1397 8 16 16 160

ارائه راهکار ترسیمی نو جهت طراحی نوآورانه کاربندی نمونه مطالعاتی: کاربندی‌های بازار تاریخی تبریز A Novel Drawing Method for Innovative Design of Karbandi Case Study: The Karbandis of Tabriz Historic Bazaar 1 1 کاربندی، یکی از الگوهای پوشش تاقی است که ریشه در روش‌های دقیق هندسه ترسیمی دارد. این الگو به‌سبب داشتن هندسه مقیّد، از انعطاف زیادی برخوردار نبوده و در معماری ایران نیز تنها در زمینه‌های مشخص به‌کار رفته است. لذا همواره این سؤال مطرح است که روش‌های رایج ترسیم کاربندی چه محدودیت‌ها و مقتضیاتی دارند؟ و با شناخت این محدودیت‌ها و مقتضیات، چگونه می‌توان کاربردهای کاربندی را گسترش داد؟ تحقیق حاضر، با هدف پاسخ‌گویی به سؤالات مذکور شکل گرفته است؛ لذا به‌منظور یافتن محدودیت‌ها و الزامات هندسی کاربندی، ابتدا کاربندی‌های بازار تاریخی تبریز را بررسی و تحلیل می‌کند، سپس با در نظر گرفتن الزامات یافته‌شده، در صدد رسیدن به روشی است تا بتواند بر محدودیت‌های هندسی کاربندی فائق آمده و استفاده‌های آن را گسترش دهد. این پژوهش، با روش استدلال منطقی و با جمع‌آوری اطلاعات از طریق مشاهده عینی، بررسی‌های کتابخانه‌ای و مدل‌سازی رایانه‌ای، به ارائه راه‌حل‌هایی در جهت افزایش تنوع زمینه‌های کاربندی پرداخته است. نتایج بررسی نمونه‌های مطالعاتی نشان می‌دهد که شروط لازم و کافی برای پیاده‌سازی دقیق هندسه یک کاربندی n ضلعی در زمینه‌های چهار ضلعی این است که اولاً دو زاویه مقابل چهار ضلعی زمینه مکمل باشند، ثانیاً هر چهار زاویه به‌دست آمده از ترسیم یکی از اقطار آن، مضربی از حاصل تقسیم °180 بر تعداد اضلاع کاربندی  باشد، ثالثاً مرکز دایره محیطی، داخل چهار ضلعی زمینه قرار گیرد. سپس با در نظر گرفتن شروط مذکور، روشی ارائه شد که در مقایسه با روش‌های ترسیمی موجود، محدودیت‌های کمتری دارد و استفاده از کاربندی را در زمینه‌های نامنتظم نیز ممکن می‌کند. 2 Karbandi is a common structural and covering pattern for arched surfaces in Persian architecture, which is rooted in the precise methods of descriptive geometry. These methods, due to their strict geometry, do not have much flexibility and have been used only in specific fields in Iranian architecture. Therefore, the questions arise: what are the limitations and requirements of common drawing methods of Karbandi design? And by discovering these limitations and requirements, how can Karbandi applications be expanded? This research aimed at answering the mentioned questions. For achieving the first purpose the geometry of Karbandis of Tabriz historic bazaar, as the salient samples in Persian architecture, have initially been analyzed. Then, according to the found limitations and requirements, it has investigated the possibility of Karbandi design on innovative and novel bases. This research has been carried out through a logical argumentation method by means of direct observation, corpus analysis and computer modeling to present solutions to increase the variety of Karbandi fields. The results of the research suggest that the conditions and adequate requirements for the geometric execution of an n-lateral Karbandi on the bases of regular or irregular quadrilaterals can be summarized in the three categories as follows: 1. The two facing angle of the base quadrilateral must be complementary. 2. All the four angles resulting from drawing either of the diameters must be a multiple of the result of dividing 180 (degrees) by the number of sides  . 3. The Shamseh of Karbandi must be formed inside the base. The latter condition is met only when the center of the circumscribing circle is located inside the base.  It was also determined that apart from rectangular and regular bases, the geometry of some types of Karbandi can also be accurately implemented in a group of irregular bases. Finally, according to the above conditions, a method was figured out through which it is possible to accurately calculate and draw the Karbandi geometry in accordance with the base geometry with the least error rate possible. 1 20 2017/05/29 1396/3/8 2018/07/4 1397/4/13 مازیار آصفی maziar asefi دانشگاه هنر اسلامی تبریز ایران masefi@tabriziau.ac.ir احد نژاد ابراهیمی ahad nejadebrahimi دانشگاه هنر اسلامی تبریز ایران ahadebrahimi@tabriziau.ac.ir امیر امجد محمدی amir amjad mohammadi دانشگاه هنر اسلامی تبریز ایران a.amjad@tabriziau.ac.ir Karbandi Karbandi Geometry Cross-ribbed Vaulting Vault Coverture Tabriz Historic Bazaar کاربندی هندسه کاربندی باریکه‌‌تاق متقاطع پوشش تاقی بازار تاریخی تبریز -Helli, A. 1986. Gereh-ha va Qos-ha Dar Memari-ye Eslami (Gerehs and arches in Islamic architecture). Qom: Mehr. (In Farsi).##-Lorzadeh, H. 1979. Ehya-ye Honar Ha-ye Az Yad Rafteh (Revival Of Forgotten Arts). Without official publisher. (In Farsi).##-Mohammadian Mansour, S and Faramarzi, S. 2011. Goune-shenasi Va Tadvin-e Sakhtar-e Hendesi-e Karbandi dar Memari-e Iran (Typology and Formulation of Geometry structure of Karbandi in Persian Architecture). Honar-Ha-Ye-Ziba-Memari-Va-Shahrsazi 48, 3 (Winter 2011): 97-109. (In Farsi).##-Nava’I, K and Haji Qassemi, K. 2011. Khesht-o Khial, An Interpretation of Iranian Islamic Architecture. Tehran: soroush. (In Farsi).##-Pirnia, M and Bozorgmeri, Z. 2006. Hendese Dar Memari (Geometry in Architecture). Tehran: Sazman-e Miras-e Farhangi-ye Keshvar (Iranian Cultural Heritage Organization). (In Farsi).##-Raeisi, M and Bemanian, M and Tehrani, F. 2013. Rethinking the Concept of Karbandi Based on theoretical geometry, practical geometry and building function. Maremat & Me’mari-e Iran 3, 5 (Spring & Summer 2013): 33-54. (In Farsi).##-Sharbaf, A. 2006. Gereh va Karbandi (Gereh and Karbandi). Tehran: Sazman-e Miras-e Farhangi-ye Keshvar (Iranian Cultural Heritage Organization). (in Farsi).##احمدپور، سیامک و مسگری مشهدی، مصطفی. (1386). هندسه مسطحه. چاپ دوم، تهران: خوشخوان.##پیرنیا، محمدکریم و بزرگمهری، زهره. (1385). هندسه در معماری. چاپ سوم، تهران: میراث فرهنگی کشور.##تهرانی، فرهاد. (1390). نگرشی دوباره بر کاربندی و معرفی کاربندی ویژه در بازار تبریز. اثر، سال سی و دوم(53)، 96-85. ##حلّی، سید اکبر. (1365). گره‌ها و قوس‌ها در معماری اسلامی. چاپ اول، قم: مهر.##رئیسی، مهدی؛ بمانیان، محمدرضا و تهرانی، فرهاد. (1392). بازنگری در مفهوم کاربندی بر مبنای هندسه نظری، عملی و نقش ساختمانی. مرمت و معماری ایران، سال سوم(5)، 55-33. ##ستاری ساربانقلی، حسن و جدایی، امیر. (1390). بررسی و تحلیل طرح‌های کاربندی به‌کار رفته در تیمچه‌های بازار تبریز. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 2(5)، 46-29. ##شعرباف، اصغر. (1385). گره و کاربندی. چاپ اول، جلد اول، تهران: میراث فرهنگی کشور.##فرشچی، حمیدرضا؛ دانایی‌نیا، احمد و اشرفی، احمد. (1395). نظام هندسی زمینه‌های رسمی‌بندی یک‌پا، برگرفته از دایره محیطی. مرمت و معماری ایران، سال ششم(12)، 138-127. ##لرزاده، حسین. (1358). احیای هنرهای از یاد رفته. چاپ اول، بی‌جا.##محمدیان منصور، صاحب و فرامرزی، سینا. (1390). گونه‌شناسی و تدوین ساختار هندسی کاربندی در معماری ایران. هنرهای زیبا، 3(4)، 109-97. ##معماریان، غلامحسین. (1391). معماری ایرانی: نیارش. چاپ اول، جلد 1 و 2، تهران: نغمه نواندیش.##نژاد ابراهیمی، احد؛ شهبازی، یاسر و امجد محمدی، امیر. (1396). گونه‌شناسی ساختاری کاربندی و رسمی‌بندی در معماری ایران بر مبنای ساختگاه و کاربست. فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، سال سوم(1)، 41-25. ##نوایی، کامبیز و حاجی‌قاسمی، کامبیز. (1390). خشت و خیال. چاپ اول، تهران: سروش.##Amjad Mohammadi, A.; Asefi, M. & Nejad Ebrahimi, A. (2018). The Geometrical Regularization for Covering Irregular Bases with Karbandi. Nexus Network Journal, 20(2), 331-352.##Chenaghlou, M.; Najad Ebrahimi, A.; Shahbazi, Y.; Kheirollahi, M. & Amjad Mohammadi, A. (2017). Structural Morphology of a Masonry Space Dome in Historical Tabriz Bazaar Complex. Interfaces: Architecture. Engineering. Science. Hamburg, Germany: Proceedings of the IASS Annual Symposium 2017. 226.##Pour Ahmadi, Mojtaba. (2014). A Basic Method for Naming Persian Karbandis Using a Set of Numbers. Nexus Network Journal, 16(2), 313-343. ##

ارائه مدل بازآفرینی اقتصادی بافت تاریخی با تأکید بر نظم در نظریه کارکردگرایی ساختاری Presentation of Economic Regeneration Model in Historic Fabric Based on Order in Structural Functionalism Theory 1 1 بافت تاریخی با توجه به ابعاد، موقعیت قرارگیری، نقش اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی‌ در شهر، ضمن تأثیراتی در کارکرد عملکردهای مختلف شهری، ثروتی ارزشمند محسوب شده که می‌تواند تأثیر مهمی در توسعه و پیشرفت شهرها ایفا نماید. امروزه رویکرد بازآفرینی پایدار شهری با هدف بهبود همه‌جانبه و پایدار در وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فیزیکی بافت‌های تاریخی، پا به عرصه مرمت و حفاظت گذاشته است. در حوزه علوم اجتماعی، نظریه کارکردگرایی ساختاری پارسونز با هدف برقراری نظم، تعادل، حفظ و بقای نظام اجتماعی و بر اساس اصول مطرح‌شده در دیدگاه سیستمی، به‌وجود آمده است. در این نظریه، پارسونز، نظام اجتماعی را به چهار حوزه تقسیم می‌کند که هر کدام از این حوزه‌ها وظیفه‌ای خاص در قبال کل نظام اجتماعی بر عهده دارند. این نظریه از حیث جامعیت و بررسی ابعاد مختلف، شباهت‌هایی با رویکرد بازآفرینی پایدار شهری دارد. در این پژوهش، بافت تاریخی به‌عنوان خرده‌نظام فرهنگی در سیستم شهر تعیین شده که بنا بر نظریه کارکردگرایی ساختاری، خود به‌عنوان یک نظام اجتماعی مفروض است که باید شروط کارکرد و برقراری نظم نظام را داشته باشد. این پژوهش به‌دلیل وسعت موضوع، صرفأ بعد اقتصادی بازآفرینی بافت تاریخی را مد نظر قرار داده است. مطالعات بازآفرینی اقتصادی بافت تاریخی هر کدام مؤلفه‌هایی را معرفی کرده‌اند ولی تا کنون مدلی در این عرصه معرفی نشده است؛ به‌همین دلیل، این پژوهش با هدف ارائه مدل بازآفرینی اقتصادی بافت تاریخی بر اساس نظریه کارکردگرایی ساختاری و برقراری نظم و تعادل در این سیستم، لازم و ضروری به‌نظر می‌رسد. در پژوهش حاضر با روش تحقیق اسنادی و با روش تحلیل- محتوای کیفی، به بررسی اسناد، بیانیه‌ها، منشورهای بازآفرینی و ادبیات پژوهش این حیطه پرداخته شده است. اعتبار محتوای پژوهش با ضریب توافق 87.6 درصد میان اساتید و متخصصان مرمت و حفاظت در آزمون اسکات تأیید شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهند که مؤلفه ارزش اقتصادی، وظیفه سازگاری، مؤلفه سرمایه‌گذاری، وظیفه تعیین اهداف، فعالیت‌های اقتصادی درون بافت، وظیفه خرده‌نظام یگانگی و مؤلفه برندسازی، وظیفه حفظ الگوهای پنهان بازآفرینی اقتصادی بافت تاریخی را بر عهده دارند. 2 Historic fabric can perform an important role in the development of cities. Urban sustainable regeneration is one of the recent approaches in historic fabric. In this approach, all indicator of sustainable development including economic, social, cultural, management and environmental dimensions have been used in conservation of the historic fabric. All the principles of sustainable development have been proposed in regeneration. This research aim is explaining model of economic Regeneration in historic fabric based on Parsons Structural Functionalism. Structural Functionalism Theory has identified social system into subsystems which have A (Adaptation functions), G(Goal gratification functions), I(Integration functions), and L(Latent pattern maintenance functions). This theory was based on the concern for the stability or maintenance of social system. This paper merges structural functionalism theory with economic regeneration in historic fabric. Documents and statements of regeneration have been restored since the 1990s. Many studies have been done on this topic. Each of them proposes principles for the realization of regeneration but until now, comprehensive variables have not been introduced in this field. The Methodology of this research is Documentary method and qualitative content analysis in method. The model has been explained by analyses of documents, statements, charter and previous research. The zone of this research is all of the historical fabrics. The method of Data collection is documentary. The reliability of the research has been confirmed with a scorecard of 87.6% between the professors and protection specialists in the Scott test. Economic regeneration was characterized by four dimensions: Economic value, investment, Economic activity in historic fabric and Branding. These variables were located in structural functionalism theory. Economic value has been located in adaptation function; investment has been located in goal gratification function, Economic activity in historical fabric has been located in integration function and Branding has been located in latent pattern maintenance function.   