Science Journal, 8(1), 213-233.##Ghorbannejad, P., & Mohammadi, F. 2014. "Location Pattern of Mosques: The Case Study of Nabi Mosque according to Verses, Hadithes and Prophet's Sira". IJCH, 1(2), 15.##Moazzen, M. (2011). "Shi‘ite Higher Learning and the Role of the Madrasa-yi Sulṭānī in Late Safavid Iran" (Doctoral dissertation). ##

ارزیابی کیفیت مصالح ساختمانی محوطه کاخ خسرو قصر شیرین بر اساس آزمایش مقاومت فشاری و آزمون جذب آب Evaluation of the Quality of construction materials in the Site of Khosrow's Palace Qasre Shirin Based on Compressive Strength Test and Water Absorption Test 1 1  در بیشتر پژوهش­ های باستان شناختی ایران، بناهای باستانی اغلب از نقطه نظر توصیف ساختارهای معماری و کارکرد و کاربری، بررسی شده­ اند، اما از نقطه نظر دانش مهندسی سازه، کمتر به این بناها پرداخته شده است که بناهای دوران تاریخی نیز از این امر کلی مستثنی نیستند. از مهمترین وجوهی که در ارتباط با بررسی یک بنای باستانی می­ توان نام برد، مطالعات سازه ­ای آن اثر است. انجام مطالعات سازه ­ای در ارتباط با مدل سازی رایانه ­ای و سرانجام تحلیل سازه ­ای بنای مورد نظر، بسیار مهم و حائز اهمیت است. یکی از جنبه­ های مهم در مطالعات سازه ­ای، شناخت و بررسی مواد و مصالح به ­کار رفته در بناهاست. بررسی مواد و مصالح ساختمانی بناهای باستانی در بحث­ های مربوط به مرمت و بهسازی این بناها، اهمیت بسزایی دارد. در این راستا به بررسی نمونه سنگ و نمونه آجرهای به ­دست آمده از محوطه کاخ خسرو قصرشیرین که یکی از معروف­ترین محوطه ­های منسوب به دوره شاهنشاهی ساسانی است، پرداخته­ ایم. این پژوهش مبتنی بر 1- مطالعات کتابخانه­ ای، 2- بررسی­ میدانی و  3- مطالعات آزمایشگاهی به شیوه توصیفی- تحلیلی است. مطالعات آزمایشگاهی شامل آزمایش­های مقاومت فشاری و آزمون جذب آب بوده که روی دو نمونه آجر و یک نمونه سنگ محوطه کاخ خسرو صورت گرفته است. در مبحث مطالعات سازه ­ای، آزمایش مقاومت فشاری و آزمون جذب آب از مهمترین معیارهای ارزیابی کیفیت و تعیین استحکام و پایداری آجر و به طورکلی مصالح است. محوری ­ترین پرسشی که در این پژوهش به آن پاسخ داده شده، این است که کیفیت مصالح ساختمانی به کار رفته در کاخ خسرو بر اساس آزمایش­های صورت گرفته، چگونه است؟ نتایج حاصل از آزمایش­های مقاومت فشاری و جذب آب بر روی آجرها، بیانگر کیفیت نسبتاً مناسب و قابل قبول آنهاست و همچنین آزمایش مقاومت فشاری روی نمونه سنگ، استحکام بالای آن را نشان می­ دهد که این مصالح (آجر و سنگ) توسط معماران آن دوره برای ساخت کاخ یا عمارت خسرو مورد استفاده قرار گرفته است. 2 In most of the Archeological researches of Iran, Ancient buildings have been examined from the point of view of Describing Architectural Structures and their Function and Use, but from the point of view of Structural Engineering knowledge, these buildings have been less discussed, and the Buildings of the Historical era are not exception to this general rule. One of the most important aspects that can be mentioned in connection with the investigation of an Ancient Building is the Structural studies of that work. Conducting Structural studies in connection with Computer Modeling and finally Structural Analysis of the desired Building is very important. One of the important aspects in Structural studies is to know and examine the Materials used in Buildings. Survey the Construction Materials of Ancient Buildings is very Important in Discussions related to the restoration and improvement of these Buildings. In this regard, we have investigated Stone sample and Brick samples obtained from the Site of  Khosrow's Palace in Qasre Shirin, which is one of the most Famous Sits Attributed to the Sassanid Empire era. This research is based on 1. Library Studies, 2. Field Investigation and 3. Laboratory Studies in a Descriptive-Analytical Way.The Laboratory Studies included Compressive Strength Tests and Water Absorption Tests, which were conducted on two Brick Samples and one Stone Sample of Khosrow Palace. In the topic related to Structural studies, Compressive Strength Test and Water Absorption Test are among the most important criteria for Evaluating the Quality and determining the Strength and Stability of Bricks and Materials in general. The most central question answered in this research is: What is the quality of the building materials used in Khosrow's Palace, based on the tests conducted? The results of Compressive Strength and Water Absorption Tests on Bricks show their relatively Suitable and Acceptable Quality, and the Compressive Strength Test on Stone sample shows its high Strength, that these Materials (Brick and Stone) were used by the Architects of that period to Build Khosrow's Palace.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/7 1402/11/18 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/8 1404/5/17 میلاد محسن زاده کریمی Milad Mohsenzadeh Karimi Iran mohsenzadeh2500@gmail.com Architecture Khosrow's Palace Brick Compressive Strength Test Water Absorption Test معماری، کاخ خسرو، آجر، آزمایش مقاومت فشاری، آزمون جذب آب 1- Giavarini, C., Samuelli Ferretti, A. S., Santarelli, M. L. (2006). Mechanical Behaviour and Properties: Mechanical Characteristics of Roman "OPUS CAEMENTICIUM". In S. K. Kourkoulis (Ed.), Fracture and Failure of Natural Building Stones (pp. 107-120). Athens: National Technical University of Athens.##2- Roca, P., Cervera, M., Gariup, G., & Pelà, L., (2010). Structural Analysis of Masonry Historical Constructions. Classical and Advanced Approaches. Archives of Computational Methods in Engineering, 17(3): 299-325.##3- Stefanidou , M., Papayianni , I., & Pachta, V., (2015). Analysis and characterization of Roman and Byzantine fired bricks from Greece. Materials and Structures, 48(7):2251-2260.##1- ابودلف (1354). سفرنامه ابودلف در ایران (در سال341 هجری). ترجمه سید ابوالفضل طباطبایی. چاپ دوم، تهران: زوار.##2- استاندارد ملی شماره7 (آجر رسی- ویژگی ها و روش های آزمون). بی تا.##3- آئین نامه بتن ایران «تحلیل و طراحی» (1400). ج1، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.##4- بخشعلی بختیاری، سعید؛ و درودیانی، زهرا (1378). تعیین کیفیت تعدادی از سنگهای ساختمانی ایران. چاپ اول، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن (نشریه شماره گ-296). ##5- بوسایلی، ماریو؛ و شراتو، امبرتو (1389). هنر پارتی و ساسانی. ترجمه یعقوب آژند. چاپ سوم، تهران: انتشارات مولی. ##6- پرادا، ایدت (1391). هنر ایران باستان «تمدن های پیش از اسلام». ترجمه یوسف مجیدزاده. چاپ چهارم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. ##7- پوپ، آرتور (1393). معماری ایران. ترجمه غلامحسین صدری افشار. چاپ دهم، تهران: نشر دات.##8- رویتر، اسکار (1387). معماری ساسانی (الف. تاریخچه). ترجمه مهدی مقیسه و محمدعلی شاکری راد. سیری در هنر ایران «دوره ساسانی». زیر نظر آرتور پوپ و فیلیس اکرمن. ویرایش زیر نظر سیروس پرهام. ج2، چاپ نخست، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. 715-637.##9- حسینی، باقر؛ و سیدین خراسانی، زهرا (1395). آجر در معماری. چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تربیت دبیر رجائی.##10- رحیمی، حسن (1392). مصالح ساختمانی. چاپ پنجم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##11- زمانی، عباس (1390). تأثیر هنر ساسانی در هنر اسلامی. چاپ اول، تهران: انتشارات اساطیر.##12- شروانی، زین العابدین (1348). حدائق السیاحه. چاپ اول، تهران: سازمان چاپ دانشگاهی. ##13- طاحونی، شاپور؛ و اخوان لیل آبادی، محمدرضا (1387). تحلیل سازه ها. چاپ بیست و ششم، تهران: نشر جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیرکبیر. ##14- فروتنی، سام (1396). مصالح و ساختمان. چاپ هجدهم، تهران: انتشارات روزنه. ##15- گیرشمن، رومن (2535). ایران از آغاز تا اسلام. ترجمه محمد معین. چاپ چهارم، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.##16- لباف خانیکی، میثم (1400). باستان شناسی ِ ایرانِ ساسانی. چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران و سمت.##17- محسن زاده کریمی، میلاد (1394).”بررسی و تحلیل سازه ای و لرزه ای کاخ آپادانای تخت جمشید بر اساس ضوابط آئین نامه ای“ . پایان نامه کارشناسی ارشد، باستان شناسی. دانشگاه محقق اردبیلی.##18- محسن زاده کریمی، میلاد؛ و موسوی کوهپر، سید مهدی (1401). ارزیابی کیفیت نمونه آجرهای محوطه میراث جهانی تخت سلیمان بر اساس آزمایش مقاومت فشاری و آزمون جذب آب. دو فصلنامه علمی جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام، دوره7 (شماره1)، 148-129.##19- مرادی، یوسف (1391). عمارت خسرو در پرتو نخستین فصل کاوش های باستان شناختی. نامورنامه: مقاله هایی در پاسداشت یاد مسعود آذرنوش. ویرایش مهران غلامی، حمید فهیمی و الهه سالار. تهران: انتشارات ایران نگار. 336-315. ##20- وندن برگ، لوئی (1390). باستان شناسی ایران باستان. ترجمه عیسی بهنام. چاپ چهارم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##21- هرتسفلد، ارنست (1354). تاریخ باستانی ایران بر بنیاد باستان شناسی. ترجمه علی اصغر حکمت. تهران: انجمن آثار ملی.##22- هرمان، جورجینا (1387). تجدید حیات هنر و تمدن در ایران باستان. ترجمه مهرداد وحدتی. چاپ دوم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##23- یعقوبی، ابن واضح (2536). البلدان. ترجمه محمد ابراهیم آیتی. چاپ سوم، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ##

تفحص در باب معماری محراب مسجد جامع ارومیه (رویکرد شمایل شناسی اروین پانوسکی) Investigation into the Architecture of the Mihrab of Urmia Jameh Mosque (Erwin Panofsky’s Iconology Approach) 1 1 مساجد، به سبب رسالت خود دارای نمادها و شاخص های متعدد ظاهری می باشند. تدبر و تفکر در باب هر یک از عناصر متشکله معماری آن موجبات تداعی هویت اسلامی را فراهم می آورد. چنانکه، اندیشه در پس وجود کتیبه هایی با مضامین احادیث و آیات قرآنی در تلفیق مفاهیم فرم های عدیده بکار رفته در اجزاء معماری مساجد حائز اهمیت می باشد. بلاخص در محاریب که عنصر وجودی مساجد محسوب می گردند، معنویات رو به آسمان در بقاء چیستی مهرازی آن مستحق تفحص خواهد بود. از اینرو، پژوهش حاضر با هدف  همخوانش این مهم در وجوه باطنی و ظاهری، شمایل محراب مسجد جامع ارومیه را بسان کهن الگوی دوره ایلخانی بعنوان مورد پژوهی بررسی می نماید. در این راستا، با طرح پرسش «شمایل فرم های بکار گرفته شده در محراب مسجد جامع ارومیه به چه معناست؟»، روش آیکونولوژی اروین پانوفسکی را با رویه تحقیق کیفی، از نوع توصیفی-تحلیلی (استقرایی) در سطوح توصیف، تحلیل و تفسیر مورد مطالعه قرار داد. چنانکه، پس از یافته های اولیه، با ظن گذار از عالم مادی به معنویت مطلق در پس ظاهر دو ستون نما و دو طاق نما با همراهی آیات و احادیث، به مقوله تحلیل در سطح ثانویه می پردازد. آنچه نمود می یابد؛ شناخت نشانه های قراردادی در راستای ترهیب عملکرد عینی و معنوی شایان توجه می باشد. در نهایت در سطح سوم، استمرار برخی اشکال را در محراب مسجد جامع ارومیه، در رویارویی با عناصر لایتناهی تفسیر می نماید. بطوریکه، مدعی وجود مفاهیم الگوهای انسانی در پس نقوش گیاهی ایلخانی بکاررفته، در ساحت  گذار ظاهر به باطن، تلاقی مقام مادی در منصب معنویات می باشد. 2 Mosques, due to their mission, possess numerous symbols and apparent indicators. Contemplation and reflection on each of the constituent elements of their architecture evoke Islamic identity. For instance, pondering the existence of inscriptions with themes from Hadiths and Quranic verses, integrated with the concepts of various forms used in the architectural components of mosques, is of significant importance. Specifically, in mihrabs, which are considered the essential elements of mosques, the spirituality directed towards the heavens in the essence of their architecture warrants investigation. This matter, fundamentally transitioning from appearance to essence, plays a crucial role in accessing the effects of divine truths amidst the complexities of contemporary individual and social life. Thus, the perception of thought and the form of divine themes emerge in the context of purity and clarity, with the connection of expression and contemplation, intellect, and emotions. Therefore, the present study aims to harmonize this significance in both inner and outer aspects by examining the iconography of the mihrab of Urmia Jameh Mosque as an archetype of the Ilkhanid period. In this regard, by posing the question, “What is the meaning of the forms used in the mihrab of Urmia Jameh Mosque?” Erwin Panofsky’s iconology method was studied with a qualitative research approach, of a descriptive-analytical (inductive) type, the levels of description, analysis, and interpretation. Using the iconology method, which resembles a semi-formal analysis, the study examined patterns and forms that contain meanings. In this context, Erwin Panofsky’s approach was utilized in reading, narrating, and interpreting the work in three stages: pre-iconographic description, analysis, and interpretation. Thus, after initial findings, with the assumption of transitioning from the material world to absolute spirituality behind the appearance of two pilasters and two arches accompanied by verses and Hadiths, the analysis proceeds at the secondary level. What emerges is the recognition of conventional signs in line with the deterrence of notable tangible and spiritual functions. Finally, at the third level, the study interprets the continuity of certain forms in the mihrab of Urmia Jameh Mosque in confrontation with infinite elements. It claims the existence of human pattern concepts behind the Ilkhanid vegetal motifs used, in the realm of transitioning from appearance to essence, representing the convergence of material status in the position of spirituality. The repetition of patterns indicates an encounter behind these forms with eternal elements. The results of reading the appearance of the mihrab components indicate the concepts of primary human propositions; love for the Creator, sanctification of the self in returning to inner nature, the confrontation of good and evil, etc., following the use of natural motifs (plants); which are metaphors for paradise and reminders of the Creator. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/28 1404/1/8 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/16 1404/5/25 مظفر عباس زاده mozaffar abbaszadeh دانشگاه ارومیه Iran Mo.abbaszadeh@urmia.ac.ir راحله پروین raheleh parvin Islamic Azad University, Tabriz Iran Raheleh.parvin2015@gmail.com Icon Architecture Mihrab Jameh Mosque Urmia. شمایل، معماری، محراب، مسجد جامع، ارومیه. Andersson, F. (2024). Iconology and Semiotics: With some Examples from Schapiro and Thürlemann. ICO Iconographisk Post. Nordisk tidskrift för bildforskning–Nordic Review of Iconography, (1/2), 61-94.##Argan, G. C., & West, R. (1975). Ideology and iconology. Critical Inquiry, 2(2), 297-305.##Arzhangi, S., (2023). IRANIAN ISLAMIC ARCHITECTURAL DECORATIONS." Oriental Art and Culture" Scientific-Methodical Journal. 1(4). 227-246. ##Burckhardt, T. (1987). Mirror of the Intellect: Essays on Traditional Science and Sacred Art. State University of New York Press.##Cuenca-Abellán, B. (2024). The Tripartite Qibla Wall as a Visual Form of Embodied Belief: From Al-Andalus to Mudejar and Morisco Mosques in Exile—Memory and Identity. Religions, 15(10), 1151.##Feyzi, F., & Khanali, H. (2025). Recognizing the Influence of Shi’a-Sufi Thoughts on the Emergence of Inscribed Gypsum Mihrab Decorations in the Ilkhanid Period: A Case Study of Five Prominent Mihrabs. Caspian, 2(4), 87-110.##Golvin, L. (1989). Le Mihràb dans l'architecture et la religion musulmanes, actes du colloque international tenu à Paris en mai 1980 sur le thème «Formes symboliques et formes esthétiques dans l'architecture religieuse musulmane: le Mihrâb». Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée, 52(1), 289-290.##Holly, M. A. (1984). Panofsky and the foundations of art history. Cornell University Press.##Jamaleddine, Z. (2025). Takiyyat ibn Tulun, Preservation, and ‘Utility’in the Case of a Deserted Mosque. International Journal of Islamic Architecture, 14(1), 39-66.##Karaman, Ö. Y., & Güzel, N. O. (2017). Acoustical properties of contemporary mosques. jbe, 0002.##Liepe, L. (2022). What is the difference between iconography and semiotics? ICO Iconographisk Post. Nordisk tidskrift för bildtolkning–Nordic Review of Iconography, (3-4), 39-55.##Moxey, K. (1986). Panofsky's Concept of" Iconology" and the Problem of Interpretation in the History of Art. New Literary History, 17(2), 265-274.##Panofsky, E. (1955). Iconography and Iconology. Pennsylvania Press, by Oxford University Press.##Panofsky, E. (1972). Studies in Iconology: Humanistic Themes in the Art of Renaissance. New York: Harper & Row. Icon edition.##Rohmah, S. R., Safitri, A. D., & Pratama, V. A. (2025). Transformasi Desain Mihrab dalam Arsitektur Masjid Kontemporer di Era Modern: Kajian Literatur. Realisasi: Ilmu Pendidikan, Seni Rupa dan Desain, 2(1), 01-09.##Sert, F. Y., & Karaman, Ö. Y. (2021). An Investigation on the Effects of Architectural Features on Acoustical Environment of Historical Mosques. Acoustics 2021, 3, 559–580.##Şirin, B., & Coşkun, N. (2023). İKONOGRAFİ VE İKONOLOJİ YÖNTEMİ İLE FİKRET MUALLA SAYGI’NIN “YENİ HARFLERİ ÖĞRENEN KIZLAR” ADLI ESERİNİN ANALİZİ. Akademik Sanat, (19), 27-42.##Yaman, B., Akyol, A. A., Pulat, E., & Yıldız, A. (2023). Afyonkarahisar Ulu Cami Mahfil ve Mihrabının Ksilolojik Analizi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 25(1), 170-176.##Yanık, A. (2024). Endonezya Açe’deki Cami Mimarisi ve Serambi Mekkah Adı Verilen Mihrab Nişleri. Tevilat, 5(1), 323-342.##اسمعیلی سنگری، حسین، پروین، راحله (1403). "زبان مشترک" معماری مذهبی در تبیین "اندیشه های" تیتوس بورکهارت و الگ گرابار، مورد پژوهی ( مسجد کبود تبریز و مسجد شیخ لطف الله اصفهان)، پژوهش های معماری اسلامی، 12(3)، 1-18.##بلخاری قهی، حسن (1395). فلسفه، هندسه و معماری. تهران: مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران. ##بوکهارت، تیتوس (1392). هنر اسلامی زبان و بیان. مسعود رجب نیا. چاپ دوم، تهران: سروش.##جعفری، الهام، ستاری ساربانقلی، حسن، پاکدل فرد، محمدرضا (1402). بازخوانی کهن الگوهای محراب گچی مسجد جامع تبریز، تحفه ای از عصر ایلخانی. تاریخ و فرهنگ، 55(1). 89-116.##خودداری نایینی، سعید، و پاک نژاد، مهدی (1386). بررسی تزیینات محراب های مسجد جامع ساوه. مطالعات هنر اسلامی، 4(7)، 111-132. ##سازمان میراث فرهنگی وگردشگری استان آذربایجان غربی، (1403).##سبزواری، ملاهادی (1314). شرح المنظومه، تصحیح: آیت الله حسن زاده آملی. تهران: نشر ناب.##سید رضوی، نسرین، قادرنژاد حمامیان، مهدی، کاملی، شهربانو (1402). مطالعه عناصر معماری محراب اسلامی با استفاده از روش شمایل شناسی اروین پانوفسکی. مطالعات میان رشته ای معماری ایرانی، 2(4). 223-240.##شفیع زاده، اسداله (1397). مطالعه تطبیقی تزئینات نقوش هندسیِ گره (گره چینی) در معماری اسلامی و قاعده عرفانی «تجدد امثال» در اندیشه ابن عربی. مطالعات تطبیقی هنر، 8(16 )، 49-65. ##طباطبایی، محمدحسین (1390). تفسیرالمیزان.سیدمحمدباقر موسوی همدانی. قم: انتشارات اسلامی.##عباس زاده، مظفر، طریقی، سرور و علیزادگان، آرام (1397). نظام سازه ای گنبدخانه مسجد جامع ارومیه. صفه، 28(83 )، 119-136. ##عباس زاده، مظفر، و دانش، لیلا(1400). بررسی ساختار معماری و دوره بندی تاریخی کالبدی مسجدجامع ارومیه. مطالعات معماری ایران، 10(19 )، 91-113. ##فرهنگدوست، هادی، باوندیان، علیرضا ، کوهستانی، حسین (1400). ارائه نظام زیبایی‌شناسی فلسفی- حکمی در معماری اسلامی. مبانی نظری هنرهای تجسمی، 1 (11). 42-59. ##فنایی اشکوری، محمد (1390). دو ساحت ظاهر و باطن در جهان بینی جلال الدین مولوی. معرفت، 7(177)، 28-13.##محمودی زرندی، مهناز. غفراللهی، نسرین (1395). حکمت اسلامی خانه ایرانی. چاپ اول. تهران: انتشارات طحان. ##میرزامحمدی، محمدحسن، جعفریان، حسین، و جباری، لطفعلی. (1394). تبیین نقش و جایگاه اصل تربیتی "گذر از ظاهر به باطن" در سبک زندگی اسلامی و تاثیر آن بر شکل گیری تمدن نوین اسلامی. همایش ملی تمدن نوین اسلامی «چیستی، چرایی و چگونگی». ##نصر، طاهره (1401). ضرورت توجه به جایگاه «حکمت اسلامی» در شهرسازی و معماری در راستای آینده پژوهی سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. فصلنامه علمی برنامه ریزی منطقه ای، 12(46)، 194-209.##نقره کار، عبدالحمید (1400). برداشتی از حکمت اسلامی در هنر و معماری. چاپ چهارم، تهران: انتشارات فکرنو.##ویلبر، ئونال نیوتن (1393). معماری اسلامی ایران. عبدالله فریار. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.##هیلن برند، رابرت (1391). معماری اسلامی. باقر آیت الله زاده شیرازی. تهران: روزنه. ##

شکل‌گیری سطوح معماری ماندگار در نمای خانه‌های قاجار و پهلوی شهر تبریز Creating immortal architectural levels in the facades of Qajar and Pahlavi houses of Tabriz 1 1 نما به‌‌عنوان بخش مهمی از کالبد معماری در انتظام بخشی ساختار و نمایشی از اندیشه‌ها است. همچنین به‌‌عنوان مفهومی منسجم و در جهت ایجاد جذابیت، نمایان شده و سطوح مختلفی از ماندگاری را ایجاد می‌کند. اما رشد سریع، نماهایی آشفته را به‌‌دنبال داشته که به‌ دور از مفاهیم ماندگاری و دارای تناقض می‌باشد. نماسازی خانه‌های تبریز به‌‌عنوان یکی از نمونه‌های شاهد در نظر است تا درسیری تطبیقی میان اندیشه‌ها، به مفهوم ماندگاری در آن پرداخته شود. هدف دستیابی به ارتباط بین الگوهای معماری ماندگار به ‌واسطه تطبیق دوره‌های زمانی خانه‌های تبریز و پاسخگویی به سوالات پژوهش می‌باشد. پرسش نخست " الگوهای مختلف نماسازی در خانه‌های قاجار و پهلوی شهر تبریز چه سطحی از ماندگاری اثر معماری را ایجاد کرده اند؟" و در پرسشی دیگر " تحقق مفهوم ماندگاری در لایه‌های عمیق آن، چگونه بر معماری تاثیرگذار است؟" مطرح می‌باشد. روش تحقیق با بررسی کمی و کیفی صورت گرفته که در ابعاد کیفی مدل اولیه تنظیم شده و شاخص‌های موثر بر موضوع تحقیق مورد بررسی و تبیین قرار گرفته است. همچنین بنا بر شاخص‌های به‌دست آمده از مبانی نظری به کیفیت سنجی ازسوی متخصصین پرداخته شده و با روش آنتروپی، ارزیابی ریاضی انجام می‌گیرد. در نهایت موضوعات کمی و کیفی پژوهش درنمونه خانه­های به ثبت رسیده در دو دوره قاجار و پهلوی شهر تبریز با یکدیگر تطبیق داده شده و در نهایت با استنتاج منطقی نتیجه‌گیری می‌شود. یافته‌های تحقیق ماندگاری در دوره‌های مختلف را با لایه‌های سطحی مُدگرایی، نیمه ‌عمیق سبک ‌گرایی و عمیق ارزش‌های فرهنگی نشان می‌دهد. به ‌طوری که با قیاس، ایجاد لایه‌های عمیق در قاجار و برخی به‌ صورت محدود در پهلوی قرار گرفته‌اند. همچنین شناخت مفاهیم پنهان در جنبه‌های مختلف ماندگاری تحت تاثیر فرهنگ و معناهای مرتبط با آن است که زمینه‌ای اثر بخش برای ایجاد نقشی ماندگار در لایه‌های عمیق معماری را به دنبال دارد.   2 One of the aspects affecting the formation of architecture is the importance of culture, which has been formed by The facade is an important part of the architectural body and is a part of the structure of the urban body and a representation of ideas. The ideas affecting the formation of the facade are presented as a coherent concept and in order to create attractiveness and creates different levels of permanence. But the rapid development of architecture has led to chaotic facades that are far from the deep concepts of permanence and in contradiction with the mentioned cases. For this reason, facade construction in the houses of Tabriz city has been investigated as one of the examples in Iranian architecture, in order to address the levels created in the concept of permanence in a comparative series between ideas. Therefore, the aim of the research is to achieve the relationship between the lasting architectural patterns by matching the Qajar and Pahlavi periods of Tabriz houses and answering the questions. The research method has been carried out with a quantitative and qualitative approach, which, in qualitative dimensions, adjusts the initial model and creates effective indicators on the research topic. According to the indicators obtained from theoretical bases, the quality is measured by experts. In this part, the numerical evaluation is done with the entropy method and finally, by applying the component on the registered houses of the Qajar and Pahlavi periods in Tabriz, it ends with logical inferences and conclusions. In this way, selected samples from among the sample population with higher weights are determined and finally, in the framework of the research, evaluation and analysis are done.  The findings show that the concepts affecting durability in different periods and components have different levels. The superficial layers of fashionism , the semi-deep layer of stylistism and the deep layer of cultural values. So that the durability components to create deep layers were placed in the Qajar period and some in a limited way in the Pahlavi period. Understanding the concepts of permanence under the influence of culture and the meanings associated with it is an effective basis for creating a lasting role in the deep layers of architecture. Finally, the culture and thoughts related to it have created lasting and valuable patterns that create a long life for all layers. For this reason, the formation of facade patterns in architecture, to achieve a deep level, should be created following cultural values ​​and meanings related to it. In general, the understanding of hidden concepts in different aspects of sustainability can be considered under the influence of the culture of the society and the context.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/12 1403/11/24 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/30 1404/6/8 احمد صراف زاده ahmad sarrafzadeh دانشگاه هنر اسلامی تبریز Iran ah.sarrafzadeh@tabriziau.ac.ir پریسا هاشم پور Parisa Hashempour دانشگاه هنر اسلامی تبریز Iran p.hashempour@tabriziau.ac.ir مینو قره بگلو Minou Gharehbaglou دانشگاه هنر اسلامی تبریز Iran m.gharehbaglou@tabriziau.ac.ir immortality façade design Qajar houses Pahlavi houses Tabriz. ماندگاری، نما، خانه‌ قاجار، خانه‌ پهلوی، تبریز - ابراهیم‌زاده دستجردی، رضا؛ قائدامینی هارونی، عباس و صادق‌زاده، نازنین. (1397). رابطه بین نظام ارزشی با هوش فرهنگی کارکنان سازمان‌های فرهنگی استان چهارمحال و بختیاری. نشریه مدیریت فرهنگی. 11 (42) ، 13-26.##- الکساندر، کریستوفر. (1386). معماری و راز جاودانگی: راه بی زمان ساختن، ترجمه مهدی قیومی بیدهندی. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##- ایمانی، نادیه و ظفرمندی، سویل. (1396). مبادی سلیقه در معماری. باغ‌نظر. 14 (53) ، 33-40.##- پورجواد اصل، باقر و بیتی، حامد. (1401). رهیافت‌هایی از نمای خانه‌های تاریخی جهت به‌کارگیری در نمای ساختمان‌های نوساز (نمونه موردی: خانه‌های تاریخی تبریز). باغ‌نظر. 19 (107) ، 85-98.##- پیرنیا، محمدکریم. (1394). سبک شناسی معماری ایران. تهران.##- تقوائی، سیدحسن. (1391). ازسبک تا هویت در معماری. نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی. 17 (2) ، 65-73.##- تقوائی، سیدحسن. (1390). باغ ایرانی: زبانی رمزآلود. نشریه منظر. (16) ، 6-10.##- جلالی، محمدرضا. (1396). فرهنگ و عوامل موثر برآن. دوماهنامه مهندسی مدیریت. (70).##- جمالی، علیرضا. (1398). واژگان مشترک منطق قدیم و منطق جدید و برخی از تعریف‌های تاریخی مفاهیم منطقی. فرهنگ و اندیشه ریاضی. 38 (65) ، 37-59.##- جلالی‌میلانی، سمیه؛ نژادابراهیمی، احد؛ بیتی، حامد و وندشعاری، علی. (1399). سنجش امکان بهره‌گیری از روش اروین پانوفسکی در خوانش نماهای خانه‌های تاریخی ایران. باغ‌نظر. 17 (92) ، 89-102.##- حائری مازندرانی، محمدرضا. (1388). خانه، فرهنگ، طبیعت: بررسی معماری خانه‌های تاریخی و معاصر به منظور تدوین فرآیند و معیارهای طراحی خانه. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.##- حاتمی‌گلزاری، الهام ؛ میرزاکوچک خوشنویس، احمد؛ بایزیدی، قادر و حبیبی، فواد. (1398). تحلیلی برمولفه‌های تاثیرگذار درماندگاری معماری بازارهای تاریخی ایران. معماری و شهرپایدار. 7 (1) ، 129-143.##- حق‌جو، امیر؛ سلطان‌زاده، حسین؛ تهرانی، فرهاد و آیوازیان، سیمون. (1398). سیر تحول اندام‌های اصلی خانه‌های تبریز از دوره قاجار تا دوره پهلوی‌دوم. نشریه صفه. 29 (86) ، 121-140.##- خاتمی، سید مهدی و بوجاری، پوریا. (1399). تحلیل چالش‌های نماهای شهری تهران در سده اخیر. مدیریت شهری. (58) ، 91-111.##- دربندی، مریم (1400). تاملی در عرصه نظری طراحی داخلی (مروری بر کتاب به‌سوی داخلی جدید: مجموعه مقالات نظریه طراحی-داخلی). نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی. 24 (1) ، 101-114.##- رضوی‌زاده، اعظم‌السادات. (1399). بررسی ابعاد پایداری کهن الگوهای معماری گذشته به منظور تداوم در طراحی خانه امروز. پژوهش‌های معماری اسلامی. 7 (27) ، 80-98.##- سالینگروس، نیکوس ای. (1387). یک نظریه معماری، ترجمه سعید زرین مهر و زهیر متکی. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.##- شاه‌محمدی، مینا و ابراهیمی تازه‌کند، فریبا. (1396). نقش معنویت و مذهب درون نظام خانواده. همایش بین‌المللی فرهنگ آسیب-شناسی روانی و تربیت. تهران.##- شفیع پور پورشاهی، پریا؛ کیانی، مصطفی؛ حمزه لو، سارا و معظمی، منوچهر. (1401). تاثیر فرهنگ از منظر راپاپورت بر تصویر ذهنی و بررسی نقش این تاثیرگذاری بر شکل‌گیری محیط. آرمانشهر. (41) ، 103-118.##- قره‌بگلو، مینو؛ مطلبی، قاسم و صبا، سامان. (1398). بازشناسی مفهوم ارزش در رابطه انسان و محیط در فضاهای باز سکونتی در معماری سنتی ایران. نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی. 24 (1) ، 101-114.##- کاتب، فاطمه و اُلدوز، خودی. 1394. ایده‌های مشترک در طراحی مُد و معماری بارویکرد بینامتنی ژُنت. نامه هنرهای تجسمی و کاربردی. (15) : 107-127.##- گروتر، یورگ‌کورت. 1390. زیبایی شناسی در معماری. ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##- محمدیان، بهزاد؛ زارعی‌متین، حسن؛ باباشاهی، جبار و یزدانی، حمیدرضا. (1397). تواضع درون سازمانی: شایستگی محوری در رهبری سازمان‌های عصرجدید. فصلنامه مدیریت دولتی. 10 (4) ، 563-582.##- ملک‌آورزمانی، عطیه؛ صابرنژاد، ژاله و پورمند، حسن‌علی. (1399). تدوین الگوهای ماندگاری ادراکی در معماری براساس روش نظریه پردازی داده بنیاد متنی. نشریه آرمانشهر. (30) ، 183-199.##- مهدی‌نژاد، جمال‌الدین ؛ ضرغامی، اسماعیل و سادات، سیده‌اشرف. (1394). رابطه انسان و طبیعت در باغ ایرانی ازمنظر معماری اسلامی. نشریه نقش جهان. (1) ، 27-42.##- مهدی‌نژاد، جمال‌الدین؛ عظمتی، حمیدرضا و صادقی حبیب‌آبادی، علی. (1397). بررسی و بازخوانی مولفه‌های موثر بر ارتقاء «حس معنویت» در معماری مساجد. نشریه معماری و شهر پایدار. 6 (1) ، 61-78.##- نجارنژاد مشهدی، مرجانه؛ افضلیان، خسرو؛ شیبانی، مهدی و سیدالحسینی، سیدمسلم. (1400). درک سرشت الگوهای ماندگار معماری ایران (باانطباق مفهوم ماندگاری از دیدگاه کریستوفر الکساندر؛ برالگوهای معماری. اندیشه‌معماری. 5 (9) ، 1-18.##- نجارنژاد مشهدی، مرجانه؛ افضلیان، خسرو؛ شیبانی، مهدی و سیدالحسینی، سیدمسلم. (1399). تبیین شاخصهای ماندگار مسکن بومی ایران با استفاده از نظریه داده بنیاد. تبیین شاخص های ماندگار مسکن بومی ایران با استفاده از نظریه داده بنیاد. 11 (42) ، 18-5.##- نقره‌کار، عبدالحمید؛ حمزه‌نژاد، مهدی و فروزنده، آیسان. (1388). راز جاودانگی آثار معماری. باغ نظر. 6 (12) ، 31-44.##- وحدت‌طلب، مسعود؛ یاران، علی و محمدی خوش‌بین، حامد. (1397). بررسی مفهوم و ارزیابی پُر و خالی در جداره‌های خانه‌های تاریخی تبریز. پژوهش‌های معماری اسلامی. 6 (19) ، 66-86.##- Steadman, P. (2008). The evolution of design: biological analogy in architecture and the applied arts. UK: Cambridge University Press.##- ابراهیم‌زاده دستجردی، رضا؛ قائدامینی هارونی، عباس و صادق‌زاده، نازنین. (1397). رابطه بین نظام ارزشی با هوش فرهنگی کارکنان سازمان‌های فرهنگی استان چهارمحال و بختیاری. نشریه مدیریت فرهنگی. 11 (42) ، 13-26.##- الکساندر، کریستوفر. (1386). معماری و راز جاودانگی: راه بی زمان ساختن، ترجمه مهدی قیومی بیدهندی. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##- ایمانی، نادیه و ظفرمندی، سویل. (1396). مبادی سلیقه در معماری. باغ‌نظر. 14 (53) ، 33-40.##- پورجواد اصل، باقر و بیتی، حامد. (1401). رهیافت‌هایی از نمای خانه‌های تاریخی جهت به‌کارگیری در نمای ساختمان‌های نوساز (نمونه موردی: خانه‌های تاریخی تبریز). باغ‌نظر. 19 (107) ، 85-98.##- پیرنیا، محمدکریم. (1394). سبک شناسی معماری ایران. تهران.##- تقوائی، سیدحسن. (1391). ازسبک تا هویت در معماری. نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی. 17 (2) ، 65-73.##- تقوائی، سیدحسن. (1390). باغ ایرانی: زبانی رمزآلود. نشریه منظر. (16) ، 6-10.##- جلالی، محمدرضا. (1396). فرهنگ و عوامل موثر برآن. دوماهنامه مهندسی مدیریت. (70).##- جمالی، علیرضا. (1398). واژگان مشترک منطق قدیم و منطق جدید و برخی از تعریف‌های تاریخی مفاهیم منطقی. فرهنگ و اندیشه ریاضی. 38 (65) ، 37-59.##- جلالی‌میلانی، سمیه؛ نژادابراهیمی، احد؛ بیتی، حامد و وندشعاری، علی. (1399). سنجش امکان بهره‌گیری از روش اروین پانوفسکی در خوانش نماهای خانه‌های تاریخی ایران. باغ‌نظر. 17 (92) ، 89-102.##- حائری مازندرانی، محمدرضا. (1388). خانه، فرهنگ، طبیعت: بررسی معماری خانه‌های تاریخی و معاصر به منظور تدوین فرآیند و معیارهای طراحی خانه. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.##- حاتمی‌گلزاری، الهام ؛ میرزاکوچک خوشنویس، احمد؛ بایزیدی، قادر و حبیبی، فواد. (1398). تحلیلی برمولفه‌های تاثیرگذار درماندگاری معماری بازارهای تاریخی ایران. معماری و شهرپایدار. 7 (1) ، 129-143.##- حق‌جو، امیر؛ سلطان‌زاده، حسین؛ تهرانی، فرهاد و آیوازیان، سیمون. (1398). سیر تحول اندام‌های اصلی خانه‌های تبریز از دوره قاجار تا دوره پهلوی‌دوم. نشریه صفه. 29 (86) ، 121-140.##- خاتمی، سید مهدی و بوجاری، پوریا. (1399). تحلیل چالش‌های نماهای شهری تهران در سده اخیر. مدیریت شهری. (58) ، 91-111.##- دربندی، مریم (1400). تاملی در عرصه نظری طراحی داخلی (مروری بر کتاب به‌سوی داخلی جدید: مجموعه مقالات نظریه طراحی-داخلی). نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی. 24 (1) ، 101-114.##- رضوی‌زاده، اعظم‌السادات. (1399). بررسی ابعاد پایداری کهن الگوهای معماری گذشته به منظور تداوم در طراحی خانه امروز. پژوهش‌های معماری اسلامی. 7 (27) ، 80-98.##- سالینگروس، نیکوس ای. (1387). یک نظریه معماری، ترجمه سعید زرین مهر و زهیر متکی. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.##- شاه‌محمدی، مینا و ابراهیمی تازه‌کند، فریبا. (1396). نقش معنویت و مذهب درون نظام خانواده. همایش بین‌المللی فرهنگ آسیب-شناسی روانی و تربیت. تهران.##- شفیع پور پورشاهی، پریا؛ کیانی، مصطفی؛ حمزه لو، سارا و معظمی، منوچهر. (1401). تاثیر فرهنگ از منظر راپاپورت بر تصویر ذهنی و بررسی نقش این تاثیرگذاری بر شکل‌گیری محیط. آرمانشهر. (41) ، 103-118.##- قره‌بگلو، مینو؛ مطلبی، قاسم و صبا، سامان. (1398). بازشناسی مفهوم ارزش در رابطه انسان و محیط در فضاهای باز سکونتی در معماری سنتی ایران. نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی. 24 (1) ، 101-114.##- کاتب، فاطمه و اُلدوز، خودی. 1394. ایده‌های مشترک در طراحی مُد و معماری بارویکرد بینامتنی ژُنت. نامه هنرهای تجسمی و کاربردی. (15) : 107-127.##- گروتر، یورگ‌کورت. 1390. زیبایی شناسی در معماری. ترجمه جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.##- محمدیان، بهزاد؛ زارعی‌متین، حسن؛ باباشاهی، جبار و یزدانی، حمیدرضا. (1397). تواضع درون سازمانی: شایستگی محوری در رهبری سازمان‌های عصرجدید. فصلنامه مدیریت دولتی. 10 (4) ، 563-582.##- ملک‌آورزمانی، عطیه؛ صابرنژاد، ژاله و پورمند، حسن‌علی. (1399). تدوین الگوهای ماندگاری ادراکی در معماری براساس روش نظریه پردازی داده بنیاد متنی. نشریه آرمانشهر. (30) ، 183-199.##- مهدی‌نژاد، جمال‌الدین ؛ ضرغامی، اسماعیل و سادات، سیده‌اشرف. (1394). رابطه انسان و طبیعت در باغ ایرانی ازمنظر معماری اسلامی. نشریه نقش جهان. (1) ، 27-42.##- مهدی‌نژاد، جمال‌الدین؛ عظمتی، حمیدرضا و صادقی حبیب‌آبادی، علی. (1397). بررسی و بازخوانی مولفه‌های موثر بر ارتقاء «حس معنویت» در معماری مساجد. نشریه معماری و شهر پایدار. 6 (1) ، 61-78.##- نجارنژاد مشهدی، مرجانه؛ افضلیان، خسرو؛ شیبانی، مهدی و سیدالحسینی، سیدمسلم. (1400). درک سرشت الگوهای ماندگار معماری ایران (باانطباق مفهوم ماندگاری از دیدگاه کریستوفر الکساندر؛ برالگوهای معماری. اندیشه‌معماری. 5 (9) ، 1-18.##- نجارنژاد مشهدی، مرجانه؛ افضلیان، خسرو؛ شیبانی، مهدی و سیدالحسینی، سیدمسلم. (1399). تبیین شاخصهای ماندگار مسکن بومی ایران با استفاده از نظریه داده بنیاد. تبیین شاخص های ماندگار مسکن بومی ایران با استفاده از نظریه داده بنیاد. 11 (42) ، 18-5.##- نقره‌کار، عبدالحمید؛ حمزه‌نژاد، مهدی و فروزنده، آیسان. (1388). راز جاودانگی آثار معماری. باغ نظر. 6 (12) ، 31-44.##- وحدت‌طلب، مسعود؛ یاران، علی و محمدی خوش‌بین، حامد. (1397). بررسی مفهوم و ارزیابی پُر و خالی در جداره‌های خانه‌های تاریخی تبریز. پژوهش‌های معماری اسلامی. 6 (19) ، 66-86.##- Steadman, P. (2008). The evolution of design: biological analogy in architecture and the applied arts. UK: Cambridge University Press. ##