21 38 2017/05/292018/04/4 1397/1/15 2018/07/42018/09/26 1397/7/4 محمود محمدی دانشگاه هنر اصفهان ایران m.mohammadi@aui.ac.ir شهریار ناسخیان دانشگاه هنر اصفهان ایران s.nasekhian@aui.ac.ir آرزو ایزدی دانشگاه هنر اصفهان ایران a.izadi@aui.ac.ir Regeneration Economic Regeneration Historical Fabric Parsons Structural Functionalism Social order. بازآفرینی بازآفرینی اقتصادی بافت تاریخی کارکردگرایی ساختاری پارسونز نظم اجتماعی  Bailey, K.D. (1994). Methodes of Social Research, New York: The Free Press. ## Blain, C., S. E. Levy, and B. Ritchie (2005). Destination branding: Insights and practices from destination management organizations. Journal of Travel Research 43 (4): 328–38.## Chen, C. F. & Chen, F. S (2010). Experience Quality, Perceived Valve, Satisfaction and Behavioral Intentions for Heritage Tourists. Tourism Management, 3(1)1, 29 – 35.## Doratli, N, Hoskara, S. O and Fasli, M (2004). An analytical methodology for revitalization strategies in historic urban quarters: A case study of the walled city of Nicosia. North Cyprus. Cities, 21(4), pp. 329–348.## English Heritage (2008). Conservation Principles: Policies and Guidance for the Sustainable Management of the Historic Environment. English Heritage. London.## Huston, S and Rahimzad, R. (2014). Smart Finance for Sustainable Urban Regeneration Retrieved September May 29, 2014 from https://www.ssrn.com/abstract=2443406 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2443406## Sepe, M. (2014). Urban transformation, socio-economic regeneration and participation: two cases of creative urban regeneration. International Journal of Urban Sustainable Development, Vol. 6, No. 1: 20–41.## Shen, L. Y., Ochoa, J. Jorge, S., Mona N., & Zhang, X. L(2011). The application of urban sustainability indicators: A comparison between various practices. Habitat International, 35, 17-29. http://dx.doi.org/10.1016/j.habitatint.2010.03.006## ODPM (2006) UK Presidency. EU Ministerial Informal on Sustainable Communities. EuropeanEvidence Review papers. Office of the Deputy Prime Minister, London.## Hull city council (2000). Urbanregeneration, to promote urban regeneration and anti-poverty strategies.## Knight, Christopher (1996). Economic and Social Issues, In Jenks, Burton and Williams, the Compact city: aSustainable Urban Form, London, New York.## Nasser, N (2003). Planning for Urban Heritage Places: Reconciling Conservation, Tourism, and Sustainable Development. Journal of Planning Literature, 17.## Ng, M.K (2005). Quality of life perceptions and directions for urban regeneration in Hong Kong. Social Indicator Research, 71.## Noon, A. & et al (2000). Economic Regeneration and funding, in: Roberts. Peter. Sykes. Hugh (eds.): Urban Regeneration, London: A Handbook.## ODPM (2006). UK Presidency. EU Ministerial Informal on Sustainable Communities. EuropeanEvidence Review papers, Office of the Deputy Prime Minister, London.## Pearce, G. D (2001). An Intergrative frame Work for Urban Research. Annals of Tourism Research, vol:28, No. 4, pp. 926 948## Seeo, J.K (2002). Re- urbanization in Regenerated Areas of Manchester and Glasgow: New Residents and the Problems of Sustainability. Elsevier, Vol. 19. No. 2.## Sepe, Marichela (2014). Urban transformation, socio-economic regeneration and participation: two cases of creative urban regeneration. International Journal of Urban Sustainable Development, Vol. 6, No. 1, 20–41.## Scott WA (1995). Reliability of content analysis. Public Opin Quart. 19: 15-320.## Stubbs, M (2004). Heritage-sustainability: developing a methodology for the sustainable appraisal of the historic environment. Planning Practice & Research, 19:3.## Tiesdell, S, OC, T and Heath, T (1996). Revitalizing Historic Urban Quarters, Oxford Architectural Press.## Vilaplana, Begona (1998). Partnership and networks as new mechanisms towards sustainable urban regeneration, development planning unit, London: university college London.##http://www.icomos.org/en/charters-and-texts (access date: 20/09/2017).##http://portal.unesco.org/en/ev.php-RL_ID=12026&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=-471.html (access date: 15/08/2017).##آزاد ارمکی، تقی. (1381). نظریه‌های جامعه‌شناسی. چاپ پنجم، تهران: سروش.##آقا‌صفری، عارف؛ امیری، حکمت؛ دانش، جابر و بهشتیان، محمدجواد. (1389). ویژگی‌های کمی و کیفی مسکن در بافت تاریخی شهر یزد (1385-1355 ه.ش). فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، سال اول(2)، 82-67. ##آئینی، محمد. (1390). مدیریت ریسک سرمایه‌گذاری در نوسازی شهری. فصلنامه اقتصاد شهر، سال سوم(9)، 41-33. ##اردشیری، مهیار. (1383). بررسی بازتاب‌های اقتصادی مداخله در بافت کالبدی شهرها. فصلنامه هفت شهر، 1(15)، 75-66. ##امین‌زاده، بهناز و دادرس، راحله. (1391). بازآفرینی فرهنگ‌مدار در بافت تاریخی شهر قزوین با تأکید بر گردشگری شهری. دو فصلنامه مطالعات معماری ایران، 1(2)، 108-99. ##ایزدی، محمدسعید. (1389). بازآفرینی شهری کنش و بینشی جامعه و یکپارچه در ساما‌ن‌دهی محدوده‌های هدف برنامه‌های بهسازی و نوسازی شهری. فصلنامه هفت شهر، 3(33 و 34)، 80-73. ##بحرینی، سید حسین؛ ایزدی، محمدسعید و مفیدی، مهرانوش. (1392). رویکردها و سیاست‌های نوسازی شهری (از بازسازی تا بازآفرینی شهری پایدار). فصلنامه مطالعات شهری، 3(9)، 30-17. ##پوراحمد، احمد؛ حبیبی، کیومرث و کشاورز، مهناز. (1389). سیر تحول مفهوم‌شناسی بازآفرینی شهری به‌عنوان رویکردی نو در بافت‌های فرسوده شهری. مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 1(1)، 92-73. ##پوراحمد، احمد و اکبرنژاد، رمضان. (1390). هرم بازآفرینی بافت تاریخی شهری با استفاده از مدل سوات، نمونه موردی بافت تاریخی شهر بابل. فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، 3(9)، 107-81. ##تنهایی، حسین. (1369). نظریه‌های جامعه‌شناختی. چاپ اول، تهران: سمت.##تیزدل، استیون؛ اُک، تنر و هیث، تیم. (1379). چالش‌های اقتصادی محله­های تاریخی. مجله هفت شهر، 1(2)، 49- 29. ##چلبی، مسعود. (1382). جامعه‌شناسی نظم. چاپ دوم، تهران: نی.##چلبی، مسعود. (1383). چارچوب مفهومی، پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان. چاپ اول، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.##حسن‌زاده، مهرنوش و سلطان‌زاده، حسین. (1395). طبقه‌بندی راهبردهای برنامه‌ریزی بازآفرینی بر اساس سطح پایداری بافت‌های تاریخی. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 6(23)، 30-19. ##دیلینی، تیم. (1387). نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی. ترجمه بهرنگ صدیقی و وحید طلوع، چاپ هشتم، تهران: نی.##روشه، گی. (1391). جامعه‌شناسی تالکوت پارسونز. ترجمه عبدالحسین نیک‌گهر، چاپ اول، تهران: نی.##ریترز، جورج. (1374). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی، چاپ هفتم، تهران: علمی.##زنگی‌آبادی، علی و مؤیدفر، سعیده. (1391). رویکرد بازآفرینی شهری در بافت‌های فرسوده: برزن شش بادگیری شهر یزد. فصلنامه معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، 5(9)، 314-297. ##صادقی فسایی، سهیلا و عرفان‌منش، ایمان. (1394). مبانی روش‌شناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی، مورد مطالعه: تأثیرات مدرن شدن بر خانواده ایرانی. فصلنامه راهبرد فرهنگ، 8(29)، 91-61. ##صحی‎‌زاده، مهشید و ایزدی، محمد سعید. (1383). حفاظت و توسعه شهری: دو رویکرد مکمل یا مغایر. مجله آبادی، 14(43)، 21-12.##فرجی ملائی، امین. (1389). انواع روش‌های مداخله در بهسازی و نوسازی شهری. ماهنامه اطلاع‌رسانی، آموزشی، پژوهشی شوراها، 3(54)، 134-117. ##قادری، اسماعیل؛ زمانی مقدم، افسانه و جلالی کنیمی، سید هاشم. (1391). تدوین راهبردهای مدیریتی احیا، توسعه و حفاظت بافت‌های تاریخی (مطالعه موردی منطقه 12 شهرداری تهران). مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال پنجم(1)، 114-97. ##کریم‌پور شیرازی، مرجان و کهزادی سیف‌آباد، عمران. (1396). مدل نظری بازآفرینی بافت‌های تاریخی. فصلنامه پژوهش‌های نوین علوم جغرافیایی، معماری و شهرسازی، سال اول(5)، 225-203.##کلانتری خلیل‌آباد، حسین؛ صادقی، ساناز و حقی، مهدی. (1395). راهبردهای مرمت در بافت‌های تاریخی شهرها با تأکید بر مدیریت بحران زلزله (مطالعه موردی: محله سیروس تهران). فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 6(23)، 74-61. ##هولستی، ال. آر. (1380). تحلیل محتوا در علوم انسانی و اجتماعی. ترجمه نادر سالارزاده امیری، چاپ دوم، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.##Bailey, K.D. (1994). Methods of Social Research. New York: The Free Press. ##Blain, C.; Levy, S. E. & Ritchie, B. (2005). Destination branding: Insights and practices from destination management organizations. Journal of Travel Research, 43(4), 328–338.##Chen, C. F. & Chen, F. S. (2010). Experience Quality, Perceived Value, Satisfaction and Behavioral Intentions for Heritage Tourists. Tourism Management, 3(1), 29-35.##Doratli, N.; Hoskara, S. O. & Fasli, M. (2004). An analytical methodology for revitalization strategies in historic urban quarters: A case study of the walled city of Nicosia. North Cyprus, 21(4), 329–348.##English Heritage. (2008). Conservation Principles: Policies and Guidance for the Sustainable Management of the Historic Environment. London: English Heritage.##Hull city council. (2000). Urban regeneration, to promote urban regeneration and anti-poverty strategies. Development Plans Team, Kingston Upon Hull.##Huston, S. & Rahimzad, R. (2014). Smart Finance for Sustainable Urban Regeneration. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2443406. (Retrieved 29 May. 2014).##Knight, Christopher; Jenks, M.; Burton, Elizabeth & Williams, Katie. (1996). The Compact City: Sustainable Urban Form. London: E & FN Spon.##Nasser, N. (2003). Planning for Urban Heritage Places: Reconciling Conservation, Tourism, and Sustainable Development. Journal of Planning Literature, 17(4), 467-479.##Ng, M.K. (2005). Quality of life perceptions and directions for urban regeneration in Hong Kong. Social Indicator Research, 71(1-3), 441-465.##Noon, David; Canham, James Smith, & EaglandNoon, Martin. (2000). Economic Regeneration and funding. Urban Regeneration. London: A Handbook. 61-85.##ODPM. (2006). UK Presidency. EU Ministerial Informal on Sustainable Communities. European Evidence Review papers. London: Office of the Deputy Prime Minister.##Furlan, R. & Faggion, L. (2017). Urban Regeneration of GCC Cities: Preserving the Urban Fabric’s Cultural Heritage and Social Complexity. Journal of Historical Archaeology & Anthropological Sciences, 1(1), 1-7.##Perarce, G. D. (2001). An Intergrative Framework for Urban Research. Annals of Tourism Research, 28(4), 926-948.##Scott, WA. (1995). Reliability of content analysis. Public Opin Quart, 19(3), 15-20.##Seeo, J.K. (2002). Re- urbanization in Regenerated Areas of Manchester and Glasgow: New Residents and the Problems of Sustainability. Elsevier, 19(2), 113-121. ##Sepe, M. (2014). Urban transformation, socio-economic regeneration and participation: two cases of creative urban regeneration. International Journal of Urban Sustainable Development, 6(1), 20-41.##Shen, L. Y.; Ochoa, J. Jorge; Shah, Mona N. & Zhang, X. L. (2011). The application of urban sustainability indicators: A comparison between various practices. Habitat International, 35(1), 17-29. ##Stubbs, M. (2004). Heritage-sustainability: developing a methodology for the sustainable appraisal of the historic environment. Planning Practice & Research, 19(3), 285-305. ##Vilaplana, Begona. (1998). Partnership and networks as new mechanisms towards sustainable urban regeneration. London: university college London. ##

بررسی اولویت‌بندی ارزش‌های میراث معماری و شهرسازی مجموعه میدان نقش جهان اصفهان Assessing the prioritization of cultural and urban heritages values of Naghshe- Jahan Square 1 1 چکیده میراث فرهنگی هر کشوری، نشان‌دهنده فرهنگ، تاریخ و پیشینه‌ یک ملت است که دارای ارزش‌های مختلفی از جمله ارزش‌های اجتماعی، اقتصادی و تاریخی است، اما ارزیابی میراث از دید ارزش‌های نهفته در آن صورت نمی‌گیرد؛ بنابراین در برنامه‌ریزی برای حفاظت و نگهداری و یا بهره‌برداری از این میراث، ممکن است گاه ارزش‌هایی نادیده انگاشته شوند. از طرفی محدودیت در بودجه، زمان و نیروی انسانی، باعث الزام یک برنامه‌ اولویت‌بندی اقدام است. در این راستا، ارائه‌ یک اولویت‌بندی تخصصی از ارزش‌های نهفته در میراث از دید متخصصین حوزه مرمت، معماری و شهرسازی جهت تجزیه‌وتحلیل ارزش‌های میراث معماری و شهرسازی، ضروری می‌نماید. از این‌رو هدف پژوهش حاضر، ارزیابی ارزش‌های مستتر در میدان نقش ‌جهان اصفهان به‌عنوان یک میراث ارزشمند و دارای اهمیت تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی به‌منظور اولویت‌بندی اقدام جهت حفاظت و برنامه‌ریزی برای عناصر آن است. در این راستا، پژوهش حاضر به شیوه‌ای توصیفی- تحلیلی و پیمایشی با استفاده از ابزار پرسش​نامه و با روش ANP، به شناخت و اولویت‌بندی ارزش‌های میراث معماری و شهرسازی در میدان نقش جهان با تأکید بر نظر متخصصین پرداخته است. نتایج حاصل از بررسی‌ها نشان داد که فضای شهری میدان نقش جهان، اولویت اول، عمارت عالی‌قاپو در اولویت دوم، مسجد شیخ لطف‌الله در اولویت سوم، مسجد امام در اولویت چهارم و بازار قیصریه در اولویت پنجم به‌لحاظ ارزشی قرار دارند. اولویت ارزش‌های هر یک از مکان‌های میراثی، نشان از اولویت مداخله در خصوص سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌ها است. 2 Each country's cultural heritage indicates culture, history, and background of a nation, which has different social, economic, and historical values. However, the evaluation of these heritages does not take place considering the hidden values in them. Therefore, in planning for preservation or exploitation of these heritages some values in them may be ignored. On the other hand, constraint on the budget, time, and workforce necessitates to set a prioritized action plan. In this regard, it is necessary to provide a special priority of hidden values in heritages from the view of experts in the field of construction, architecture and urbanism to analyze the values of architectural and urban values. Naqshe Jahan Square in Isfahan as a valuable heritage with historical, social, cultural, and economic significance should be investigated to determine the priorities of its conservation and planning for its elements. In this regard, the present study with a descriptive – analytical manner and using the questionnaire and by ANP method was tried to identify and prioritize the values of architectural and urban values considering the expert's view. The results of this study showed that the priority of the elements in the Naqshe- Jahan Square is Naghshe-jahan square urban space, aliqapu building, Sheykh lotfollah mosque, Emam mosque, Qeysariyeh Bazar. 39 50 2017/05/292018/04/42016/05/17 1395/2/28 2018/07/42018/09/262017/06/24 1396/4/3 محمود قلعه نویی mahmoud ghalehnoee دانشگاه هنر اصفهان ایران m.ghalehnoee@aui.ac.ir محمدتقی پیربابایی mohammadtaghi pirbabayi دانشگاه هنر اسلامی تبریز ایران staff@tabriz.ac.ir الناز سلطان احمدی elnaz soltanahmadi دانشگاه هنر اسلامی تبریز ایران esoltanahmadi@yahoo.com نسرین محسن حقیقی nasrin mohsen haghighi دانشگاه هنر اصفهان ایران nessy.moha@yahoo.com urban and architecture heritage action priority value priorization Naghshe Jahan square elements میراث معماری و شهرسازی اولویت مداخله اولویت‌بندی ارزش عناصر میدان نقش جهان اصفهان - Assessing The Values of Cultural Heritage (2002). Research Report, The Getty Conservation Institute, Los Angeles.##- Avrami, E. Mason, R. (2000). Values and Heritage Conservation, Getty Conservation Institute, Los Angeles. ##- Cape York peninsula and the Muarry-Darling Basin, Australia, Risk and Sustainable Management Group (2012). Accommodating Indigenous Cultural Heritage Values in Resource Assessment School of Economics, The University of Queensland, Brisbane Qld 4072##- Dawson, Bruce. (2005). Why are you protecting this crap?, Canadian Studies Heritage Conservation Program Symposium. ##- Escarpment Mine Project. (2010). Historic Heritage Values Assessment: ADDENDUM2, Katharine Watson, Unpublished Project for L&M Coal LTD##- Feilden, Bernard. (1982). Conservation of historic buildings، Butterworths & Co (publishers) Ltd، London.##- Lansdowne Park Revitalization. (2010). Statement of Cultural Values and Heritage Impact Assessment, Submitted to : The City of OTTAWA, September. ##- Mehdizadeh, Fateme (2011). Prioritization of historic buildings based on their values, International Journal of Architectural Engineering & urban planning, Vol 21. No 1. ##- Mason، R. (2002). Assessing Values in conservation planning: Methodological Issues and Choices. Assessing the values of cultural heritage (research report). Edited Marta de la Torre, the Getty Conservation Institute, Los Angeles. 5-30.##- Throsby، David. (2007). The Value of Heritage، Heritage Economics Workshop, Macquarie University. ##- Wells، Jeremy (2011). Historical Significance through the Lens of Contemporary Social, Cultural, and Experiential Values، Boguslaw Szmygin, Lublin University of Technology.##- www.citypedia.ir##حجت، مهدی. (1380). میراث فرهنگی در ایران، سیاست‌ها برای یک کشور اسلامی. چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور (معاونت معرفی و آموزش).##حناچی، پیروز و پورسراجیان، محمود. (1394). احیای بافت شهری تاریخی (با رویکرد مشارکت). چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.##حناچی، پیروز؛ آذری، عباس و محمود کلایه، سعید. (1392). مدیریت ارزش‌گذاری در بافت‌های تاریخی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (نمونه موردی: مطالعه در محور تاریخی خیابان لاله‌زار). مطالعات شهر ایرانی اسلامی، (12)، 44-37. ##رهنما، محمدرحیم. (1388). «شناسایی نقاط باارزش شهری در مشهد». جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 7(13)، 190-159.##زبردست، اسفندیار. (1380). کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای. هنرهای زیبا، (10)، 21-13.##زبردست، اسفندیار. (1389). کاربرد فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای. هنرهای زیبا، 2(41)، 90-79.##فیلدن، برنارد و یوکیلتو، یوکا. (1386). راهنمای مدیریت برای محوطه‌های میراث جهانی. ترجمه پیروز حناچی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.##معماریان، غلامحسین. (1386). سبک‌شناسی معماری ایرانی. چاپ پنجم، تهران: سروش دانش. ##نژاد ابراهیمی، احد؛ پورجعفر، محمدرضا؛ انصاری، مجتبی و حناچی، پیروز. (1392). ارزش و ارتباط آن با رویکرد مداخله در آثار فرهنگی- تاریخی. فصلنامه علمی-پژوهشی مرمت و معماری ایران، سال دوم(6)، 98-79.##Avrami, E. & Mason, R. (2000). Values and Heritage Conservation. Los Angeles: The Getty Conservation Institute.##Dawson, Bruce. (2005). Why are you protecting this crap?: Perceptions of Value for an Invented heritage-a Saskatchewan Perspective. Value Based Decision Making for Conservation. Canadian Studies Heritage Conservation Program Symposium. Ottawa: Organized by the School of Canadian Studies Heritage Conservation Program, Carleton University. 1-13.##De la Torre, Marta. (2002). Assessing the Values of Cultural Heritage: Research Report.##Los Angeles, CA: Getty Conservation Institute.##Feilden, Bernard. (1982). Conservation of Historic Buildings. London: Butterworths & Co (publishers) Ltd.##Historic Heritage Values Assessment: ADDENDUM2. Escarpment Mine Project. (2010). Project Report. L&M Coal LTD.##Mason, R. (2002). Assessing Values in conservation planning: Methodological Issues and Choices. Assessing the Values of Cultural Heritage: Research Report. De la Torre, M. (Ed.). Los Angeles: the Getty Conservation Institute. 5-30.##Mehdizadeh, Fatemeh. (2011). Prioritization of historic buildings based on their values. International Journal of Architectural Engineering & Urban Planning, 21(1), 17-26. ##Ottawa City Council. (2010). Statement of Cultural Values and Heritage Impact Assessment.##Lansdowne Park Revitalization Project, Project Report. Ottawa: The City of Ottawa Council.##Throsby, D. (2006). The Value of cultural heritage: what can economics tell us? Capturing the Public Value of Heritage: The Proceedings of the London Conference 25-26 January 2006. Clark K. (Ed.). Swindon, UK: English Heritage. 40-43.##Venn, Tyron J. & Quiggin, John. (2007). Accommodating indigenous cultural heritage values in recourse assessment: Cape York Peninsula and the Murray-Darling Basin, Australia. Ecological Economics, 61(2-3), 334-344.##Wells, Jeremy. (2010). Historical Significance through the Lens of Contemporary Social, Cultural, and Experiential Values. http://heritagestudies. org/Wells. (Retrieved 4 October. 2010).##URL 1: www.citypedia.ir (access date: 1396/08/26) ##

ارزیابی شیوه‌‌های ایجاد محرمیت در سه نظام پیمون بزرگ‌‌، کوچک و خرده پیمون در پیکره‌‌بندی مسکن ایرانی-‌‌اسلامی با استفاده از تکنیک نحو فضا Evaluation the methods of confidentiality in three Peymoon of large, small and breack in the articulation of Iranian-Islamic housing using space syntax techniques 1 1 پیرنیا، طبقه‌‌بندی شکلی خانه را در سه نظام فضایی پیمون بزرگ، کوچک و خرده پیمون تقسیم‌‌ کرده که مبنای آن، مقیاس فضایی و تعداد و نحوه چیدمان فضاهای مختلف موجود در خانه‌ها است. علی‌رغم معرفی اسمی این الگوها در معماری اسلامی، تا کنون پژوهش خاصی در ارتباط با تبیین ویژگی‌‌های فضایی این خانه‌‌ها و الگوهای حاکم بر آنها صورت نگرفته است. پژوهش حاضر، ضمن معرفی مفهوم محرمیت به‌عنوان یک اصل در معماری اسلامی، به تحلیل ساختار فضایی سه نظام فضایی و نحوه پاسخ‌گویی‌ آنها به این اصل پرداخته است. برای این منظور، از روش نحو فضا استفاده شده و پس از معرفی عوامل معماری پدیدآورنده محرمیت در فضا، شاخص‌‌های نحوی که برای تحلیل و سنجش عوامل مذکور کاربرد دارند، تبیین شده‌اند. سپس با استفاده از روش نمونه‌‌گیری غیراحتمالیِ هدفمند‌‌، شش نمونه خانه سنتی از مجموع سه پیمون مورد نظر در دو شهر کاشان و اصفهان، انتخاب و موارد یادشده مورد سنجش قرار گرفتند. روش مورد استفاده، کمی و شیوه تحلیل داده‌‌ها، توصیفی و تحلیلی مبتنی بر یک فرآیند علّی است. ابزار گردآوری و تحلیل داده‌‌ها؛ نمودارهای توجیهی، روابط ریاضی نحو فضا و نرم‌‌افزار Depthmap هستند‌ که هر شاخص با ابزار خاص خود مورد تحلیل قرار می‌‌گیرد. شیوه گردآوری نیز به‌صورت بررسی منابع مکتوب و میدانی است. با توجه به این‌که محرمیت به‌عنوان یک اصل در هر سه نظام خانه‌‌ وجود داشته و همواره مورد توجه سازندگان آنها بوده است، اما نحوه نمودپذیری آن در سه نظام فضایی، تفاوت‌‌هایی با یکدیگر دارد. مقایسه ساختار فضایی خانه‌‌ها در پاسخ‌گویی به موضوع محرمیت نشان داد که در شاخص‌‌هایی هم‌چون درون‌گرایی، حریم، سلسله مراتب و مکان‌یابی، خانه‌‌های دو شهر رفتار مشابهی دارند؛ اما در شاخص نهی اشرافیت و سلسله مراتب ورود از بیرون به