بررسی مولفه های محیطی معماری شهری موثر بر احساس امنیت زنان (مطالعه موردی شهر تبریز) The role of urban built environment components on women's sense of security (a case study of Tabriz city) 1 1 امنیت مقوله‌ای بوده است که همواره برای انسان‌ها مهم و ضروری بوده است. در سلسله مراتب نیازهای مازلو، نیاز به امنیت پس از نیازهای فیزیولوژیکی انسان به عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای انسان آورده شده است. هدف این تحقیق بررسی تأثیر معماری شهری بر احساس امنیت زنان در شهر تبریز است. تعیین مولفه‌های کالبدی معماری شهری در ارتباط با امنیت زنان و تعیین موثرترین آنها و میزان اثرگذاری هر یک از این مولفه‌ها، از اهداف تحقیق می‌باشد. این تحقیق به روش پیمایشی انجام شده و از نوع توصیفی است. به منظور تدوین چارچوب نظری پژوهش، مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی استفاده شده است. جامعه آماری مورد نظر در این پژوهش زنان بین ۱۵ تا ۸۰ سال در سطح شهر تبریز می‌باشد. داده‌ها به‌صورت میدانی (پرسشنامه محقق‌ساخته) و با نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای از ۳۸۷ نفر جمع‌آوری شد. روایی پرسشنامه توسط متخصصین و پایایی آن با آلفای کرونباخ (۷۸۱/۰) تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی اسپیرمن و رگرسیون انجام گرفت. نتایج نشان داد که زنان در شهر تبریز احساس امنیت بالایی دارند و مولفه‌های ساختار فیزیکی، اغتشاشات و تناسب بصری، فعالیت‌های زنانه، شهرت مکان و سرویس دهی شبکه حمل و نقل عمومی بیشترین تاثیر را در احساس امنیت زنان دارند. نتایج بررسی فرضیات تحقیق نشان داد که بین میانگین رتبه‌ای احساس امنیت زنان و فرم کالبدی و بین کیفیت محیطی در شهر تبریز در سطح اطمینان ۹۹ درصد ارتباط معناداری دیده می‌شود. همچنین بین میانگین رتبه‌ای احساس امنیت زنان و شاخص معنا در طراحی شهری، خدمات و فعالیت‌ها در حوزه کالبدی و وضعیت حرکت و دسترسی شهری در سطح اطمینان ۹۵ درصد ارتباط معناداری دیده می‌شود.   2 Security has always been a fundamentally important and essential concern for humans. In Maslow's hierarchy of needs, the need for security is positioned immediately after physiological needs as one of humanity's most critical requirements. The objective of this research is to examine the impact of urban architecture on women's sense of security in Tabriz. Specific goals include identifying the physical components of urban architecture related to women's security, determining the most influential components, and measuring the degree of impact for each component. This descriptive research employed a survey methodology. Library and documentary studies were utilized to develop the theoretical framework. Data were collected field-based (via a researcher-made questionnaire) using a multi-stage cluster random sampling method from 387 women aged 15 to 80 in Tabriz. The validity of the questionnaire was confirmed by experts, and its reliability was assessed using Cronbach's alpha (0.781). Data analysis was performed using Spearman's correlation and regression tests. Results indicated that women in Tabriz report a high sense of security. Questionnaire items related to physical structure, visual disturbances/proportions, women-specific activities, spatial reputation, and public transportation services showed the greatest impact on women's perceived security. Hypothesis testing revealed statistically significant correlations (p<0.01) at the 99% confidence level between women's mean security perception ranking and physical form and environmental quality in Tabriz. Additionally, significant correlations (p<0.05) at the 95% confidence level were found between women's security perception and the meaning index in urban design, physical domain services/activities, and urban mobility and access conditions.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/14 1403/12/24 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/3 1404/6/12 صدیقه مهری Siddiqa Mehri دانشگاه آزاد اسلامی Iran sedighe.mehri88@gmail.com توحید حاتمی خانقاهی Tawheed Hatami Khanghahi دانشگاه محقق اردبیلی Iran t_hatami@uma.ac.ir وحید وزیری Vahid Vaziri دانشگاه محقق اردبیلی Iran vaziri.vahid@uma.ac.ir Urban architecture women's sense of security urban place reputation physical space Tabriz معماری شهری، احساس امنیت زنان، شهرت مکان شهری، فضای کالبدی، تبریز -Aelbrecht, P., Stevens, Q., & Yamu, C. (2024). Gender mainstreaming in urban planning: From policy to practice. Journal of Urban Design, 29 (1), 78-95.## -Amir M. Mahrous, Yasser M. Moustafa, Manal A. Abou EI-Eia (2018). Physical characteristics and perceived security in urban parks: Investigation in the Egyptian context. Ain Shams Engineering. Journal, 9, 3055-3066.##- Basu, N., Oviedo-Trespalacios, O., King, M., Kamruzzaman, M., & Haque, M. M. (2022). The influence of the built environment on pedestrians’ perceptions of attractiveness, safety and security. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 87, 203–218.##- Basu, A., Dadashova, B., & Griffin, G. P. (2025). Machine learning approaches to predict crime against women in public spaces: A spatial-temporal analysis. Computers, Environment and Urban Systems, 108, 102043. https://doi.org/10.1016/j.compenvurbsys.2024.102043 ##- Bonnete, C., Sophie, B., Pascal, G. (2007). Effects of Security Location on Socital Security in France. Population Vol.61(1), PP. 41–70.##- Boomsma, C., & Steg, L. (2014). Feeling safe in the dark: Examining the effect of entrapment, lighting levels, and gender on feelings of safety and lighting policy acceptability. Environment and Behavior, 46, 193–212. ##- Carmona, M. (2010), Contemporary Public Space, Part Two: Classification, Journal of Urban Design Volume 15, Issue 2 : 157-173.##- Charu, Nangia. Devendra Devendra, Pratap. And Sabir, Ali. 2019. Built environment and its impact on crime related to woman in NCT of Delhi: a pilot survey. International Journal of Advanced Research in Engineering and Technology (IJARET), Volume 10, Issue 3. ##- Chataway, M. L. (2022). Sense of place and feelings of safety: Examining young adults’ experiences of their local environment using mobile surveys. City & Community , 21 (3), Article e12453. https://doi.org/10.1111/cico.12453##- Chen, Y., Zhang, L., Schröder, T., & Biljecki, F. (2024). Impact of building facade complexity on perceived safety: A 3D spatial analysis using virtual reality. Landscape and Urban Planning, 245, 105026. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2024.105026 ## - Crosby, F., & Hermens, F. (2019). Does it look safe? An eye tracking study into the visual aspects of fear of crime. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 72, 599–615. ##- Currie, G., Delbosc, A., & Mahmoud, S. (2013). Factors influencing young peoples’ perceptions of personal safety on public transport. Journal of Public Transportation, 16, 1–19. ##- De Silva, C. S., Warusavitharana, E. J., & Ratnayake, R. (2017). An examination of the temporal effects of environmental cues on pedestrians’ feelings of safety. Computers, Environment and Urban Systems, 64, 266–274. ##- Dubey, S., Bailey, A., Lee, J.(2025). Women's perceived safety in public places and public transport: A narrative review of contributing factors and measurement methods. The international journal of urban policy and planning. Vol 156.##- Haans, A., & de Kort, Y. A. W. (2012). Light distribution in dynamic street lighting: Two experimental studies on its effects on perceived safety, prospect, concealment, and escape. Journal of Environmental Psychology, 32(4), 342–352. ##- James J. Gibson, (2014). The Ecological Approach to Visual Perception. Classic Edition, New York, Psychology Press. https://doi.org/10.4324/9781315740218 ##- Johansson, M., Ros´en, M., & Küller, R. (2011). Individual factors influencing the assessment of the outdoor lighting of an urban footpath. Lighting Research & Technology, 43, 31–43.##- Koskela, H. Pain, R. (2000). Revisiting Fear and Place: Women’s Fear of Attack and the Built Environment. Geoforum, 269-280.##- Lefebvre, H. (1968). Le droit à la ville [The right to the city]. Éditions Anthropos.##- Liz´arraga, C., Martín-Blanco, C., Castillo-P´erez, I., & Chica-Olmo, J. (2022). Do university students’ security perceptions influence their walking preferences and their walking activity? A case study of Granada (Spain). Sustainability, 14(3).##- Mani, Gupta. Rashmi, Ashtt. Monali, Wankar. 2024. Women's Safety and Built Environment Parameters: Analysing the Link Between Urban Planning and Crime Against Women. African Journal of Biological Sciences. Vol.6, Issue.2, PP. 4168-4183.##- Monfared, N.S.S., Hashemnejad, H. Yazdanfar, S.A. (2021). Design Principles for Secure and Sociable Local Community: Case study – Chizar. Asian journal of Enviornmantal-Behaviour Studies. Vol. 6 No. 18, PP. 17–25.##- Montgomery, J. (1998). Making a city: Urbanity, vitality and urban design. Journal of Urban Design , 3 (1), 93–116. https://doi.org/10.1080/13574809808724418##- Navarrete-Hernandez, P., Luneke, A., Truffello, R., & Fuentes, L. (2023). Planning for fear of crime reduction: Assessing the impact of public space regeneration on safety perceptions in deprived neighborhoods. Journal of Landscape and Urban Planning, 237(42), 1-23.##- OECD. (2025). Gender-Inclusive Urban Policies: A Global Review . OECD Publishing.##- Paydar, M., Kamani-Fard, A., & Etminani-Ghasrodashti, R. (2017). Perceived security of women in relation to their path choice toward sustainable neighborhood in Santiago, Chile. Cities, 60, 289–300.##- Perkins, D.D, Abraham, A., Richard,R. Taylor, B. (1993). The physical Environment of street crime. journal of environmental psychology, Vol 13, No 8, PP. 29-49##- Piroozfar, P., Farr, E. R. P., Aboagye-Nimo, E., & Osei-Berchie, J. (2019). Crime prevention in urban spaces through environmental design: A critical UK perspective. Cities, 95, Article 102411. ##- Rapoport, A.(1977). Human Aspects of Urban Form. New York, PergamoPress.##- Ratnayake, R. (2016). Association between fear of crime gender, student nationality, and physical features. Environment and Behavior. , Article 0013916516644875. ##- Shreya Dubey, Ajay Bailey, Jinwoo (Brian) Lee. 2025. Women's perceived safety in public places and public transport: A narrative review of contributing factors and measurement methods. The international journal of urban policy and planning. Vol 156.##- Sreetheran, M. Cecil, K. ( 2015). Fear of crime in urban parks? What the residents of Kuala Lumpur have to say? Urban Forestry & Urban Greening Journal, Vol 14, N3.##- Te Braak, P., & van Tienoven, T. P. (2025). Navigating the city: A systematic literature review on women’s perceived safety in urban public space. Cities, 162(July), Article 105907. https://doi.org/10.1016/j.cities.2025.105907##- Viswanath, K., & Basu, A. (2015). SafetiPin: An innovative mobile app to collect data on women’s safety in Indian cities. Gender & Development, 23, 45–60. ##- UN-Habitat. (2024). Guidelines for Gender-Responsive Urban Public Spaces . United Nations. ##- Wekerle, G. R., & Whitzman, C. (1995). Safe cities: Guidelines for planning, design, and management . Van Nostrand Reinhold.##- Zavattaro, S. (2019). Using feminist geography to understand feelings of safety and neighbourhood image. Journal of Health and Human Services Administration, 42.##- Zavattaro, S. M., & Datta, A. (2024). Placemaking through digital storytelling: A feminist approach to urban safety. Urban Studies , 61 (2), 415–432. https://doi.org/10.1177/00420980231167895##- Zavattaro, S. (2025). Feminist Urbanism: Theorizing the Gendered Experience of Space. Routledge.##- Zurawski, N. (2010). ‘It is all about perceptions’: Closed-circuit television, feelings of safety and perceptions of space – What the people say. Security Journal, 23, 259–275.##- آذر، علی و مهدیه محمدی بیرنگ (1398)، تحلیل احساس امنیت زنان در فضاهای عمومی با تأکید بر پارکهای شهری، مطالعه موردی: تبریز، دو فصلنامه علمی پژوهش‌های بوم شناسی شهری. سال دهم، شماره 2، پیاپی20، صص 40-27.##- اکبری، رضا و سمانه پاک بنیان (1391)، تاثیر کالبد فضاهای عمومی بر احساس امنیت اجتماعی زنان(نمونه موردی: محله نارمک و شهرک اکباتان شهر تهران)، نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره 1، شماره 2، صص 53 – 64.##- بحری پور، عباس و امیر رستگار خالد (1392)، بررسی رابطه بین اعتماد اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی (مطالعه موردی: شهرستان کاشان)، فصلنامه مطالعات جامعه شناختی جوانان، سال چهارم، شماره 10، صص 9-26.##- بلالی اسکویی، آزیتا، عاطفه صداقتی و شهلا درتومی (1398)، نگرشی کاربردی به احساس امنیت زنان در پارکهای درون شهری مورد مطالعه: شهر بجنورد، نشریه گروه معماری دانشگاه زنجان، شماره 3، صص 65-81.##- بهزادپور، محمد. حسینی، سیدحسن. و زمانی سیدسعید. (1399)، مولفه های روانشناسی محیط در طراحی مرکز کودکان بی سرپرست. نشریه معماری شناسی. دوره 3، شماره 15##- پرهیزکار، اکبر، سیدکیارش‎الدین کلانتر، عبدالرضا رکن‎الدین افتخاری و یگانه موسوی جهرمی(1389)، سهم فضای مجازی از فضای خدمات شهری تهران و تأثیر خصوصیات شهروندان در میزان استفاده از خدمات فضای مجازی(مورد مطالعه: منطقه شش شهرداری تهران). فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 14، شماره 3، صص 21-35.##- پوراحمد، احمد، محمود آروین و نگار رحیم‎پور (1396)، ارزیابی احساس امنیت زنان در فضاهای شهری مطالعه موردی: منطقه یک شهر اهواز، فصلنامه علمی و پژوهشی مطالعات شهری، شماره23، صص 68-53.##- پوراحمد، احمد؛ آروین، محمود؛ رحیم‌پور، نگار.(1404)، ارزیابی احساس امنیت زنان در فضاهای شهری؛ مطالعه موردی: منطقه یک شهر اهواز. فصلنامه مطالعات شهری دانشگاه کردستان، دوره ۱۳، شماره ۲، صفحات ۴۵–۶۴.##- پیرزاده، زهره و مرضیه صبوری(1402)، نقش شاخص‎های کالبدی در امنیت زنان در بافت های مسکونی شهری(نمونه موردی شهر شیروان)، دهمین کنفرانس ملی و سومین کنفرانس بین المللی برنامه ریزی و مدیریت شهری. مشهد.##- تولایی، نوین (1379)، شکل شهر منسجم؛ مطالعه انسجام کالبدی شهر در اندیشه و عمل، رساله دکتری، دانشکده هنرهای زیبا، تهران.##- جهانشاهی، مهنوش (1396)، بررسی رابطه بین وضعیت زنان و احساس امنیت اجتماعی در فضای شهری در شهر بجنورد، فصلنامه دانش انتظامی خراسان شمالی، سال 4، شماره 14، صص 59-47.##- جاکوبز، جین (1961)، مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی. مترجم: حمیدرضا پارسی، انتشارات دانشگاه تهران، 1398.##- حبیبی، لیلا، عامر نیک پور و معصومه نجفی (1398)، واکاوی احساس امنیت زنان در فضاهای عمومی شهر آمل با تأکید بر عناصر کالبدی، فصلنامه برنامه‎ریزی توسعه شهری و منطقه ای، سال چهارم، شماره 8، صص 202- 179.##- حسنعلی‎پور، عباس (1400)، عوامل موثر بر احساس امنیت اجتماعی زنان در فضاهای شهری، مجله علمی پژوهش در مهندسی عمران و معماری ایران، سال ششم، شماره 20، صص158-131.##- حصاری، پدرام، مریم سیف شجاعی و پریسا نورمحمدی(1403)، روا نشناسی محیط معماری و احساس امنیت زنان در محیط شهری. نشریه علمی روانشناسی فرهنگی زن. دوره 16، شماره 61، صص 115-105.##- خستو، مریم و نوید سعیدی رضوانی (1389)، عوامل موثر بر سرزندگی فضاهای شهری، خلق یک فضای شهری سرزنده با تکیه بر مفهوم «مرکز خرید پیاده»، نشریه هویت شهر، دوره 4، شماره 6، صص63-74.##- رابرت‌دی. پاتنام (2000)، بولینگ به تنهایی: فروپاشی و بازسازی روابط همبسته در آمریکا. ترجمه: قربان عباسی. انتشارات: مساله. 1401.##- رضوان، علی و منصور فتحی (1391)، بررسی عوامل مرتبط با احساس ناامنی در محلات شهری در ناحیه 3 منطقه 17 شهرداری تهران، فصلنامه راه اجتماعی، سال12، شماره 15، صص 97-76.##- زین العابدین زاده، سمانه. میری کناری، غلامرضا. و طلایی، سمیه (1394)، نقش روان شناسی محیط در بازیابی کیفیت محیطی در مجتمع‌های تجاری. کنفرانس سالانه پژوهش های معماری، شهرسازی و مدیریت شهری.##- زیویار پرده ای، پروانه. رجبی، آزیتا. و عظیمی، آزاده (1393)، احساس امنیت زنان در شهرهای توریستی با تأکید بر طراحی شهری. پژوه شنامه زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال ششم، شماره سوم، صص 102-81.##- ساکی، زهرا (1401)، ارزیابی و سنجش عوامل امنیت زنان در پارک‎های شهری با تاکید بر امنیت محیطی (مورد مطالعه پارک علامه اهواز)، مجله جغرافیا و روابط انسانی، دوره 5 ، شماره 3 ، صص 282-259.##- شاه محمدی، نیما و باباخانی، رضا(1400)، تحلیل الگوی انگارشی ارسی های مسجد نصیر الملک بر پایه تاثیرات روانشناسی محیطی بر ادراکات روانی کاربران. مجله علوم و تکنولوزی محیط زیست، دوره 23، شماره 8، صص. 46-37.##- شکوری اصل، شیده (1395)، شناسایی ویژگی‎های محیطی تأثیرگذار بر احساس امنیت بانوان در فضاهای شهری مطالعه موردی: محلات مخصوص و سلامت، منطقه 11 شهر تهران، مجله علمی-پژوهشی مطالعات شهری، شماره 21، صص 77-91.##- شماعی، علی و سید حسین واحدی نژاد (1397)، تحلیل فضایی جرم‌خیزی در بافت‌های فرسوده شهری(مورد مطالعه: منطقه12 شهرداری تهران)، انتظام اجتماعی، شماره 28.##- صالحی، اسماعیل(1387)، ویژگی‎های محیطی فضاهای شهری امن، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی و معماری.##- ضرغامی، اسماعیل، عبدالحمید قنبران، ، پوریا سعادتی‎وقار و مرتضی ضامنی (1397)، نقش خوانایی کالبدی بر امنیّت بوستان‎های شهری؛ نمونه موردی: بوستان مردم همدان، نشریه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، دوره 8 ، شماره32، صص15-32 .##- طاهری، زهرا. نعمت اللهی، زهرا و مدنی، سید حمزه(1402)، بررسی رابطه بین فضای کالبدی- و اجتماعی شهر و احساس امنیت(نمونه موردی: شهر قزوین در سال 1400). جغرافیا آمایش شهری و منطقه‎ای، سال 13، شماره 46، صص 114-85.##- عبیدی، پرنیان، وحیده حجتی و حمیدرضا عظمتی(1402)، بررسی مؤلفه‎های مؤثر بر ارتقاء احساس امنیت زنان با هدف تقویت پایداری اجتماعی در طراحی مجتمع‎های مسکونی، مجله معماری و شهرسازی پایدار، سال یازدهم، شماره اول، صص. 144-127.##- علی‎آبادی، جواد، (1381)، نقش فضاهای شهری در تامین امنیت اجتماعی، ماهنامه شهرداریها، شماره 41 ، صص 13-5.##- فروغ‎زاده، سیمین و سعید شریعتی مزینانی (1394)، بررسی احساس امنیت زنان در فضاهای عمومی شهر مشهد، فصلنامه انتظام اجتماعی، سال 7، شماره2، صص 1-32.##- فیض‌زاده کریق، مهرناز(1404)، واکاوی نقش نورپردازی شهری در ادراک امنیت شبانه از منظر زنان در فضاهای شهری شهر ساری. مجله علمی–پژوهشی عمران و معماری، دوره ۹، شماره ۵، صفحات ۹۳–۱۰۷.##- قرایی، فریبا، نفیسه راد‎جهانبانی، و نازیلا رشیدپور (1389)، بررسی و سنجش حس امنیت در مناطق مختلف شهری( نمونه موردی: مناطق 2 و 11 تهران)، مجله آرمانشهر، شماره 4، صص. 32-17.##- قهری للکلو، سارا؛ مهاجران، سمیه؛ نیک‌فر، نگین(1403)، واکاوی مؤلفه‌های مؤثر بر قلمروی مطلوب زنان در پارک‌های شهری (موردپژوهی: پارک‌های ائل‌گلی، بانوان شمس و ولیعصر تبریز). فصلنامه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره ۲۳، شماره ۷۰، صفحات ۵۵–۷۴.##- لک، نیلوفر و سیامک بهمنی (1399)، واکاوی تأثیر مؤلفه‎های کالبدی بر احساس امنیت در فضاهای باز مجتمع‎های مسکونی؛ نمونه موردی: مسکن مهر پاسارگاد، نشریه علمی تخصصی شباک. سال ششم، شماره 5. صص 43-52.##- گلی، علی، بهنام قاسم زاده، عاطفه فتح بقالی و یاسمن رمضان مقدم واجاری، (1394)، عوامل موثر در احساس امنیت اجتماعی زنان در فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: پارک ائل گلی تبریز)، نشریه مطالعات راهبردی زنان (کتاب زنان)، دوره 18، شماره 69، صص 97-136. ##- محمدی، جمال و مریم مرادی پادوک (1392)، بررسی احساس امنیت زنان در مناطق مختلف شهری( نمونه موردی مناطق 5 و 13 اصفهان)، مطالعات جامعه شناختی شهری، سال سوم، شماره نهم، صص. 172-155.##- محمدعلی رحیمی، سمانه ایزدی زمان آبادی(1401)، تبیین رابطه مفاهیم حس امنیت بانوان و حس تعلق به مکان در بافت تاریخی شهری( نمونه موردی:محله جو باره شهر اصفهان). برنامه ریزی و توسعه محیط شهری سال دوم زمستان ۱۴۰۱ شماره ۴، صص 75-92.##- مشکینی، ابوالفضل؛ علی‌پور، سمیه؛ صحراییان، صدف؛ سعیدی، سجاد(1403)، بررسی احساس امنیت زنان در فضاهای عمومی شهری؛ نمونه موردی مناطق ۵ و ۲ شیراز. فصلنامه برنامه‌ریزی و توسعه محیط شهری، دوره ۳، شماره ۱۲، صفحات ۳۵–۵۲.##- مصباح، فرشید. وثیق، بهزاد و مسعودی نژاد، مصطفی(1401)، بازشناسی ارتباط بصری فضا در شکل گیری مفهوم قلمرو در خانه های تاریخی دوره قاجار رشت. دوفصلنامه مطالعات معماری ایران، دانشگاه کاشان، سال یازدهم، شماره 22. صص 194-173. ##

ساختار چشمه تاق‌های کژاوه مبتنی بر هندسه نظری (مطالعه موردی: بازار کاشان) The Structure of Kajaveh Arches Based on Theoretical Geometry (Case Study: Bazaar of Kashan) 1 1 خلاقیت معماران در پوشش‌ تاق ها و تکنولوژی به‌کاررفته در آن‌ها سبب شده تا پوشش‌های تاقی تنوع پوشش در معماری بازار به سبب تنوع مخاطب از تنوع بالایی برخوردار می باشد. به‌رغم این اهمیت، بررسی هندسه تاق‌ها به‌صورت عام و تاق‌های کژاوه به‌صورت خاص، آن‌گونه که باید، موردبررسی قرار نگرفته است. پژوهش حاضر باهدف ‌شناخت هندسه زمینه و ماهیت چفدهای کوچک تاق کژاوه در پی پاسخگویی به این پرسش است که تقسیمات تهرنگ اجرای کار و هندسه تاق‌های کژاوه از چه تنوعی برخوردارند؟ و تنوع اشکال مختلف هندسی در چفد دهانه تاق‌های کژاوه چگونه است؟ پژوهش کیفی است و در حوزه روش‌شناسی مبتنی بر تحلیل میدانی است. بدین منظور، 28 چشمه تاق کژاوه در محدوده بازار تاریخی کاشان انتخاب و تحلیل‌شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد در تاق‌های کژاوه تقسیمات چشمه یک زمینه به صورت زوج و یا فرد است. چرخش تویزه اصلی موجب تنوع در تهرنگ می‌شود. هندسه چفد دهانه به صورت مازه‌دار، تیزه‌دار و یا ترکیب هردو است. ارتفاع کژاوه‌ها دارای نوسان است. نتیجه مبین آن است که فرم هندسی چفد دهانه همسان یا غیر همسان‌اند و به 9 حالت و 4 دسته اصلی اجراشده‌اند که چفد پنج‌اوهفت حداکثر فراوانی را دارد. اختلاف عرض، نوسانات بیشتری نسبت به اختلاف طول دارد. زمینه تاق‌های کژاوه به فرم ذوزنقه‌، متوازی‌الاضلاع و مستطیل قابلیت اجرا دارند 2 The creativity of architects in designing arches and the technology used in them has led to a high diversity of arch covers in the architecture of bazaars, catering to the varied audience. Despite this significance, the geometry of arches in general and Kaujave arches in particular has not been adequately examined. This research aims to understand the geometry and nature of small arches in Kaujave by addressing the question of what characteristics the divisions and geometry of Kaujave arches possess, and how the various geometric forms in the arch openings of Kaujave are represented. The study adopts a qualitative approach based on field analysis. To this end, 28 Kaujave arch segments within the historic bazaar of Kashan were selected and analyzed. The findings reveal that the divisions of an arch segment in Kaujave are either even or odd. The rotation of the main keystone contributes to diversity in the arch's geometry. The geometry of the arch openings appears in forms that are crenellated, pointed, or a combination of both. The heights of Kaujave arches show variability. The results indicate that the geometric form of the arch openings can be either uniform or non-uniform, realized in 9 variations and 4 main categories, with the five-and-seven arch design being the most frequent. The width variations show greater fluctuations compared to the length variations, and the plans of Kaujave arches can take forms of trapezoids, parallelograms, or rectangles.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/15 1403/12/25 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/23 1404/7/1 بهادر عرفان Bahador erfan دانشگاه شهید رجایی Iran Bahador_erfan@yahoo.com احمد دانائی نیا دانشگاه هنر اصفهان Iran a.danaeinia@aui.ac.ir Kashan bazaar Theoretical geometry Geometric context Arch cover Kajave arch. بازار کاشان هندسه نظری زمینه هندسی پوشش تاقی تاق کژاوه. ابراهیمی‌وینیچه، اصغر؛ محمدی‌فشارکی، محسن و براتی‌خوانساری، محمود (1400). مقاله کوتاه: تلک /طاق /تاک /تاگ؟ بررسی کلمه‌ای در گرشاسب‌نامه‌ی اسدی طوسی. شعرپژوهی، سال سیزدهم (1)، 286-275.##ابوالقاسمی، لطیف (1379). هنجار شکل‌یابی معماری اسلامی ایران. معماری ایران (دوره اسلامی)؛ مجموعه مقالات معماری اسلامی ایران. گردآوری محمدیوسف کیانی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).##اردلان، نادر و بختیار، لاله (1380). حس وحدت: نقش سنت در معماری ایرانی. ترجمه حمید شاهرخ. چاپ اول، اصفهان: نشر خاک.##اشرفی، علیرضا و نصرت، ساحل (1394). پوشش های ایرانی، نگرش نیارشی به مهندسی معماری سنتی. کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، 1-18.##آزاد، میترا؛ سلطانی محمدی، مهدی و طالبی، خاطره (1399). بازشناسی ماهیت ساباط در بافت‌های تاریخی (نمونه مطالعاتی ساباط‌های محلات بافت تاریخی نایین). هویت محیط، سال اول (3)، 31-17.##بزرگمهری، زهره (1379). هنجار شکل‌یابی معماری اسلامی ایران. معماری ایران (دوره اسلامی)؛ مجموعه مقالات معماری اسلامی ایران. گردآوری محمدیوسف کیانی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).##بزنوال، رولان (1379). فناوری تاق در خاور کهن (جلد اول). ترجمه محسن حبیبی. چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.##پوپ، آرتور اپهام؛ آکرمن، فیلیس و شرودر، اریک (1394). شاهکارهای هنر ایران. ترجمه پرویز ناتل خانلری. چاپ ششم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.##پیرنیا، محمدکریم (1370). گنبد در معماری ایران. فصلنامه اثر، سال دوازدهم (20)، 156-1.##پیرنیا، محمدکریم (1352). ارمغان‌های ایران به جهان معماری گنبد. هنر و مردم 137 (136 و 137)، 7-2.##پیرنیا، محمدکریم (1373). چفدها و طاق‌ها. فصلنامه اثر، سال پانزدهم (24)، 192-46.##خداپرست، الهام (1395). “بررسی پارامتری رفتار سازه‌ای طاق‌های کلنبوی آجری ایرانی با عرقچین.” پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته عمران، گرایش سازه. اصفهان: دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی.##دانائی‌نیا، احمد و عرفان، بهادر (1402). نظام هندسه نظری در کاربندی‌های دوپا قالب شاغولی، برگرفته از دایره محیطی در معماری ایرانی. نشریه علمی مرمت و معماری ایران، سال سیزدهم (33)، ۷۶-57.##رفیعی‌سرشکی، بیژن؛ رفیع‌زاده، ندا و رنجبرکرمانی، علی محمد (1382). فرهنگ مهرازی (معماری) ایران. نشریه شماره: گ-362. تهران: مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، وزارت مسکن و شهرسازی.##شادکام، صوله (1394). ساختمان کاربندی ایوان مسجد جامع گرگان. همایش ملی معماری و شهرسازی بومی ایران. یزد، 16-1.##شفیع‌زاده، اسدالله و ابراهیمی، محمدرضا (1395). بازشناسی تحولات معماری در مجموعه تاریخی بازار اهر. معماری و شهرسازی ایران، سال هفتم (12)، 27-15.##شکوهی‌فر، زهرا (1400). بررسی سقف در معماری سنتی ایران. تهران: انتشارات گیوا.##صفایی‌پور، هادی؛ معماریان، غلامحسین و بمانیان، محمدرضا (1393). فهم چیستی پوشش پتکانه از طریق تحلیل نمونه‌های نخستین در معماری ایران. مطالعات معماری ایران، سال سوم (5)، 19-5.##غلامزاده، احسان؛ متینی، محمدرضا، سید اسلامی، یحیی و طلیسچی، غلامرضا (1400). بازخوانی فرمی پوسته‌های سین کلا ستیک در طبیعت و معماری. نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، سال بیست و ششم (2)، 64-51.##غلامزاده، احسان؛ متینی، محمدرضا، سید اسلامی، یحیی و طلیسچی، غلام‌رضا (1402). پارامترهای بهینگی فرم و ساختار پوسته‌های سین‌کلاستیک متقارن دورانی (RSS) در طبیعت و معماری؛ بررسی موردی: پوسته تخم پرندگان. نامه معماری و شهرسازی، سال پانزدهم (39)، 121-99.##فرخ‌یار، حسین (1387). معماری ایران: بناهای سنتی (اجرا، عملکرد، خصوصیت، مرمت). چاپ دوم، قم: بهمن‌آرا.##فلاح‌فر، سعید (1388). فرهنگ واژ‌های معماری سنتی ایران. ویرایش دوم، تهران: کاوش پرداز.##قربانی، ابوالفضل و دانشپور، سید عبدالهادی (1398). تحلیل بصری سازه‌های تاقی در منظر میدان‌های تاریخی ایران با تأکید بر میدان‌های دوران صفوی و قاجاری. فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی، سال هفتم (25)، 45-21.##کروچی، جورجو (1383). ارگ بم پس از زمین لرزه. ترجمه باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی. فصلنامه اثر، (36 و 37): 32-38.##کاظمی، سعید (1393). ”مقایسه فنی پوشش سغ در معماری ایران با معماری فرانسه و ایتالیا.“ پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مطالعات معماری. اصفهان: دانشگاه هنر اصفهان.##گدار، آندره و گدار، یدا (1390). طاق و قوس در معماری ایرانی. ترجمه حمید قراگوزلو و سعید صائمی. چاپ اول، تهران: مدیران امروز.##محمدزاده، معصومه (1388). الگوهای فراز و فرود در آفرینش هنری با تکیه بر هنر اسلامی. نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی، سال اول (38)، 53-45.##معماریان، غلامحسین و صفایی‌پور، هادی (1394). معماری ایرانی: نیارش (جلد اول). تدوین نیکی ایرانپور طاری. چاپ دوم، تهران: انتشارات نشر نغمه نواندیش.##مهدی‌زاده سراج، فاطمه؛ فخاری تهرانی، فرهاد و ولی‌بیگ، نیما (1390). بکارگیری مثلث‌های هنجار در محاسبات ریاضی و پیاده سازی هندسه در ساخت و اجرای معماری سنتی ایران. مرمت و معماری ایران، سال اول (1): 26-15.##مور، فولر (1386). درک رفتار سازه‌ها. ترجمه محمود گلابچی. چاپ پنجم، تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.##موسوی، فرشید (1390). روند شکل‌گیری فرم. ترجمه فرناز نظری و میلاد میانجی. چاپ اول، تهران: موسسه علم معمار.##مولوی، بهزاد (1370). هنر اسلامی شیوه رسم هندسی در معماری ایران (دوران اسلامی). صفّه، دوره اول (2): 73-85.##مولوی، بهزاد و قاسم‌زاده، مسعود (1381). بررسی کاربرد هندسه در معماری گذشته ایران (دوره اسلامی). چاپ اول، نشریه شماره گ-353، تهران: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.##میرلطفی، سید جلال (1384)، آشنایی با معماری ایران (شیوه پارسی و پارتی و سازه‌های طاقی). چاپ اول، تهران: انتشارات قاضی.##نقره‌کار، عبدالحمید (1392). حکمت هنر و معماری اسلامی. دانشکده معماری و شهرسازی. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.##نیک‌نسب، زینب و پایدارفرد، آرزو (1399)، شناسایی فرم، کاربرد و تزئینات کجاوه در نگارگری ایرانی دوره‌های تیموری و صفوی. نگارینه هنر اسلامی، سال هفتم (20)، 101-85.##ولی‌بیگ، نیما؛ رهروی‌پوده، ساناز و نظریه، نوشین (1399). تحلیل مهارت و خلاقیت استادکاران سنتی در فن آوری ساخت و شکل نهایی تاق‌های آهنگ لی‌لی‌پوش ایرانی. مسکن و محیط روستا، دوره (171)، 86-73.##Afrooz, A. R, & Etezadi, Z. S. (2015). The methodology of Iranian curved arches (Sagh) based on their geometry. Journal of Applied Environmental and Biological Sciences, 5 (8S), 648-662.##Bird, F. L. (1921). Modern Persia & Its Capital: An Account of an Ascent of Mount Demavend, the Persian Olympus. The National Geographic Magazine. Washington: National Geographic Society. Vol. 39: 353-416.##Boni, C.; Ferretti, D. & Lenticchia, E. (2022). Effects of Brick Pattern on the Static Behavior of Masonry Vaults. International Journal of Architectural Heritage, 16 (8), 1-21.##Danaeinia, A.; Erfan, B. & Mohamadi Sabet, Z. (2024). nvestigating the hidden geometry system at the entrance of the historical houses of Kashan from the Qajar period to the beginning of the Pahlavi period. Journal of Architecture and Urbanism. 48 (1), 67-82.##Javani Dizaji, Aidin. (2012). Behavior of Iranian Arches in Earthquake. 8th International Conference on Structural Analysis of Historical Constructions (SAHC 2012). 1-11.##Eric, G, & Matson. E. (1910). Camel caravan of pilgrims to Mecca. Saudi Arabia: Mecca. https://www.loc.gov/pictures/item/2019695024. (Retrieved 25November. 2024).##Feizolahbeigi, A, & Lourenço, P. B. (2023). Study of the Iranian vaults, based on historical aspects, typologies, and geometric rules to reveal the long-term stability reasons. 4th International Congress on Luso-Brazilian Construction History. Portugal: University of Minho - Department of Civil Engineering. 549-562.##Gherardini, F, & Leali, F. (2016). A Framework for 3D Pattern Analysis and Reconstruction of Persian Architectural Elements. Nexus Network Journal 18. 133-167.##Harris, C. M. (2006). Dictionary of Architecture & Construction. United States: McGraw-Hill.##Hejazi, M. & Soltani, Y. (2020). Parametric study of the effect of hollow spandrel (Konu) on structural behaviour of Persian brick masonry barrel vaults. Engineering Failure Analysis, (118), 104838.##Maghsoudinia, E.; Abd Rahman, N. Yazid, M.Y. (2014). Roofs Functions in Vernacular Residential Buildings: Case Study in Kashan, Iran. International Journal of Architectural Research, 8 (3), 251-265.##Necipoglu, G. (1995). The Topkapi Scroll-Geometry and Ornament in Islamic Architecture. Edited by Lynne Kostman and Diane Mark-Walker. United States of America: Getty Publications.##Pakcheshm, M. (2020). Roof Typology and Constructive Method for the Houses in Banadkook-Dize (iran) Throughout the Time. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, (44), 1041-1048.##Petralla, S. (2012). Arches and ribbed vaults of the Iranian tradition. In online Proceedings of the International Symposium Masons at Work. Architecture and Construction in the Pre-Modern World, 1-14.##Rasouli, P. & Bastanfard, A. (2010). A new approach on 2D Yazdibandi in Islamic geometry. 2nd International Conference on Software Technology and Engineering (IEEE), 344-349.##Sevruguin, A. (2022). Aerial View of the Bazaar Complex Domed Rooftop. Iran: Kashan. http://archive.asia.si.edu/iran-in-photographs/gallery.asp?set=FSA_A.4_2.12.GN&page=1. (Retrieved 12November. 2024).##Stileman, Rev. c.h. 1880-1899. A Kajaveh (Litter), Late 19th Century. Iran. https://www.thenelsoncollection.co.uk/artworks/categories/2/9463. (Retrieved 14November. 2024).##Zandiyehvakili, M.; Hojat, I. & Mahmudi, M. (2019). The role of geometrical features in the architecturalstructural interaction: Some case studies of the Iranian ancient architecture. Frontiers of Structural and Civil Engineering, 13 (3), 716-724.##ابراهیمی‌وینیچه، اصغر؛ محمدی‌فشارکی، محسن و براتی‌خوانساری، محمود (1400). مقاله کوتاه: تلک /طاق /تاک /تاگ؟ بررسی کلمه‌ای در گرشاسب‌نامه‌ی اسدی طوسی. شعرپژوهی، سال سیزدهم (1)، 286-275.##ابوالقاسمی، لطیف (1379). هنجار شکل‌یابی معماری اسلامی ایران. معماری ایران (دوره اسلامی)؛ مجموعه مقالات معماری اسلامی ایران. گردآوری محمدیوسف کیانی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).##اردلان، نادر و بختیار، لاله (1380). حس وحدت: نقش سنت در معماری ایرانی. ترجمه حمید شاهرخ. چاپ اول، اصفهان: نشر خاک.##اشرفی، علیرضا و نصرت، ساحل (1394). پوشش های ایرانی، نگرش نیارشی به مهندسی معماری سنتی. کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، 1-18.##آزاد، میترا؛ سلطانی محمدی، مهدی و طالبی، خاطره (1399). بازشناسی ماهیت ساباط در بافت‌های تاریخی (نمونه مطالعاتی ساباط‌های محلات بافت تاریخی نایین). هویت محیط، سال اول (3)، 31-17.##بزرگمهری، زهره (1379). هنجار شکل‌یابی معماری اسلامی ایران. معماری ایران (دوره اسلامی)؛ مجموعه مقالات معماری اسلامی ایران. گردآوری محمدیوسف کیانی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).##بزنوال، رولان (1379). فناوری تاق در خاور کهن (جلد اول). ترجمه محسن حبیبی. چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.##پوپ، آرتور اپهام؛ آکرمن، فیلیس و شرودر، اریک (1394). شاهکارهای هنر ایران. ترجمه پرویز ناتل خانلری. چاپ ششم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.##پیرنیا، محمدکریم (1370). گنبد در معماری ایران. فصلنامه اثر، سال دوازدهم (20)، 156-1.##پیرنیا، محمدکریم (1352). ارمغان‌های ایران به جهان معماری گنبد. هنر و مردم 137 (136 و 137)، 7-2.##پیرنیا، محمدکریم (1373). چفدها و طاق‌ها. فصلنامه اثر، سال پانزدهم (24)، 192-46.##خداپرست، الهام (1395). “بررسی پارامتری رفتار سازه‌ای طاق‌های کلنبوی آجری ایرانی با عرقچین.” پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته عمران، گرایش سازه. اصفهان: دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی.##دانائی‌نیا، احمد و عرفان، بهادر (1402). نظام هندسه نظری در کاربندی‌های دوپا قالب شاغولی، برگرفته از دایره محیطی در معماری ایرانی. نشریه علمی مرمت و معماری ایران، سال سیزدهم (33)، ۷۶-57.##رفیعی‌سرشکی، بیژن؛ رفیع‌زاده، ندا و رنجبرکرمانی، علی محمد (1382). فرهنگ مهرازی (معماری) ایران. نشریه شماره: گ-362. تهران: مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، وزارت مسکن و شهرسازی.##شادکام، صوله (1394). ساختمان کاربندی ایوان مسجد جامع گرگان. همایش ملی معماری و شهرسازی بومی ایران. یزد، 16-1.##شفیع‌زاده، اسدالله و ابراهیمی، محمدرضا (1395). بازشناسی تحولات معماری در مجموعه تاریخی بازار اهر. معماری و شهرسازی ایران، سال هفتم (12)، 27-15.##شکوهی‌فر، زهرا (1400). بررسی سقف در معماری سنتی ایران. تهران: انتشارات گیوا.##صفایی‌پور، هادی؛ معماریان، غلامحسین و بمانیان، محمدرضا (1393). فهم چیستی پوشش پتکانه از طریق تحلیل نمونه‌های نخستین در معماری ایران. مطالعات معماری ایران، سال سوم (5)، 19-5.##غلامزاده، احسان؛ متینی، محمدرضا، سید اسلامی، یحیی و طلیسچی، غلامرضا (1400). بازخوانی فرمی پوسته‌های سین کلا ستیک در طبیعت و معماری. نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، سال بیست و ششم (2)، 64-51.##غلامزاده، احسان؛ متینی، محمدرضا، سید اسلامی، یحیی و طلیسچی، غلام‌رضا (1402). پارامترهای بهینگی فرم و ساختار پوسته‌های سین‌کلاستیک متقارن دورانی (RSS) در طبیعت و معماری؛ بررسی موردی: پوسته تخم پرندگان. نامه معماری و شهرسازی، سال پانزدهم (39)، 121-99.##فرخ‌یار، حسین (1387). معماری ایران: بناهای سنتی (اجرا، عملکرد، خصوصیت، مرمت). چاپ دوم، قم: بهمن‌آرا.##فلاح‌فر، سعید (1388). فرهنگ واژ‌های معماری سنتی ایران. ویرایش دوم، تهران: کاوش پرداز.##قربانی، ابوالفضل و دانشپور، سید عبدالهادی (1398). تحلیل بصری سازه‌های تاقی در منظر میدان‌های تاریخی ایران با تأکید بر میدان‌های دوران صفوی و قاجاری. فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی، سال هفتم (25)، 45-21.##کروچی، جورجو (1383). ارگ بم پس از زمین لرزه. ترجمه باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی. فصلنامه اثر، (36 و 37): 32-38.##کاظمی، سعید (1393). ”مقایسه فنی پوشش سغ در معماری ایران با معماری فرانسه و ایتالیا.“ پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مطالعات معماری. اصفهان: دانشگاه هنر اصفهان.##گدار، آندره و گدار، یدا (1390). طاق و قوس در معماری ایرانی. ترجمه حمید قراگوزلو و سعید صائمی. چاپ اول، تهران: مدیران امروز.##محمدزاده، معصومه (1388). الگوهای فراز و فرود در آفرینش هنری با تکیه بر هنر اسلامی. نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی، سال اول (38)، 53-45.##معماریان، غلامحسین و صفایی‌پور، هادی (1394). معماری ایرانی: نیارش (جلد اول). تدوین نیکی ایرانپور طاری. چاپ دوم، تهران: انتشارات نشر نغمه نواندیش.##مهدی‌زاده سراج، فاطمه؛ فخاری تهرانی، فرهاد و ولی‌بیگ، نیما (1390). بکارگیری مثلث‌های هنجار در محاسبات ریاضی و پیاده سازی هندسه در ساخت و اجرای معماری سنتی ایران. مرمت و معماری ایران، سال اول (1): 26-15.##مور، فولر (1386). درک رفتار سازه‌ها. ترجمه محمود گلابچی. چاپ پنجم، تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.##موسوی، فرشید (1390). روند شکل‌گیری فرم. ترجمه فرناز نظری و میلاد میانجی. چاپ اول، تهران: موسسه علم معمار.##مولوی، بهزاد (1370). هنر اسلامی شیوه رسم هندسی در معماری ایران (دوران اسلامی). صفّه، دوره اول (2): 73-85.##مولوی، بهزاد و قاسم‌زاده، مسعود (1381). بررسی کاربرد هندسه در معماری گذشته ایران (دوره اسلامی). چاپ اول، نشریه شماره گ-353، تهران: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.##میرلطفی، سید جلال (1384)، آشنایی با معماری ایران (شیوه پارسی و پارتی و سازه‌های طاقی). چاپ اول، تهران: انتشارات قاضی.##نقره‌کار، عبدالحمید (1392). حکمت هنر و معماری اسلامی. دانشکده معماری و شهرسازی. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.##نیک‌نسب، زینب و پایدارفرد، آرزو (1399)، شناسایی فرم، کاربرد و تزئینات کجاوه در نگارگری ایرانی دوره‌های تیموری و صفوی. نگارینه هنر اسلامی، سال هفتم (20)، 101-85.##ولی‌بیگ، نیما؛ رهروی‌پوده، ساناز و نظریه، نوشین (1399). تحلیل مهارت و خلاقیت استادکاران سنتی در فن آوری ساخت و شکل نهایی تاق‌های آهنگ لی‌لی‌پوش ایرانی. مسکن و محیط روستا، دوره (171)، 86-73.##Afrooz, A. R, & Etezadi, Z. S. (2015). The methodology of Iranian curved arches (Sagh) based on their geometry. Journal of Applied Environmental and Biological Sciences, 5 (8S), 648-662.##Bird, F. L. (1921). Modern Persia & Its Capital: An Account of an Ascent of Mount Demavend, the Persian Olympus. The National Geographic Magazine. Washington: National Geographic Society. Vol. 39: 353-416.##Boni, C.; Ferretti, D. & Lenticchia, E. (2022). Effects of Brick Pattern on the Static Behavior of Masonry Vaults. International Journal of Architectural Heritage, 16 (8), 1-21.##Danaeinia, A.; Erfan, B. & Mohamadi Sabet, Z. (2024). nvestigating the hidden geometry system at the entrance of the historical houses of Kashan from the Qajar period to the beginning of the Pahlavi period. Journal of Architecture and Urbanism. 48 (1), 67-82.##Javani Dizaji, Aidin. (2012). Behavior of Iranian Arches in Earthquake. 8th International Conference on Structural Analysis of Historical Constructions (SAHC 2012). 1-11.##Eric, G, & Matson. E. (1910). Camel caravan of pilgrims to Mecca. Saudi Arabia: Mecca. https://www.loc.gov/pictures/item/2019695024. (Retrieved 25November. 2024).##Feizolahbeigi, A, & Lourenço, P. B. (2023). Study of the Iranian vaults, based on historical aspects, typologies, and geometric rules to reveal the long-term stability reasons. 4th International Congress on Luso-Brazilian Construction History. Portugal: University of Minho - Department of Civil Engineering. 549-562.##Gherardini, F, & Leali, F. (2016). A Framework for 3D Pattern Analysis and Reconstruction of Persian Architectural Elements. Nexus Network Journal 18. 133-167.##Harris, C. M. (2006). Dictionary of Architecture & Construction. United States: McGraw-Hill.##Hejazi, M. & Soltani, Y. (2020). Parametric study of the effect of hollow spandrel (Konu) on structural behaviour of Persian brick masonry barrel vaults. Engineering Failure Analysis, (118), 104838.##Maghsoudinia, E.; Abd Rahman, N. Yazid, M.Y. (2014). Roofs Functions in Vernacular Residential Buildings: Case Study in Kashan, Iran. International Journal of Architectural Research, 8 (3), 251-265.##Necipoglu, G. (1995). The Topkapi Scroll-Geometry and Ornament in Islamic Architecture. Edited by Lynne Kostman and Diane Mark-Walker. United States of America: Getty Publications.##Pakcheshm, M. (2020). Roof Typology and Constructive Method for the Houses in Banadkook-Dize (iran) Throughout the Time. The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, (44), 1041-1048.##Petralla, S. (2012). Arches and ribbed vaults of the Iranian tradition. In online Proceedings of the International Symposium Masons at Work. Architecture and Construction in the Pre-Modern World, 1-14.##Rasouli, P. & Bastanfard, A. (2010). A new approach on 2D Yazdibandi in Islamic geometry. 2nd International Conference on Software Technology and Engineering (IEEE), 344-349.##Sevruguin, A. (2022). Aerial View of the Bazaar Complex Domed Rooftop. Iran: Kashan. http://archive.asia.si.edu/iran-in-photographs/gallery.asp?set=FSA_A.4_2.12.GN&page=1. (Retrieved 12November. 2024).##Stileman, Rev. c.h. 1880-1899. A Kajaveh (Litter), Late 19th Century. Iran. https://www.thenelsoncollection.co.uk/artworks/categories/2/9463. (Retrieved 14November. 2024).##Zandiyehvakili, M.; Hojat, I. & Mahmudi, M. (2019). The role of geometrical features in the architecturalstructural interaction: Some case studies of the Iranian ancient architecture. Frontiers of Structural and Civil Engineering, 13 (3), 716-724. ##

تحلیل آسیب‌شناسانه مداخلات مرمتی بدنه بیرونی حصار غربی نارین قلعه شهر تاریخی بلقیس اسفراین Analytical Study of Damage Caused by Restoration Interventions on the Western Wall of 1 1 محوطه تاریخی بلقیس در 3 کیلومتری جنوب شهرستان اسفراین خراسان شمالی قرار دارد. این محوطه در سال1388 به شماره 4497 به ثبت آثار ملی ایران رسیده است. مساحتی که امروزه به عنوان محوطه بلقیس شناسایی می شود، مشتمل بر نارین قلعه و محدوده فعلی شارستان بالغ بر 150 هکتار است. جداره مرمتی بدنه بیرونی حصار غربی ارگ در اثر بارندگی دچار تخریب گسترده­ای شده است. اینکه آیا اشتباه اجرایی جداره مرمتی بعنوان عامل اصلی سبب این تخریب شده است، پرسش این پژوهش است. هدف این پژوهش بررسی نحوه اجرای سازه و نقش این اجرا در بروز آسیب است. این پژوهش کاربردی با مطالعات میدانی و کتابخانه­ای به توصیف شرایط آسیب و تحلیل رفتار جداره مرمتی می­پردازد. یافته­ ها نشان می­دهد جداره مرمتی به لحاذ اشتباه در اجرا نتوانسته است نیروی وزن خود را بصورت مطمئن به سمت زمین هدایت و مستهلک نماید و پایداری خود را تضمین کند. این بررسی خطر مشابه را برای جداره مرمتی که بصورت لایه محافظ سرتاسر بدنه بیرونی حصار ارگ را پوشش می­دهد گوشزد می­کند. 2 The historical site of Belqis is located 3 kilometers south of the city of Esfarayen in North Khorasan Province. This site was registered in 2009 as a national heritage with the number 4497. The area currently identified as the Belqis site encompasses "Nārin Qale" and the present limits of the "Shārestān", totaling approximately 150 hectares. The restoration work carried out on the outer body of the western wall of Nārin Qale has been affected by rainfall, leading to erosion and damage. Whether the construction error of the restoration wall was the main factor causing this destruction is the question of this research. The aim of this research is to investigate the construction method of the structure and the role of this construction in the occurrence of damage. This applied research describes the damage conditions and analyzes the behavior of the restoration wall through field and library studies. The findings show that due to the construction error, the restoration wall has not been able to reliably direct and dissipate its weight towards the ground and ensure its stability. This study highlights a similar risk for the restoration wall that covers the entire outer body of the citadel fence as a protective layer. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/6 1404/1/17 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/4 1404/7/12 رضا حسینی کشتان Reza Hoseini Keshtan دانشگاه هنر اصفهان Iran hosynireza@yahoo.com احمد نیک گفتار کارشناس پایگاه ملی میراث فرهنگی شهر تاریخی بلقیس سکونتگاه‌های کهن منطقه Iran Ansz1362@yahoo.com حسین رحمانی ارشد باستان‌شناسی- مدیر پایگاه ملی میراث فرهنگی شهر تاریخی بلقیس سکونتگاه‌های کهن منطقه Iran hossein.rahmani60@gmail.com Belqis site Adobe architecture Nārin Qale Conservation and Restoration Pathology. محوطه بلقیس معماری خشتی نارین قلعه حفاظت و مرمت آسیب شناسی. Al-Balādhurī, A. i. Y. (1957). Futūḥ al-Buldān. Dār al-Nashr li-al-Jāmi‘īyīn. https://books.google.com/books?id=bcWtttJL3WEC ##Dogangun, A., Karaca, Z., Durmus, A., & Sezen, H. (2009). Cause of damage and failures in silo structures. Journal of performance of constructed facilities, 23(2), 65-71. ##Hoseini Keshtan, R. (2022). use of zeolite in reducing clay erosion of historical area of Balqis against descending moisture [Original Research]. Journal of Research on Archaeometry, 8(2), 0-0. http://jra-tabriziau.ir/article-1-308-fa.html##http://jra-tabriziau.ir/article-1-308-fa.pdf ##Hoseini Keshtan, R., Emami, M. A., & zamanifard, A. (2019). The role of chemical parameters and soil texture quality in the erosion of adobe in the Belgis historical site [Research original/ Regular Article]. Scientific Journal of Maremat & Me'mari-e Iran (quarterly), 9(18), 91-110 [In Persian]. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-629-en.html ##Ibn-e Raste, A. a. a. i.-e. o. (1892). A'lāq al-nafisāh Dārsāder. ##Ibn Athir, A. I. M. (1965). Al-Kāmil fī al-tārīkh (A. Halat & A. Khalili, Trans.). Scientific Press Institute[In Persian]. ##Ministry of Cultural Heritage, H. a. T. (2015). Efficiency report of cultural heritage of historical site of Belqis Esfarayen. M. o. C. H. H. a. Tourism. ##Monshi, E. (1314). Tārix-e ālam ārāy-e abāsi. Dār al tabāye seyedmortezā[In Persian]. ##Nikgoftar, A., & Behnamfar, M. (2009). Identification and introduction of coins minted in Esfarayen(from the beginning of Ilkhanate to the end of Safavid era) (Vol. 0). Rahiyan e Sabz.[In Persian]. https://db.ketab.ir/bookview.aspx?bookid=1498994 ##Samarqandī, D., & Browne, E. G. (1901). The Tadhkiratu 'sh-shuʻará. Luzac. https://books.google.com/books?id=YjoS3anYEPIC ##Takahashi, S., Yonekura, Y., Tanno, K., Shimoda, H., Sakata, K., Ogawa, A., & Kobayashi, S. (2021). Increase in body weight following residential displacement: 5-year follow-up after the 2011 Great East Japan Earthquake and Tsunami. Journal of Epidemiology, 31(5), 328-334. ##Tesfaye, E., & Broome, T. H. (1977). Effect of weight on stability of masonry walls. Journal of the Structural Division, 103(5), 961-970. ##Thom, R. (2018). Structural stability and morphogenesis. CRC press. ##Vahdati, A. a. (2015). Archaeological Investigations in Sharh-E Balqays (Medieval Isfarayen) North Khorasan Province, Northeastern Iran. General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of North Khorasan Province[In Persian]. ##Vahdati, A. A., Nik Goftar,Ahmad. (2008). The report of the exploration of citadel of the historical city of Belqis Esfarayen. ##Wang, M., Zhang, X., Tang, W., & Wang, J. (2019). A structure for accurately determining the mass and center of gravity of rigid bodies. Applied Sciences, 9(12), 2532. ##Young, H. D., & Freedman, R. A. (2008). Applying Newton’s laws. Sears and Zemansky’s University Physics with Modern Physics Technology Update Hugh D. Young Roger A. Freedman, 151-196.##منابع غیر فارسی است ##