داخل خانه، تفاوت‌‌هایی میان خانه‌‌های مورد بررسی مشاهده می‌‌شوند 2 Professor Pirnia classified house space in three spatial system, large, small and breack Peymoon which the basis of these categories include spatial scale, number and arrangement of different spaces in them. Despite the nominal researches, there is not specific research about the introduction of spatial features and patterns ruling over them. The present study follows the concept of privacy and additionally analyze the spatial structure of three spatial systems and the way of responding to this principle. The method of "space syntax" is used. After the introduction of the originator of privacy architectural elements in space, such indicators were defined which are used to analyze and assess each of these factors. Then six samples of traditional houses of three Peymoon in the cities of Kashan and Isfahan were selected and above factors were measured for any of the houses. The method used in this study was quantitative, and method of data analysis was descriptive-analytic. The analysis tools were including justification charts, mathematical relationships and Depthmap software and any index was analyzed on its own device. The results showed that confidentiality was a rule in all three systems of the house and has always attracted the attention of their creators. However the way of being flexible was different in the three spatial system. The comparison of spatial structures in response to confidentiality showed similar behavior in two different cities about the indicators such as introversion, privacy, hierarchy, and location houses. While there was differences about forbidding the nobility and the hierarchy of orders from outside to inside the house between the cities. 51 68 2017/05/292018/04/42016/05/172016/12/19 1395/9/29 2018/07/42018/09/262017/06/242018/06/24 1397/4/3 علی اکبر حیدری Ali Akbar Heidari دانشکده فنی مهندسی دانشگاه یاسوج ایران aliakbar_heidari@iust.ac.ir یعقوب پیوسته گر yaghub peyvasteh gar دانشکده فنی مهندسی دانشگاه یاسوج ایران peyvastehgar@gmail.com سارا محبی نژاد sara mohebi nejad دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج ایران saramohebbinejad@yahoo.com مریم کیایی maryam kiaee دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج ایران maryam_20k@yahoo.com Traditional housing privacy Peymoon space syntax techniques مسکن سنتی محرمیت پیمون تکنیک نحو فضا 1-Chermayeff,serge.(1965),Title Community and privacy; Toward a new architecture of humanism Contributor Alexander,Christopher,Publisher Anchor Books Doubleday##2-Hillier,B and J,Hanson"The space syntax settlement" Arch &comport/arch.Behav,vol.3 no.3(1987)pp217-231##3-Jiang.B. claramunt,christphe & klarquist,Bjijrn,"integration of space syntax into Gis formodelling urban spaces",JAG,2,161-171##4-Manum.B,2009,A-graph complementary software for axial_lineAnalysis in proceeding soft the 7th International space syntax symposium,Stockholm,Sweden,070,1-9##Mayhew,S.2003 dictionary of Geography.Oxford University Press. 5- ## 6-Benedikt(1979). ,"TO TAKE HOLD OF SPACE:ISOVISTS AND ISOVIST FIELDS".ENVIROMENT AND PLANNING b.6: 47-65.##الکساندر، کریستوفر. (1387). معماری و راز جاودانگی، راه بی زمان ساختن. ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##الهی قمشه‌ای، مهدی. (1385). قرآن کریم. تهران: جمهوری.##آیوزیان، سیمون. (1376). حفظ ارزش‌‌های معماری سنتی در معماری اسلامی ایران. هنرهای زیبا، 1(2)، 51-43. ##اخوت، هانیه. (‌‌1392). بررسی ابعاد حریم در مسکن سنتی و معاصر با استفاده از مدل تحلیلی BDRS. مسکن و محیط روستا، 32(142)، 112-97. ##پورمند، حسنعلی و طباطبایی ملاذی، فاطمه. (1394). الگوی پنهان حاکم بر نظام استقرار فضایی در مسکن ایرانی- اسلامی (بررسی موردی خانه رسولیان یزد). پژوهش​های معماری اسلامی، 3(4)، 17-1.##پیرنیا، حسن. (1387). ایران باستان. چاپ پنجم، تهران: نگارستان کتاب. ##جبل عاملی، عبدالله. (1374). خانه‌های اصفهان در دوران معاصر. مجموعه مقالات کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران، ارگ بم، ج 4. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور. 656. ##حاج قاسمی، کامبیز. (1375). گنج‌نامه، خانه‌های کاشان. چاپ اول، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##حاج قاسمی، کامبیز. (1377). گنج‌نامه، خانه‌های اصفهان. چاپ اول، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##حکیم، بسیم سلیم. (1380). شهرهای اسلامی: اصول شهرسازی و ساختمانی. ترجمه محمدحسن ملک احمدی و عارف اقوامی، چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.##حمزه‌نژاد، مهدی و صدریان، زهرا. (1393). اصول طراحی خانه از منظر اسلامی و الگوهای کاربردی معاصر. پژوهش‌های معماری اسلامی‌‌، (4)، 76-58. ##طبرسی، شیخ حسن. (1370). مکارم الاخلاق. ترجمه سید ابراهیم میرباقری، چاپ اول، ج 3، قم: فراهانی.##علی‌‌الحسابی، مهران؛ حسینی، باقر و نسبی، فاطمه. (1391). تحلیل کیفیت بصری فضای مسکونی با توجه به قابلیت و میزان دید نمونه موردی: خانه‌‌های بافت قدیم بوشهر. انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، (4)، 83-69. ##فرخ یار، حسین. (1390). صد خانه صد پلان (ویژگی‌‌های معماری خانه‌‌های قدیمی در بافت‌‌های تاریخی). چاپ اول، کاشان: دانشگاه آزاد اسلامی.##کمالی‌پور، حسام؛ معماریان، غلامحسین؛ فیضی، محسن و موسویان، محمد فرید. (1391). ترکیب شکلی و پیکره‌بندی فضایی در مسکن بومی، مقایسه تطبیقی عرصه‌بندی فضای مهمان در خانه‌های سنتی. مسکن و محیط روستا، 31(138)، 16-3.##لنگ، جان. (1381). آفرینش نظریه معماری، نقش علوم رفتاری در طراحی محیط. ترجمه علیرضا عینی‌فر، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران. ##مرتضی، هشام. (1387). اصول سنتی ساخت‌وساز در اسلام. ترجمه ابوالفضل مشکینی، چاپ اول، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری. ##منصوری، علی. (1389). حجاب و پوشیدگی در شهرسازی ایرانی-اسلامی، نمونه پژوهشی میدانی: بافت قدیم شهر شیراز. مسکن و محیط روستا، 29(130)، 49-38. ##مؤمنی، کوروش. (1394). بررسی ابزارها و روش‌‌های ایجاد محرمیت در خانه زینت‌الملک شیراز منطبق بر آیات و روایات اسلامی. پژوهش‌های معماری اسلامی، 3(4)، 33-18. ##مهدوی‌نژاد، محمد جواد و شهری، شقایق. (1393). معاصرسازی الگوی مسکن بومی تهران با کاربرد روش‎های مقداری. هویت شهر، 8(20)، 48-35. ##نقره‌کار، سید عبدالمجید. (1387). درآمدی بر هویت اسلامی در معماری و شهرسازی. چاپ اول، تهران: وزارت مسکن و شهرسازی.‌##نقی‌زاده، محمد. (1379). ویژگی‌‌های کیفی مسکن مطلوب (مبانی طراحی و روش‌های تحلیل آن). صفه، 10(31)، 103-90. ##نقی‌زاده، محمد. (1391). تأملی بر شناخت مبانی مسکن اسلامی ایرانی. ماه هنر، ‌170، 54-38. ##وثیق، بهزاد و پشوتنی‌زاده، آزاده. (1388). مفاهیم سکونت در آیات و روایات اسلامی. مسکن و محیط روستا، 29(129)، ‌64-50.##Benedikt. (1979). To take hold of space: Isovists and isovist fields. Environment and Planning B, 6(1), 47-65.##Chermayeff, serge. (1965). Title Community and Privacy; Toward a New Architecture of Humanism Contributor Alexander. New York: Garden City, N.Y., Doubleday. ##Hillier, B. & Hanson, J. (1987). The space syntax settlement". Arch &Comport/Arch.Behav, 3(3), 217-231.##Manum, B. (2009). A-graph complementary software for axial_lineAnalysis in proceeding soft. The 7th International Space Syntax Symposium. Stockholm: Sweden. 1-9. (code: 070) ##Mayhew, S. (2003). Dictionary of Geography. Oxford: Oxford University Press. ##

تبیین نظام حاکم بر اقدامات حفاظتی معماران بومی با بهره‌گیری از دانش ضمنی معماران در جنوب خراسان Describing the Paradigm of Masons’ Conservation Intervention by using Masons’ Tacit Knowledge in Southern Khorasan, Iran 1 1 نقش و اهمیت معماران بومی در خلق و تداوم معماری، قابل چشم‌پوشی نیست. این نقش، تنها منحصر به تولید اثر معماری نبوده و اقدامات تعمیراتی و حفاظتی را نیز شامل می‌شده است؛ به‌طوری ‌که آنها را می‌توان منابعی مهم برای شناسایی نظام حاکم بر اقدامات حفاظتی در گذشته دانست. علی‌رغم این موضوع، معماران به‌عنوان اصلی‌ترین عاملان اقدام، واسطه انتقال دانش معماری به نسل‌های بعد و یکی از منابع شفاهی معماری و حفاظت، کمتر مورد استناد قرار گرفته‌اند؛ این در حالی است که دانش حاصل از تجارب ایشان، به‌عنوان دانش ضمنی حفاظت و بخشی از میراث ناملموس، قابل‌توجه است. مقاله پیش ‌رو با تمرکز بر فهم این دانش ضمنی، به‌دنبال"تبیین نظام حاکم بر یک اقدام حفاظتی در میراث معماری" است که در راستای پاسخ به پرسش"تفکر و نظام حاکم (شرایط، اهداف و پاسخ‌ها) برای اقدام حفاظتی از منظر معماران بومی چیست و چه اجزایی دارد؟" شکل گرفته است. در جهت دست‌یابی به این هدف، در قالب یک مطالعه کیفی و با بررسی میدانی، داده‌های حاصل‌شده از طریق مصاحبه (گفتگو) نیمه‌ساختاریافته با گروهی از معماران بومی جنوب خراسان، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته‌اند. روش پژوهش مورد استفاده، برگرفته از روش نظریه ‌زمینه‌ای است که با کُدگذاری و دسته‌بندی مؤلفه‌های ذهنی معماران در زمینه حفاظت فراهم شده است. پژوهش نشان می‌دهد دلایلی هم‌چون؛ نیازهای تعمیراتی، عدم پایداری، شرایط اضطراری کالبد، نیازهای روز و باورها و اعتقادات در کنار تأثیر شرایط زمینه (تغییر در مصالح و شیوه معماری، ارزش‌ها و باورها، هنجارها، مسائل و محدودیت‌ها) و دخیل (که شرایط معمار، نقش اصلی را در آن ایفا می‌کند)، منجر به اقدامات حفاظتی شده‌اند. هم‌چنین چگونگی تأمین هدف "پایداری در سازه و تداوم در عملکرد"، از طریق راهبردهای عمل-تعامل مانند تعمیر، نو ساختن، به‌روز رسانی و دوباره ساختن شناسایی شده است. در نهایت نیز با بررسی نتایج حاصل، تفکر حاکم بر اقدامات حفاظتی در جنوب خراسان مورد توجه قرار می‌گیرد.  2 Throughout the history, interventions by masons and local builders have played a major role in the creation and continuity of Iranian architecture. Masons’ understanding and knowledge of conservation and architecture have been derived from experience and practice over the years. Nonetheless, conservation researchers have paid little attention, if any, to the masons’ knowledge, which can be seen in the contemporary literature of conservation. Moreover, local knowledge or indigenous know-how is often not registered except in the masons’ mind, which greatly contributes to the problem that the knowledge of this field is gradually fading away and we seem to be moving towards losing this invaluable information. Presently, and for different reasons, the remaining generation of vernacular architects or masons in Iran is at risk of disappearing. Furthermore, paying attention to masons - as one of the architecture and conservation’s oral resources- can be a valuable reference for identifying and explaining the paradigm of conservation intervention in the past, since this tacit knowledge could be extracted and possibly applied in today’s conservation. This research is to focus on masons’ tacit knowledge and their position in conservation interventions. The paper seeks an answer to the following questions in the context of Iranian Architecture: “What purpose did the masons’ conservation intervention serve? How and under what conditions were the decisions made?” Therefore the paper aims at explaining the paradigm of conservation intervention in the past”. With this intention at the focal point of this research, a group of experienced masons (20 Persons) in southern Khorasan, Iran, were identified, from whom data was collected through conversation as well as semi-structured interviews. Employing a combination of historical, descriptive, survey, and field study research methods, data were gathered through and then analyzed using Grounded Theory (GT) approach. This was done through coding for interviews text using MAXQDA 10 software. Analyzing the masons’ tacit knowledge, it is concluded that a wide spectrum of intervention could be identified. Which in general can be classified into three categories: namely “conditions”, “strategies”, and “consequences”. Each of which are further described and categorized. The toned for periodic repairs and maintenance, preventive conservation and stabilization, changes to accommodate changing life styles, emergency conservation, and beliefs are example of causal conditions. Contextual conditions also are: materials and architecture changing, values, norms, and problems and limitations. Degree and level of mason’s -that provided by their practices in architecture and conservation- and education process are the intervening condition. Among other measures, conservation strategies include repair, adaptation, renovation, and reconstruction. Continuity in function as well as structural stability can be considered as the main aims of conservation intervention, which are called “consequences” in this paper.  