سیاست‌گذاری برای ایجاد خوشه فرهنگی مبتنی بر زنجیره ارزش عمارت‌های بادگیر استان یزد Policy-Making for the Establishment of a Cultural Cluster Based on the Value Chain of Windcatcher Mansions in Yazd Province 1 1 مسئله اصلی این پژوهش، ضرورت سیاست‌گذاری برای حفظ و بهره‌برداری هوشمندانه از عمارت‌های بادگیر به‌عنوان بخشی از سرمایه فرهنگی و هویت محلی است. این مطالعه با هدف شناسایی و تبیین راهبردها و سیاست‌های مؤثر برای ایجاد و توسعه خوشه فرهنگی مبتنی بر زنجیره ارزش عمارت‌های بادگیر در استان یزد انجام شده است. پرسش‌های پژوهش بر ماهیت خوشه فرهنگی عمارت‌های بادگیر و راهبردهای سیاستی مناسب برای توسعه آن‌ها متمرکز است. روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد است که طی آن داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه معماری، مرمت و مدیریت شهری گردآوری و تحلیل شده است. یافته‌ها نشان داد که خوشه فرهنگی عمارت‌های بادگیر با اتکا بر ارزش‌های تاریخی و هویتی خود می‌تواند به‌عنوان بستری برای توسعه صنایع خلاق، تقویت گردشگری فرهنگی و ایجاد فرصت‌های اقتصادی عمل کند. بر این اساس، چارچوبی از شرایط زمینه‌ای، عوامل علی و مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها تدوین شد که می‌تواند به سیاست‌گذاران در جهت‌گیری اثربخش در حوزه‌های فرهنگی و اقتصادی یاری رساند. این پژوهش الگویی سیاستی برای شکل‌گیری خوشه فرهنگی عمارت‌های بادگیر ارائه می‌دهد که با تأکید بر پیوند هویت فرهنگی و توسعه اقتصادی، می‌تواند راهنمایی برای تصمیم‌گیری‌های کلان در این حوزه باشد.   2 Anttiroiko, A. V. (2015). City branding as a response to global intercity competition. Growth and change, 46(2), 233-252. Appadurai, A. (1988). The social life of things: Commodities in cultural perspective. Cambridge University Press. Bourdieu, P. (2018). The forms of capital. In The sociology of economic life. Routledge. González, L. R., & Gale, F. (2023). Sustainability as economic value pluralism: Implications for urban politics and policy. Hofstede, G. (2003). What is culture? A reply to Baskerville. Accounting, organizations and society, 28(7-8), 811-813. Kavaratzis, M. (2004). From city marketing to city branding: Towards a theoretical framework for developing city brands. Place branding, 1, 58-73. Mommaas, H. (2004). Cultural clusters and the post-industrial city: Towards the remapping of urban cultural policy. Urban studies, 41(3), 507-532. Norberg-Schulz, C. (2013). The phenomenon of place. In The urban design reader. Routledge. Ripoll Gonzalez, L., & Gale, F. (2023). Sustainable city branding narratives: a critical appraisal of processes and outcomes. Journal of Place Management and Development, 16(1), 20-44. Saeida Ardekani, S., Ghanbari, F., Rezaaei, M. R., & Rajabipoor Meybodi, A. (2021). Designing a city branding model with a tourism development approach in Shiraz. Regional Planning, 11(41), 101-118. Seamon, D. (2018). Architecture and phenomenology. In The Routledge Companion to Contemporary Architectural History.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/13 1404/5/22 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/4 1404/7/12 علیرضا رجبی پور میبدی Alireza Rajabipoor Meybodi دانشگاه یزد Iran rajabipoor@yazd.ac.ir سیدسینا معصومی seyed sina amasoumi دانشگاه یزد Iran sinamasoumiii@gmail.com محمدحسین اصغرپور Mohammad Hosein asgharpour دانشگاه یزد Iran m.h.asgharpour7777@gmail.com cultural cluster cultural capital windcatcher value chain. خوشه فرهنگی، سرمایه فرهنگی، عمارت‌های بادگیر، زنجیره ارزش Anttiroiko, A. V. (2015). City branding as a response to global intercity competition. Growth and change, 46(2), 233-252.##Appadurai, A. (1988). The social life of things: Commodities in cultural perspective. Cambridge University Press.##Bourdieu, P. (2018). The forms of capital. In The sociology of economic life. Routledge.##González, L. R., & Gale, F. (2023). Sustainability as economic value pluralism: Implications for urban politics and policy.##Hofstede, G. (2003). What is culture? A reply to Baskerville. Accounting, organizations and society, 28(7-8), 811-813.##Kavaratzis, M. (2004). From city marketing to city branding: Towards a theoretical framework for developing city brands. Place branding, 1, 58-73.##Mommaas, H. (2004). Cultural clusters and the post-industrial city: Towards the remapping of urban cultural policy. Urban studies, 41(3), 507-532.##Norberg-Schulz, C. (2013). The phenomenon of place. In The urban design reader. Routledge.##Ripoll Gonzalez, L., & Gale, F. (2023). Sustainable city branding narratives: a critical appraisal of processes and outcomes. Journal of Place Management and Development, 16(1), 20-44.##Seamon, D. (2018). Architecture and phenomenology. In The Routledge Companion to Contemporary Architectural History.##ابراهیم‌پور، مصطفی؛ معصومی، سیدسینا. (1400). مدیریت زنجیره ارزش. انتشارات دانشگاه گیلان.##ایزدی، پگاه؛ هادیانی، زهره؛ حاجی‌نژاد، علی؛ قادری، جعفر. (1396). بازآفرینی شهری با تاکید بر شناسای و تحلیل خوشه‌های خلاق فرهنگی (مطالعه موردی: بافت تاریخی-فرهنگی شیراز). اقتصاد و مدیریت شهری، دوره 5(2): 40-21.##توتونی، رعنا؛ فدائی‌نژاد بهرامجردی. (1399). معیارهای ظرفیت‌سنجی استفاده مجدد از بناهای تاریخی به منظور اعطای کاربری آموزشی، مورد مطالعاتی: دانشکده مرمت. معماری و شهرسازی، 13(33): 55-41.##جوادی نوده، مهسا؛ شاهچراغی، آزاده. (1401). ارزیابی تاثیر استفاده مجدد از خانه‌های تاریخی به‌عنوان مدارس معماری بر دانشجویان و مردم زیتسه در بافت (نمونه مطالعاتی: خانه‌های تاریخی اردبیل). مطالعات فضا و مکان، 1(1): 46-33.##سیدبرنجی، سیده کهربا؛ حبیبی، سیدمحسن؛ طبیبان، منوچهر؛ بحرینی، سیدحسین. (1399). بررسی نقش بناهای تاریخی در بازآفرینی پایدار و ارتقا هویت شهری (مورد پژوهی: میدان مرکزی و تاریخی رشت) . جغرافیا، 10(4): 15-1.##محمودی، مهناز؛ مفیدی شمیرانی، سیدمجید. (1387). هویت ایرانی بادگیر و پیشینه یابی آن در معماری ایران. هویت شهر، 2(2): 25-34. ##

بازخوانی و بررسی مولفه‌های معماری میان‌افزا در راستای حفظ هویت کالبدی بناهای تاریخی ایران Rereading and examining the components of Infill Architecture in order to preserve the physical identity of Iran's historical monuments 1 1 یک بخش از یک شهر، که در آن ساختمان‌ها؛ بناها و آثار ارزشمند معماری و تاریخی وجود دارد، به عنوان یک بافت تاریخی و میراث فرهنگی شناخته می‌شود. این مناطق در اکثر کشورها تحت حمایت قرار گرفته و حفاظت و نگهداری می‌شوند. معمولاً این مناطق دارای اهمیت تاریخی و فرهنگی بالایی هستند و حفظ و احیای آن‌ها اهمیت زیادی دارد. هنگام بازسازی و نوسازی این مناطق، رعایت اصول و استانداردهای حفاظت از میراث فرهنگی امری ضروری است تا هویت و فرهنگ تاریخی آن‌ها حفظ شود. یکی اهداف اصلی این پژوهش، بازخوانی و بررسی عوامل مؤثر در طراحی در محدوده‌های ارزشمند تاریخی به منظور حفظ هویت بافت‌های تاریخی می‌باشد. این فرضیه مطرح است که عناصر کلی طراحی میان‌افزا از جمله "عناصر هویتی-معنایی"، "عناصر عملکردی"، "عناصر کالبدی" و "عناصر زیست‌محیطی" تأثیر مثبتی بر حفظ هویت کالبدی آثار تاریخی دارد. این تحقیق با همکاری متخصصین و بررسی گسترده‌ای از این عوامل، سعی دارد تا اهمیت حفظ و تقویت هویت کالبدی بافت‌های تاریخی از طریق روش‌های طراحی میان‌افزا را مورد بررسی قرار دهد. این بحث می‌تواند به شدت به تقویت هویت کالبدی بافت‌های تاریخی و درک بهتر از عوامل تأثیرگذار بر آن کمک کند. روش تحقیق پژوهش حاضر ترکیبی از روش‌های توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. در مرحله اول، با بررسی جامع ادبیات تحقیق، مولفه‌های مؤثر بر طراحی میان‌افزا به طور دقیق مورد بررسی قرار گرفت و سپس با تشکیل مدل نظری پژوهش برای بررسی فرضیه تحقیق، جامعه‌آماری از متخصصین حوزه معماری، مرمت و شهرسازی انتخاب و آنالیز داده‌ها به روش معادلات ساختاری و با استفاده از ابزار پرسشنامه برای جمع‌آوری داده‌ها بهره گرفته شده است. به طور کلی، این نتایج نشان می‌دهد که همه این مؤلفه‌ها (هویتی-معنایی، عملکردی، کالبدی-محیطی و زیست-محیطی) به طور مثبت بر طراحی میان‌افزا تأثیر می‌گذارند و طراحی میان‌افزا نیز به نوبه خود بر حفظ هویت معماری بناهای تاریخی تأثیر مثبت دارد.   2 A section of a city containing buildings, landmarks, and valuable architectural and historical monuments is recognized as a historical fabric and cultural heritage. These areas are often protected and maintained across various countries due to their significant historical and cultural importance, making their preservation and revival vital. During the restoration and renovation of such sites, adhering to principles and standards for cultural heritage conservation is essential to retain their historical identity and culture. This study aims to revisit and assess the influential factors in design within historically significant precincts to safeguard their physical identity. The core hypothesis suggests that the overarching design elements of interstitial interventions, including "identity-symbolic components," "functional elements," "structural features," and "environmental aspects" collectively have a positive impact on preserving the physical identity of historical monuments. By collaborating with experts and conducting an extensive analysis of these factors, this research seeks to highlight the importance of maintaining and strengthening the physical identity of historical fabrics through Infill Architecture approaches. Such discussions could greatly contribute to enhancing the physical identity of historical precincts and provide deeper insights into the factors influencing it. The methodology employed in this study combines descriptive-analytical and survey-based approaches. First, an exhaustive review of existing literature was conducted to meticulously analyze the significant elements of interstitial design. Following this, a theoretical model was developed to evaluate the research hypotheses, and a statistical sample comprising experts in architecture, restoration, and urban planning was selected. Data collection was facilitated using a structured questionnaire, while structural equation modeling was utilized for data analysis. Overall findings indicate that all the studied factors (identity-symbolic, functional, structural-environmental, and ecological) positively influence Infill Architecture, which in turn shows a positive impact on preserving the architectural identity of historical structures.    0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/28 1404/7/6 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/12 1404/8/21 علی صادقی حبیب آباد Ali Sadeghi habibabad عضو هیات علمی دانشگاه یاسوج alisadeghi@yu.ac.ir فائزه اسدپور Faezeh Asadpour دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال faezeh.asadpour@sru.ac.ir Infill Architecture Historical Structures Iranian Architecture Physical Identity معماری میان‌افزا، بناهای تاریخی، معماری ایران، هویت کالبدی 1. Abdulhamidi, M., Jalili Sadrabad, S., & Dolatabadi, F. (2019). Select the infill architectural patterns for historical texture, with a focus on physical-spatial features: Case study: Site of Qurkhaneh in Tehran. Management Urban, 55.##2. Alavizadeh, S. E., Islami, S. G., & Habib, F. (2018). The effect of contextualism of infill structures on the survival of historical context of Iranian traditional bazaar (Case study: Second grade zone of the historical context of the traditional bazaar of Ardebil). Journal of Researches in Islamic Architecture, 6(1), 69–86.##3. Anjoman Shoa, M., Hanachi, P., & Andaroodi, E. (2018). Principles and strategies for designing infill structures as driving development of historic fabrics. Journal of Iranian Islamic City Studies, 9(37), 67–79.##4. Ataie, R., & Pourmohammadi, M. R. (2016). The impact of physical identity components and activity of the historical contexts in creating social interactions. Management Urban, 41.##5. Bagheri, K., & Darskhan, R. (2021). Analysis of the components effective in modernization of historical-cultural context of Tabriz metropolis with emphasis on preservation of identity. Geography (Regional Planning), 11(42), 515–530.##6. Bagheri, K., Darskhan, R., & Pourmohammadi, M. (2022). Analyzing metamorphosis of urban spaces in historical and cultural texture of Tabriz metropolis according to contemporizing approach with the emphasis on preserving historical identity. Urban Planning Knowledge, 5(4), 261–279.##7. Bahramifar, P., Qobadian, V., & Mahmoudi, M. (2022). Recreating concepts in the architecture of historical bodies in the construction of interstate buildings in the historical context of metropolis Iran. Hoviatshahr, 16(4), 105–120.##8. Balali Oskoui, A., Gharebaglou, M., & Heydari Torkamani, M. (2021). Investigating the constituent elements of physical identity based on the citizens' cognitive maps: Case study: Davachi neighborhood of Tabriz. Armanshahr Architecture & Urban Development, 13(33), 27–40. https://doi.org/10.22034/aaud.2019.176147.1834##9. Beigzadeh Shahraki, H., & Masoud, M. (2014). Principles of infill buildings formation in historical urban fabrics, according to international declarations and charters. Journal of Urban - Regional Studies and Research, 6(22), 85–108.##10. Bemanian, M. R., Pourjafar, M. R., Ahmadi, F., & Sadegi, A. R. (2010). Readout spiritual identity and sacred paradigms Shi'i mosque architecture. Journal of Shi'i Studies, Qom(30), 37–70.##11. Berger, S. (2022). History and identity. Cambridge University Press.##12. Daneshpour, A., & Shiri, E. (2015). Physical-functional components comprising the identity of historical texture of Iranian-Islamic city. Naqshejahan - Basic Studies and New Technologies of Architecture and Planning, 5(1), 17–25.##13. Ghahri Lalaklou, S., & Darskhan, R. (2022). Design the local square for qualitative upgrading and preserve historical identity: Case study: Central square of Tabriz Gharamalek. Journal of Applied Research in Geographical Sciences, 22(67), 91–112.##14. Gharebaglou, M., Nejad Ebrahimi, A., & Ardabilchi, I. (2019). Infill architecture: An interdisciplinary approach to the design of historic context; Case study: Mashruteh complex in the historic bazaar of Tabriz, Iran. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 16(76), 57–68.##15. Gonçalves, L., Fonte, C. C., Júlio, E. N., & Caetano, M. (2009). Assessment of the state of conservation of buildings through roof mapping using very high spatial resolution images. Construction and Building Materials, 23(8), 2795–2802.##16. Gorbanei, R., & Noshad, S. (2008). Smart growth strategy in urban development, principles and approaches. Geography and Development, 6(12), 163–180. https://doi.org/10.22111/gdij.2008.1248##17. Grimmer, A. E., & Weeks, K. D. (2010). New exterior additions to historic buildings: Preservation concerns. U.S. Department of the Interior, National Park Service, Technical Preservation Services.##18. Habibi, M., & Maqshoodi, M. (2008). Urban restoration. University of Tehran.##19. Kaveh, F., Vasigh, B., & Mehrakizadeh, M. (2020). Measuring and prioritizing the quality of identity in historical context using the entropy-TOPSIS technique: Case study: Sang-e-siyah quarter. Maremat & Memari-e Iran, 10(23), 63–82.##20. Mīrmoghtadayi, M. (2004). Criteria for the recognition and assessment of urban identity. Fine Arts, 19, 29–38.##21. Mohammadidost, S., Khanizadeh, M. A., & Zilayi, S. (2017). The feasibility of applying the principles of new urbanism in sustainable recreation of inefficient and problematic urban areas by emphasizing on smart growth: Case study: Central part of Ahvaz city. Regional Planning, 6(24), 215–230.##22. Mozafar, F., Nadimi, H., & Salehi, A. (2016). Identity of historic places in the context of change. Maremat & Memari-e Iran, 6(11), 1–12.##23. Naeeni, S. S., & Soheili, J. A. (2019). Preferential strategies in designing historical textures' infill buildings from the perspective of the architecture, urban engineering, restoration and repair experts. Armanshahr Architecture & Urban Development, 12(27), 111–118. https://doi.org/10.22034/aaud.2019.92453##24. Naghizadeh, M. (2006). Islamic architecture and urban planning. Rahian Publications. (In Persian)##25. Nasralhi, A. (2022). The principles of designing intermediate buildings in the historical context of cities. Journal of Memarshahr, 83–94.##26. Parvizi, E., Bemanian, M. R., & Mahdavi, N. M. (2016). Identifying the authentic cerebration criteria in the modern architecture of valuable historical urban textures in order to improve the physical identity of historic urban textures (Case study: Historic urban texture of Imamzade Yahya in Oodlajan). Maremat & Memari-e Iran, 6(11), 65–76.##27. Pirnia, M. (1999). Introduction to Islamic architecture of Iran (G. H. Memarian, Ed.). Iran University of Science and Technology Publications. (Original work published 1378 [1999 in Gregorian calendar])##28. Pormusavi, M., Mostofi, N., Shokohi Bidhandi, A., & Saleh, M. (2013). Identifying the principles and implementation strategies of inter-modal development in the city of Tehran as one of the dimensions of sustainable urban development. Iran Social Development Studies, 6(4), 37–57.##29. Pourjafar, M. R., & Sadat Hashemi Demnah, L. (2011). Phenomenology of identity and place in historical texts. Quarterly of Iranian-Islamic Studies, 3, 11–20.##30. Pourjafar, M. R., Pourmand, H. A., Zabihi, H., Hashemi Demaneh, L., & Taban, M. (2011). Phenomenology of identity and place in historical contexts. Iranian Islamic City Studies, 1(3), 11–20.##31. Qadiri, B., & Arasteh, S. (2016). New structures in historical environments. Cultural Research Office.##32. Shahteimori, Y., & Mazaherian, H. (2012). Design guidelines for new constructions in historic context. Journal of Fine Arts: Architecture & Urban Planning, 17(4), 1–15.##33. Sharan, C. E. (2005). A guide to recognition and intervention in the worn texture of Iran. Journal of Urban Management, 31, 64–81.##34. Siami, Q., Kabuli Farshchi, A., & Rafati Gonabadi, A. (2016). Contribution of physical identifying elements in revitalization of urban historical-deteriorated texture (Case study: Arg Street in Mashhad). Journal of Greater Khorasan, 7(23), 45–62.##35. Sotoudeh, H., & Abdullah, W. M. Z. W. (2012). Affected variables on successful infill design in urban historic context. Arts and Design Studies, 3(9), 7–11.##36. Taherkhani, H., & Motavaseli, M. M. (2006). Management of the historical context of Iran cities (Challenges and strategies). Urban Management, (18), 64–96.##37. Torkzaban, S., & Mohammad Moradi, A. (2012). Architectural design criteria in historical fabrics. Journal of Architecture in Hot and Dry Climate, 1(1), 53–66.##38. Worthington, J. (1998). Managing and moderating change. In Context: New buildings in historic settings. Architectural Press.## ##1. Abdulhamidi, M., Jalili Sadrabad, S., & Dolatabadi, F. (2019). Select the infill architectural patterns for historical texture, with a focus on physical-spatial features: Case study: Site of Qurkhaneh in Tehran. Management Urban, 55.##2. Alavizadeh, S. E., Islami, S. G., & Habib, F. (2018). The effect of contextualism of infill structures on the survival of historical context of Iranian traditional bazaar (Case study: Second grade zone of the historical context of the traditional bazaar of Ardebil). Journal of Researches in Islamic Architecture, 6(1), 69–86.##3. Anjoman Shoa, M., Hanachi, P., & Andaroodi, E. (2018). Principles and strategies for designing infill structures as driving development of historic fabrics. Journal of Iranian Islamic City Studies, 9(37), 67–79.##4. Ataie, R., & Pourmohammadi, M. R. (2016). The impact of physical identity components and activity of the historical contexts in creating social interactions. Management Urban, 41.##5. Bagheri, K., & Darskhan, R. (2021). Analysis of the components effective in modernization of historical-cultural context of Tabriz metropolis with emphasis on preservation of identity. Geography (Regional Planning), 11(42), 515–530.##6. Bagheri, K., Darskhan, R., & Pourmohammadi, M. (2022). Analyzing metamorphosis of urban spaces in historical and cultural texture of Tabriz metropolis according to contemporizing approach with the emphasis on preserving historical identity. Urban Planning Knowledge, 5(4), 261–279.##7. Bahramifar, P., Qobadian, V., & Mahmoudi, M. (2022). Recreating concepts in the architecture of historical bodies in the construction of interstate buildings in the historical context of metropolis Iran. Hoviatshahr, 16(4), 105–120.##8. Balali Oskoui, A., Gharebaglou, M., & Heydari Torkamani, M. (2021). Investigating the constituent elements of physical identity based on the citizens' cognitive maps: Case study: Davachi neighborhood of Tabriz. Armanshahr Architecture & Urban Development, 13(33), 27–40. https://doi.org/10.22034/aaud.2019.176147.1834##9. Beigzadeh Shahraki, H., & Masoud, M. (2014). Principles of infill buildings formation in historical urban fabrics, according to international declarations and charters. Journal of Urban - Regional Studies and Research, 6(22), 85–108.##10. Bemanian, M. R., Pourjafar, M. R., Ahmadi, F., & Sadegi, A. R. (2010). Readout spiritual identity and sacred paradigms Shi'i mosque architecture. Journal of Shi'i Studies, Qom(30), 37–70.##11. Berger, S. (2022). History and identity. Cambridge University Press.##12. Daneshpour, A., & Shiri, E. (2015). Physical-functional components comprising the identity of historical texture of Iranian-Islamic city. Naqshejahan - Basic Studies and New Technologies of Architecture and Planning, 5(1), 17–25.##13. Ghahri Lalaklou, S., & Darskhan, R. (2022). Design the local square for qualitative upgrading and preserve historical identity: Case study: Central square of Tabriz Gharamalek. Journal of Applied Research in Geographical Sciences, 22(67), 91–112.##14. Gharebaglou, M., Nejad Ebrahimi, A., & Ardabilchi, I. (2019). Infill architecture: An interdisciplinary approach to the design of historic context; Case study: Mashruteh complex in the historic bazaar of Tabriz, Iran. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 16(76), 57–68.##15. Gonçalves, L., Fonte, C. C., Júlio, E. N., & Caetano, M. (2009). Assessment of the state of conservation of buildings through roof mapping using very high spatial resolution images. Construction and Building Materials, 23(8), 2795–2802.##16. Gorbanei, R., & Noshad, S. (2008). Smart growth strategy in urban development, principles and approaches. Geography and Development, 6(12), 163–180. https://doi.org/10.22111/gdij.2008.1248##17. Grimmer, A. E., & Weeks, K. D. (2010). New exterior additions to historic buildings: Preservation concerns. U.S. Department of the Interior, National Park Service, Technical Preservation Services.##18. Habibi, M., & Maqshoodi, M. (2008). Urban restoration. University of Tehran.##19. Kaveh, F., Vasigh, B., & Mehrakizadeh, M. (2020). Measuring and prioritizing the quality of identity in historical context using the entropy-TOPSIS technique: Case study: Sang-e-siyah quarter. Maremat & Memari-e Iran, 10(23), 63–82.##20. Mīrmoghtadayi, M. (2004). Criteria for the recognition and assessment of urban identity. Fine Arts, 19, 29–38.##21. Mohammadidost, S., Khanizadeh, M. A., & Zilayi, S. (2017). The feasibility of applying the principles of new urbanism in sustainable recreation of inefficient and problematic urban areas by emphasizing on smart growth: Case study: Central part of Ahvaz city. Regional Planning, 6(24), 215–230.##22. Mozafar, F., Nadimi, H., & Salehi, A. (2016). Identity of historic places in the context of change. Maremat & Memari-e Iran, 6(11), 1–12.##23. Naeeni, S. S., & Soheili, J. A. (2019). Preferential strategies in designing historical textures' infill buildings from the perspective of the architecture, urban engineering, restoration and repair experts. Armanshahr Architecture & Urban Development, 12(27), 111–118. https://doi.org/10.22034/aaud.2019.92453##24. Naghizadeh, M. (2006). Islamic architecture and urban planning. Rahian Publications. (In Persian)##25. Nasralhi, A. (2022). The principles of designing intermediate buildings in the historical context of cities. Journal of Memarshahr, 83–94.##26. Parvizi, E., Bemanian, M. R., & Mahdavi, N. M. (2016). Identifying the authentic cerebration criteria in the modern architecture of valuable historical urban textures in order to improve the physical identity of historic urban textures (Case study: Historic urban texture of Imamzade Yahya in Oodlajan). Maremat & Memari-e Iran, 6(11), 65–76.##27. Pirnia, M. (1999). Introduction to Islamic architecture of Iran (G. H. Memarian, Ed.). Iran University of Science and Technology Publications. (Original work published 1378 [1999 in Gregorian calendar])##28. Pormusavi, M., Mostofi, N., Shokohi Bidhandi, A., & Saleh, M. (2013). Identifying the principles and implementation strategies of inter-modal development in the city of Tehran as one of the dimensions of sustainable urban development. Iran Social Development Studies, 6(4), 37–57.##29. Pourjafar, M. R., & Sadat Hashemi Demnah, L. (2011). Phenomenology of identity and place in historical texts. Quarterly of Iranian-Islamic Studies, 3, 11–20.##30. Pourjafar, M. R., Pourmand, H. A., Zabihi, H., Hashemi Demaneh, L., & Taban, M. (2011). Phenomenology of identity and place in historical contexts. Iranian Islamic City Studies, 1(3), 11–20.##31. Qadiri, B., & Arasteh, S. (2016). New structures in historical environments. Cultural Research Office.##32. Shahteimori, Y., & Mazaherian, H. (2012). Design guidelines for new constructions in historic context. Journal of Fine Arts: Architecture & Urban Planning, 17(4), 1–15.##33. Sharan, C. E. (2005). A guide to recognition and intervention in the worn texture of Iran. Journal of Urban Management, 31, 64–81.##34. Siami, Q., Kabuli Farshchi, A., & Rafati Gonabadi, A. (2016). Contribution of physical identifying elements in revitalization of urban historical-deteriorated texture (Case study: Arg Street in Mashhad). Journal of Greater Khorasan, 7(23), 45–62.##35. Sotoudeh, H., & Abdullah, W. M. Z. W. (2012). Affected variables on successful infill design in urban historic context. Arts and Design Studies, 3(9), 7–11.##36. Taherkhani, H., & Motavaseli, M. M. (2006). Management of the historical context of Iran cities (Challenges and strategies). Urban Management, (18), 64–96.##37. Torkzaban, S., & Mohammad Moradi, A. (2012). Architectural design criteria in historical fabrics. Journal of Architecture in Hot and Dry Climate, 1(1), 53–66.##38. Worthington, J. (1998). Managing and moderating change. In Context: New buildings in historic settings. Architectural Press. ##

فراتحلیل گونه شناسی های باغ ایرانی با رویکرد چارچوب شناسی Meta analysis of Persian garden Typologies, with a framework recognition approach 1 1 طبقه­بندی و به طور خاص گونه­شناسی، روشی علمی برای احاطه کامل­ و دقیق­تر بر موضوعات مختلف است؛ فرآیندی که نتیجه آن می­تواند به تولید و تبیین مفاهیم در حوزه نظر و عمل کمک کند. با این وجود اگر فرایند گونه­شناسی به درستی و با رعایت ملاحظات خاص خود انجام نگیرد نه­ تنها کارایی خود را از دست داده، بلکه موجب بروز ابهاماتی اساسی می­شود که شناخت مقوله مورد نظر را دشوارتر از پیش می­سازد. باغ ایرانی از برجسته­­ترین و قدیمی­ترین مظاهر پرداخت منظر در طول تاریخ تمدن بشری است که محصول تعامل فرهنگی و تاریخی انسان با طبیعت می­باشد. این پدیده شگرف در تاریخ هنر و معماری، با وجود حفظ ارکان اصلی و مفاهیم بنیادین خود، به شیوه­های متنوعی طراحی و اجرا شده است. همین امر موجب شده است تا بخشی از مطالعات تاریخی باغ ایرانی معطوف به شناخت انواع آن شود. باغ ایرانی تاکنون در دسته­ها و گونه­های مختلف طبقه­بندی شده­است؛ این طبقه­بندی­ها به­رغم تعدد و تنوع، نارسایی­ها و شبهات قابل توجهی دارند. با توجه به اهمیت شناخت ابعاد مختلف باغ ایرانی، پژوهش حاضر به دنبال آن است که در ابتدا، طبقه­بندی­ و گونه­شناسی­های مختلف ارائه شده توسط پژوهشگران و مورخان ایرانی و غیرایرانی را جمع­آوری کرده و سپس به دلیل حساسیت­های خاص فرآیند گونه­شناسی و با هدف آشکار ساختن ابهامات، نارسایی­ها و ایرادات احتمالی، آن­ها را بررسی نماید. به ­این منظور ابتدا تمامی کلیدواژه­های مرتبط با هدف پژوهش در منابع کتابخانه­ای و بانک­های اطلاعاتی مورد جست­و­جو قرار گرفت و اسناد مرتبط با آن استخراج شدند. در گام بعد آرای تمامی صاحب­نظران ایرانی و غیر ایرانی در قالب منابع مکتوب و ثبت شده، جمع­آوری شدند­ و سپس فراتحلیل آن از طریق فرآیند سنتزپژوهی، مطابق با الگوی شش مرحله­ای روبرتس انجام شد. در ادامه نیز هر یک از طبقه­بندی­ها مورد ارزیابی قرار گرفته است. همچنین در گام بعدی، کلیه نتایج به صورت یکپارچه با هدف شناخت چارچوب عملیاتی تحلیل شدند. پس از بررسی طبقه­بندی­ها و همچنین تجزیه و تحلیل یافته­ها، نتایج نشان می­دهد که طبقه­بندی­های انجام شده، در شاخص­­هایی نظیر رویکرد معیارشناسی، معیار، راهبرد، دوره­های مورد مطالعه و تعداد طبقات با هم تفاوت دارند.   2 Classification and specifically typology is a scientific method for a more complete and accurate coverage of various subjects; A process whose result can help to produce and explain concepts in the field of theory and practice. Studying phenomena and concepts in categories that are different from each other, while revealing the differences at different levels, paves the way for the correct understanding of each one. However, if the typology process is not carried out properly and in compliance with its special considerations, it not only loses its efficiency, but also causes fundamental ambiguities that make it more difficult to understand the desired category. Therefore, it is necessary to perform the classification with the correct selection of criteria and necessary tools. Persian garden is one of the most prominent and oldest manifestations of landscaping in the history of human civilization, which is the product of the cultural and historical interaction of man with nature. Persian garden has a fundamental and significant place in Iran in different scales of environmental design such as architecture and urban planning.  It is basically a cultural and multi-dimensional phenomenon that is a manifestation of many meanings in its nature. This wonderful phenomenon in the history of art and architecture, despite maintaining its main elements and fundamental concepts, has been designed and implemented in various ways. This has caused a part of the historical studies of the Persian garden to be directed to the knowledge of its types. The persian garden has been classified into different categories and types; These classifications, despite their number and variety, have significant shortcomings and doubts. Considering the importance of knowing the different dimensions of the persian garden, the present research seeks to collect the different classifications and typologies provided by Iranian and non-Iranian researchers and historians, and then due to To examine the specific sensitivities of the typology process and to reveal possible ambiguities, inadequacies and defects. For this purpose, the opinions of the experts were studied and collected in the form of written sources, using the library method, and then analyzed through the process of synthesis. process chosen for synthesis in this research is in accordance with Roberts' six-step model, which has been followed step by step. After examining the classifications as well as analyzing the findings, the results show that the classifications made for the Persian garden are in accordance with the different intellectual paradigms of the experts in indicators such as the criterial approach. The criteria, strategy, studied courses and the number of classes are different. Also, in the primary researches, separation and classification of the Persian garden was done only by providing descriptions about the physical features such as the design and physical structure of the garden, and the attention was focused on the formal aspects and its appearance differences. But with the passage of time in later researches, Persian gardens were classified based on criteria such as outstanding use and their special elements and components, and each type of Iranian garden was given a special name   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/23 1403/7/2 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/25 1404/9/4 مهدی نصیریان Mahdi nasirian دانشگاه تربیت مدرس mahdi.nasirian@modares.ac.ir مجتبی انصاری Mojtaba Ansari دانشگاه تربیت مدرس ansari-m@modares.ac.ir persian garden criticism classification typology synthesis. باغ ایرانی، نقد، دسته بندی، گونه شناسی، سنتزپژوهی. 1. Ansari, Mojtaba, 1999. Persian garden values (Phd thesis). Tehran: Tehran university.##2. Ansari, Mojtaba. 2004. Persian gardens lecture. Tarbiat modares university. Tehran. Iran.##3. Aryanpour, Alireza. 1986. A general survey of persian gardens and an investigation of the historical gardens of Shiraz. Tehran: Golshan. ##4. Bailey, K. D. (1994). Typologies and Taxonomies: an introduction to classification techniques, London: Sage Publication.##5. Bradley, E. H., Curry, L. A., & Devers, K. J. (2007). Qualitative data analysis for health services research: Developing taxonomy, themes, and theory. Health Services Research, 42(4), 1758-1772.##6. Cooper, H., & Hedges, L. V. (2009). Research Synthesis as a scientific process. In H. Cooper, L. V. Hedges, and J. C. Valentine (eds.), The Handbook of Research synthesis and meta-Analysis (pp. 3-16). US: Russell Sage.##7. Glaser, B. G. , & Strauss, A. L. (1967) The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Chicago: Aldine.##8. Heidar Nattaj, Vahid. 2010. Persian garden. Tehran: Cultural research bureau.##9. Khansari, Mehdi. Moghtader, M. Reza. Yavari, Minouch. 1998. ‎The persian garden: echoes of paradise. Tehran: Cultural Heritage and Tourism research center.##10. Latifi, Meisam. 2018. Methodology of Typology: An Approach to Theory Building in Management. Tehran: Iranian Public Administration Association.##11. Mansouri, Seyed-Amir. 2005. An introduction to the aesthetics of Iranian Garden. Tehran: bagh-e nazar, nazar research center.##12. Motedayen, Heshmatollah. 2011. Causes of Appearance of Iran’s Historical Gardens. Tehran: bagh-e nazar, nazar research center.##13. Motedayen, Heshmatollah. 2020. pavilions and gardens of iran. Tehran: nazar research center.##14. N.wilber, Donald. 1969. Persian gardens and garden pavilions. Tehran: B.T.N.K.##15. Naeema, gholamreza. 2006. Persian gardens. Tehran: payam.##16. Petruccioli, Attilio. 2013. Giardino islamico: architettura, natura, paesaggio. (Majid Rasekhi: Translator). Tehran: rowzaneh.##17. Rohani, Ghazaleh. 2004. Plant in persian garden. Tehran: cultural heritage and tourism organization.##18. Shahcheraghi, Azadeh. 2019. Paradigms of paradise. Tehran: ACECR. ##19. Short, E. S. (2007). Methodology of curriculum studies. (M. Mehrmohamady: Translator). Tehran: SAMT Publication [in Persian]##20. Sultanzade, husayn. 1999. Design continuity of the persian Garden in Taj Mahal Mausoleum of an Iranian origin lady.‎‬ Tehran: Cultural research bureau.##21. Varjavand, parviz. 1996. &quot;Bagh&quot; in the Encyclopedia of the world of islam. Tehran: Persian Encyclopedia Foundation##22. Zangheri, Luigi. 2012. Giardino islamico. (Majid Rasekhi and Farhad Tehrani: Translator). Tehran: Cultural research bureau.##1. انصاری، مجتبی (1378). ارزش‌های باغ ایرانی (صفوی- اصفهان) (پایان نامه دکتری معماری). دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.##2. انصاری، مجتبی (1383). درسنامه باغ ایرانی. دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.##3. آریان‌پور، علیرضا (1365). پژوهشی در شناخت باغ‌های ایران و باغ‌های تاریخی شیراز. تهران: انتشارات گلشن، چاپ اول.##4. پتروچیولی، آتیلیو (1392). باغ‌های اسلامی؛ معماری، طبیعت و مناظر (ترجمه: مجید راسخی). تهران: انتشارات روزنه، چاپ اول.##5. حیدرنتاج، وحید (1389). باغ ایرانی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ اول.##6. خوانساری، مهدی و مقتدر، محمدرضا و یاوری، مینوش (1383). باغ ایرانی، بازتابی از بهشت (ترجمه مؤسسه مهندسین مشاور آران). تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری.##7. روحانی، غزاله (1383). گیاه در باغ ایرانی. خلاصه مقالات نخستین همایش باغ ایرانی. تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور.##8. زانگری، لوئیجی (1391). باغ‌های ایرانی- اسلامی (ترجمه: مجید راسخی و فرهاد تهرانی). تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ اول.##9. سلطان‌زاده، حسین (1378). تداوم طراحی باغ ایرانی در تاج محل (آرامگاه بانوی ایرانی تبار). تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی. ##10. شاهچراغی، آزاده (1398). پارادایم‌های پردیس (درآمدی بر بازشناسی و بازآفرینی باغ ایرانی). تهران: انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی، چاپ هفتم.##11. لطیفی، میثم (1397) روش‌شناسی گونه‌شناسی: رهنمونی بر نظریه پردازی در دانش مدیریت. مطالعات مدیریت دولتی ایران. دوره اول، شماره 2، 37.##12. مارش، کالین جی(1387). پژوهش تلفیقی: سنتزپژوهی در روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی (ترجمه فریده مشایخ و لطفعلی عابدی). تهران: انتشارات سمت، چاپ سوم.##13. متدین، حشمت‌الله (1389). علل پیدایش باغ‌های تاریخی ایران باغ نظر، شماره 15، 51-62.##14. متدین، حشمت‌الله (1399). کوشک- باغ‌های ایران. تهران: انتشارات پژوهشکده نظر، چاپ اول.##15. منصوری، سیدامیر (1384). درآمدی بر زیبایی‌شناسی باغ ایرانی. باغ نظر، 2 (3)، 58-63.##16. نعیما، غلامرضا (1385). باغ‌های ایران: که ایران چو باغیست خرم بهار. تهران: انتشارات پیام.##17. ورجاوند، پرویز (1375). دانشنامه جهان اسلام، جلد سوم، (ب) ذیل «باغ»، جلد اول. تهران: بنیاد دایره‌المعارف فارسی.##18. ویلبر، دونالد (1348). باغ‌های ایران و کوشک‌های آن (ترجمه: مهین‌دخت صبا). تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ##

ارزیابی بافت‌های فرسوده شهری بر مبنای رویکرد بازآفرینی فرهنگ‌مبنا (نمونه مطالعاتی: بافت فرسوده‌ی شهر باغبهادران) Evaluation of worn-out urban fabrics based on the re-generation of culture-based approach (Case Study: the worn-out fabric of Baghbahadoran city) 1 1 فرسودگی بافت‌های شهری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین معضلات عصر حاضر در شهرها مطرح است، به‌طوری که با گذشت زمان و تغییر نیازهای زیستی، اجتماعی، شناختی و اقتصادی، بافت‌های قدیمی که در زمان خود کارآمد بوده‌اند، اکنون دیگر قادر به پاسخگویی به نیازهای جدید نیستند و با مشکلاتی همچون مسائل اجتماعی- اقتصادی، زیست‌محیطی، فرسودگی ساختاری و مشکلات دسترسی مواجه‌اند؛ به همین سبب،  امروزه بافت‌های فرسوده‌ی شهری به چالشی بزرگ برای مدیریت شهری تبدیل شده است. از این رو، نیاز به رویکردهای نوین در بازآفرینی و بهبود این بافت‌ها جهت ارتقاء کیفیت زندگی شهری و سازگاری با شرایط جدید بیش از پیش احساس می‌شود. در این میان، بازآفرینی فرهنگ‌مبنا با تأکید بر مولفه‌ها و بازنمود‌های فرهنگی، به‌عنوان راهکاری نوآورانه و اثربخش برای حل این مشکل روزافزون مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی بافت‌های فرسوده شهر باغبهادران برپایه‌ی رویکرد بازآفرینی فرهنگ‌مبنا، از نوع توصیفی- تحلیلی می‌باشد. سنجه‌های استخراج شده از مبانی نظری و تجربی توسط داده‌های کتابخانه‌ای، مشاهده‌ای و پرسشنامه‌ی محقق ساخته جمع‌آوری شده است. نتایج حاصل از تحلیل 347 پرسشنامه به کمک نرم‌افزار SPSS24 و تخصیص امتیاز وزنی به هریک از مولفه‌ها و سنجه‌ها با استفاده از روش بهترین- بدترین نشان‌دهنده‌ی آن است که در بین بافت‌های فرسوده سه‌گانه شهر باغبهادران، بافت فرسوده محله‌ی باغبهادران با کسب بالاترین امتیازات در مولفه‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، زیست‌محیطی و حمل‌ونقل در جایگاه نخست و دارای بیشترین ظرفیت برای بهره‌گیری از رویکرد بازآفرینی فرهنگ‌مبنا می‌باشد؛ وجود بناهای تاریخی ارزشمند نظیر چهاربرج، نزدیکی به رودخانه و دسترسی مناسب به آن، از جمله عواملی هستند که این پتانسیل را تقویت می‌کنند. بافت فرسوده محله‌ی دورباط در جایگاه دوم و بافت فرسوده محله‌ی ملک آباد در جایگاه سوم با پتانسیل کمتر قرار دارند. 2 Urban fabric degradation is recognized as one of the most critical challenges facing contemporary cities. Over time, and with the evolving biological, social, cognitive, and economic needs, the once functional urban environments are no longer capable of addressing the current demands. These areas now face a range of issues, including socio-economic disparities, environmental concerns, structural decay, and accessibility limitations. Consequently, urban decay has become a significant challenge for urban management. Therefore, there is an increasing need for innovative approaches to the regeneration and improvement of these urban areas, aimed at enhancing urban living quality and ensuring their adaptability to contemporary conditions. In this context, culture-based regeneration, with an emphasis on cultural components and representations, has emerged as an innovative and effective solution to address this growing problem. The current research is descriptive-analytical with the aim of evaluating the worn-out fabrics of Baghbahadoran city based on the re-generation of a culture-based approach. The metrics extracted from theoretical and experimental bases have been collected by the library, observational data, and researcher-made questionnaire. The total sample size was 347 through the classified method. In order to measure the validity of the research questionnaire, the content validity method was used by using the views of experts in the field of the present study. The reliability of the research questionnaire was also measured using the internal consistency method through Cronbach's alpha coefficient. The Cronbach's alpha coefficient for the questionnaire questions was 0.974; therefore, due to the fact that the Cronbach's alpha value was greater than 0.9, this reliability value placed the questionnaire in the excellent category. The analysis method of the present study was the best-worst method (BWM), based on which a weighted score was assigned to each of the components and measures. As a multi-criteria decision-making method, this method has enabled accurate and logical prioritization of effective elements in culture-based urban regeneration and has also helped improve the decision-making process. The results indicate that among the three worn-out fabrics of Baghbahadoran city, The deteriorated fabric of neighborhood Bagh Bahadoran, with the highest scores in social, cultural, economic, environmental, and transportation components, ranks first and has the greatest potential for utilizing the culture-based regeneration approach. The presence of valuable historical structures such as Chaharborj, proximity to the river, and easy access to it are factors that enhance this potential. The deteriorated fabric of neighborhood Dorabat ranks second, while neighborhood Malek Abad ranks third with less potential. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/9 1403/9/19 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/25 1404/9/4 همایون نورائی Homayoon Nooraie دانشگاه هنر اصفهان hnooraie@gmail.com سیدمحمد شکرانی Seyed Mohammad Shokrani دانشگاه هنر اصفهان mohammadshokrani1374@gmail.com راضیه فتاحیان Razieh Fatahian دانشگاه هنر اصفهان fatahianraziyeh0909@gmail.com Worn out fabric Regeneration Culture Regeneration of culture base Baghbahadoran city بافت فرسوده، بازآفرینی، فرهنگ، بازآفرینی فرهنگ مبنا، شهر باغبهادران Balezentis, T., Siksnelyte-Butkiene, I., & Streimikiene, D. (2021). Stakeholder Involvement for sustainable energy development based on uncertain group decision making: Prioritizing the renewable energy heating technologies and the BWM-WASPAS-IN approach. Sustainable Cities and Society, 73, 103114.##Chiu, Y. H., Lee, M. S., & Wang, J. W. (2019). Culture-led urban regeneration strategy: An evaluation of the management strategies and performance of urban regeneration stations in Taipei City. Habitat International, 86, 1-9.##Evans, G. (2005). Measure for measure: Evaluating the evidence of culture's contribution to regeneration. Urban studies, 42 (5-6), 959-983.##Jung, T. H., Lee, J., Yap, M. H., & Ineson, E. M. (2015). The role of stakeholder collaboration in culture-led urban regeneration: A case study of the Gwangju project, Korea. Cities, 44, 29-39.##Micelli, E., Campagnari, F., Lazzarini, L., Ostanel, E., & Pedri Stocco, N. (2024). They Like to Do It in Public: A Quantitative Analysis of Culture-Led Regeneration Projects in ITALY. Sustainability, 16 (6), 2409.##Pourzakarya, M., & Bahramjerdi, S. F. N. (2019). Towards developing a cultural and creative quarter: Culture-led regeneration of the historical district of Rasht Great Bazaar, Iran. Land Use Policy, 89, 104218.##Rezaei, J. (2016). Best-worst multi-criteria decision-making method: Some properties and a linear model. Omega, 64, 126-130.##Roberts, P., & Sykes, H. (2000). Urban regeneration: A handbook. London: Sage Publications.##Samiei, A., & Sayafzadeh, A. (2016). Analysis of the worn-out tissues characteristics and providing of intervention pattern, case study: Eslamshahr city, Tehran. Current Urban Studies, 4 (3), 267.##Sarvari, H., Mehrabi, A., Chan, D. W., & Cristofaro, M. (2021). Evaluating urban housing development patterns in developing countries: Case study of Worn-out Urban Fabrics in Iran. Sustainable Cities and Society, 70, 102941.##ابراهیمی قربانی؛ رنجبر، احسان و عندلیب، علیرضا (1400). شناسایی استراتژی‌های بازآفرینی فرهنگ مبنا در محدوده‌های تاریخی شهرهای ایران؛ مورد مطالعه: محله فیض‌آباد کرمانشاه. باغ نظر، دوره هجدهم(96)، 120-105.‎##اسحاقیه فیروزآبادی؛ عماد؛ صالحی، سید مصطفی و رشیدی، محمد مهدی (1398). سنجش پتانسیل ظرفیت‌های بازآفرینی فرهنگ مبنا در محله فهادان یزد با هدف توسعه گردشگری در محله. نشریه گردشگری شهری، دوره ششم(3)، 74-59.##ایزدی، پگاه (1396). ارائه و تبیین الگوی بازآفرینی شهری با تأکید بر رویکرد فرهنگ مبنا؛ مطالعه موردی: بافت تاریخی- فرهنگی شهر شیراز. رساله دکتری جغرافیا- برنامه ریزی شهری. مکان نشر: دانشگاه سیستان و بلوچستان.##بهرامی، فریبا؛ خادم الحسینی، احمد؛ صابری، حمید و مختاری ملک آبادی، رضا (1400). سنجش تاثیر مولفه های بازآفرینی فرهنگ مبنا بر توسعه پایدار گردشگری در بافت فرسوده تاریخی شهر اصفهان. فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، دوره دوازدهم(2)، 433-419.‎##پژوهان، موسی و پورمقدم، زهرا (1397). برنامه ریزی راهبردی گردشگری شهری با رویکرد بازآفرینی فرهنگ مبنا در بافت های تاریخی (نمونه موردی: بافت قدیم شهر رشت). فصلنامه مطالعات شهری، دوره هفتم(27)، 66-53.‎##پوراحمد، احمد؛ حبیبی، کیومرث و کشاورز، مهناز (1389). سیر تحول مفهوم شناسی بازآفرینی شهری به عنوان رویکردی نو در بافت های فرسوده شهری. مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 1، 92-73.##حصاری؛ ژیلا؛ وطن پرست، مهدی و مافی، عزت الله (1400). بازآفرینی بافت و بناهای تاریخی با تأکید بر توسعه گردشگری (نمونه موردی: منطقه هفت شهرداری مشهد). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای، دوره یازدهم(42)، 308-295.‎##سرور، هوشنگ (1398). شناسایی بافت‌های فرسوده شهری بر اساس شاخص‌های کالبدی مطالعه موردی: منطقه یک شهر تبریز. فصلنامه شهر پایدار، دوره دوم(1)، 14-1.‎##ضرابی، فرید و طهرانی، سایه (1388). رویکرد مشارکت جویانه در نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده شهری. معماری و شهرسازی آرمانشهر، دوره دوم(2)، 46-39.##کریم زاده، علی؛ شهریاری، سید کمال الدین و اردشیری، مهیار (1394). تبیین سیاست‌های فرهنگی تاثیرگذار بر بازآفرینی شهری فرهنگ محور (با تاکید بر تجارب بازآفرینی شهری استانبول ترکیه). هویت شهر، سال یازدهم(1)، 109-95.‎##لطفی، سهند (1390). بازآفرینی شهری فرهنگ مبنا: تأملی بر بُن مایه های فرهنگی و کُنش بازآفرینی. نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، دوره سوم(45)، 62-49.‎##مالکی، ارسلان و شبانی شهرضا، امیرحسین (1399). برنامه ریزی توسعه گردشگری شهری اصفهان با تاکید بر بازآفرینی فرهنگ مبنا: مطالعه موردی منطقه 3 شهر اصفهان. فضای گردشگری، سال نهم(36)، 94-77.‎##مرادی، فاطمه؛ زرآبادی، زهرا سادات سعیده و ماجدی، حمید (1398). واکاوی اصول بازآفرینی شهری فرهنگ-مبنا با رویکرد ارتقای رقابت‌پذیری. باغ نظر، دوره شانزدهم(70)، 16-5.‎##مشکینی، ابوالفضل؛ موحد، علی و احمدی فرد، نرگس (1395). بررسی سیاست بازآفرینی در بافت‌های فرسودۀ شهری با استفاده از ماتریس SWOT و QSPM (مطالعۀ موردی: منطقۀ 12 کلان‌شهر تهران). پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، دوره چهارم(4)، 568-549.‎##معاونت برنامه ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات شهرداری باغبهادران (1399). اطلس آماری شهر باغبهادران. اصفهان، ایران.##مفیدی، مهرانوش؛ قاسم شریفی، تقی (1398). بازآفرینی فرهنگ مبنا با تاکید برتوسعه اجتماع محلی پایدار (موردپژوهی: بافت تاریخی محله راه ری قزوین). جغرافیا و روابط انسانی، دوره دوم(1)، 301-268.‎##هاشمی، الناز و علیمردانی، مسعود (1399). بررسی ابعاد چارچوب مفهومی بازآفرینی حفاظت محور در بافت های شهری تاریخی ایران.‎ شباک، دوره ششم(2)، 46-33. ##

اتوپوئسیسِ ارتباطیِ سیستم هنر در زیباییِ بناهای یادمانی منتخب از معماری معاصر ایران (از منظر اندیشه لومان) The Communicative Autopoiesis of the Art System in the Beauty of Selected Monuments from Contemporary Iranian Architecture (From Luhmann 's point of view) 1 1 در فرآیند طراحی معماری، انتخاب فرم بنا یکی از مهمترین چالش‌ها و تحت تأثیر سه ویژگی کلیدی زیبایی، سودمندی و نوآوری است؛ سودمندی و نوآوری به قوانین نسبتاً روشنی متکی هستند اما زیبایی به دلیل عدم قطعیت ذاتی آن، همواره با تردید همراه است. این ابهام باعث تاثیر سلیقه‌های شخصی و موضوعاتی خارج از سیستم هنر بر قضاوت و ارزیابی آثار معماری می‌شود. لومان در اَبَر نظریه خود، زیبایی را عامل کلیدی در ارتباط «سیستم اجتماعی هنر» با محیط و سایر سیستم‌ها معرفی کرده است و به این وسیله سعی نموده از تسلط سایر سیستم‌ها بر سیستم هنر جلوگیری نماید. پرسش اصلی: چگونه می‌توان ابهامات ناشی از عدم قطعیت زیبایی را در ارزیابی آثار معماری کاهش داد؟ هدف: مهار عدم قطعیت ارزیابی آثار معماری با استفاده از مدلی برگرفته از دیدگاه «سیستم‌های اجتماعی» لومان و تفکر فازی روش: دیدگاه لومان در خصوص ارتباط خودآفرین (اتوپوئسیس) مبنای استخراج معیارهای ارزیابی فرم بنا قرار گرفته و با استفاده از «روش سنجش روابط درونی» ارتباطات و تأثیرات میان معیارها بررسی و برای تعیین اوزان معیارها از «فرایند تحلیل شبکه‌ای فازی» استفاده شده و چهار بنای یادمانی از بناهای معماری معاصر ایران بر پایه این ساختار مورد اریابی قرار گرفته است. نتایج: یافته‌های حاصل از مدلFANP[i] در بررسی چهار بنای یادمانی حاکی از آن بود که آرامگاه خیام با کسب وزن قطعی 363/0 از دیدگاه چارچوب ارتباطی مورد نظر موفق عمل نموده است. این بنا با ویژگی‌هایی مانند ارزش، شکل، مصالح، رنگ و انسجام فرمی، نمایانگر تلفیق موفق معماری سنتی و مدرن ایرانی است. بنابراین فرایند شبکه‌ای فازی بر مبنای دیدگاه لومان می‌تواند در انتخاب فرم‌های برتر کارآمد عمل نماید، اما با افزایش معیارها و مقایسات زوجی، زمانبر و نیازمند تسهیل‌گر نرم‌افزاری است. استفاده از این روش می‌تواند از تاثیر سلائق شخصی در ارزیابی آثار معماری بکاهد و ثبات بیشتری در ارزیابی‌ها ایجاد نماید.   [i] Fuzzy Analytical Network Process   [i] Fuzzy Analytical Network Process 2 In the architectural design process, the choice of building form is one of the most important challenges and is influenced by three key characteristics: beauty, utility, and innovation; utility and innovation rely on relatively clear rules, but beauty, due to its inherent uncertainty, is always accompanied by doubt. This ambiguity causes the influence of personal tastes and issues outside the art system on the judgment and evaluation of architectural works. In his meta-theory, Luhmann introduced beauty as a key factor in the relationship between the "social system of art" and the environment and other systems, and by this means tried to prevent other systems from dominating the art system. Main question: How can the ambiguities arising from aesthetic uncertainty be reduced in the evaluation of architectural works? Goal: Controlling the uncertainty of evaluating architectural works using a model derived from Luhmann's "social systems" perspective and fuzzy thinking Method: Luhmann's view on self-creating relationship (autopoiesis) was used as the basis for extracting criteria for evaluating building form. Using the "internal relationship measurement method", the connections and effects between the criteria were examined. The "fuzzy network analysis process" was used to determine the weights of the criteria. Four monuments of contemporary Iranian architecture were evaluated based on this structure. Results: The findings from the FANP model in examining four monuments indicated that the Mausoleum of Khayyam was successful in terms of the desired communication framework, with a definite weight of 0.363. This building, with features such as value, shape, materials, color, and formal coherence, represents a successful combination of traditional and modern Iranian architecture. Therefore, the fuzzy network process based on Luhmann's perspective can be efficient in selecting superior forms, but with the increase in criteria and pairwise comparisons, it is time-consuming and requires a software facilitator. Using this method can reduce the influence of personal tastes in evaluating architectural works and create greater stability in the evaluations.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/16 1403/10/27 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/25 1404/9/4 سمیه حسنی صالح somayyeh hassanisaleh گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی s.hassanisaleh.srbiau@gmail.com ایرج اعتصام iraj etesam گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی i.etessam@srbiau.ac.ir حسین ذبیحی Hossein zabihi گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی hossein.zabihi@iau.ir محمدجواد مهدوی نژاد mohammadjavad mahdavinejad دانشگاه تربیت مدرس mahdavinejad@modares.ac.ir Beauty communication Luhmann autopoiesis decision making زیبایی ارتباط لومان اتوپوئسیس تصمیم‌گیری Dalvi-Esfahani; Mohammad, Niknafs, Ali, J. Kuss, Daria, Nilashi, Mehrbakhsh, Afrough, Saeed. (2019). Social Media Addiction: Applying the DEMATEL Approach. Telematics and Informatics, 1-24.##Luhmann, Niklas (1995). Social systems. (J. Bednarz, & D. Baecker, Eds.) California: Stanford, University Press.##Luhmann, Niklas. (2000). Art as a social system. (E. Knodt, Trans.) California: Stanford University Press.##Luhmann, Niklas. (2013). Introduction to systems theory. (d. Baecker, Ed., & p. Gilgen, Trans.) MALDEN, MA: Polity Press.##Salama, Ashraf. (2020). Methodological research in architecture and allied disciplines: Philosophical. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 1-16.##Schumacher, Patrik. (2011). The Autopoiesis of Architecture, a new framework for architecture. John Wiley and Sons Ltd.##Sánchez Sotés Guillermo, Christiane M. Herr, and Thomas Fischer (2022). What to Make of the Appropriation of Autopoiesis in Architecture?. Relating systems thinking and design symposium, university of brighton, brighton, UK.##باتامور، تام؛ آوتویت، ویلیام (1392). فرهنگ علوم اجتماعی قرن بیستم. تهران: نشر نی.##بختیاریان، مریم (1393). فرمالیسم از نگاه کلایو بل و نیکلاس لومان. نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی, 19(3), 13-18.##بختیاریان، مریم؛ اکبری، مجید (1391). هنر به مثابه ارتباط در رویکرد سیستمی نیکلاس لومان. نشریه علمی پژوهشی مطالعات فرهنگ ارتباطات, 13, 161-190.##بختیاریان، مریم؛ اکبری، مجید (1394). نقش مشاهده در هنر معاصر (امکان و ضرورت مشاهده در غیاب فرم در هنرهای تجسمی، نمایشی و موسیقی از نظر لومان). نشریه هنرهای زیبا، هنرهای نمایشی و موسیقی, 20 (2), 82-73.##پاکزاد، جهانشاه؛ بزرگ، حمیده (1393). الفبای روانشناسی محیط برای طراحان. تهران: انتشارات آرمانشهر.##پلویی، آرزو؛ نقشینه، نادر (1395). ارتباطات علمی از منظر آرای نیکلاس لومان. فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات, دوره 27(شماره 2), 7-20.##تاتارکیه ویچ، ووادیسواف (1381). فرم در تاریخ زیبایی‌شناسی. (کیوان دوستخواه، ترجمه) فصلنامه هنر(52), 46-61.##حیاتی، ماندانا؛ ابراهیمی سعیده (1401). نقش مشاهده‌گر در اشتراک دانش سازمانی براساس نظریه اتوپوئسیس و ارتباط علمی در سیبرنتیک. پژوهشنامه اطلاع‌رسانی و کتابداری، دانشگاه فردوسی مشهد، 12(1)،43-28.##رضایی، محمود (1393). بازنگری فرایند طراحی. نشریه علمی پژوهشی هویت شهر, 8(18), 71-80.##قبادیان، وحید (1392). سبک‌شناسی و مبانی نظری در معماری معاصر ایران. تهران: موسسه علم معمار.##گروت، لیندا؛ وانگ، دیوید (1384). روش‌های تحقیق در معماری. (علیرضا عینی‌فر، مترجم) تهران: دانشگاه تهران.##گروتر، یورگ کورت (1383). زیبایی‌شناسی در معماری. (جهانشاه پاکزاد؛ عبدالرضا همایون، مترجم) تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##لنگ، جان (1383). آفرینش نظریه معماری. (علیرضا عینی‌فر، مترجم) تهران: دانشگاه تهران.##لهسائی زاده، عبدالعلی؛ خواجه‌نوری، بیژن (1383). بررسی و نقد دیدگاه کارکرد‌نگران پیرامون تفکیک اجتماعی. نشریه علمی پژوهشی علوم اجتماعی(3), 1-34.##مهدوی، سیدمحمدصادق؛ باقری، دانیال (1398). تحلیل و نقد نظریه سیستم‌های نیکلاس لومان. پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی, 19(10), 231-253.##مولر، هارولر (1379). نظریه سیستمهای لومان به مثابه نظریه‌ای در باب مدرنیته. (مراد فرهادپور، ترجمه) فصلنامه فلسفی ارغنون(18), 1-17.##میرزایی، داود؛ سلمانی، علی (1394). مفهوم بی‌علقگی در اندیشه ژان اسکات اریگنا، لرد شافتسبری، فرانسیس هاچسن و دیوید هیوم. فصلنامه حکمت و فلسفه, 42(سال یازدهم), 7-20.##هولاب، رابرت (1388). یورگن هابرماس؛ نقد در حوزه عمومی. (حسین بشیریه، مترجم) تهران: نشر نی. ##