69 86 2017/05/292018/04/42016/05/172016/12/192017/07/10 1396/4/19 2018/07/42018/09/262017/06/242018/06/242018/04/7 1397/1/18 رضا رحیم نیا Reza Rahimnia دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) ایران rezarahimnia@gmail.com مهران قرائتی Mehran Gharaati دانشگاه هنر اصفهان ایران mehrangharaati@gmail.com علی زمانی فرد Ali Zamanifard دانشگاه هنر ایران Zamanifard@art.ac.ir سعید سعیدپور Saied Saiedpour اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی ایران saiedsaiedpour@yahoo.com Architectural heritage Conservation Intervention Tacit knowledge Mason’s Paradigm Southern Khorasan میراث معماری اقدام حفاظتی معمار بومی دانش ضمنی جنوب خراسان Andjomshoaa, A., Islami, S. G., & Mokhtabad-Amrei, S. M. (2011). Application of Constructivist Educational Theory in providing Tacit Knowledge and Pedagogical Efficacy in Architectural Design Education: A Case Study of an Architecture school in Iran. Life Science Journal, 8(1), 213-233. ##Baglioni, E., Mecca, S., Rovero, L., & Tonietti, U. (2012). Traditional Building Techniques of the Drâa Valley (Morocco). digitAR-Revista Digital de Arqueologia, Arquitectura e Artes(1). ##Canada, P. (2003). Standards and guidelines for the conservation of historic places in Canada. Retrieved from http://www.pc.gc.ca/docs/pc/guide/nldclpc-sgchpc.aspx##Castellanos-Verdugo, M., Caro-González, F. J., Oviedo-Garcia, M., Richards, G., & Munsters, W. (2010). An application of grounded theory to cultural tourism research: Resident attitudes to tourism activity in Santiponce. Cultural tourism research methods, 115-128. ##Cirinnà, C., Mecca, S., & Masera, M.(2006) An ontology for the knowledge management of earthen constructions: the mix design of adobes. ##Correia, M. (2009). Conservation Intervention in Earthen Heritage: Assessment and Significance of Failure, Criteria, Conservation Theory and Strategies. Oxford Brookes University. ##Daengbuppha, J., Hemmington, N., & Wilkes, K. (2006). Using grounded theory to model visitor experiences at heritage sites: Methodological and practical issues. Qualitative Market Research: An International Journal, 9(4), 367-388. ##Dipasquale, L., Silva, N. J. S., & Mecca, S. (2011). An Interdisciplinary Approuch to a Cultural and Architectural Heritage: Earthen Dome Architecture in SyriaThe Safeguard of Cultural Heritage: a Challenge from the Past for the Europe of Tomorrow (COST strategic workshop). In U. d. S. d. Firenze (Series Ed.). Italy: Universita degli Studi di Firenze. ##Fakhra, A. J. (2012). Conceptual Model of Design Creativity: Fostering Creative Cognition in Architecture and Design Pedagogy. ##ICOMOS. (1964). international charter for the conservation and restoration of monuments and sites (The Venice charter 1964). Paper presented at the International congress of architects and technicians of historic monuments, Venice.##ICOMOS. (1993). ICOMOS New Zealand charter for the conservation of places of cultural heritage value. Auckland, N.Z.: ICOMOS New Zealand.##ICOMOS. (1999). Charter on the built vernacular heritage. Paper presented at the Icomos 12th General Assembly, Mexico.##ICOMOS. (2000). Principles for the conservation and restoration of built heritage. Paper presented at the Marsilio, Venice.##ICOMOS. (2003). Principles for the analysis, conservation and structural restoration of architectural heritage. Paper presented at the Icomos 14th general assembly in Victoria falls, Zimbabwe.##ICOMOS. (2008). the interpretation and presentation of cultural heritage site. Paper presented at the 16th general assembly of icomos, Quebec (Canada).##ICOMOS, A. (1996). The Burra Charter and Guidelines to the Burra Charter: Australia ICOMOS.##Mecca, S., Cirinnà, C., & Masera, M. (2008). A semantic web portal for supporting knowledge contribution, sharing, and management in the earthen architectural heritage domain. Paper presented at the Terra 2008: The 10th International Conference on the Study and Conservation of Earthen Architectural Heritage.##mecca, s., & Dipasquale, l. (2012). Building Culture of Corbelled Dome Architecture in Northen Syria. Paper presented at the Terra 2012 (The 11th International Conference on the study and conservation of earthen architecture Heritage), Lima, Pru. ##Mitri, M. (2003). Applying tacit knowledge management techniques for performance assessment. Computers & Education, 41(2), 173-189. ##Muñoz Viñas, S. (2005). Contemporary theory of conservation. Oxford; Burlington, MA: Elsevier Butterworth-Heinemann.##Muñoz Viñas, S. (2009). Minimal Intervention Revisited. In A. B. A. L. V. Richmond & M. Albert (Eds.), Conservation : principles, dilemmas and uncomfortable truths. Amsterdam; Boston; London: Elsevier/Butterworth-Heinemann ; In Association with the Victoria & Albert Museum.##Nonaka, I., & Takeuchi, H. (2000). Classic work: Theory of organizational knowledge creation. Knowledge Management, 139-182. ##Petermans, A., Van Cleempoel, K., & Vanrie, J. (2011). Tacit knowledge in interior architecture: interior architects on the designer-paying client-user client relationship. ##Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. ##Walliman, N. (2006). Social research methods: Sage.##Zimmermann, O., Koehler, J., Leymann, F., Polley, R., & Schuster, N. (2009). Managing architectural decision models with dependency relations, integrity constraints, and production rules. Journal of Systems and Software, 82(8), 1249-1267. ##آقانظری، حسن. (1393). علت و دلیل در علوم اجتماعی. روش‌شناسی علوم انسانی، 20(81)، 162–151. ##ارژمند، محمود و امین‎پور، احمد. (1394). نقش مرمتگر در مرمت ابنیه‌ حوزه‌ فرهنگ و تمدن اسلامی تأملی بر مبانی رویکردهای مرمتی در دانش مرمت بر اساس عامل انسانی مرمت. مجله پژوهش‌های معماری اسلامی، 3(4)، 110–98. ##استراوس، ‌ ‌‫انسلم ال و کوربین، ‌‫جولیت ام. (1394). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه ابراهیم افشار، چاپ چهارم، تهران: نی.‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬##امین‌پور، احمد؛ اولیا، محمدرضا؛ عباسی هرفته، محسن و کلانتری، مائده. (1392). تداوم کارکرد؛ رویکرد غالب مداخلات حفاظتی در مسجد جامع اصفهان، گونه‌شناسی و تبیین رویکرد مداخلات حفاظتی از ابتدای شکل‌گیری مسجد تا دوره قاجار. مرمت و معماری ایران، 3(6)، 40-27. ##براندی، چزاره. (1387). تئوری مرمت. ترجمه پیروز حناچی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران. ##حجت‌، عیسی‌ و طایفه، احسان. (1391). معماری در دل ماست. چاپ اول، تهران: علم معمار رویال. ##حجت، مهدی. (1380). میراث فرهنگی در ایران، سیاست‌ها برای یک کشور اسلامی. چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور (معاونت معرفی و آموزش). ##رحیم‌نیا، رضا؛ زمانی‌فرد، علی و قرائتی، مهران. (1396). بررسی تاریخی و تبیین جایگاه حرفه‌ای و نقش معماران سنتی در فرآیند تحولات معماری و مرمت با تکیه بر منابع مکتوب. مرمت و معماری ایران، 7(13)، 34-19. ##رحیم‌نیا، رضا. (1395). دانش معماران بومی در حفاظت از معماری؛ زمینه‌ها و عوامل مؤثر بر مداخله در معماری خاکی از منظر معماران بومی در جنوب خراسان. رساله دکتری مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی. اصفهان، دانشگاه هنر اصفهان.##رحیم‌نیا، رضا؛ محمودزاده، امین؛ تهرانی، فرهاد و زمانی‌فرد، علی. (1392). بازشناخت تجربیات معماری بومی در جنوب خراسان، جهت حفاظت و مرمت معماری خشتی. مسکن و محیط روستا، 32(142)، 32–19.##سروش، عبدالکریم. (1367). علت و دلیل در علوم اجتماعی. مطالعات جامعه‌شناختی، 1(1)، 53–72. ##صفائی‌پور، هادی. (1394). روش‌شناسی فهم و تبیین مراجع طراحی معماران سنتی معاصر ایران. رساله دکتری معماری. تهران، دانشگاه تربیت مدرس.##عباسی هرفته، محسن. (1392). تبیین سنت حفاظت در مسجد جامع اصفهان، انشای اصول مداخلات حفاظتی با تکیه بر شواهد سنت مداخله در این مسجد. رساله دکتری مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی. اصفهان، دانشگاه هنر اصفهان. ##فتحی، حسن. (1382). ساختمان‌سازی با مردم. ترجمه علی اشرفی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه هنر. ##فلامکی، محمد منصور. (1383). باززنده‌سازی بناها و شهرهای تاریخی. چاپ پنجم، تهران: دانشگاه تهران. ##فیلدن، برنارد ملشیور و یوکیلهتو، یوکا. (1386). راهنمای مدیریت برای محوطه‌های میراث جهانی. ترجمه پیروز حناچی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران. ##کشاورز، محسن. (1387). پیشینه آموزش مرمت معماری در ایران. گلستان هنر، سال چهارم(11)، 38–33. ##ندیمی، هادی. (1386). کلک دوست: ۱۰ مقاله‌ در هنر و معماری. چاپ اول، اصفهان: سازمان فرهنگی ‌تفریحی شهرداری اصفهان. ##Andjomshoaa, A.; Islami, S. G. & Mokhtabad-Amrei, S. M. (2011). Application of Constructivist Educational Theory in providing Tacit Knowledge and Pedagogical Efficacy in Architectural Design Education: A Case Study of an Architecture school in Iran. Life Science Journal, 8(1), 213-233. ##Baglioni, E.; Mecca, S.; Rovero, L. & Tonietti, U. (2013). Traditional Building Techniques of the Drâa Valley (Morocco). digitAR - Digital Journal of Archaeology, Architecture and Arts, 1(1), 79-87.##Canada, P. (2003) .Standards and Guidelines for the Conservation of Historic Places in Canada. http://www.pc.gc.ca/docs/pc/guide/nldclpc-sgchpc.aspx. (Retrieved 7 November. 2014)##Castellanos-Verdugo, M.; Caro-González, F. J.; Oviedo-Garcia, M.; Richards, G. & Munsters, W. (2010). An application of grounded theory to cultural tourism research: Resident attitudes to tourism activity in Santiponce. Cultural Tourism Research Methods. UK: CAB International. 115-128. ##Cirinnà, C.; Mecca, S. & Masera, M. (2006)). An ontology for the knowledge management of earthen constructions: the mix design of adobes. Construction in the XXI century: Local and Global Challenges Joint International Symposium of Cib Working Commissions. Rome. 12-22. ##Correia, M. (2009). Conservation Intervention in Earthen Heritage: Assessment and Significance of Failure, Criteria, Conservation Theory and Strategies. UK: Oxford Brookes University. ##Daengbuppha, J.; Hemmington, N. & Wilkes, K. (2006)). Using grounded theory to model visitor experiences at heritage sites: Methodological and practical issues. Qualitative Market Research: An International Journal, 9(4), 367-388. ##Dipasquale, L.; Silva, N. J. S. & Mecca, S. (2011). An Interdisciplinary Approach to a Cultural and Architectural Heritage: Earthen Dome Architecture in SyriaThe Safeguard of Cultural Heritage: a Challenge from the Past for the Europe of Tomorrow (COST strategic workshop). U. d. S. d. Firenze. Italy: Universita degli Studi di Firenze. ##Fakhra, A. J. (2012). Conceptual Model of Design Creativity: Fostering Creative Cognition in Architecture and Design Pedagogy. USA (Chicago): Illinois Institute of Technology, ProQuest Dissertations Publishing. ##ICOMOS. (1964). International Charter for the Conservation and Restoration of Monuments and Sites (Venice Charter). https://www.icomos.org/charters/venice_e.pdf. (Retrieved 20 November. 