احصاء شاخصه ی تاریخی فرهنگی از بازخوانی میدانگاه فهادان یزد بر اساس روش تئوری برخاسته از زمینه Obtaining historical and cultural characteristics from the re-reading of Fahadan Square in Yazd based on the Grand Theory method 1 1 میدانگاه فهادان یکی از میادین تاریخی یزد است. نگاهی به پژوهش­های مرتبط با این میدان نشان می­دهد که تاکنون پژوهشی مبتنی بر کارکرد تاریخی- فرهنگی که بتواند جایگاه و ارزش میدانگاه را مشخص کند، انجام نگرفته است. نقش اولیه این میدانگاه در گذشته به عنوان مسیر ارتباطی درون محلی و در برهه­ای از زمان با کارکردی به عنوان آرامستان محلی سبب وجود ابهام درباره جایگاه تاریخی آن شده است. ضمن آنکه وجود عناصر تاریخی پیرامون میدانگاه نظیر؛ بقعه دوازده امام، مدرسه ضیائیه (زندان اسکندر)، حسینیه فهادان از قرون متمادی گواه بر غنای تاریخی- فرهنگی آن داشته است. این تحقیق بدنبال آن است تا به این سؤال پاسخ دهد که: چه شاخصه­ی تاریخی فرهنگی از بازخوانی میدانگاه فهادان یزد در آن قابل احصاء می­باشد؟ این نوشتار می­کوشد که با بهره­گیری از روش تحقیق برخاسته از زمینه (داده بنیاد)، نقش تاریخی میدانگاه فهادان از منظر ساکنین و مردم را مورد بررسی قرار دهد. ابزارهای این روش کیفی با مطالعه کتابخانه­ای، تحقیق میدانی و بخصوص روش مصاحبه انجام می­گیرد. بر همین اساس در فرایندی؛ داده­های استخراج یافته از تحقیق به مفاهیم، سپس به مقوله و در نهایت به نظریه منتج می­گردد. نتیجه حاصل از تحلیل داده­ها نشان می­دهد؛ بر اساس روش تحقیق داده بنیاد، شاخصه­ی خاطره­مندی به عنوان نقش بنیادین در میدانگاه فهادان، واجد اعتبار نسبتاً بالایی است. همچنین میدانگاه به عنوان یک گره شاخص در فراهم ساختن هویت معنوی و باورهای دینی نقش مؤثری را از نگاه اهالی محل ایفا نموده است. لذا به نظر می­رسد این دو کد انتخابی، در دهه­ها­ی گذشته موجب تقویت حیات اجتماعی و فرهنگی ساکنین در بافت تاریخی شهر یزد شده است. واژگان کلیدی: تئوری برخاسته از زمینه ، میدانگاه فهادان یزد، خاطره مندی، هویت فرهنگی   2 Abstract : Fahadan Square is one of the historical squares of Yazd. A look at the research related to this square shows that no research based on historical-cultural function has been conducted so far that can determine the status and value of the square. The primary role of this site in the past as a local communication route and, at one point in time, as a local cemetery has caused ambiguity about its historical status. In addition, the existence of historical elements around the square, such as the Tomb of the Twelve Imams, the Zia'iyyah School (Iskander Prison), and the Fahadan Husseiniyeh, has been a testament to its historical and cultural richness for centuries. This research seeks to answer the question: What historical and cultural characteristics can be identified from the reinterpretation of Fahadan Square in Yazd? This article attempts to examine the historical role of Fahadan Square from the perspective of its residents and people, using the grounded theory research method. The tools of this qualitative method are library study, field research, and especially the interview method. Accordingly, in a process, data extracted from research results in concepts, then in categories, and finally in theory. The results of data analysis show that, based on the grounded theory method, the characteristic of remembrance as a fundamental role in the Fahadan square has a relatively high validity. Also, the square has played an effective role as a key node in providing spiritual identity and religious beliefs from the perspective of the local people. Therefore, it seems that these two selected codes have strengthened the social and cultural life of residents in the historical context of Yazd city in the past decades. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/162025/06/16 1404/3/26 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/252025/11/25 1404/9/4 سید محمد کاظمی seyed mohammad kazemi دانشگاه علم و هنر، دانشکده هنر و معماری S.m.kazemi@sau.ac.ir Grounded Theory Research Method Fahadan Field Yazd Remembrance Cultural Identity تئوری برخاسته از زمینه میدانگاه فهادان یزد خاطره مندی هویت فرهنگی 1. Ibn Battuta, Muhammad Ibn Abdullah. (1982). Ibn Battuta's Travelogue, translated by Muhammad Ali Movahed, Publications: Scientific and Cultural Iran, Tehran##2. Asiabi, Mohammad. (2010). Urban Squares from Meaning and Concept to Reality in Iranian Cities, Tahan Publications, Tehran##3. Asyabi, Mehdi and Nazari, Salda. (2015). Recreating Historical Fields from Theory to Practice, Publications: Tahan, Tehran.##4. Strauss, Anselm and Juliet Corbin. (2006). Fundamentals of Qualitative Research, Techniques and Stages of Grounded Theory Generation, Translator: Ebrahim Afshar, Publisher: Nay, Tehran##5. Esmailian, Sahar and Ranjbar, Ehsan. (2013). Finding Main Effective Factors of Creating and Transition of Collective Memory in Urban Public Spaces, Case Study: Tehran: Tajrish Square, Baharestan Square, and Plaza City Theater, Armanshahr Magazine of Architecture and Urban Planning, No. 5 (11), pages: 181-194.##6. Ayatollahi, Seyyed Mohammad Hossein. (2001). Efficiency Testing (Grand Theory##) in Architecture, PhD Thesis, University of Tehran.##7. Tavasoli, Mahmoud. (2002). City building and architecture in the hot and dry climate of Iran, Publications: Payam, Tehran##8. Taghvaei, Seyyed Hossein. (2012). From Style to Identity in Architecture, Journal of Fine Arts - Architecture and Urban Planning, Volume 17, Number 2, Pages: 65-73##9. Tavasoli, Mahmoudi and Bonadi, Naser. (1992). Design of Urban Spaces, Volume 1, Publications of the Center for Urban Planning and Architecture Studies and Research of Iran.##10. Jafari, Hossein, Shahabinejad, Ali. (2016). Historical Urban Squares, Publisher: Isfahan Municipality Sports Recreation Organization, Isfahan.##11. Habibi, Seyed Mohsen, and Seyed Berenji, Seyedeh Kahraba. (2016). Investigation of the Relation between Memorability and Social Collaboration in Regeneration of Urban Identity, Case Study: Shahrdari Square in Rasht, Arman Shahr Magazine of Architecture and Urban Planning, No. 17, pages: 329-342.##12. HASANI MIANROUDI, NASIM, MAJEDI, HAMID, SAEIDEH ZARABADI, ZAHRA SADAT, & ZIARI, YOUSEFALI. (2018). EXPLORING CONCEPT OF COLLECTIVE MEMORY AND ITS RETRIEVAL IN URBAN AREAS WITH SEMIOTIC APPROACH (CASE STUDY: HASAN-ABAD SQUARE). BAGH-E NAZAR, 14(56 ), 15-30.##13. HOSSEINI KOUMLEH, MOSTAFA, & SOTOUDEH ALAMBAZ, FATEMEH. (2014). THE ROLE OF COLLECTIVE MEMORY IN URBAN REGENERATION: IN SEARCH OF SOLUTIONS TO HISTORIC AREA REGENERATION IN LAHIJAN. MEMARI-VA-SHAHRSAZI (HONAR-HA-YE-ZIBA ), 18(4), 79-92. ##14. Khademzadeh, Hossein. (2007). Historical Neighborhoods of Yazd City, First Edition, Sobhan Publications, Tehran.##15. Dehkhoda, Ali Akbar. (1999). Dehkhoda Dictionary, University of Tehran, Tehran.##16. Saeedi Rezvani, Abbas. (1989). Islamic Insight and Geographical Phenomena, Islamic Research Foundation, Mashhad.##17. SAJJADZADEH, HASSAN. (2013). ROLE OF PLACE ATTACHMENT IN MAKING IDENTITY FOR URBAN SQUARES (A CASE STUDY: AVICENNA SQUARE, HAMEDAN). BAGH-E NAZAR, 10(25), 69-78. ##18. Soltanzadeh, Hossein. (1993). Urban Spaces in Historical Contexts of Iran, Cultural Research Office, Tehran##19. Shahri, Jafar. (2002). Old Tehran, Moein Publications, Tehran.##20. Ghouchani, Mahya, & Taji, Mohammad. (2019). The Function of Hosseiniyehs' Architecture as Urban open space Using Path pattern in the Hosseiniyeh of Nain. MOTALEATE SHAHRI, 8(32 ), 3-18. ##21. Cryer, Rob. (1996). Urban Spaces, translated by Hashem Nejad, Jihad Daneshgahi Publications, Tehran.##22. KAZEMI, SEYED MOHAMMAD, MAHDAVIPOUR, HOSSEIN, & Koosheshgaran, Seyed Ali Akbar. (2022). Statistics of Vital components from overviewing the Traditional Courtyard Houses of Yazd. JOURNAL OF STUDIES ON IRANIAN ISLAMIC CITY, 12(48 ), 1-13.##23. Masrat, Hossein. (1997). Yazd Yadgar Tarikh, first edition, General Directorate of Culture and Islamic Guidance of Yazd, Yazd. ##24. Nosratpour, Darya, ANSARI, MOJTABA, & Pormand, hasanali. (2021). Investigating the role of sensory perceptions in the memory of urban squares using Merleau-Ponty ideas(Case study: Tajrish Square). URBAN MANAGEMENT STUDIES, 12(44 ), 47-65.##25. NAGHIZADEH, MOHAMMAD. (2006). A REFLECTION OF THE TRANSFORMATION OF IRANIAN URBAN SQUARES. HONAR-HA-YE-ZIBA, -(25), 15-24.##26. VAHDATZAD, VAHID. (2009). MORPHOLOGY OF URBAN SPACE: APPLYING PERSPECTIVE PRINCIPLES TO PICTORIAL DOCUMENTS. SOFFEH, 17(47), 79-90. ##27. YAZDI, MAHDI, & AMINZADEH, BEHNAZ. (2018). Evaluation of Urban Intervention in Imam Hussain Square (Tehran) with Emphasis on Urban Reminders. HOVIATESHAHR, 11(32 ), 45-56.##28. Halbwacks, Maurice. (1980[1950]). The collective memory, translated by Francis JD JV , Vid YP, reprinted by Harper Colophon Books.##29. Lynch, Kevin. (1960). The Image of city, Cambridge, Milt press.##30. Strauss, A; Corbin, j. (1998). Basics of Qualitative Research, sage publications, inc. thousand oaks, colifornia.##31. Strauss, A; Corbin, j .(1990). Basics of Qualitative Research,( 1st ed.) thousand oaks, ca: sage.##- Ural 1: http://yazdnegar.ir (access date:2025/05/11)##- Ural 2: https://www.chtn.ir/photo/1403041600721 (access date:2025/05/11)##- Ural 3: https://www.isna.ir/photo/1402042617048 (access date:2025/05/11)##- ابویی، رضا (1377)، امکان سنجی میدان نقش جهان (با توجه به وضع موجود و گذشته تاریخی) و طراحی فضای باز میدان، پایان نامه کارشناسی ارشد مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان،##- ابن بطوطه، محمد ابن عبدالله. (1361). سفرنامه ابن بطوطه، ترجمه: محمد علی موحد، انتشارات: علمی و فرهنگی ایران، تهران##- آسیابی، محمد. (1389). میادین شهری از معنا و مفهوم تا واقعیت آن در شهرهای ایران، انتشارات طحان، تهران##- آسیابی، مهدی و نظری، سلدا. (1394). بازآفرینی میدان‌های تاریخی از تئوری تا عمل، انتشارات: طحان، تهران.##- استراوس، انسلم و کربین، جولیت. (1385). مبانی پژوهش کیفی فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای، مترجم: ابراهیم افشار، نشر: نی، تهران##- اسمعیلیان، سحر و رنجبر، احسان. (1392). بررسی تطبیقی مؤلفه های مؤثر بر شکل‌گیری و انتقال خاطرات جمعی در فضاهای عمومی شهری (نمونه موردی: تهران, میدان تجریش, میدان بهارستان و میدانچه تئاترشهر)، مجله معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره 5 (11)، صفحات: 181-194. ##- امامی، علی و فرزادی، سارا. (1396)، تبیین عملکرد میادین تاریخی ایران در گذشته و حال، فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران، سال 7، شماره 14 صفحات: 26-13##- آیت‌اللهی، سید محمد حسین. (1380). آزمون کارایی (تئوری برخاسته از زمینه) در معماری، رساله دکتری، دانشگاه تهران.##- باقرزاده خسروشاهی، مهدیه. (1391)، در جستجوی معنای فضای شهری به کمک علم هرمنوتیک؛ بازشناسی معنای نهفته در میدان ساعت تبریز، فصلنامه صفه، دوره 22، شماره 4، صفحات: 54-38##- توسلی، محمود. (1381). ساخت شهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران، انشارات: پیام، تهران##- تقوایی، سید حسین. (1391). از سبک تا هویت در معماری، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، دوره 17 شماره 2 صفحات: 65-73##- توسلی، محمودی و بنیادی، ناصر. (1371). طراحی فضاهای شهری، جلد اول، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران.##- جعفری، حسین، شهابی‌نژاد، علی. (1395). میدان‌های شهری تاریخی، ناشر: سازمان تفریحی ورزشی شهرداری اصفهان، اصفهان.##- جیحانی، حمید رضا و رجبی، فاطمه. (1398)، میدان اسب شاهی: جلوخان دولت خانه صفوی قزوین، نشریه پژوهش‌های معماری اسلامی، دوره 7، شماره1 ##- حجت، عیسی، بلایی اسکویی، آزیتا و یزدانی، ثنا. (1398)، مطالعه تطبیقی ساختار کالبدی و کارکردی میدان صاحب آباد تبریز و میدان نقش جهان اصفهان در ادوار تاریخی، فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی، سال هفتم، شماره 22، صفحات 35-23##- حبیبی، سیدمحسن، و سید برنجی، سیده کهربا. (1395). رابطه بین خاطره انگیزی و مشارکت اجتماعی در بازآفرینی هویت شهری نمونه موردی: میدان شهرداری رشت، مجله معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره 17، صفحات: 329-342.##- حسنی میان رودی، نسیم، ماجدی، حمید، سعیده زرآبادی، زهراالسادات و زیاری، یوسفعلی. (1396). واکاوی مفهوم خاطره جمعی و بازیابی آن در فضاهای شهری با رویکرد نشانه شناسی، فصلنامه باغ نظر، سال چهارم، شماره 56، صفحات: 17-32##- حسینی کومله، مصطفی، ستوده علمباز، فاطمه. (1392). نقش خاطره جمعی در باززنده سازی بافت‌های شهری، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، دوره 18، شماره 4، صفحات: 79-92##- خادم زاده، حسین. (1386). محلات تاریخی شهر یزد، چاپ اول، انتشارات سبحان، تهران.##- دهخدا، علی اکبر. (1378). لغت نامه دهخدا، دانشگاه تهران، تهران##- سعیدی رضوانی، عباس. (1368). بینش اسلامی و پدیده های جغرافیایی، بنیاد پژوهشهای اسلامی، مشهد.##- سجادزاده، حسن. (1392). نقش دلبستگی به مکان در هویت بخشی به میدان های شهری (نمونه موردی: میدان آرامگاه شهر همدان)، مجله باغ نظر، شماره 10(25)، صفحات: 69-78.##- سلطان زاده، حسین. (1372). فضاهای شهری در بافت‌های تاریخی ایران، دفتر پژوهش های فرهنگی، تهران##- شهابی‌نژاد، علی. (1400)، بازخوانی پیشینه تاریخی میدان وقت و ساعت یزد با تأکید بر دوره صفوی و پیش از آن، فصلنامه مطالعات معماری ایران، دوره 10 شماره 19 صفحات: 64-47##- ______________(1398)، بازنمایی سازه‌های آبی تاریخی در میدان وقت و ساعت یزد، فصلنامه معماری اقلیم گرم و خشک، دوره 7، شماره 9، صفحات: 17-1##- شهری، جعفر. (1381). طهران قدیم، انتشارات معین، تهران.##- قوچانی، محیا و تاجی، محمد. (1398). کارکرد معماری حسینیه‌ها به عنوان فضای باز شهری با استفاده از الگوی مسیر حرکت، فصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات شهری، شماره 32، صفحات: 3-18##- مسرت، حسین. (1376). یزد یادگار تاریخ، ویرایش اول، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی یزد، یزد. ##- متدین، حشمت الله و آقابزرگ، نرگس. (1393)، تحلیل کالبدی میدان‌های تاریخی ایران، مجله منظر، دوره 6، شماره 26، صفحات: 23-18##- نصرت پور، دریا، انصاری، مجتبی، و پورمند، حسنعلی. (1399). تبیین نقش ادراکات حسی درمیزان خاطره انگیزی میدان های شهری با بهره گیری از اندیشه های مرلوپونتی (نمونه موردی: میدان تجریش)، مطالعات مدیریت شهری، 12(44 )، صفحات: 47-65. ##- نقی زاده، محمد. (1385). تاًملی در روند دگرگونی میدان در شهرهای ایرانی، نشریه هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، شماره 25، صفحات: 15-24##- وحدت زاده، وحید. (1387). ریخت شناسی فضاهای شهری با اعمال اصول پرسپکتیو مطالعه موردی: میدان شاه و میدان امیرچخماق در یزد. مجله صفه، 17(47)، صفحات: 79-90. ##- ولی بیگ، نیما، هوشمند، فرانک، بهزاد‌فر، مصطفی و فیضی، محسن. (1400)، تحلیل اثر ویژگی‌های هندسی پرکاربرد در ساختار جداره میدان‌های تاریخی شهر تهران، مجله معماری و شهرسازی پایدار، سال نهم، شماره1، صفحات: 27 تا 38 ##- یزدی، مهدی، و امین زاده، بهناز. (1396). ارزیابی طرح میدان امام حسین(ع) تهران با تأکید بر یادآورهای شهری، مجله هویت شهر، 11(32 )، صفحات: 45-56. ##- Halbwacks, Maurice. (1980[1950]). The collective memory, translated by Francis JD JV , Vid YP, reprinted by Harper Colophon Books.##- Lynch, Kevin. (1960). The Image of city, Cambridge, Milt press.##- Strauss, A; Corbin, j. (1998). Basics of Qualitative Research, sage publications, inc. thousand oaks, colifornia.##- Strauss, A; Corbin, j .(1990). Basics of Qualitative Research,( 1st ed.) thousand oaks, ca: sage.##- Ural 1: http://yazdnegar.ir (access date:2025/05/11)##- Ural 2: https://www.chtn.ir/photo/1403041600721 (access date:2025/05/11)##- Ural 3: https://www.isna.ir/photo/1402042617048 (access date:2025/05/11) ##

تحلیل دیالکتیک هویت معماری معاصر ایران با تمرکز بر خوانش انتقادی پست‌مدرنیسم a Dialectical Analysis from Iran Contemporary Architecture Identity; focused on Post-Modernism Critical Reading 1 1 جهان امروز، ترکیبی از نظم و بی‌نظمی است و معماری در آن، یک دیسیپلینِ متنیِ خودارجاع و غیرقابل پیش‌بینی بر لبه نظم است؛ که لزوماً معنایش را از زمینه‌ای که در آن تولید شده نمی‌گیرد؛ بلکه متنی سرشار از تضاد و معانی بی‌ثبات است؛ که در آشوب و آشفتگی و پیچیدگی کثرت و وحدت عوامل دخیل در وسعت قلمرو معماری، جست‌وجو می‌گردد و با قالب‌ریزی دوباره تمامی کنش‌ها و واکنش‌ها، جلوه‌ای از معاصریت را آشکار می‌کند؛ که حاصل دیالکتیک هویت خود و دیگری است. این پژوهش، با هدف تحلیل و تأویل هویت معماری معاصر ایران بر مبنای پست‌مدرنیته و تفکر انتقادی، در تحلیلی تاریخی تفسیری به روش کیفی و بهره‌گیری از رهیافت نظریه داده بنیاد، به دنبال انتخاب بهترین پاسخ برای این پرسش است که دیالکتیک هویت چگونه می‌تواند به مثابه رویکردی انتقادی بر بازشناسی معماری پست‌مدرن به ویژه در دوره معاصر ایران تأثیر داشته باشد؟ بدین منظور، داده‌‌ها در قالب مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته، گردآوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، و پاسخ‌‌ها در مصاحبه 17ام، به بالاترین سطح اشباع نظری رسیده است. میانگین توافقِ 90.37 درصد، نشان از قابلیت اعتماد نسبتاً کامل، و پوشش سطح معیار بیش از 0.6 کاپا، قابلیت اعتبار را ایده‌آل توصیف می‌کند. بنابراین، شاخص کیفیت تحقیق، مورد قبول و روایی و پایایی، مورد تأیید و نتایج ـ با بررسی معیارهای باورپذیری، انتقال‌پذیری، تأییدپذیری و اطمینان‌پذیری ـ قابل ارزیابی و تفسیر می‌باشد. یافته¬ها نشان می‌دهند پیامد جمع‌بندی متغیرهای علّی در شرایط میانجی وضعیت موجود، رویدادی را رقم می‌زند؛ که در گفتمانی تاریخی میان بازخوانی آن‌چه هست و بازنمایی از آن‌چه که باید باشد، به صورت سلبی (نه ایجابی)، در خوانشی واقع‌گرایانه از یک رئالیسم انتقادی، در حال «شدن» است و در ارزیابی خودانعکاسی از تفسیری بازخوردی، نحوه «بودن» را تعیین می‌نماید؛ حال آن‌که ـ خود ـ نامعین است. 2 Postmodernism is the dominant aspect of the time belief that re-programs all actions; As far as the centralized power gives way to discrete plurality, It reveals a manifestation of contemporaneity in the; which is the result of self and other identity dialectic. This treatise, with the analyzing and interpreting the identity of Iran contemporary architecture, based on postmodernism and critical thought purpose, in a historical-interpretive analysis in a qualitative method and using the Grounded theory approach, looking for the best answer for this question that How can dialectic of identity as a critical approach affect the recognition of postmodern architecture, especially in Iran contemporary era? Therefore, by representing different levels of identity in architecture and its potential functions, it achieves a kind of abstract manifestation of a radical architecture; which due to ambiguity, openness and realistic indeterminacy of continuity in the same change and order after disorder, results in a temporary transition between alternative situations; and due to its interactive feature, emphasizes the seasonal complexity of that situation in a program-oriented and practical function and far from de-identity; which is inevitable event! Hence, by repeatedly questioning the presuppositions of the problem, it raises new questions; that indicates the feasibility of applying critical realism in giving identity to contemporary Iranian architecture and the physical application of identity dialectic in it. To this end, the data was collected and analyzed in a systematic way in the form of semi-structured interviews with professors and architectural experts - who are engaged in both academic and professional activities - and the answers in the 17th interview reached the highest level of saturation. The mean agreement of 90.37%, indicating relatively complete reliability, and the criterion level coverage of more than 0.6 Kappa, describe the reliability as ideal. Therefore, the quality index of the research is accepted and the validity and reliability of the research is confirmed and the result of the research can be evaluated and interpreted by examining the criteria of believability, transferability, confirm-ability and reliability. The findings show that the result of causal variables summation in the mediating conditions of existing situation, results in an event; that developed in a realistic attitude between truth (narcissism to self-loss) and essence (self-belief), and in a historical discourse between the re-reading of “what is BE”, and re-presentation of “what was should BEEN”, as negative (and not positive), in the reading of a critical realism, is "BECOMING" and determines the way of "BEING" in a self-reflective evaluation of a feedback interpretation; Now that is indeterminate ego! 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/162025/06/162024/12/7 1403/9/17 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/252025/11/252025/11/30 1404/9/9 امیرداود مصلحت‌جو Amir Davood Maslahatjoo دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد amir.maslahatjoo@gmail.com مریم قاسمی سیچانی Maryam Ghasemi Sichani دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) ghasemisichanimaryam@gmail.com وحید قبادیان Vahid Ghobadian دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی v-ghobad@yahoo.com بیژن عبدالکریمی Bijan Abdolkarimi دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال abdolkarimi.12@gmail.com Postmodernism Critical Realism Event Identity Iran Contemporary Architecture (ICA). پست‌مدرنیسم، رئالیسم انتقادی، رویداد، هویت، معماری معاصر ایران. Alexander, Christopher (1979). The timeless way of building. New york: Oxford university press.##Attoe, Wayne (1974). Criticism in Architecture. University of Wisconsin-Milwaukee, School of Architecture.##Canter, David (1971). The Psychology of Place. London, The Architectural press.##Corbusier, Le (1927). Towards a New Architecture, trans. Etchells, Frederick, from the thirteenth French edition, New York: Brewer and Warren, Inc.##Creamer, Elizabeth G. (2021). Advancing Grounded Theory with Mixed Methods. Routledge.##Eisenman, Peter (1963). The formal basis of modern architecture. Routledge.##Frampton, Kenneth (1982). Modern architecture: a critical history, Thames and Hudson.##Guba, Egon G. and Lincoln Yvonna S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of qualitative research, 2(163-194), 105.##Jameson, Fredric (1991). Postmodernism or, the Cultural Logic of Late Capitalism. (1984). Postmodernism, or, The Cultural Logic of Late Capitalism. Durham: Duke UP, 1-54.##Jencks, Ch. (1977). The language of post-modern architecture. New York: Rizzoli##Jencks, Ch. (1996). What is post-modernism? London: Academy Editions.##Mayring, Philipp (2024). Qualitative content analysis. A companion to qualitative research, 1(2), 159-176.##Runehov, A. L., Oviedo, L., & Azari, N. P. (Eds.). (2016). Encyclopedia of sciences and religions (Vol. 3). Dordrecht: Springer Netherlands.##Steele, Fritz (1981). The Sense of Place, Massachusetts. CBI Publishing Company.##Strauss, Anselm L. and Corbin, Juliet M. (1998). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques. London: Sage.##Tschumi, Bernard (1996). Architecture and disjunction. MIT press.##Van Manen, Max (2016). Researching lived experience: Human science for an action sensitive pedagogy. Routledge.##Venturi, Robert (1966). Complexity and Contradiction in Architecture. The Museum of Modern Art. Papers on Architecture, MoMA, New York.##آدورنو، تئودور؛ و هورکهایمر، ماکس. (1395). دیالکتیک روشنگری. (مراد فرهادپور و امید مهرگان، مترجمان). چاپ چهارم. تهران: نشر هرمس. (نشر اثر اصلی 1972).##آشنا، حسام‌الدین و روحانی، محمدرضا. (1389). هویت فرهنگی ایرانیان از رویکردهای نظری تا مؤلفه‌های بنیادی. تحقیقات فرهنگی. 3(12)، 157-184.##آیزنمن، پیتر؛ و ایتوربه، الیسا. (1399). تأخر. (حسام عشقی صنعتی و مرتضی نیک‌فطرت، مترجمان). تهران: فکر نو. (نشر اثر اصلی 2020).##ابل، کریس. (1387). معماری و هویت. (فرح حبیب، مترجم). تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات. (نشر اثر اصلی 2012).##الکساندر، کریستوفر (1397)، معماری و راز جاودانگی، ویراست سوم، ترجمه مهرداد قیومی بیدهنی، تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. (چاپ اصلی: 1979م.)##بانی‌مسعود، امیر. (1399). معماری معاصر در ایران از سال 1304 تا کنون. مشهد: کتابکده کسری.##برمن، مارشال (1400). تجربه مدرنیته: هر آنچه سخت و استوار است دود می‌شود و به هوا می‌رود، مترجم مراد فرهادپور، چاپ چهارم، تهران: طرح نقد. (چاپ اصلی: 1983م.)##بلوگولوفسکی، ولادیمیر. (1400). مظنونین همیشگی. (علی شامس و مهشید معتمد، مترجمان). جلد دوم. تهران: فکر نو. (نشر اثر اصلی 2015).##جهانبگلو، رامین (1397). ایران در جستجوی مدرنیته: بیست گفتگو در بی بی سی با صاحب نظران ایرانی، چاپ چهارم، تهران: نشر مرکز.##خاکی، غلامرضا (1401)، روش تحقیق (با رویکرد پایان نامه نویسی)، چاپ بیست و یکم، تهران: فوژان.##دامیار، سجاد؛ و ناری قمی، مسعود. (1391). مطالعه تطبیقی مفهوم فضا در معماری بومی و معماری مدرن. معماری و شهرسازی. 17(1)، 65-72.##دیبا، داراب (1393). کثرت دیدگاه های امروز معماری در جهان پرتلاطم، معماری و فرهنگ، 7(24): 12-3.##زیباکلام، صادق (1399). سنت و مدرنیته: ریشه‌یابی علل ناکامی اصلاحات و نوسازی‌ سیاسی در ایران عصر قاجار، چاپ یازدهم، تهران: نشر روزنه.##سلطان‌زاده، حسین. (1396). هویت معماری، کتاب معماران ایران. جلد 1. تهران: تیس، انجمن مفاخر معماری ایران.##طباطبایی، محمدحسین (1399)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، جلد 1، چاپ بیست و نهم، قم: انتشارات صدرا.##عبدالکریمی، بیژن. (1398). بازخوانی پرسش از پست‌مدرنیسم ایرانی (1395). تهران: مرکز پژوهش‌های اسلامی.##فلیک، اووه (1401)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه هادی جلیلی، چاپ سیزدهم، تهران: نشر نی.##قبادیان، وحید. (1400). سبک‌شناسی و مبانی نظری در معماری معاصر ایران. چاپ چهارم. تهران: علم معمار.##کچوئیان، حسین (1398). تجدد از نگاهی دیگر: روایتی ناگفته از چگونگی ظهور و رشد تجدد، تهران: گنج معرفت.##گدار، آندره. (1399). هنر ایران. (بهروز حبیبی، مترجم). تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. (نشر اثر اصلی 1962). ##

بررسی روایات ساخت و سازهای آل بویه در خراسان؛ ( نمونه موردی مدرسه فَخریّه سبزوار) Investigating the Buildings of Buyids in Khorasan; (A case study: Fakhriyeh School of Sabzevar) * 1 1 مدرسه فَخریّه شهر سبزوار از جمله بناهای آموزشی کهن خراسان است که به ویژه در دوره‌های متأخر، به‌اشتباه به امیران آل‌بویه، فخرالدوله (د.387ق.) و معزالدوله دیلمی (د. 356ق.)، منسوب شده و حتی در برخی روایت‌های معاصر، به‌عنوان قدیمی‌ترین مدرسه اسلامی و شیعی باقی‌مانده معرفی گردیده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که زمان دقیق ساخت مدرسه فخریّه و هویت واقعی بانی آن چه بوده و علل شکل‌گیری این انتساب نادرست چیست؟ هدف مقاله، بررسی انتقادی روایت‌های تاریخی، ارزیابی اصالت کتیبه سرِ در مدرسه، و تحلیل داده‌های تاریخی مربوط به بنا برای روشن‌کردن دوره ساخت و شخصیّت سازنده آن است. پژوهش با روش تحقیق تاریخی و بر پایه بازخوانی منابع مکتوب، گزارش‌های محلی و شواهد معماری انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مدرسه فخریّه در دوره تیموری و به دستور سید فخرالدین احمد سبزواری ساخته شده و انتساب آن به امیران آل‌بویه، حاصل برداشت های بعدی منابع و پژوهشگران از اشاره نویسنده تاریخ بیهق به « مدرسه دروازه عراق» که مکانی در حدود همین مدرسه را به ذهن متبادر می ساخته است و نیز بدخوانی کتیبه و تصحیف‌ در هنگام نوسازی‌ مدرسه و تأثیر گفتمان‌های سیاسی–مذهبی معاصر بوده است. بر این اساس، به نظر می رسد ادعاهایی همچون انتساب این مدرسه به دوره آل بویه یا کهن‌ترین مدرسه اسلامی‌، فاقد پشتوانه معتبر تاریخی است.   2 The Fakhrīya Madrasa of Sabzevar is among the old educational buildings of Khurasan; however, particularly in later periods, it has been erroneously attributed to the Buyid Amirs Fakhr al-Dawla al-Daylamī (d. 387 AH) and Muʿizz al-Dawla (d. 356 AH). In some contemporary narratives, it has even been presented as the oldest surviving Islamic Madrasa. The central question of this study concerns the precise date of construction of the Fakhrīya Madrasa, the true identity of its founder, and the factors that led to the formation and persistence of this erroneous attribution. The aim of the article is to critically examine historical narratives, assess the authenticity of the entrance inscription, and analyze the historical data related to the building in order to clarify the period of its construction and the identity of its patron. The research employs the historical method and is based on a critical re-reading of written sources, local reports, and architectural evidence. The findings indicate that the Fakhrīya Madrasa was constructed during the Timurid period by order of Sayyid Fakhr al-Dīn Aḥmad Sabzavārī, and that its attribution to the Buyid amirs resulted from an interpretation of the reference in the Tārīkh-i Bayhaq to the “Madrasa of the Iraq Gate,” which evokes a location in the vicinity of the Fakhrīya Madrasa, as well as from misreadings of the inscription, alterations introduced during renovation works, and the influence of contemporary politico-religious discourses. Accordingly, claims such as attributing this madrasa to the Buyid period or regarding it as the oldest Islamic madrasa appear to lack credible historical evidence. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/162025/06/162024/12/72025/03/10 1403/12/20 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/252025/11/252025/11/302026/01/24 1404/11/4 علی یحیائی Ali Yahyaie دانشگاه نیشابور yahyaie@neshabur.ac.ir Fakhriyeh Madreseh Fakhr Al- Dowle Deilmi Fakhreddin Ahmad Sabzevari. Shiits Madreses. مدرسه فخریّه ، فخرالدوله دیلمی، فخرالدین احمد سبزواری. مدارس شیعی Azad, Mitra (1381), Iranian Architecture in the Buyid Empire, Kalidar Publications, Tehran.##Ibn Athir, Ezzeddin Ali ibn Muhammad (1385), Al-Kamil fi’l-Tarih, vol. 13, translated by Hamid Reza Azhir, Asateer, Tehran. ##Ibn Athir, Ezzeddin Ali ibn Muhammad (1402 AH), Al-Kamil fi’l-Tarih, Beirut: Dar Sadr.##bn Shahab Yazdi, Tajuddin Hassan ibn Shahab (1987), Jame'e al-Tawarik al-Hasani, edited by Hossein Modarresi Tabataba'i and Iraj Afshar, Karachi, Central and West Asian Sciences Research Institute.##Asrarnameh, online magazine, "Fakhrieh Sabzevar, the oldest Iranian school with a history of 1100 years in the city of enduring ancient times", http://asrarnameh.com/##Etemad al-Saltaneh, Mohammad Hassan Khan (1984), Mat la al-Shams, edited by Timur Borhan Limodehi, Cultural Center, Tehran. ##Afzal al-Molk, Gholam Hossein, Travelogue of Khorasan and Kerman, Toos, Tehran .##Bayhaqi, Ali bin Zaid (1968 AD/1388 AH). History of Bayhaq, researcher: Qari Seyyed Kalimullah Hosseini, India, Hyderabad Abad, Ottoman Encyclopedia Printing House.##Al-Thalabi al-Naysaburi, Abi Mansur Abdul-Malik bin Muhammad bin Ismail (1403), Yatimah al-Dahr fi mahasin ahl al asr, explanation and research by Mufid Muhammad Qamaima, Beirut: Dar al-Kuttab al-Alamiyyah.##Pirnia, Muhammad Karim (1378), Introduction to Iranian Architecture, edited by Gholam hossein Memarian, Iran University of Science and Technology, Tehran.##Khwandmir, Ghiyath al-Din (1974), History of Habib al-Sir, edited by Mohammad Dabir Siyaghi, Khayyam Bookstore, Tehran. ##Soleimani, Mahmoud Reza, (interview, 2023), PhD in Arts from Isfahan University and former head of the Institute of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism in Sabzevar. ##Al-Sabi, Hilal (1988), Tohfat al Omara Fi Tarikh Al Vozara, published by Mikhail Awad, Al-Ma'arif Press, Baghdad.##Roarravari, Abu Shuja’ Muhammad ibn Hussein (1916), in the book “Experiences of Nations”, edited by H.F. Amdrouz, Egypt, Al-Tamdan Al-Sina’ah Company.##Shayesteh Far, Mahnaz (2019), Shiite Art of the Buyids, Tehran, Institute for Islamic Art Studies, Negara Islamic Art Research Center.##Otabi (1978), Tarrikh Yamini, translated by Abu al-Sharaf Nasih ibn Zafar Jorfadeghani, edited by Jafar Shaar, Book Translation and Publishing Company, Tehran.##Aghili, Seif al-Din Haji ibn Nizam (1985), Athar al-Wozara, edited by Mir Jalal al-Din Hosseini Ormavi, Ettelaat Publication, Tehran.##Onsor al-Maali, Kikaws ibn Iskander (1985), Qabus Nameh, edited by Gholam Hossein Yusufi, Scientific and Cultural, Tehran.##Foruzani, Seyyed Abul-Qasem (2006), The Status of the Razavi Shrine from the Martyrdom of Imam Reza (AS) to the Beginning of the Seljuk Rule, Quarterly Journal of Historical Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Vol. 11-12, 101-120.##Fath-Aliyan. Mohammad Javad and Bafghi, Majid (2019), The Restoration and Revival Plan of the Fakhrieh School of Sabzevar, Final Bachelor's Project in the Restoration of Historical Monuments, Hakim Sabzevari University.##Kavian, Mojtaba, (interview 1399-1403), assistant professor of the restoration department of Hakim Sabzevari University.##Mujmal-Tawarikh va al-Qasas (1389), correction and annotated Malik al-Shoara Bahar, edited by Mohammad Ramezani, Asatir, Tehran,##Maskuyeh al-Razi (1376), The Experiences of the Nations, volumes 5 and 6, translated by Alinaghi Manzwi, Toos, Tehran.##Meshkooti, Nasrallah (1960), List of Historical Monuments and Ancient Sites of Iran, Iranian Antiquities Conservation Organization, Tehran.##Mohtasham, Mohammad Reza, (2007), The Role of Sadat in Iranian History, Mashhad, Jahankada Publication.##Mokhtari, Seyyed Mohammad Reza (2023), Interview and Documents of the Mokhtari Family.##Menz, Beatrice Fouris (2011), Power, Politics and Religion in Iran in the Timurid Era, Mashhad, Ferdowsi University of Mashhad Press.##Molavi, Abdolhamid (1975), Ancient Works of Khorasan, Volume 1, Tehran, National Art Association.##Molavi, Abdolhamid, Mohammad Taghi Mostafavi and Ebrahim Shakourzadeh (2009), The Evolution of Architecture and Development of Astan Quds Razavi, Translated by Ali Yahyaie, Vaghf Mirath Javidan, No. 65, 32-49.##Mawlawī ,ʿA.-Ḥ., M. T.Moṣṭafawī, and E. Šakūrzāda, ĀSTĀN-E QODS-E RAŻAWĪ, Iranicaonline, 1978.##Vale Isfahani, Mohammad Yousef (2018), Khold e Barin(History of the Timurids and Turkmens), by Mir Hashem Muhaddis, Mirathe Maktoob.##Yahyaie, Ali (2019), Samanids: Political Relations (Introduction), Encyclopedia of the Islamic World, Islamic Encyclopedia Foundation, Volume 22. ##Yahyaie, Ali (2014), Survey (field visit).##Yahyaie, Ali, Analytical Study of the Structure of the Buyid Economy (322-447) (2009), (PhD thesis), University of Isfahan.##Yate, Charles Edward (1986), Travelogue of Khorasan and Sistan, translated by Qodratollah Roshani Zafaranloo and Mehrdad Rahbari, Yazdan, Tehran.##آزاد، میترا( 1381)، معماری ایران در قلمروآل بویه، انتشارات کلیدر، تهران.## ابن‌اثیر، عزالدین علی‌بن‌محمد (1385) ،الکامل فی‌التاریخ، ج 13، ترجمه حمیدرضا آژیر، اساطیر، تهران. ##ابن‌اثیر،عزالدین علی‌بن‌محمد(1402ق) ،الکامل فی‌التاریخ،بیروت:دارصادر.##ابن شهاب یزدی ، تاج الدین حسن بن شهاب (1987م.)، جامع التواریخ حسنی، به کوشش حسین مدرسی طباطبائی و ایرج افشار، کراچی، موسسه تحقیقات علوم آسیای میانه و غربی##اسرار نامه، مجله اینترنتی، « فخریه سبزوار قدیمی ترین مدرسه ایران با پیشینه 1100 ساله در شهر دیرینه های پایدار»، http://asrarnameh.com/ ##اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان(1363)، مطلع الشمس، به تصحیح تیمور برهان لیمودهی، فرهنگسرا،تهران افضل الملک، غلامحسین، سفرنامه خراسان و کرمان، صفحه: ۱۰۰، توس، تهران – ایران##بیهقی، علی بن زید( 1968م/ 1388هجری).تاریخ بیهق،محقق: قاری سید کلیم الله حسینی، هند حیدر آباد،چاپخانه دائره المعارف العثمانیه.##الثعالبی النیسابوری، ابی منصور عبدالملک بن محمد بن اسماعیل(1403)، یتیمه الدهر فی محاسن اهل العصر، شرح و تحقیق مفید محمد قمیمه، بیروت: دارالکتب العلمیه.##پیرنیا، محمد کریم(1378)، آشنایی با معماری ایران، تدوین غلامحسین معماریان، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران.##خواندمیر، غیاث الدین(1353)، تاریخ حبیب السیر، تصحیح محمد دبیر سیاقی، کتابفروشی خیام، تهران. ##سلیمانی، محمود رضا، (مصاحبه، 1403)، دانش آموخته دکترای هنر دانشگاه اصفهان و رییس سابق اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان سبزوار. ##الصابی، هلال(1367ق.)، تحفه الامراء فی تاریخ الوزراء، چاپ میخائیل عواد، مطبعه المعارف، بغداد،.##روذراوری، ابوشجاع‌محمد‌بن‌حسین(1916م)، ذیل کتاب تجارب‌الامم، تصحیح هـ.ف. آمدروز، مصر، شرکه التمدن‌الصناعه.##شایسته فر، مهناز(1398)، هنر شیعی آل بویه، تهران، موسسه مطالعات هنر اسلامی، مرکز تحقیقات هنر اسلامی نگاره.##عتبی(1357)، تاریخ یمینی، ترجمه ابوالشرف ناصح بن ظفر جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران.##عقیلی، سیف الدین حاجی بن نظام(1364)، آثارالوزراء، تصحیح میر جلال الدین حسینی ارموی، اطلاعات، تهران.##عنصرالمعالی، کیکاوس بن اسکندر (1364)، قابوسنامه، به اهتمام غلامحسین یوسفی، علمی و فرهنگی، تهران.##فروزانی، سیدابوالقاسم(1385)، وضعیت بارگاه رضوی از هنگام شهادت امام رضا(ع) تا آغاز حکومت سلجوقیان، فصلنامه مطالعات تاریخی، دانشگاه فردوسی مشهد، ش. 11-12، 101-120.## فتحعلیان. محمد جواد و بافقی، مجید (1399)، طرح مرمت و احیای مدرسه فخریه سبزوار، پروژه نهایی کارشناسی رشته مرمت بناهای تاریخی، دانشگاه حکیم سبزواری.## کاویان، مجتبی، مصاحبه 1399- 1403، استادیار گروه مرمت دانشگاه حکیم سبزواری، ؛##مجمل التواریخ القصص(1389)، تصحیح و تحشیه ملک الشعرا بهار، به اهتمام محمد رمضانی، اساطیر، تهران،##مسکویه رازی(1376)، تجارب الامم، جلدهای 5 و 6، ترجمه علینقی منزوی، توس، تهران.##مشکوتی، نصرالله(1349)، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، سازمان حفاظت آثار باستانی ایران، تهران.##محتشم، محمد رضا، (1386)، نقشی از سادات در تاریخ ایران، مشهد، نشر جهانکده##مختاری، سید محمدرضا(1400)، مصاحبه و اسناد خاندان مختاری. ##منز، بئاتریس فوریز (1390)، قدرت، سیاست و مذهب در ایران عصر تیموری ، مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.##مولوی، عبدالحمید(1354)، آثار باستانی خراسان، جلد اول، تهران، انجمن آثار ملی.##مولوی، عبدالحمید، محمد تقی مصطفوی و ابراهیم شکور زاده(1388)، سیر تحول معماری و توسعه آستان قدس رضوی، مترجم علی یحیائی، وقف میراث جاویدان، شماره 65، 32-49.##واله اصفهانی، محمدیوسف(1397)، روضه های ششم و هفتم از خلد برین(تاریخ تیموریان و ترکمانان)، به کوشش میرهاشم محدث، میراث مکتوب، ##یحیائی، علی(1399)، سامانیان: روابط سیاسی(مدخل) ، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دایره المعارف اسلامی، جلد 22. ##یحیائی، علی(1403)، پیمایش.##یحیائی، علی، بررسی تحلیلی ساختار آقتصاد آل بویه(322-447)(1389)،(پایان نامه دکترا)، دانشگاه اصفهان##ییت، چارلز ادوارد(1365)،سفرنامه خراسان و سیستان، ترجمه قدرت الله روشنی زعفرانلو و مهرداد رهبری، یزدان، تهران##ʿA.-Ḥ. Mawlawī, M. T.Moṣṭafawī, and E. Šakūrzāda, ĀSTĀN-E QODS-E RAŻAWĪ, Iranicaonline, 1978. ##

بررسی و تبیین نقش مرمت‌گران در حفاظت میراث ملموس و ناملموس: میانجی‌گری فرهنگی و بازتولید هویت Examining and Elucidating the Role of Conservators in the Preservation of Tangible and Intangible Heritage: Cultural Mediation and Identity Reproduction 1 1  با وجود تأکید اسناد و رویکردهای بین‌المللی حفاظت میراث فرهنگی بر پیوند ناگسستنی میراث فرهنگی و  ابعاد ملموس و ناملموس آن، رویه‌های غالب حفاظتی همچنان عمدتاً ماده‌محور و فنی‌گرا هستند و نقش مرمت‌گر را به تثبیت کالبد فیزیکی محدود می‌کنند. این رویکرد، به نادیده‌گرفتن دانش نهفته، شیوه‌های اجرایی، معانی فرهنگی و سازوکارهای اجتماعی مرتبط با هسته‌ میراث ناملموس می‌انجامد. در این زمینه، پژوهش حاضر با هدف بازتعریف جایگاه مرمت‌گر و پر کردن شکاف نظری-عملی میان حفاظت ملموس و ناملموس انجام شده است. بر مبنای این پرسش که در چه رویکرد و فرایندی مسئولیت نهایی مرمت به صیانت از میراث فرهنگی ناملموس منجر می‌گردد و در این فرایند چه نقشی دارد. این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش نظریه داده‌بنیاد انجام شده و تحلیل گفتمان به‌عنوان روش مکمل برای تعمیق تفسیر به‌کار رفته است. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه‌های مرمت، فلسفه هنر، انسان‌شناسی و باستان‌شناسی، و مشاهدات میدانی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها منجر به تدوین چارچوبی نظری با دو محور هسته‌ای «درهم‌تنیدگی ذاتی میراث ملموس و ناملموس» و «نقش واسطه‌ای و تفسیری مرمت‌گر» شد که بازتعریف مرمت به‌عنوان فرآیندی چندبعدی و مشارکتی، اصالت را در تداوم معانی اجتماعی-هویتی اثر جست‌وجو می‌کند و زمینه‌ساز حفاظت پایدار می‌گردد. 2 Abstract  Despite the emphasis of international heritage conservation frameworks on the inseparable relationship between cultural heritage and its tangible and intangible dimensions, dominant conservation practices remain largely material-oriented and technocratic, confining the role of the conservator to the stabilization of physical fabric. Such approaches result in the marginalization of embedded knowledge, operational practices, cultural meanings, and social mechanisms that constitute the core of intangible cultural heritage. In this context, the present study aims to redefine the position of the conservator and to address the theoretical–practical gap between tangible and intangible heritage conservation. The research is guided by the question of which approaches and processes enable the ultimate responsibility of conservation practice to contribute to the safeguarding of intangible cultural heritage, and what role the conservator occupies within this process. This study adopts a qualitative research design, employing Grounded Theory as its primary methodology, complemented by discourse analysis to deepen interpretive insights. Data were collected through documentary research, semi-structured interviews with experts in conservation, philosophy of art, anthropology, and archaeology, as well as field observations. The findings led to the development of a theoretical framework structured around two core axes: the inherent entanglement of tangible and intangible heritage and the mediating and interpretive role of the conservator. This framework reconceptualizes conservation as a multidimensional and participatory process in which authenticity is sought not solely in material coherence, but in the continuity of the social and identity-based meanings of heritage, thereby fostering sustainable conservation. 0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/162025/06/162024/12/72025/03/102025/09/7 1404/6/16 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/252025/11/252025/11/302026/01/242026/01/24 1404/11/4 پرستو رمضانی Parastoo Ramezani دانشگاه هنر اصفهان parastooramezani84@yahoo.com حسین احمدی Hossain Ahmadi دانشگاه هنر اصفهان h.ahmadi@aui.ac.ir Cultural heritage Tangible heritage Intangible heritage Conservation Heritage preservation.   میراث فرهنگی، میراث ملموس، میراث ناملموس، مرمت، حفاظت از میراث. Aikawa Faure, N. (2014). Safeguarding Japanese Intangible Cultural Heritage. International Journal of Heritage Studies, 20(2), 111–127.##Bhaskar, R. (2008). Critical realism: Essentials and concepts. Routledge.##Blake, J. (2006). Commentary on the 2003 UNESCO Convention on the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. Institute of Art and Law.##ISBN: 978-1-903987-09-4 ##Blommaert, J. (2005). Discourse: A critical introduction. Cambridge University Press.##Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste. Harvard University Press.##Brandi, C. (2005). Theory of Restoration (G. Basile, Trans.). Nardini Editore. (Original work published 1963)##Caple, C. (2004). Conservation skills: Judgement, method and decision making. Routledge.##Charmaz, K. (2014). Constructing grounded theory (2nd ed.). Sage Publications.##Corbin, J., & Strauss, A. (2015). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory (4th ed.). SAGE Publications.##De Nardis, P., & Alteri, L. (2010). Towards a phenomenology of cultural heritage. Conservation Science in Cultural Heritage, 10(1), 117–142. https://doi.org/10.6092/issn.1973-9494/2321##Deacon, H., Dondolo, L., Mrubata, M., & Prosalendis, S. (2004). The subtle power of intangible heritage: Legal and financial instruments for safeguarding intangible heritage. HSRC Press.##Elder-Vass, D. (2007). Social structure and social relations. Journal for the Theory of Social Behaviour, 37(4), 463–477. https://doi.org/10.1111/j.1468-5914.2007.00346.x##Fairclough, N. (2003). Analyzing discourse: Textual analysis for social research. Routledge.##Gadamer, H.-G. (2013). *Truth and Method*. Bloomsbury. (Original work published 1960). ##Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks (Q. Hoare & G. N. Smith, Eds. & Trans.). International Publishers.##Harrison, R. (2013). Heritage: Critical approaches. Routledge. https://doi.org/ISBN 9780415591973##Harvey, D. C. (2001). Heritage pasts and heritage presents. International Journal of Heritage Studies, 7(4), 319–338. https://doi.org/10.1080/13581650120105534##Husserl, E. (1931). Ideas: General introduction to pure phenomenology (W. R. B. Gibson, Trans.). George Allen & Unwin.##ICOMOS. (2013). The Burra Charter: The Australia ICOMOS charter for places of cultural significance (Revised ed.). Burwood, VIC: Australia ICOMOS.##Mitchell, N., Rössler, M., & Tricaud, P. (2009). World Heritage cultural landscapes: A handbook for conservation and management. World Heritage Papers 26. UNESCO World Heritage Centre.##Ricoeur, P. (1990). Time and narrative (Vol. 1, K. McLaughlin & D. Pellauer, Trans.). University of Chicago Press. (Original work published 1984). ISBN: 9780226713328 ##Scott, J. C. (1990). Domination and the arts of resistance: Hidden transcripts. Yale University Press.##Smith, L. (2006). Uses of Heritage. London, UK: Routledge.##Teutonico, J. M., & Palumbo, G. (2000). Management Planning for Archaeological Sites. An international workshop organized by the Getty Conservation Institute and Loyola Marymount University, 19–22 May 2000, Corinth, Greece. The Getty Conservation Institute, Los Angeles.##Weiler, M., & Gutschow, K. (2017). Preservation and the subject: Postcolonial perspectives. International Journal of Heritage Studies, 23(4), 345–361. https://doi.org/10.1080/13527258.2016.1274666##Xie, J. (2022). Innovative design of artificial intelligence in intangible cultural heritage. Scientific Programming, 2022, Article ID 6913046, 1–8. https://doi.org/10.1155/2022/6913046##دلاور، علی. 1385. مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران, انتشارات رشد.##رضوانفر. 1391. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد(یونسکو). حفاظت از میراث ناملموس. مرتضی. انتشارات بوم آباد: تهران.##یوکیلهتو، یوکا. 1387. تاریخ حفاظت معماری. محمد حسن طالبیان. خشایار بهاری. روزنه. ##

ریخت‌شناسی تطبیقی مدارس اواخر دورۀ قاجار در شهرهای کرمانشاه و بیرجند، با تأکید بر ساختار کالبدی و سازمان فضایی Comparative morphology of late Qajar period schools in the cities of Kermanshah and Birjand, with their physical structure and spatial organization 1 1 ساختار ریخت­ شناسانه مدارس اواخر دورۀ قاجار که نقطه عطفی در گذار آموزش سنتی به نظام آموزشی نوین هستند، نه­تنها بازتاب­ دهنده تحولات فکری و اجتماعی آن دوران بوده، بلکه در بستر شهرهای مختلف، متأثر از شرایط سیاسی و فرهنگی شکل گرفته­ اند. شهر کرمانشاه به ­عنوان یکی از مراکز سیاسی و فرهنگی در غرب کشور و شهر بیرجند که از لحاظ تاریخی نقش برجسته ­ای در گسترش و توسعه آموزش در خراسان بزرگ را داشته است، از اهمیت بسزایی در این دوره برخوردار بودند. لذا هدف این پژوهش شناخت و مقایسه ساختار ریخت ­شناسانۀ مؤثر بر شکل ­گیری مدارس شهرهای کرمانشاه و بیرجند در اواخر دورۀ قاجار می­باشد. الگوی ریخت ­شناسانه در این پژوهش شامل بررسی ماهیت معماری، شناخت و مقایسه ساختار کالبدی و سازمان فضایی است. مطالعۀ حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و مورد پژوهی انجام گرفته است که چهار نمونه از مدارس شاخص اواخر دورۀ قاجار در شهرهای مذکور، به­ عنوان نمونه موردی انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل مطالعات کتابخان ه­ای، مشاهده، برداشت میدانی و شبیه ­سازی با نرم ­افزار چیدمان فضا است. در این پژوهش برای بررسی سازمان و پیکره ­بندی فضا از روش چیدمان فضایی استفاده شده است و مدارس مورد مطالعه به ­لحاظ شاخص­های هم ­پیوندی، عمق، اتصال (نفوذپذیری) و وضوح با یکدیگر مقایسه می­شوند. نتایج حاکی از آن است که ماهیت معماری مدارس هر دو شهر تلفیقی از معماری سنتی ایرانی و کلاسیک ایرانی-غربی است با این تفاوت که در شهر بیرجند عناصر غربی با معماری ایرانی تطبیق یافته ­اند. ساختار کالبدی تمامی مدارس نیز از تداوم کالبدی معماری سنتی ایرانی تبعیت کرده و شاخص­ هایی مانند حیاط مرکزی، درونگرایی، و سلسله­ مراتب دیده می­شود. بررسی شاخص­ های چیدمان فضا نیز نشان می­دهد که حیاط مرکزی تمامی دسترسی ­ها آموزشی را مهیا می­کند و توسعه ­پذیری و انعطاف آموزشی از طریق ایوان و مدرس­ه ای متصل به حیاط میسر بوده و در تمامی مدارس خوانایی فضایی از طریق چیدمان فضایی فراهم شده است. 2 The morphological structure of schools in the late Qajar period, which are a turning point in the transition from traditional education to a modern educational system, not only reflected the intellectual and social developments of that era, but also formed in the context of different cities, influenced by political and cultural conditions. The city of Kermanshah, as one of the political and cultural centers in the west of the country, and the city of Birjand, which historically played a prominent role in the expansion and development of education in Greater Khorasan, were of great importance in this period. Therefore, the aim of this research is to identify and compare the morphological structure that influenced the formation of schools in the cities of Kermanshah and Birjand in the late Qajar period. The morphological model in this research includes examining the nature of architecture, recognizing and comparing the physical structure and spatial organization. The present study was conducted using a descriptive-analytical and case study method, in which four examples of the prominent schools of the late Qajar period in the mentioned cities were selected as case studies. The research tools include library studies, observation, field observations, and simulation with spatial layout software. In this study, the spatial layout method has been used to examine the organization and configuration of space, and the schools under study are compared with each other in terms of the indicators of interconnectedness, depth, connectivity (permeability), and clarity. The results indicate that the nature of the architecture of schools in both cities is a combination of traditional Iranian and classical Iranian-Western architecture, with the difference that in Birjand, Western elements have been adapted to Iranian architecture. The physical structure of all schools also follows the physical continuity of traditional Iranian architecture, and indicators such as a central courtyard, introversion, and hierarchy are seen. An examination of the spatial layout indicators also shows that the central courtyard provides all educational access, and educational expansion and progress are possible through the veranda and classrooms connected to the courtyard, and spatial legibility is provided in all schools through spatial layout.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/162025/06/162024/12/72025/03/102025/09/72025/08/30 1404/6/8 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/252025/11/252025/11/302026/01/242026/01/242026/02/8 1404/11/19 فائزه طاهری سرمد faezeh taheri sarmad دانشگاه آزاد اسلامی faezehtaheri85@yahoo.com Morphology physical-spatial structure Kermanshah schools Birjand schools Qajar period. ریخت‌شناسی ساختار کالبدی-فضایی مدارس کرمانشاه مدارس بیرجند دورۀ قاجار. The morphological structure of schools in the late Qajar period, which are a turning point in the transition from traditional education to a modern educational system, not only reflected the intellectual and social developments of that era, but also formed in the context of different cities, influenced by political and cultural conditions. The city of Kermanshah, as one of the political and cultural centers in the west of the country, and the city of Birjand, which historically played a prominent role in the expansion and development of education in Greater Khorasan, were of great importance in this period. Therefore, the aim of this research is to identify and compare the morphological structure that influenced the formation of schools in the cities of Kermanshah and Birjand in the late Qajar period. The morphological model in this research includes examining the nature of architecture, recognizing and comparing the physical structure and spatial organization. The present study was conducted using a descriptive-analytical and case study method, in which four examples of the prominent schools of the late Qajar period in the mentioned cities were selected as case studies. The research tools include library studies, observation, field observations, and simulation with spatial layout software. In this study, the spatial layout method has been used to examine the organization and configuration of space, and the schools under study are compared with each other in terms of the indicators of interconnectedness, depth, connectivity (permeability), and clarity. The results indicate that the nature of the architecture of schools in both cities is a combination of traditional Iranian and classical Iranian-Western architecture, with the difference that in Birjand, Western elements have been adapted to Iranian architecture. The physical structure of all schools also follows the physical continuity of traditional Iranian architecture, and indicators such as a central courtyard, introversion, and hierarchy are seen. An examination of the spatial layout indicators also shows that the central courtyard provides all educational access, and educational expansion and progress are possible through the veranda and classrooms connected to the courtyard, and spatial legibility is provided in all schools through spatial layout.##آدمیت، فریدون. (1384). امیرکبیر و ایران. تهران: انتشارات خوارزمی.##آرشیو میراث فرهنگی کرمانشاه. (1388). خانه معتضدالدوله وزیری. اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه (چاپ نشده).##آرشیو میراث فرهنگی کرمانشاه. (1391). دبستان گلشن ابراهیمی. اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه (چاپ نشده).##آیت‌اللهی، حبیب‌‌اللّه. (1380). کتاب ایران، تاریخ هنر. تهران: بین‌المللی الهدی.##استادزاده، زهرا، و استادزاده، مریم. (1387). «تأملی در سه ویژگی ممتاز مدرسه تاریخی شوکتیه». فصلنامه گنجینه استاد، (7)، 38-44.##ایوانف، میخاییل سرگیویچ. (1356). تاریخ نوین ایران. ترجمۀ هوشنگ تیزابی و حسن قائم پناه. تهران: نشر طوفان.##بمانیان، محمدرضا، و همکاران. (1395). «بررسی ارتباط میان پیکربندی فضایی و حکمت در معماری اسلامی مساجد مکتب اصفهان نمونه‌های موردی: مسجد آقانور، مسجد امام اصفهان و مسجد شیخ لطف‌الله». دو فصلنامه معماری ایرانی. (141)، 9-157.##حمیدی‌راوری، فاطمه، و همکاران. (1401). «بررسی و مقایسۀ پیکره‌بندی مسجد-مدرسه‌های دورۀ قاجاریه با استفاده از روش نحو فضا (نمونه موردی شهر تهران)». اندیشۀ معماری. 6 (12)، 78-100.##حیاتی، حامد، و بهداروند، مهسا. (1401). «بررسی تحول سازماندهی فضایی در معماری دوره اسلامی: مطالعه تطبیقی دوره‌های سلجوقی، تیموری، صفوی و قاجار». پژوهش‌های معماری اسلامی. 10 (1)، 101-126.##دیده‌بان، محمد، و همکاران. (1392). روابط بین ویژگی‌های شناختی و پیکره‌بندی فضایی محیط مصنوع تجربه‌ای در دزفول. مطالعات معماری ایران. (4)، 37-64.##راشد محصل، محمدرضا. (1383). جستاری در تاریخ و فرهنگ و آموزش نوین بیرجند. تهران: رزقی.##رضوی‌پور، مریم‌السادات، و ذاکری، محمدمهمدی. (1396). «تأثیر تحول نظام آموزش بر هویت معماری مدارس دوره قاجار و پهلوی (1255-1320)». مطالعات ملی. 18 (4(72))، 59-77.##سجادزاده، حسن، و همکاران. (1396). «تعامل الگوی فضایی مسجد-مدرسه‌های دوره قاجار با معماری وارداتی غرب (نمونه موردی مسجد-مدرسه سپهسالار تهران)». پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران. 7 (14)، 221-240.##سمیع‌آذر، علیرضا. (1376). تاریخ تحولات مدارس در ایران. تهران: سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور.##سهیلی، جمال‌الدین، و عارفیان، انیسه. (1395). «تحلیل روابط اجتماعی انسانی در فضاهای مسجد مدرسه‌های دورۀ قاجار قزوین براساس رویکرد نحو فضا». پژوهش‌های جغرافیایی انسانی. 48 (3)، 475-491.##صدری‌کیا، سمیه، و همکاران. (1400). «بررسی و تبیین چگونگی تأثیر ساماندهی فضایی بر شکل‌گیری الگوهای معماری مسجد مدرسه‌های دوره قاجار در تبریز». نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی. 2(26)، 39-50.##طاهری‌سرمد، فائزه. (1404). «مقایسه تطبیقی ساختار کالبدی و سازمان فضایی مدارس کرمانشاه در اواخر دورۀ قاجار و دورۀ پهلوی اول». مرمت و معماری ایران. در دست چاپ.##عباس‌زادگان، مصطفی. (1381). «طراحی شهری روش چیدمان فضا در فرآیند طراحی شهری با نگاهی به شهر یزد. مدیریت شهری. (9)، 64-75.##علاقمند، سپیده، و همکاران. (1396). «مطالعه تطبیقی معماری و محتوای مدارس ایران از دوره سنتی تا نوین». باغ نظر. 14(49)، 5-20.##علوی‌کیا، محمدعلی. (1396). «تاریخچه تأسیس نخستین مدارس نوین در کرمانشاه (1278-1285 ش)». پژوهشنامه تاریخ-های محلی ایران. 11، 25-36.##علی‌پورکوهی، پانته‌آ، و همکاران. (1400). «تأملی بر روش‌های کمی و کیفی مطالعات فرم- ریخت‌شناسانه شهری (رویکردها و تکنیک‌ها)، مورد مطالعاتی: بافت تاریخی خرم‌آباد». معماری و شهرسازی آرمانشهر. (35)، 223-238.##غفاری، علی. (1377). اصول و مبانی طراحی فضاهای آموزشی، تعیین اصول ساخت و تبیین ارزش‌های پایدار در مدارس سنتی ایران معرفی نمونه‌های انتخابی، جلد اول. تهران: سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور.##فرزانه، زهرا، و همکاران. (1402). «ارزیابی مدل ساختاری و سازمان فضایی مدارس در دوره قاجار و پهلوی اول (نمونه موردی: مدارس تبریز و ارومیه)». فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی. (50)، 65-83.##کاراحمدی، مهران، و همکاران. (1399). «بررسی مدارس نوین اصفهان در اواخر دورۀ قاجار و دورۀ پهلوی اول براساس عوامل شکل‌گیری و اجزای کالبدی». باغ نظر. 17(88)، 5-18.##مجاهده، وحیده، و همکاران. (1401). «مقایسه تطبیقی بافت بومی و معاصر از منظر ریخت‌شناسی شهر ایرانی-اسلامی با رویکرد هویت‌گرایانه (نمونه موردی: شهر گرگان)». جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای. 12 (49)، 296-311.##محبوب‌فریمانی، الهه. (1402). «آموزش زنان در دورۀ قاجار نمونه موردی مدرسه شوکتیه نسوان بیرجند». شمسه (نشریۀ الکترونیکی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی)». 15 (56-57)، 15-27.##محبوبی‌اردکانی، محمدحسین. (1354). تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران، جلد اول. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##مهرابیان، ساهره، و همکاران. (1399). «مقایسه تطبیقی ریخت‌شناسی مدارس معاصر ایران با استفاده از روش چیدمان فضا». نوآوری‌های آموزشی. 19(2)، 135-164.##مهرابیان، ساهره، و همکاران. (1400). «تحلیل ریخت‌شناسی مدرسه دارالفنون با استفاده از تکنیک چیدمان فضا». اندیشۀ معماری. 5 (9)، 263-276.##نظرپور، محمدتقی، و همکاران. (1400). «تحلیل و بررسی پیکره‌بندی معماری فضای آموزشی مدارس ایرانی-اسلامی: مقایسه تطبیقی فضای عمومی و آموزشی در مدارس ایرانی اسلامی و مدل‌های چیدمانی معاصر». فصلنامه تعلیم و تربیت. پیاپی 146، 147-176.##وثیق، بهزاد، و مولوی مقدم، فاطمه. (1402). «تبیین شاخص‌های پایداری اقلیمی در مدارس تاریخی (نمونه موردی: مدارس خراسان بزرگ)». پژوهشنامه خراسان بزرگ. 14 (52)، 1-18.##وفایی‌فرد، مهدی. (1384). در جستجوی هویت شهری بیرجند. مشهد: وزارت مسکن و شهرسازی.##هاشمی‌زرج‌آباد، حسن، و همکاران. (1394). «بازخوانی تحلیل و اصول هندسی و تناسبات طلایی در مدرسه شوکتیه». پژوهش-های باستان‌شناسی ایران. 5 (9)، 207-222.##یزدانفر، سیدعباس. (1388). تحلیل ساختارفضایی شهر تبریز در محدوده بار و با استفاده از تکنیک اسپیس سینتکس». ماهنامه بین‌اللملی راه و ساختمان. 7 (67)، 58-67. ##