2016) ##ICOMOS A. (1999). Charter on the Built Vernacular Heritage. https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/vernacular_e.pdf. (Retrieved 20 November. 2016) ##ICOMOS B. (1999). The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance (Burra Charter). https://australia.icomos.org/publications/burra-charter-practice-notes/burra-charter-archival-documents/#BC1999. (Retrieved 20 November. 2016)##ICOMOS. (2000). Principles for Conservation and Restoration of Built Heritage (Krakov Charter). http://smartheritage.com/wp-content/uploads/2015/03/KRAKOV-CHARTER-2000.pdf. (Retrieved 20 November. 2016) ##ICOMOS. (2003). Principles for the Analysis, Conservation and Structural Restoration of Architectural Heritage. https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/structures_e.pdf. (Retrieved 20 November. 2016)##ICOMOS. (2008). The Interpretation and Presentation of Cultural Heritage Site (Quebec charter).http://icip.icomos.org/downloads/ICOMOS_Interpretation_Charter_ENG_04_10_08. pdf . (Retrieved 20 November. 2016)##ICOMOS. (2010). ICOMOS New Zealand Charter for the Conservation of Places of Cultural Heritage Value (New Zealand Charter). https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/ICOMOS_NZ_Charter_2010_FINAL_11_Oct_2010.pdf. (Retrieved 20 November. 2016) ##Mecca, S.; Cirinnà, C. & Masera, M. (2008). A semantic web portal for supporting knowledge contribution, sharing, and management in the earthen architectural heritage domain. Terra 2008: The 10th International Conference on the Study and Conservation of Earthen Architectural Heritage. USA: Getty Publications. 114-119.##Mecca, s. & Dipasquale, l. (2012). Building Culture of Corbelled Dome Architecture in Northern Syria. Terra 2012: The 11th International Conference on the Study and Conservation of Earthen Architecture Heritage. Lima, Peru. ##Muñoz Viñas, S. (2005). Contemporary Theory of Conservation. Oxford: Elsevier Butterworth-Heinemann. ##Muñoz Viñas, S. (2009). Minimal Intervention Revisited. Conservation : principles, dilemmas and uncomfortable truths. Richmond, A. & Bracker, A. (Eds.). UK: Routledge. 47-59. ##Nonaka, I. & Takeuchi, H. (2000). Classic work: Theory of organizational knowledge creation. Knowledge Management: Classic and Contemporary Works. Cambridge: MIT Press. 139-182. ##Petermans, A.; Van Cleempoel, K. & Vanrie, J. (2011). Tacit knowledge in interior architecture: interior architects on the designer-paying client-user client relationship. In International Association of Societies of Design Research Conference. Delft, The Netherlands.##Strauss, A. & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. UK: Sage. ##Walliman, N. (2006). Social Research Methods. UK: Sage. ##

تبیین مفهوم دلبستگی در محیط شهری بر اساس مفاهیم و متون اسلامی The Explanation of the Attachment in Urban Environment based on Islamic Texts and Concepts 1 1 تضعیف پیوند انسان با مکان‌های مسکونی به‌ویژه در محلات تاریخی در اثر افزایش نقل‌وانتقال ساکنین، مسائل جهانی‌سازی، تداخل فرهنگ‌ها و فقدان روابط اجتماعی و فرهنگی بین مکان‌ها نشان می‌دهند که مفهوم دل‌بستگی در محیط شهری دچار بحران است. پژوهش حاضر با بررسی منابع، اسناد، نظریات و نیز مطالعه نمونه‌ موردی تاریخی، به عدم توجه به اندیشه‌ها و مفاهیم اسلامی به‌عنوان یکی از ضرورت‌های مهم در عرصه طراحی محیط‌های شهری اشاره دارد و در پی پاسخ به این سؤال است که چه معیارهایی در زمینه فرآیند شکل‌گیری دل‌بستگی مکان در محیط شهری (خانه، محله و شهر) بر اساس اندیشه اسلامی، کلیدی بوده و نقش و جایگاه آنها چگونه است؟ اهداف اصلی پژوهش حاضر، بررسی و شناسایی مؤلفه‌های دل‌بستگی به مکان و شهر اسلامی بر اساس رهنمودهای اندیشه اسلامی و شناسایی عوامل مؤثر بر این دل‌بستگی در مقیاس‌های مکانی مختلف هستند. تحقیق به دو روش کیفی و کمی به‌شیوه توصیفی- تحلیلی با استفاده از آیات قرآن و روایات معصومین و نیز بررسی محله تاریخی سرخاب تبریز انجام یافته است. مطالعات نشان می‌دهند که برای ایجاد دل‌بستگی در محیط‌های شهری، توجه به تأمین نیازهای سه ‌گانه مادی، روانی و معنوی انسان در تعامل سه‌ گانه با ابعاد رفتاری (عملکردی)، عاطفی (احساسی یا کالبدی) و شناختی (ذهنی یا معنایی) دل‌بستگی ضروری هستند. از طرفی، مؤلفه‌ها و ابعاد تشکیل‌دهنده دل‌بستگی به شهر اسلامی، شامل سه مؤلفه انسان (مؤمن) به‌عنوان وجه فکری و جهان‌بینی توحیدی، کالبد به‌عنوان وجه عینی و ارتباط اسلامی با عالم و رفتار نیز به‌عنوان وجه اخلاقی و رفتار اسلامی، به‌ترتیب متناظر با سه بعد شناختی، عاطفی و رفتاری دل‌بستگی هستند که به‌صورت دیاگرامی ارائه می‌شوند. نتایج آزمون‌های آماری spss نشان می‌دهند که از میان عوامل مؤثر بر دل‌بستگی (فردی، کالبدی و اجتماعی) در میان سه مقیاس مکانی خانه، محله و شهر، عوامل کالبدی بیشتر در مقیاس خانه و عوامل اجتماعی نیز در دو مقیاس محله و شهر حائز توجه و اهمیت هستند. این یافته، تأکید متون اسلامی بر برقراری تعاملات اجتماعی و جمعی بودن بر فردی بودن را تأیید می‌نماید. 2 One of the reasons for the lack of sense of place and identity in urban environments is the lack of original ideas and human-oriented concepts of Islamic thoughts in the cities. Therefore, paying attention to the sense of place in the traditional environments and its extension to the today's neighborhoods is one of the most important requirements in designing residential environments. The main objective of this research is first to investigate and identify the components of attachment to the Islamic city and then promote attachment to the residential environments based on the guidelines of Islamic texts as well as identifies factors influencing the attachment at different space scales. This research using the qualitative approach and based on content analysis and logical reasoning compares the concepts of sense of belonging at different scales of residential environments. The method used in this research is analysis-logical. Moreover, its characteristics and approaches in terms of physical, functional and meaning components have been studied. The results of findings show that to create the sense of belonging in the scale of the house, the neighborhood and the city requires that the three physical, mental and spiritual needs of human should be satisfied in interaction of functional or behavioral, emotional and cognitive with residential environments. The results of investigation of Islamic texts and Hadiths show that physical factors in the scale of house and social factors in the scale of neighborhood and the city are important. For example, the most indicated instruction by the Prophet is about taking care about the neighborhoods and communication with them and paying attention to ethics in the city and civil relationships in residential environments. Therefore, in the process of formation of the Islamic concept of urban space we should be more concerned with the social aspects of the city.   87 108 2017/05/292018/04/42016/05/172016/12/192017/07/102016/05/11 1395/2/22 2018/07/42018/09/262017/06/242018/06/242018/04/72018/07/1 1397/4/10 لیلا رحیمی Leila Rahimi دانشگاه تبریز ایران architect_rahimi@yahoo.com Urban environment Islamic thought Process of formation of attachment to place محیط شهری اندیشه اسلامی فرآیند شکل‌گیری دل‌بستگی مکان - Akbar, J. (1988). Crisis in the built environment: the case of the muslim city. Singapore: concept media.##- Alsayyad, N. (1996). The study of Islamic urbanism, a historiographic essay, built environment, Vol.22, No.2: 91-97.##- Bonaiuto, M., Aiello, A., Perugini, M., Bonnes, M., & Ercolani, A. P.,(1999). Multidimensional perception of residential environment quality and neighborhood attachment in the urban environment. Journal of environmental Psychology, 19, 331-352.##- Bianca, S. (2000). Urban form in the Arab world: Past and Present, Zurich: Vdf.##- Brown, B.B. and Werner, C.M. )1985(.'Social cohesiveness, territoriality and holiday decorations', Environment and Behaviour, 27, pp. 539-565.##- Cohen, Y.S. and Shinar, A. )1985(. Neighbourhoods and Friendship Networks, The University of Chicago, Chicago.##- Dovey, K. )1999(. Framing places: Mediating power in built form, London, Routledge.##- Lewicka, Maria. (2009). What makes neighborhood different from home and city? Effects of place scale on place attachment, Journal of Environmental Psychology xxx, 1-17.##- Lapidus, I. M, I. M. (1967). Muslim cities in the in later middle ages, Massachusetts: Harvard university press, Cambridge.##- Madanipour, A. (1998). Tehran: the making of a metropolis, Chichester, England: Gohn wiley.##- Marcus, C. C. and Sarkissian, W. 1986. Housing as if People Mattered, Berkeley, University of California Press.##- Marcus, C.C. (1992). Environmental memories. In Low, S.M. and Altman, I.(Eds.) Place Attachment, New York, Plenum Press.##- Nasser, N. (2003). Cultural continuity and meaning of place: sustaining historic cities of Islamicate world, Journal of Architectural Conservation, Vol.1, No.1: 74-89.##- Pretty, G. H., Chipuer, H., & Bramston, P.(2003). Sense of place amongst adolescents and adults in two rural Australian towns: the discriminating features of place attachment, sense of community and place dependence in relation to place identity. Journal of Environmental psychology, 23, 273-287.##-Rohe, W.M & Stegman, M.A (1994), The impact of home ownership on the social and political involvement of low-income people, Urban Affairs, Vol. 30, 152-172.##- Raymond, A. (1994). Islamic city, Arab city, orientalist myths and recent views, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol.21, No.1: 3-18.##- Riger, S. & Lavrakas, P. J. (1981). Community Ties: Patterns of Attachment and Interaction in Urban Neighborhoods, American Journal of Community Psychology, No.9: 55-66.##- Sanoff, H. (1970). Residential Patterns of Racial Change: A Study of a Southern City, Raleigh, Urban Affairs and Community Services Center.##- Stedman, R. C. (2003), Is it really a social construction? The contribution of physical environment to Sense of place, Society and Natural Resources, 16, pp.671-685.##آلتمن، ایروین. (1382). محیط و رفتار اجتماعی (خلوت، فضای شخصی، قلمرو و ازدحام). ترجمه علی نمازیان، چاپ اول، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##اردلان، نادر و بختیار، لاله. (1380). حس وحدت. ترجمه حمید شاهرخ، چاپ اول، اصفهان: خاک. ##الحرانی، حسن بن علی. (1381). تحف‌العقول عن آل الرسول. بیروت: مؤسسه الاعلمی. ##ابراهیمی، محمدحسن. (1375). مدخل بحث درباره شهر اسلامی. مجله آبادی، 6(22)، 19-12.##برقی، احمدبن‌محمد. (1371). المحاسن. جلد 2، چاپ اول، قم: دارالکتب الإسلامیه.##پاکزاد، جهانشاه. (1388). سیر اندیشه‌ها در شهرسازی 3. چاپ اول، تهران: شهیدی. ##پاینده، ابوالقاسم. (1383). مجموع سخنان و خطبه‌های رسول اکرم. تهیه و تنظیم عبدالرسول پیمانی و محمدامین شریعتی، اصفهان: خاتم‌الانبیاء.##پور احمد، احمد و موسوی، سیروس. (1389). ماهیت اجتماعی شهر اسلامی. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 1(2)، 13-1.##توسلی، محمود و بنیادی، ناصر. (1371). طراحی فضای شهری. جلد اول، چاپ اول، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران. ##جوادی آملی، عبدالله. (1391). مفاتیح الحیات. تهیه و تنظیم حجج الاسلام محمدحسین فلاح‌زاده و دیگران، چاپ پنجاه و دوم، قم: اسراء.##حبیب، فرح و دیگران. (1388). رویکردی تحلیلی به تعامل آیین‌های جمعی و ساختار کالبدی شهرهای سنتی ایرانی. نشریه هنرهای زیبا، 1(39)، 126-117.