احصاء ویژگی های کالبدی مؤثر در حفاظت اصیل مدرسه خان یزد Achieving effective physical features in the original preservation of the Khan Yazd School 1 1 مدرسه خان یزد به عنوان یکی از مدارس علوم دینی در سه دوره متفاوت تاریخی (زندیه، قاجاریه و پهلوی) توسعه یافته است. بنظر می­رسد این تحول دوره­ای به­طور معمول با ویژگی­های معماری متفاوتی همراه باشد. اما مداخلات صورت گرفته در چند دهه­ی اخیر، با تغییرات گسترده در سیمای مدرسه و حذف تفاوت­های تاریخی، وضعیت اصیل آن را کمرنگ نموده است. بنابراین چگونگی دستیابی به یکپارچگی بنا، ضمن به رسمیت شناختن تفاوت­های تاریخی هر دوره، مسئله اصلی در حفاظت مدرسه خان است. بدین منظور لازم است از طریق مشاهده میدانی، گمانه­زنی، لایه­برداری، تحلیل و سپس استنتاج از شواهد و مستندات، اطلاعات موجود در بنا استخراج و ضمن انجام مطالعه تطبیقی ویژگی­های متفاوت هر دوره تاریخی مشخص گردد و بر اساس یک سنجش انتقادی از کلیت بنا و همچنین تحلیل زیبایی­شناختی در جهت دستیابی به کیفیت هنری اثر، یکپارچگی آن محقق شود.  نتایج نشان می­دهد، مدرسه خان یزد هر چند از عناصر، اشکال و فضاهای متعدد تشکیل شده و همه­ی اجزای آن به­نوعی در ایجاد کلیت بنا نقش دارند، اما در این میان نقش بعضی از عناصر وحدت­بخش (چارسوق، فضاهای ارتباطی، حیاط­ها) از چنان اهمیتی برخوردار بوده که تصمیم­گیری مناسب در روند حفاظت آن، می­تواند مسیر دستیابی به یکپارچگی بنا را ضمن پذیرش تفاوت­های تاریخی، تسهیل نماید.   2      The Khan School of Yazd, as one of the religious schools, has developed in three different historical periods (Zand, Qajar, and Pahlavi). This periodical development seems to be usually accompanied by different architectural features. However, the interventions made in the last few decades, with extensive changes in the appearance of the school and the elimination of historical differences, have diminished its original status. Therefore, how to achieve the integrity of the monument, while recognizing the historical differences of each period, is the main issue in the conservation of the Khan School. For this purpose, it is necessary to extract the information available in the historical monument through field observation, speculation, layering, analysis, and then inference from evidence and documentation, and while conducting a comparative study, the different characteristics of each historical period should be determined. Also, based on a critical assessment of the entirety of this historical monument and an aesthetic analysis in order to achieve the artistic quality of the work, its integrity can be achieved. The results show that although the Khan Yazd School consists of numerous elements, shapes, and spaces, and all of its components play a role in creating the entirety of the building, the role of some unifying elements (Char-souq, communication spaces, courtyards) has been of particular importance. The preservation and reconstruction of these unifying elements on the one hand, and the removal of additional elements (metal trusses, central courtyard facades, metal doors, etc.) and their replacement with elements and shapes appropriate to each historical period on the other, have achieved a return to the original state of the building, and the conservation process has facilitated the path to achieving the integrity of the building while accepting historical differences.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/162025/06/162024/12/72025/03/102025/09/72025/08/302024/12/14 1403/9/24 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/252025/11/252025/11/302026/01/242026/01/242026/02/82026/02/9 1404/11/20 کاظم ماندگاری kazem mandegari دانشگاه یزد mondegari@yazd.ac.ir سید محمد کاظمی seyed mohammad kazemi دانشگاه علم و هنر smkazemi59@gmail.com Preservation authenticity Rehabilitation Khan School of Yazd حفاظت اصالت یکپارچگی مدرسه خان یزد - Afshar, Iraj. (1995). Yadgarhay Yazd. Volume 2, Tehran: Cultural Heritage and Honors Association Publications.##- Abuei Reza and Nikzad, Zatollah (2007), Architectural Conservation and Its Relation to Architectural History with a View to Conservation Experience in Iran, Two Quarterly Iranian Architecture Journals, (11), 169-288##- Ayatollah Zadeh Shirazi, Baqer. (2004). Conservation of Historical Monuments. Seven Cities, Year 4 (11), 13-6##- Pirnia, Mohammad Karim. (2008), Introduction to Islamic Architecture of Iran. Tehran: Soroush Danesh Publications.##- Pirnia, Mohammad Karim and Memarian, Gholam Hossein. (2008). Iranian Architecture. Tehran: Soroush Danesh Publications.##- Thaqeb, Jahanbakhsh. (2008). Khan Yadgarhay School of the Safavid Era in Shiraz. Farhang Fars Quarterly, (4). 45-58##- Hanachi, Pirouz and Fadaeinejad, Somayeh. (2011). Developing a conceptual framework for integrated conservation and restoration in cultural-historical contexts. Fine Arts Journal, No. (46), 15-26##- Khademzadeh, Mohammad Hassan, Khorami, Roya. (2014). Interaction between development and conservation, sustainable conservation strategy in historical sites, Iranian Quarterly Journal of Restoration and Architecture, Year 14 (37), 1-14##- Zomorshidi, Hossein. (2009). The School of Master Shahid Motahari (former Sepahsalar) is the embodiment of the sacred arts of Islamic architecture. Athar Journal, (45), 65-84##- Samanian, Samad, Hojjat, Mehdi and Mohtasham, Adele (2017), Historical analysis and temporal regulation of values ​​in the conservation and restoration of historical-cultural monuments with reference to the opinions of scholars and international documents, History and Culture Quarterly, No. (49), 9-36##- Soltanzadeh, Hossein. (2015). History of Iranian Schools from Ancient Times to the Establishment of Dar Al-Fonun, Tehran: Agah Publications.##- Sami Azar, Ali Reza. (1997). History of School Developments in Iran, Publications: Organization for Renovation, Development and Equipping of Schools in the Country, Tehran. Research and Research Office.##- Shamse Consulting Engineers Company, Yazd. (2003). Restoration and Revival Plan of Khan Yazd School.##- Tahersima, Sara; Iranian Behbahani, Homa and Bazrafkan, Kaveh. (2015). Explaining the Educational Role of Outdoor Space in Iranian Schools with a Comparative Study of Traditional to Contemporary Schools Case Examples: Chaharbagh School, Dar Al-Fonun and Alborz School. Quarterly Journal of Islamic Architecture Research. 3 (6), 55-70##- Gholami, Fatemeh and Hayati, Hamed. (2017). The Concept of Education and Its Impact on the Architecture of Mosques-Schools of the Qajar Period. Education Technology, 14(1), 1-20##- Fadae-Nejad, Somayeh, Eshrat, Parastu. (2014). Analysis of the components of authentic recognition in the protection of cultural heritage, Journal of Fine Arts, Architecture and Urban Planning, Volume 19 (4), 86-77##- Fakhari Tehrani, Farhad; Asghari Jadi, Ahmad and Ghadiri, Bahram. (1993). Revival (Giving New Functions to Old Buildings). Soffe Magazine, Issue (11 and 12), 6-23##- Flamki, Mohammad Mansour. (1981). Revival of Historical Buildings and Cities. Fourth Edition, Tehran: Tehran University Press.##- Fielden, Bernard (2015), Conservation of Historical Buildings, Translated by: Mohammad Mehdi Hoshyari, Tehran: Tahan Publications.##- Kateb, Ali. (2007). Modern History of Yazd. Third Edition, Tehran: Amir Kabir Publications.##- Kazemi, Seyyed Mohammad. (2011). Recognizing the Connection between the Seminary and the Mosalla in the Architecture of the Mosalla School of Yazd, Quarterly Journal of Iranian Islamic City Studies, Issue (4), 89-99##- Kamelnia, Hamed, Khademzadeh, Mohammad Hassan, Shayan, Hamidreza, Mahdavinejad, Mohammad Javad and Hanachi, Pirouz (2007), Comparative Study of Urban Restoration Experiences in Iran and the World with Special Attention to the Historical Context of Yazd City, Tehran, Noor Breakfast Publications.##- Kiani, Mohammad Yousef. (2012). Iranian Architecture of the Islamic Period. Tehran: Organization for the Study and Compilation of University Humanities Books.##- Lotfi, Azam and Talebian, Mohammad Hossein. (2014). The Restoration Plan of the School Mosque with the Approach of Preserving the Authenticity and Integrity of the Work, Quarterly Journal of Iranian and Islamic Restoration and Architecture Research, Year 7 (1), 19-28##- Lynch, Kevin. (1960). Cityscape. Translated by: Manouchehr Mazini (2016). Twelfth Edition, Tehran: Tehran University Press.##- Mahdavi Nejad, Mohammad Javad; Ghasem Pourabadi, Mohammad Hossein and Shabestari Mohammad Levi, Aisa. (2012) Typology of Mosque-Schools of the Qajar Period, Iranian Islamic City Studies Quarterly, Year 4 (11), 5-15##- Mehrdadian, Nadia, Moezin, Sajjad and Rahimnia, Reza. (2015), Reading of Specialized Approaches in Evaluating Conservation Measures, Identifying Key Effective Components Using Structural Analysis Method, Iranian Scientific Quarterly of Restoration and Architecture, Year 15 (41), 41-58##- Motadin, Heshmatollah and Ahangari, Mahboobeh. (2016). Rethinking the Quality of School-City Relationship Based on the Analysis of Sociability of Schools from the Timurid Period to the Beginning of the 14th Century. Fine Arts, 21(4), 75-86##- Nezaratizadeh, Mansoureh and Vatandoost, Rasoul. (2016). Recognizing authenticity in the preservation and restoration of historical and cultural monuments based on the opinions of scholars in the 19th and 20th centuries, Quarterly Journal of Iranian Architectural Studies, No. (22), 237-254##- Helen Brand, Robert (1994), Islamic Architecture, translated by Iraj Etesam (2004), Tehran: Tehran Municipality Information Technology Organization Publications.##- Yukiletto, Yuka. (1999). History of Architectural Conservation. Translated by Mohammad Hassan Talebian and Khashayar Bahari (2015). Second edition, Tehran: Rozena Publications.##-Andrews, t,D; buggey, S (2008), Authenticity in Aboriginal cultural landscape, in waite, diana. (ED), apt bulletin (pp.63-70),vol, xxxix,no,2-3, published by Associating for preservation technology international.##- English Heritage (1998), conservation-led regeneration: the work of English heritage, London.##- English Heritage (2008), conservation principles: policies and guidance for the sustainable management of the historic environment, English heritage, London. ##- jokilehto,j (2007), international charters on urban conservation: some thoughts on the principles expressed in current international doctrine. City & time 3(3): 2.##-Hillenbrand, R. (1994). Islamic Architecture. Form, Functions and Meaning. Edinburgh: Edinburgh University Press.## - Relph.E.(1976), “Place and Placelessness”. London : Printed in Great Britain.##- URAL1:www.iqna.ir (accsess date: 2025/06/22)##- افشار، ایرج. ( 1374). یادگارهای یزد. جلد دوم، تهران: انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.##- ابویی رضا و نیکزاد، ذات الله ( ۱۳۹۶)، حفاظت معماری و نسبت آن با تاریخ معماری با نگاه به تجربه حفاظت در ایران، دو فصلنامه معماری ایران، (۱۱)، ۱۶۹- ۲۸۸##- آیت‌الله زاده شیرازی، باقر. (1383). حفاظت بناهای تاریخی. هفت شهر، سال چهارم (11)، 13-6##- پیرنیا، محمدکریم. (1387)، آشنایی با معماری اسلامی ایران. تهران: انتشارات سروش دانش.##- پیرنیا، محمدکریم و معماریان، غلامحسین. (1387). معماری ایرانی. تهران: انتشارات سروش دانش.##- ثواقب، جهانبخش. (1373). مدرسه خان یادگار عصر صفویه در شیراز. فصلنامه فرهنگ فارس، (4). ۴۵-۵۸##- حناچی، پیروز و فدائی نژاد، سمیه. (1390). تدوین چارچوب مفهومی حفاظت و بازآفرینی یکپارچه در بافت‌های فرهنگی- تاریخی. نشریه هنرهای زیبا، شماره (46)، 26-15##- خادم زاده، محمد حسن، خرمی، رویا. (1403). تعامل توسعه و حفاظت، راهبرد حفاظت پایدار در محوطه های تاریخی، فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران، سال 14 (37)، 14-1##- زمرشیدی، حسین. (1388). مدرسه استاد شهید مطهری (سپهسالار سابق) مظهر هنرهای قدسی معماری اسلامی. مجله اثر، (45)، 84-65##- سامانیان، صمد، حجت، مهدی و محتشم، عادله (1396)، واکاوی تاریخی و انتظام زمانمند ارزش ها در حفاظت و مرمت آثار تاریخی- فرهنگی با استناد به آراء اندیشمندان و اسناد جهانی، فصلنامه تاریخ و فرهنگ، شماره (49)، 36-9 ##- سلطان زاده، حسین. (1364). تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون، تهران: انتشارات آگاه.##- سمیع آذر، علی رضا. (1376). تاریخ تحولات مدارس در ایران، انتشارات: سازمان نوسازی توسعه و تجهیز مدارس کشور، تهران. دفتر تحقیقات و پژوهش.##- شرکت مهندسان مشاور شمسه یزد. (1382). طرح مرمت و احیای مدرسه خان یزد.##- طاهرسیما، سارا؛ ایرانی بهبهانی، هما و بذرافکن، کاوه. (1394). تبیین نقش آموزشی فضای باز در مدارس ایران با مطالعه تطبیقی مدارس سنتی تا معاصر نمونه های موردی: مدرسه چهارباغ، دارالفنون و البرز. فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی. 3 (6)، 70-55##- غلامی، فاطمه و حیاتی، حامد. (1396). مفهوم آموزش و تأثیر آن در معماری مسجد-مدرسه های دوره قاجار. فناوری آموزش، 14(1)، 20-1##- فدائی نژاد، سمیه، عشرتی، پرستو. (1393). واکاوی مولفه های بازشناخت اصالت در حفاظت میراث فرهنگی، نشریه هنرهای زیبا، معماری و شهرسازی، دوره 19 (4)، 86-77##- فخاری تهرانی، فرهاد؛ اصغریان جدی، احمد و قدیری، بهرام. (1372). احیاء (اعطای عملکرد جدید به بناهای قدیمی). مجله صفه، شماره (11 و 12)، 23ـ 6 ##- فلامکی، محمد منصور. (1380). باززنده‌سازی بناها و شهرهای تاریخی. چاپ چهارم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. ##- فیلدن، برنارد (۱۳۹۴)، حفاظت از بناهای تاریخی، ترجمه: محمد مهدی هوشیاری، تهران: انتشارت طحان. ##ـ کاتب، علی. (1386). تاریخ جدید یزد. چاپ سوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.##- کاظمی، سید محمد. (1390). بازشناسی پیوند مدرسه علمیه و مصلا در معماری مدرسه مصلای یزد، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره (4)، 99-89##- کامل نیا،حامد، خادم‌زاده، محمد حسن، شایان، حمیدرضا، مهدوی نژاد، محمد جواد و حناچی، پیروز ( ۱۳۸۶)، بررسی تطبیقی تجارب مرمت شهری در ایران و جهان با نگاه ویژه به بافت تاریخی شهر یزد، تهران، انتشارات صبحانه نور. ##- کیانی، محمدیوسف. (1391). معماری ایران دوره اسلامی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها.##- لطفی، اعظم و طالبیان، محمد حسین. (1403). طرح مرمت مسجد مدرسه با رویکرد حفظ اصالت و یکپارچگی اثر، فصلنامه پژوهش های مرمت و معماری ایرانی و اسلامی، سال 7 (1)، 28-19 ##- لینچ، کوین. (1960). سیمای شهر. ترجمه: منوچهر مزینی (1395). چاپ دوازدهم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##- مهدوی نژاد، محمدجواد؛ قاسم پور آبادی، محمد حسین و شبستری محمدلوی، آیسا. (1391) گونه شناسی مسجد- مدرسه های دوره قاجار، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، سال 4 (11)، 15-5 ##- مهردادیان، نادیا، مؤذن، سجاد و رحیم نیا، رضا. (1404)، خوانش نگرش های تخصصی در ارزیابی اقدامات حفاظتی، شناسایی مؤلفه های کلیدی مؤثر با استفاده از روش تحلیل ساختاری، فصلنامه علمی مرمت و معماری ایران، سال 15 (41)، 58-41##- متدین، حشمت اله و آهنگری، محبوبه. (1395). بازاندیشی در کیفیت ارتباط مدرسه و شهر برپایه تحلیل اجتماع پذیری مدارس دوره تیموری تا ابتدای قرن چهاردهم. هنرهای زیبا، 21(4)، 86-75##- نظارتی زاده، منصوره و وطن دوست، رسول. (1401). بازشناخت اصالت در حفاظت و مرمت آثار تاریخی ـ فرهنگی با استناد به آراء اندیشمندان در قرن 19 و 20 میلادی، فصلنامه مطالعات معماری ایران، شماره (22)، 254-237##- هلین براند، رابرت (1994)، معماری اسلامی، ترجمه: ایرج اعتصام (1383)، تهران: انتشارات سازمان فناوری اطلاعات شهرداری تهران.##- یوکیلهتو، یوکا. (1999). تاریخ حفاظت معماری. ترجمه: محمد حسن طالبیان و خشایار بهاری (1394). چاپ دوم، تهران: انتشارات روزنه. ## ##-Andrews, t,D; buggey, S (2008), Authenticity in Aboriginal cultural landscape, in waite, diana. (ED), apt bulletin (pp.63-70),vol, xxxix,no,2-3, published by Associating for preservation technology international.##- English Heritage (1998), conservation-led regeneration: the work of English heritage, London.##- English Heritage (2008), conservation principles: policies and guidance for the sustainable management of the historic environment, English heritage, London. ##- jokilehto,j (2007), international charters on urban conservation: some thoughts on the principles expressed in current international doctrine. City & time 3(3): 2.##-Hillenbrand, R. (1994). Islamic Architecture. Form, Functions and Meaning. Edinburgh: Edinburgh University Press.## - Relph.E.(1976), “Place and Placelessness”. London : Printed in Great Britain.##- URAL1:www.iqna.ir (accsess date: 2025/06/22) ##

تحلیل تاریخی و تطبیقی تحولات ساخت‌وساز با روش خاک‌کوبیده در جهان An Analysis of the Historical Developments in Rammed Earth Construction 1 1 روش خاک‌کوبیده یکی از کهن‌ترین و در عین حال پایدارترین شیوه‌های ساخت‌وساز با خاک است که در سال‌های اخیر به دلیل بروز بحران‌های زیست‌محیطی، افزایش مصرف انرژی در بخش ساختمان و گرایش جهانی به مصالح طبیعی، دوباره مورد توجه قرار گرفته است. این روش، که در آن خاک مرطوب در قالب‌های چوبی یا فلزی ریخته و با ابزارهای دستی یا مکانیکی کوبیده می‌شود، طی دو دهۀ گذشته در بسیاری از کشورها در مقیاس‌های آزمایشی، آموزشی و حرفه‌ای احیا شده و تجربه‌های متعددی از آن در پروژه‌های مسکونی، فرهنگی و آموزشی ثبت شده است. در ایران، با وجود پیشینۀ طولانی معماری خشتی و چینه‌ای، کاربرد خاک‌کوبیده نسبتاً محدود بوده و تنها در دهۀ اخیر، با آغاز فعالیت‌های پژوهشکده معماری خاک وابسته به دانشگاه یزد و همکاری پژوهشکده کراتر فرانسه، نخستین پروژه‌های اجرایی آن شکل گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیشینه تاریخی ساخت‌وساز به روش خاک‌کوبیده در جهان، تحلیل سیر تحول آن و شناسایی نقاط اوج و افول این شیوۀ ساخت و ساز، شکل گرفته است. این پژوهش کاربردی با به‌کارگیری روش‌های تحقیق تاریخی و توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و با استفاده از روش مقایسۀ تطبیقی به جمعبندی نهایی رسیده است. داده‌های مورد نیاز از طریق مراجعه به منابع مکتوب، شواهد تاریخی، گزارش‌های پژوهشی و نمونه‌های عینی گردآوری شده‌اند و تلاش تحقیق بر آنست که تصویری روشن از سیر تحول این فناوری را در بستر زمان و مکان ارائه نماید. پرسش اصلی پژوهش آن است که روش ساخت با خاک‌کوبیده در گذر زمان چه مسیری را طی کرده و چه عواملی موجب استمرار، رکود یا احیا و ارتقای آن شده‌اند؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که این شیوه ساخت در ادوار مختلف تاریخی همواره تحت‌تأثیر شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیست‌محیطی دستخوش تغییر شده است. همچنین، نقش شخصیت‌هایی همچون فرانسوآ کوانترو در احیای علمی و نظام‌مند این روش در قرن 18م. و همچنین نقش مراکز پژوهشی معاصر در بازگشت آن، تعیین‌کننده بوده است. تبیین سیر تحول، شناسایی نقاط اوج و فرود، تحلیل عوامل مؤثر بر گسترش یا رکود و معرفی بازیگران مهم این حوزه از مهم‌ترین دستاوردهای پژوهش حاضر به شمار می‌رود. 2 Earth is one of the most accessible natural materials found in many parts of the world. Depending on the type of earth technology of each region and the builders skills, different natural materials has been used in the form of clay, stratum (or clay wall), rammed earth, compacted earth blocks, etc. In the last century, following the environmental crisis and the need to return to natural materials, the use of earth in architecture has doubled in all land. Among the various methods of earthen technology, the rammed earth method as a dominant model of earthen architecture and with minor changes in the technology has been able to penetrate in the architecture of many countries and to some extent develop as a suitable substitute for concrete and cement buildings in many developed countries. Historical evidence suggests that in the past, most of the construction was done with rammed earth method in hot and dry climate, but this method has flourished in many areas with humid and rainy weather. Therefore, each region has presented a special mixing plan and could present this as a native technique. This article examines the history of rammed earth, although the starting point of this technique was in East Asia, the Middle East and North Africa, but the revitalization of this technique was by Francois Quanta, French architect from Lyon in the 18th century, and could create a turning point in the revival of this technique in the Europe. The publication of various books by this author and the implementation of new method of rammed earth, and the translation of these books in different countries of England, Germany, etc., were able to promote this method as a successful technique in many European and American countries. In the 20th century, the rammed earth technique was revitalized after World War II as a solution for housing and labor shortage. Although, the advent of bricks and some political decisions have led to a period of stagnation in the use of this method but environmental crises and the need to use natural and sustainable materials in construction have given a new life to this construction method. This has led to the establishment of many educational centers and institutions around the world to be able to introduce and implement this method in a better way. This article, based on the historical interpretation method, and collection of library information seeks to state the history of formation and revival of this construction method, and expressing the necessity of this method as a sustainable method and suitable construction method in different climates, including hot and dry climates, can be substituted for concrete and cement buildings.   0 0 2024/05/192024/12/42024/08/252024/09/72024/05/22025/01/242024/01/112024/10/192024/09/282024/09/152024/02/72025/03/282025/02/122025/03/142025/03/152025/04/62025/08/132025/09/282024/09/232024/12/92025/01/162025/06/162024/12/72025/03/102025/09/72025/08/302024/12/142024/11/15 1403/8/25 2025/02/182025/03/52025/03/182025/04/82025/04/142025/04/212025/04/282025/05/272025/06/292025/08/52025/08/82025/08/162025/08/302025/09/32025/09/232025/10/42025/10/42025/11/122025/11/252025/11/252025/11/252025/11/252025/11/302026/01/242026/01/242026/02/82026/02/92026/03/15 1404/12/24 سمیه امیدواری somayeh omidvari دانشگاه علم و هنر s.omidvari@sau.ac.ir حمیدرضا بیگ زاده hamidreza beigzadeh دانشگاه ملی مهارت architect.hamid.beig@gmail.com امیر امیدواری amir omidvari - amir.omidvari@yahoo.com Earth Architecture Evolution Process Rammed Earth Method History of Rammed Earth معماری خاک، شیوه‌های ساخت، خاک‌کوبیده، سیر تحول 1. Preciado, A., Ayala, K., Torres, S., Villareal, K., Gutiérrez, N., Flores, A., & Hernandez, V. (2017). Performance of a self-build rammed earth house in a high seismic zone of Mexico. Proceedings of the 3rd International Conference on Protection of Historical Constructions, Lisbon, Portugal.##2. Makhrov, A. (1997). Earth construction in Russia: A Scottish connexion. Architectural History, 40.##3. Blondet, M., Vargas, M., & Tarque, N. (2008). Available low-cost technologies to improve the seismic performance of earthen houses in developing countries. Proceedings of the 14th World Conference on Earthquake Engineering, Beijing, China.##4. Cellauro, L., & Richaud, G. (2006). François Cointereaux's École d'Architecture Rurale (1790-91) and its influence in Europe and the colonies. Architectural History, 49.##5. Chayet, A., Jest, C., & Sanday, J. (1990). Earth used for building in the Himalayas, the Karakoram, and Central Asia. In Proceedings of the 6th International Conference on the Conservation of Earthen Architecture (pp. 29-34).##6. CRATerre. (2006). Tout autour de la Terre. Grenoble, France: CRATerre.##7. Silveira, D., Varum, H., & Costa, A. (2007). Rehabilitation of an important cultural and architectural heritage: The traditional. WIT Transactions on Ecology and the Environment, 102. https://www.witpress.com##8. Dabaieh, M. (2014). Building with rammed earth – A practical experience with Martin Rauch. Lund University.##9. Easton, D. (1996). the rammed earth house. White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing Company.##10. Easton, D. (2007). the rammed earth house (rev. Ed.). White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing Company.##11. ECOLE D’AVIGNON, Ouvrage collectif. (2008). Terra incognita. Portugal/Belgium: Argentum éditions/Culture Lab Éditions.##12. Fletcher, B. (1987). A history of architecture (19th Ed.). London: Bunerworths.##13. Font, F., & Hidalgo, P. (1991). El Tapial - Una técnica constructiva milenaria.##14. Gerrard, C. M. (2003). Paisaje y señorío: La casa conventual de Ambel (Zaragoza) . Zaragoza, Spain: Institution Fernando el Catolico (CSIC).##15. Gilly, D. (1798). Handbuch der Land-Bau-Kunst vorzüglich in Rücksicht auf die construction des Wohn- und Wuthshafts, Gebäude für angehende Cameral-Baumeister und Ökonomen . Berlin.##16. Guntzel, J. G. (1990). on the history of clay buildings in Germany. 6th International Conference on the Conservation of Earthen Architecture, Las Cruces, New Mexico, Getty Conservation Institute, Los Angeles.##17. Houben, H., & Guillaud, H. (1994). earthen architecture: A comprehensive guide. London, UK: Intermediate Technology Development Group.##18. Jaquin, P., Augarde, C., & Gerrard, C. (2007). Historic rammed earth structures in Spain: Construction techniques and a preliminary classification. International Symposium on Earthen Structures, Bangalore, India.##19. Jaquin, P. (2011). A history of rammed earth in Asia. International Workshop on Rammed Earth Materials and Sustainable Structures, Xiamen University, China.##20. Jaquin, P. (2008). Analysis of historic rammed earth construction. Durham University.##21. Jest, C., Chayet, A., & Sanday, J. (1990). Earth used for building in the Himalayas, the Karakoram and Central Asia - Recent research and future trends. 6th International Conference on the Conservation of Earthen Architecture, Las Cruces, New Mexico, Getty Conservation Institute, Los Angeles.##22. Plaw, J. (1796). Ferme Ornée; or Rural Improvements. London: I. and J. Taylor.##23. Keable, J. (1996). Rammed Earth Structures: A Code of Practice. London: Intermediate Technology Development Group.##24. Kleespies, T. (2000). the history of rammed earth buildings in Switzerland. Terra 2000: 8th International Conference of the Study and Conservation of Earthen Architecture, Torquay, UK, English Heritage.##25. Lee, P. Y. (2008). Pisé and the peasantry: François Cointereaux and the rhetoric of rural housing in revolutionary Paris. Journal of the Society of Architectural Historians, 67(1), 58-77.##26. Louis Cellauro, L., & Richaud, G. (2005). Thomas Jefferson and François Cointereaux, professor of rural architecture in revolutionary Paris. Architectural History, 48.##27. Maniatidis, V., & Walker, P. (2003). A review of rammed earth construction for DTi partners in innovation project, developing rammed earth for UK housing. Natural Building Technology Group, Department of Architecture & Civil Engineering, University of Bath.##28. Sahu, M. K., & Singh, L. (2017). Critical review on types of bricks type 4: Adobe bricks. International Journal of Mechanical and Production Engineering, 5(11), 7-12.##29. Martinez Escobar, D. (2013). Earth architecture: Building with rammed earth in a cold climate. Master Programmed Design for Sustainable Development, Chalmers University of Technology, Gothenburg, Sweden.##30. McHenry, P. G. (1984). Adobe and rammed earth buildings: Design and construction. New York, USA: Wiley-Interscience Publication.##31. Middleton, G. F. (1953). Build Your Own House of Earth. Melbourne: Commonwealth Experimental Building Station.##32. Minke, G. (2009). Building with Earth: Design and technology of a sustainable architecture. Berlin: Birkhäuser.##33. Moor, G., & Heathcote, K. (2002). Earth building in Australia: Durability research. Modern Earth Building 2002, Berlin.##34. Moquin, M. (1994). Ancient solutions for future sustainability: Building with adobe, rammed earth, and mud. CIB TG 16, Sustainable Construction, Tampa, Florida, USA.##35. Gramlich, N. A. (2013). A concise history of the use of the rammed earth building technique including information on methods of preservation, repair, and maintenance. Historic Preservation, University of Oregon, Master of Science.##36. Palmgreen, L. A. (2005). Rammed earth in Sweden. Rammed Earth Design and Construction Guidelines, Bath, Bath University.##37. Oliver, P. (1983). Earth as a building material today. Oxford Art Journal, 5(2), 31-44.##38. Steingass, P. (2005). New chances for modern earth building. Keynote Address, Moderner Lehmbau , Berlin, Germany.##39. Swenarton, M. (2003). rammed earth revival: Technological innovation and government policy in Britain, 1905-1925. Construction History Society Newsletter, 19, 107-126.##40. Tibbets, J. (1989). the earth builders' encyclopedia: The master alphabetical reference for adobe and rammed earth. Peralta, New Mexico: Southwest Solar Adobe School.##41. Walker, P., Keable, R., Martin, J., & Maniatidis, V. (2005). Rammed Earth: Design and Construction Guidelines. Watford: BRE Bookshop.##42. Williams-Ellis, C. (1919). Cottage building in cob, pisé, chalk & clay: A renaissance. London: Country Life.##43. de Morsier, Y. (n.d.). Our experience with rammed earth: A manual for rammed earth building. Numbugga, Bega NSW, Australia: Desert Creek Road.##دوتیه، ژان، 1385، معماری با خاک، مترجم: احمدی نژاد، محمد، تهران، نشر خاک##امیدواری سمیه، فقیه خراسانی فاطمه. 1404، روش‌های تشخیص دانه‌بندی و رطوبت بهینه خاک در ساختارهای خاکی به شیوه خاک‌کوبیده. نشریه علمی مرمت و معماری ایران. شماره (۴۳) :۳۵-۵۰##1. Preciado, A., Ayala, K., Torres, S., Villareal, K., Gutiérrez, N., Flores, A., & Hernandez, V. (2017). Performance of a self-build rammed earth house in a high seismic zone of Mexico. Proceedings of the 3rd International Conference on Protection of Historical Constructions, Lisbon, Portugal.##2. Makhrov, A. (1997). Earth construction in Russia: A Scottish connexion. Architectural History, 40.##3. Blondet, M., Vargas, M., & Tarque, N. (2008). Available low-cost technologies to improve the seismic performance of earthen houses in developing countries. Proceedings of the 14th World Conference on Earthquake Engineering, Beijing, China.##4. Cellauro, L., & Richaud, G. (2006). François Cointereaux's École d'Architecture Rurale (1790-91) and its influence in Europe and the colonies. Architectural History, 49.##5. Chayet, A., Jest, C., & Sanday, J. (1990). Earth used for building in the Himalayas, the Karakoram, and Central Asia. In Proceedings of the 6th International Conference on the Conservation of Earthen Architecture (pp. 29-34).##6. CRATerre. (2006). Tout autour de la Terre. Grenoble, France: CRATerre.##7. Silveira, D., Varum, H., & Costa, A. (2007). Rehabilitation of an important cultural and architectural heritage: The traditional. WIT Transactions on Ecology and the Environment, 102. https://www.witpress.com##8. Dabaieh, M. (2014). Building with rammed earth – A practical experience with Martin Rauch. Lund University.##9. Easton, D. (1996). the rammed earth house. White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing Company.##10. Easton, D. (2007). the rammed earth house (rev. Ed.). White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing Company.##11. ECOLE D’AVIGNON, Ouvrage collectif. (2008). Terra incognita. Portugal/Belgium: Argentum éditions/Culture Lab Éditions.##12. Fletcher, B. (1987). A history of architecture (19th Ed.). London: Bunerworths.##13. Font, F., & Hidalgo, P. (1991). El Tapial - Una técnica constructiva milenaria.##14. Gerrard, C. M. (2003). Paisaje y señorío: La casa conventual de Ambel (Zaragoza) . Zaragoza, Spain: Institution Fernando el Catolico (CSIC).##15. Gilly, D. (1798). Handbuch der Land-Bau-Kunst vorzüglich in Rücksicht auf die construction des Wohn- und Wuthshafts, Gebäude für angehende Cameral-Baumeister und Ökonomen . Berlin.##16. Guntzel, J. G. (1990). on the history of clay buildings in Germany. 6th International Conference on the Conservation of Earthen Architecture, Las Cruces, New Mexico, Getty Conservation Institute, Los Angeles.##17. Houben, H., & Guillaud, H. (1994). earthen architecture: A comprehensive guide. London, UK: Intermediate Technology Development Group.##18. Jaquin, P., Augarde, C., & Gerrard, C. (2007). Historic rammed earth structures in Spain: Construction techniques and a preliminary classification. International Symposium on Earthen Structures, Bangalore, India.##19. Jaquin, P. (2011). A history of rammed earth in Asia. International Workshop on Rammed Earth Materials and Sustainable Structures, Xiamen University, China.##20. Jaquin, P. (2008). Analysis of historic rammed earth construction. Durham University.##21. Jest, C., Chayet, A., & Sanday, J. (1990). Earth used for building in the Himalayas, the Karakoram and Central Asia - Recent research and future trends. 6th International Conference on the Conservation of Earthen Architecture, Las Cruces, New Mexico, Getty Conservation Institute, Los Angeles.##22. Plaw, J. (1796). Ferme Ornée; or Rural Improvements. London: I. and J. Taylor.##23. Keable, J. (1996). Rammed Earth Structures: A Code of Practice. London: Intermediate Technology Development Group.##24. Kleespies, T. (2000). the history of rammed earth buildings in Switzerland. Terra 2000: 8th International Conference of the Study and Conservation of Earthen Architecture, Torquay, UK, English Heritage.##25. Lee, P. Y. (2008). Pisé and the peasantry: François Cointereaux and the rhetoric of rural housing in revolutionary Paris. Journal of the Society of Architectural Historians, 67(1), 58-77.##26. Louis Cellauro, L., & Richaud, G. (2005). Thomas Jefferson and François Cointereaux, professor of rural architecture in revolutionary Paris. Architectural History, 48.##27. Maniatidis, V., & Walker, P. (2003). A review of rammed earth construction for DTi partners in innovation project, developing rammed earth for UK housing. Natural Building Technology Group, Department of Architecture & Civil Engineering, University of Bath.##28. Sahu, M. K., & Singh, L. (2017). Critical review on types of bricks type 4: Adobe bricks. International Journal of Mechanical and Production Engineering, 5(11), 7-12.##29. Martinez Escobar, D. (2013). Earth architecture: Building with rammed earth in a cold climate. Master Programmed Design for Sustainable Development, Chalmers University of Technology, Gothenburg, Sweden.##30. McHenry, P. G. (1984). Adobe and rammed earth buildings: Design and construction. New York, USA: Wiley-Interscience Publication.##31. Middleton, G. F. (1953). Build Your Own House of Earth. Melbourne: Commonwealth Experimental Building Station.##32. Minke, G. (2009). Building with Earth: Design and technology of a sustainable architecture. Berlin: Birkhäuser.##33. Moor, G., & Heathcote, K. (2002). Earth building in Australia: Durability research. Modern Earth Building 2002, Berlin.##34. Moquin, M. (1994). Ancient solutions for future sustainability: Building with adobe, rammed earth, and mud. CIB TG 16, Sustainable Construction, Tampa, Florida, USA.##35. Gramlich, N. A. (2013). A concise history of the use of the rammed earth building technique including information on methods of preservation, repair, and maintenance. Historic Preservation, University of Oregon, Master of Science.##36. Palmgreen, L. A. (2005). Rammed earth in Sweden. Rammed Earth Design and Construction Guidelines, Bath, Bath University.##37. Oliver, P. (1983). Earth as a building material today. Oxford Art Journal, 5(2), 31-44.##38. Steingass, P. (2005). New chances for modern earth building. Keynote Address, Moderner Lehmbau , Berlin, Germany.##39. Swenarton, M. (2003). rammed earth revival: Technological innovation and government policy in Britain, 1905-1925. Construction History Society Newsletter, 19, 107-126.##40. Tibbets, J. (1989). the earth builders' encyclopedia: The master alphabetical reference for adobe and rammed earth. Peralta, New Mexico: Southwest Solar Adobe School.##41. Walker, P., Keable, R., Martin, J., & Maniatidis, V. (2005). Rammed Earth: Design and Construction Guidelines. Watford: BRE Bookshop.##42. Williams-Ellis, C. (1919). Cottage building in cob, pisé, chalk & clay: A renaissance. London: Country Life.##43. de Morsier, Y. (n.d.). Our experience with rammed earth: A manual for rammed earth building. Numbugga, Bega NSW, Australia: Desert Creek Road. ##