##حبیبی، سیدمحسن. (1383). شهر بی‌خاطره، شهر بی‌هویت، شهرهای جدید. نشریه داخلی- تخصصی شرکت عمران شهرهای جدید، 4-3(1، 2، 3، 4)، 18-14.##خیرآبادی، مسعود. (1376). شهرهای ایران. ترجمه حسین حاتمی‌نژاد و عزت‌الله مانی، چاپ اول، مشهد: نیکا.##رسولی محلاتی، سید هاشم. (1386). غررالحکم و دررالکلم. چاپ هشتم، تهران: فرهنگ اسلامی.##رضازاده، راضیه. (1384). کاربرد علوم محیطی در فرآیند مطالعاتی طراحی شهری. مجله هنرهای زیبا، (24)، 44-37. ##سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر. (1387). الجامع الصغیر. دارالفکر للطباعه والنشر و التوزیع. ##طبرسی، علی بن حسن. (1379). مشکاه‌الانوار فی غرر‌الاخبار. ترجمه عبدالله محمدی و مهدی هوشمند، قم: دارالثقلین. ##طوسی، ابوجعفر محمّدبن‌الحسن. (1414). الأمالی. چاپ اول، قم: دارالثقافه.##طهرانی، سید محمدحسین. (1345). رساله لب اللباب در سیروسلوک اولی الالباب. چاپ اول، مشهد: علامه طباطبائی.##فلاح منشادی، الهام. (1390). مسکن در شهر اسلامی از نگاه نهج‌البلاغه. مجموعه مقالات اولین همایش ملی معماری و شهرسازی اسلامی. تبریز: دانشگاه هنر اسلامی تبریز. 86-77.##کریمیان، حسن و عطارزاده، عبدالکریم. (1390). سلسله مراتب فضایی و حرمت و محرمیت در خانه‌سازی جهان اسلام. مجموعه مقالات اولین همایش ملی معماری و شهرسازی اسلامی. تبریز: دانشگاه هنر اسلامی تبریز. 76-59. ##کلینی رازی، محمد. (1365). الکافی. جلد 6، چاپ چهارم، قم: دارالکتب الإسلامیه. ##مجلسی، محمد باقر. (1362). بحارالانوار. بیروت: مؤسسه الوفاء. ##مطهری، مرتضی. (1358). انسان و ایمان. چاپ اول، قم: صدرا. ##معادیخواه، عبدالمجید. (1373). قرآن کریم با ترجمه فارسی. مجله بینات (مؤسسه معارف اسلامی امام رضا (ع))، (2)، 156-154.##میرمقتدایی، مهتا. (1388). معیارهای سنجش امکان شکل‌گیری، ثبت و انتقال خاطرات جمعی در شهر. نشریه هنرهای زیبا، (37)، 16-5.##نقی‌زاده، محمد. (1385). معماری و شهرسازی اسلامی (مبانی نظری). چاپ اول، اصفهان: راهیان. ##نوری، حسین. (1367). مستدرک‌الوسائل و مستنبط‌المسائل. قم: مؤسسه آل‌البیت لاحیاء التراث. ##Akbar, J. (1988). Crisis in the Built Environment: The Case of the Muslim City. Singapore: concept media.##Alsayyad, N. (1996). The Study of Islamic Urbanism; An Historiographic Essay. Built Environment, 22(2), 91-97.##Bianca, S. (2000). Urban Form in the Arab World: Past and Present. Zurich: Vdf.##Bonaiuto, M.; Aiello, A.; Perugini, M.; Bonnes, M. & Ercolani, A. P. (1999). Multidimensional perception of residential environment quality and neighborhood attachment in the urban environment. Journal of Environmental Psychology, 19(4), 331-352.##Brown, B.B. & Werner, C.M. )1985(. 'Social cohesiveness, territoriality and holiday decorations'. Environment and Behaviour, 17(5), 539-565.##Cohen, Y.S. & Shinar, A. (1985). Neighbourhoods and Friendship Networks. Chicago: The University of Chicago, Dept. of Geography.##Dovey, K.(1999). Framing Places: Mediating Power in Built Form. London: Routledge.##Lapidus, I.M. (1967). Muslim Cities in the in Later Middle Ages. Massachusetts: Harvard university press, Cambridge.##Lewicka, Maria. (2010). What makes neighborhood different from home and city? Effects of place scale on place attachment. Journal of Environmental Psychology, 30(1), 35-51. ##Madanipour, A. (1998). Tehran: the making of a metropolis. Chichester, England: John wiley.##Marcus, C.C. (1992). Environmental Memories. Low, S.M. & Altman, I. (Eds.), New York: Plenum Press.##Marcus, C. C. & Sarkissian, W. (1986). Housing as if People Mattered. Berkeley: University of California Press.##Nasser, N. (2003). Cultural continuity and meaning of place: sustaining historic cities of Islamicate world. Journal of Architectural Conservation, 1(1), 74-89.##Pretty, G. H.; Chipuer, H. & Bramston, P. (2003). Sense of place amongst adolescents and adults in two rural Australian towns: the discriminating features of place attachment, sense of community and place dependence in relation to place identity. Journal of Environmental Psychology, 23(3), 273-287.##Raymond, A. (1994). Islamic city, Arab city, orientalist myths and recent views. British Journal of Middle Eastern Studies, 21(1), 3-18.##Riger, S. & Lavrakas, P. J. (1981). Community Ties: Patterns of Attachment and Interaction in Urban Neighborhoods. American Journal of Community Psychology, 9(1), 55-66.##Rohe, W.M. & Stegman, M.A. (1994). The impact of home ownership on the social and political involvement of low-income people. Urban Affairs, 30(1), 152-172.##Sanoff, H. (1970). Residential Patterns of Racial Change: A Study of a Southern City. Raleigh: Urban Affairs and Community Services Center.##Stedman, R. C. (2003). Is it really a social construction? The contribution of physical environment to sense of place. Society and Natural Resources, 16(8), 671-685. ##

جای‌نام: مکان ناملموس خاطره (تبیین رویکردی کل‌نگر به خوانش نام آثار معماری تاریخی در حفاظت معماری نظر به مقایسۀ تحلیلی کاراکتر نام و مکان) The Place-Name as an Intangible Place of Memory (A Holistic Approach in Reading the Place-Names through a Comparative-Analytical Study on the Character of Name and Place) 1 1 شناخت میراث معماری و جنبه‌های گوناگون آن، همواره مورد تأکید نهادهای بین‌المللی مرمت بوده است. در دهه‌های اخیر، به‌رغم تلقی جای‌نام‌ها به‌مثابۀ بخشی از تاریخ زنده و میراث فرهنگی، این نام‌ها هم‌چنان در معرض تغییرات شتاب‌زده بوده‌اند. در منابع و مطالعات حفاظت معماری نیز بررسی سیر تحول نام‌ آثار، رویکرد توصیفی تاریخی-جغرافیایی داشته و با غفلت از کاراکتر جای‌نام، عمدتاً بدون رویکردی حفاظتی-مرمتی یا بدون توجه به پویایی و اهمیت فرهنگی آنها صورت گرفته است. از آنجا که تغییر و تحول نام هر اثر معماری می‌تواند حاکی از تغییری در کلیت آن اثر تلقی شود، این تحقیق در نظر دارد ضرورت توجه به نام آثار معماری از این بعد را روشن سازد و رویکردی نظری به جای‌نام‌ها در نسبت با ارزش‌های یک مکان تاریخی تبیین کند. به‌منظور دست‌یابی به این هدف، این پرسش‌ مطرح می‌شود که کاراکتر نام چه مشابهتی با کاراکتر مکان دارد و این ‌دو چه نسبتی با خاطره، یعنی زمینۀ مشترک همۀ موضوعات تاریخی دارند؟  در این راستا، علاوه بر بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای حفاظتی، توپونیمی و پدیدارشناختی مکان، در تحلیل استنتاجی مصادیق عینی برای یافتن زمینۀ مشترک، بررسی کاراکتر و نسبت نام و مکان، ضروری می‌نماید. در نهایت، نتایج این تحقیق شامل زمینه‌های تعامل و تقابل صورت و معنای نام از منظر رویکرد توصیفی-تاریخی کنونی با رویکرد کل‌نگر پیشنهادی است که طی چند محور کلیدی در قالبی تطبیقی ارائه می‌شود و می‌توان آن را نگرشی نو به جای‌نام‌ها برای بازشناسی نام مکان‌های تاریخی در نظر گرفت. در این پارادایم، جای‌نام‌ها به‌مثابۀ صور ناملموسِ «مکان‌های دارای اهمیت فرهنگی» و نه صرفاً وجهی تاریخی-زبان‌شناختی برای نامیدن آثار درک می‌شود و علاوه بر دلالت بر ارزش‌های فرهنگی که در نسبت با اثر و شرایط دیگر از آنها برخوردار شده، خود مکان (ناملموس) خاطرۀ مکان است. در ارتباط با مواجهه با موضوع تغییر جای‌نام‌ها نیز، توجه به جایگاه جای‌نام در کلیت اثر و پویایی نسبت آن با مکان، مورد تأکید قرار گرفته است. 2 Understanding architectural heritage and their various aspects have always been a subject of focus for the international conservation communities. Within the recent decades, eventhough the place-names are part of the living history as well as cultural heritage, they have still constantly been facing quick precipitant changes. As such, in the Conservation literature, most studies have skipped addressing this phenomenon other than through a historic-geographical approach; thus, neglecting the specific character of place-names in the context of Architecture and not analyzed with a conservational approach apt for revisiting their cultural significance and dynamism. Since any change regarding the places’ names is a form of change in the totality of the object named, this study will attempt to firstly discuss the propriety and necessity of regarding place-names through the perspective of Conservation, and eventually provide a theoretical approach to understand them in the light of a new holistic approach in which a place-name can be depicted with a spatial aspect. With this objectiv, we will evaluate the definitions of a “name” and a “place” and an architectural edifice in its place, where the following questions of “what the resemblance between the character of a name and that of a place is” and “how these characters relate to the memory of place” could be addressed. In this regard, by exploring the toponymical resources and those references related to the phenomenology of place, along with few place-name examples, the character of name and place will be represented in relation to life, events, and the associated meanings to them. At last, the results will be demonstrated in a comparative format between the current historical and the proposed holistic approach, within a few major principles as a new way to re-reading of the place-names. This comparative paradigm, that is, the explanation of a new conservational approach to the place-names, can be viewed as providing a theoretical context to view the names of historic sites and architectural edifices as intangible forms for the “places of cultural significance” and not just as historical-linguistic aspects to naming a location. Moreover, these deductions also provide a concrete foundation as to why a place-name must be seen in the light of contemporary conservation discourses, seen to be also focusing on the name character as an intangible form of place, and on the dynamics of names’ association to the objects of architecture over time. 109 124 2017/05/292018/04/42016/05/172016/12/192017/07/102016/05/112018/07/21 1397/4/30 2018/07/42018/09/262017/06/242018/06/242018/04/72018/07/12018/10/21 1397/7/29 مینا راداحمدی Mina Radahmadi دانشگاه هنر اصفهان ایران radahmadi@gmail.com فرهنگ مظفر Farhang Mozaffar دانشگاه علم و صنعت ایران ایران m.mozaffar@aui.ac.ir place-name place of memory historic architectural edifices conservation جای‌نام مکان خاطره آثار معماری تاریخی حفاظت معماری Avcioğlu, Nebahat. 2008. Istanbul: The Palimpsest City in Search of Its Architext. RES: Anthropology and Aesthetics 53(1), 190-210. ##Arefi, Mahyar. 1999. Non‐place and placelessness as narratives of loss: Rethinking the notion of place. Journal of urban design 4 (2):179-193.##Ba'Albaki, R. 1995. Al-Mawrid: Arabic-English. Dar El-Ilm: Beirut.##Brozović, D., 2008. Place names as intangible cultural heritage: the example of Croatia. 19th Session of the East Central and South-East Europe Division of the United Nations Group of Experts on Geographical Names (UNGEGN) Zagreb, Croatia 19–21 November 2008. ##Halbwachs, Maurice. [1950] 1997. La mémoire collective. Paris: Albin Michel. Reprint, [The collective memory. New York: Harper Colophon, 1980].##Helleland, B. 2011. Cultural aspects of place-names. GGIM–COEX, Seoul 26 October 2011. ##Earl, John, and Andrew Saint. 2015. Building conservation philosophy: Routledge.##Encyclopaedia Britannica, inc. (Apr 18, 2017). Toponymy. Encyclopædia Britannica, See <https://www.britannica.com/science/toponymy>. (last accessed 22 Jan. 2018).##Feynman, Richard. 1973. Names Don’t constitute knowledge. Retrieved from <https://youtu.be/BY6VntTmtIo> (last accessed 22 Jan. 2018).##ICOMOS, Australia. 2000. The Burra Charter: The Australia ICOMOS charter for places of cultural significance 1999: with associated guidelines and code on the ethics of co-existence: Australia ICOMOS.##Kadmon, N. 2004. Toponymy and geopolitics: The political use—and misuse—of geographical names. The Cartographic Journal, 41(2): 85-87. ##Larice, Michael, and Elizabeth Macdonald. 2013. The urban design reader: Routledge.##Lenzerini, Federico. 2011. Intangible cultural heritage: The living culture of peoples. European Journal of International Law 22 (1):101-120.##Merriam-Webster inc. Toponym. In Merriam-Webster.com. Merriam-Webster, n.d. Web. (Last accessed 22 Jan. 2018).##Nasr, S.H. and Jahanbegloo, R., 2010. In search of the sacred: A conversation with Seyyed Hossein Nasr on his life and thought. ABC-CLIO. ##Nora, Pirre. 1984. Entre mémoire et histoire. In Les lieux de mémoire, 1 : 23-43.##Norberg-Schulz, Christian. 1980. Genius loci: towards a phenomenology of architecture. New York: Rizzoli.##Sakaoğlu, Necdet. 1993-94. İstanbul'un adları [The names of Istanbul]. In Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi. ed. Türkiye Kültür Bakanlığı: Istanbul.##Seamon, David. 1982. The phenomenological contribution to environmental psychology. Journal of environmental psychology 2 (2):119-140.##Seamon, David, and Jacob Sowers. 2008. Place and placelessness (1976): Edward relph. Key texts in human geography:45-52.##Truc, Gérôme. 2011. Memory of places and places of memory: for a Halbwachsian socio-ethnography of collective memory. International Social Science Journal 62 (203-204):147-159. doi: 10.1111/j.1468-2451.2011.01800.x.##UNESCO. 2003. Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. Paris. 17 October 2003. See <http://portal.unesco.org/la/convention.asp?language=E&KO=17116>, (last accessed 2 Sept. 2017).##ابویی، رضا؛ یادگاری، زهره و افاضت، شهاب. (۱۳۹۵). آسیب‌شناسی میراث زبانی از طریق بازشناسی جایگاه و عملکرد آن در میراث فرهنگی. نشریه علمی-پژوهشی مرمت و معماری ایران، 11(6)،۴۰-۲۹.‎##احدیان، محمدمهدی و بختیاری، رحمان. (۱۳۸۹). درآمدی بر جای‌نام‌شناسی ایران. جستارهای ادبی، 42(2)، ۱۹۹-۱۸۱.##اذکائی، پرویز. (۱۳۹۲). حروف اسرار. در دائره‌المعارف بزرگ اسلامی. جلد۲۰، تهران: مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی. 374-359. (در صفحه آرایی 4 مورد تای گرد تصحیح شود)‬‬‬‬‬##افنان، سهیل محسن. (۱۹۸۶). واژه‌نامۀ فلسفی. چاپ اول، بیروت: دارالمشرق (دارالمکتبه الکاتولیکیه).##اولیاء، محمدرضا. (۱۳۸۱). شناخت اصطلاحات معماری سنتی ایران مطالعه موردی: یزد برای تحقیق، تعلیم و تربیت معماری. رسالۀ دکتری معماری. تهران، دانشگاه تهران.##باستانی ‌راد، حسن و مردوخی، دل‌آرا. (۱۳۹۲). گونه‌شناسی جای‌نام‌ها در جغرافیای تاریخی ایران. مجلۀ پژوهش‌های تاریخی ایران‌ و اسلام، 12(7)، 50-21. ##برهان‌، محمدحسین‌بن‌خلف‌. (1342). برهان قاطع‌. تصحیح محمد معین، چاپ دوم، تهران: امیرکبیر.##بیات، محمد. (۱۳۷۰). فرهنگستان و تغییر اسامی جغرافیایی در ایران. نشر دانش، ۶(۶۳)، ۲۴-۱۳.##پاپلی یزدی، محمّدحسین. (۱۳۶۷). فرهنگ آبادی‌ها و مکان‌های مذهبی کشور. چاپ اول، مشهد: بنیاد پژوهشی اسلامی آستان قدس رضوی.##خیر‌اندیش، ‌عبدالرسول. (۱۳۸۲). نامهای جغرافیایی به‌مثابه بخشی از میراث فرهنگی. کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، 74(7)، 4-3. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬##دهخدا، علی‌اکبر. (۱۳۷۷). لغت‌نامه. چاپ دوم، تهران: دانشگاه‌ تهران.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬##ذکاء، یحیی. (1356). کاروند کسروی. چاپ دوم، تهران: فرانکلین.##رفاهی ‌علمداری، فیروز. (۱۳۹۳). مبانی توپونیمی و نگاهی به توپونیم‌های ایران. چاپ اول، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور.##رفیعی‌ مهرآبادی، ابوالقاسم. (۱۳۵۲). آثار ملی‌ اصفهان. چاپ اول، تهران: انجمن آثار ملی.##شاملو، احمد. (۱۳۸۹). نام‌ها و نشانه‌ها در دستور زبان فارسی. چاپ سوم، تهران: مروارید.##عمید، حسن. (۱۳۸۹). فرهنگ فارسی عمید. تصحیح عزیزالله علیزاده، چاپ اول، تهران: راه رشد##قریب، عبدالعظیم و دیگران. (۱۳۶۳). دستور زبان فارسی پنج استاد. چاپ سوم، تهران: مرکزی.##معین، محمد. (۱۳۸۱). فرهنگ فارسی معین. چاپ چهارم، تهران: کتاب راه نو. ##ناتل ‌خانلری، پرویز. (1365). تاریخ زبان فارسی. چاپ دوم، تهران: نو.##هنرفر، لطف‌الله‌. (۱۳۵۰). گنجینه‌ آثار تاریخی‌ اصفهان‌: آثار باستانی‌ و الواح‌ و کتیبه‌های‌ تاریخی‌. چاپ اول، اصفهان‌: کتاب‌فروشی ثقفی.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬##Arefi, Mahyar. (1999). Non-place and placelessness as narratives of loss: Rethinking the notion of place. Journal of Urban Design, 4(2), 179-193.##Avcioğlu, Nebahat. (2008). Istanbul: The Palimpsest City in Search of Its Architext. RES: Anthropology and Aesthetics, 53(1), 190-210. ##Ba'Albaki, R. (1995). Al-Mawrid: Arabic-English. Beirut: Dar El-Ilm.##Brozović, D. (2008). Place names as intangible cultural heritage: the example of Croatia. 19th Session of the East Central and South-East Europe Division of the United Nations Group of Experts on Geographical Names (UNGEGN). Zagreb, Croatia: Institute of Croatian Language and Linguistics. ##Earl, John. & Saint, Andrew. (2015). Building Conservation Philosophy. London & New York: Routledge.##Encyclopædia Britannica Inc. (2017). Toponymy. https://www.britannica.com/science/toponymy (Retrieved 22 January. 2018).##Feynman, Richard. (1973). Names Don’t Constitute Knowledge. https://youtu.be/BY6VntTmtIo. (Retrieved 22 January. 2018).##Halbwachs, Maurice. (1997). La mémoire collective. Paris: Albin Michel.##Helleland, B. (2011). Cultural aspects of place-names. In Geospatial Information Management (GGIM). Seoul: COEX Convention Center. ##ICOMOS, Australia. (2000). The Burra Charter: The Australia ICOMOS Charter for Places of Cultural Significance 1999: with associated Guidelines and Code on the Ethics of Co-existence. Australia: ICOMOS Inc.##Kadmon, N. (2004). Toponymy and geopolitics: The political use and misuse of geographical names. The Cartographic Journal, 41(2), 85-87. ##Larice, Michael. & Macdonald, Elizabeth. (2013). The Urban Design Reader. New York & London: Routledge.##Lenzerini, Federico. (2011). Intangible cultural heritage: The living culture of peoples. European Journal of International Law, 22(1), 101-120.##Merriam-Webster Inc. (n.d.). Toponymy. https://www.merriam-webster.com/dictionary/toponym (Retrieved 22 January. 2018). ##Nasr, S.H. & Jahanbegloo, R. (2010). In Search of the Sacred: A Conversation with Seyyed Hossein Nasr on His Life and Thought. California: Praeger (ABC-CLIO). ##Nora, Pierre. (1984). Entre mémoire et histoire. In Les lieux de mémoire. Paris: Gallimard. 23-43.##Norberg-Schulz, Christian. (1980). Genius loci: Towards a Phenomenology of Architecture. New York: Rizzoli.##Sakaoğlu, Necdet. (1994). İstanbul'un adları. In Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. Tarih Vakfı Ortak Yayını (Ed.). Istanbul: Türkiye Kültür Bakanlığı. 30-78. ##Seamon, David. (1982). The phenomenological contribution to environmental psychology. Journal of Environmental Psychology, 2(2), 119-140.##Seamon, David. & Sowers, Jacob. (2008). Place and placelessness (1976): Edward relph. In Key Texts in Human Geography. Hubbard, P.; Kitchen, R. & Vallentine, G. (Eds.). UK: Sage. 45-52.##Truc, Gérôme. (2011). Memory of places and places of memory: for a Halbwachsian socio-ethnography of collective memory. International Social Science Journal, 62(203-204), 147-159. ##UNESCO. (2003). Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage. http://portal.unesco.org/la/convention.asp?language=E&KO=17116. (Retrieved 2 September. 2017). ##

ارائه مدل ارزش مبنا به‌جهت کاربست ارزش‌های میراث معماری در اتخاذ شیوه‌های حفاظت مطالعه موردی: مجموعه میراث جهانی تخت سلیمان Providing value-based model for application of architectural heritage value in adopting conservation practices Case Study: Takht-e Soleiman World Heritage Collection 1 1 ارزش‌های میراث فرهنگی را می‌توان کلیدواژه جامعه معاصر در رابطه با مداخلات حفاظت از میراث فرهنگی نامید؛به‌طوری که امروزه نقش ارزش در حوزه‌های مختلف میراث،بهخصوص میراث معماری، از جمله مهم‌ترین مسائلی است که رویکردهای حفاظت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در کنار مفهوم ارزش و در ارتباط با آن، مفهوم حفاظت مطرح است؛ مفهومی که قدمت آن به بلندای فرهنگ و تمدن بشری است. نظر به وجود تعدد و تنوع بین ارزش‌ها و تفاوت‌های بین جوامع در این رابطه، حفاظت از ارزش‌ها نیازمند شناخت درست و متناسب با جامعه هدف بوده و بدون توجه به این موضوع، امکان حفاظت صحیح محقق نخواهد شد. این پژوهش برای یافتن پاسخ به این سؤال که "چه رابطه‌ای بین ارزش‌های نهفته در میراث معماری ایران و شیوه‌های حفاظت از آن وجود دارد؟"، انجام شده و با این فرض که رابطه‌ای مستحکم بین شیوه​های حفاظت و ارزش‌های میراث معماری برقرار است، تلاش دارد نسبت به بررسی و معرفی گونه‌های مختلف ارزش‌های میراث و شیوه​های حفاظت اقدام نماید. هدف اصلی پژوهش، دست یافتن به مدلی است تا بر اساس آن بتواند بر مبنای ارزش‌های موجود در میراث، روش یا روش‌های متناسب حفاظت را اتخاذ کند. این مدل که با عنوان "مدل سه بخشی ارزش‌محور" معرفی می​شود، ضمن ایجاد شرایط لازم برای استحصال و ارزیابی و اولویت‌بندی ارزش‌های مختلف میراث، امکان کاربست ارزش‌ها جهت اتخاذ روش‌های متناسب حفاظت را نیز فراهم می‌کند. به‌جهت آزمون، این مدل در مجموعه میراث جهانی تخت سلیمان به‌کار گرفته شده است. بهره‌گیری از این مدل می‌تواند بستر مناسبی در راستای تدوین منشور حفاظت معماری و شهرسازی در ایران فراهم آورد. نوع پژوهش حاضر، بنیادی-عملی و شیوه گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و اسنادی است. 2 The values of cultural heritage can be considered as a key word in interventions in conservation of cultural heritage. Nowadays, the role of value in various fields of heritage, especially in architecture heritage, is one of the most important factors that affects the concept of conservation. Along with and related to the concept of value, lies the concept of conservation, one as old as human history. Due to variety and differences among values in different societies, conserving these values has to precisely identify the needs in each society without which it is not possible to carry out an accurate conservation. This study aims to determine the relationship between the hidden values of architectural heritage in Iran and the ways of conserving them, and by assuming that there is a direct relationship between them, this study attempts to explain this relationship and introduce various kinds of values and ways of conserving them. Analyzing ways to recognize, assess and apply these values in conservation is another section of the studies that provides the preparations to make a suitable model to conserve values of architecture heritage in Iran. The main purpose of this thesis is to obtain a model based on which we can find ways of conservation regarding the values in architecture heritage. This model, known as the value-based model, makes suitable the conditions to extract, assess, and prioritize various values in architecture heritage; it also makes the application of the values possible in order to make appropriate methods of conservation. According to the proposed model in world heritage of Takhte Soleiman and ANP and Delphi method utilizes techniques to extract hidden values in this set the outcome of the project makes it clear that the application of the model resulted in a better decision making process in the field of conservation, and this can make a good opportunity to codify a charter of architecture conservation in Iran. Research is the method of data collection, documentary and field. 125 142 2017/05/292018/04/42016/05/172016/12/192017/07/102016/05/112018/07/212017/04/10 1396/1/21 2018/07/42018/09/262017/06/242018/06/242018/04/72018/07/12018/10/212017/08/22 1396/5/31 مظفر عباس زاده Mozaffar Abbaszadeh دانشگاه ارومیه ایران mo.abbaszadeh@urmia.ac.ir اصغر محمدمرادی Asghar Mohammadmoradi دانشگاه علم و صنعت ایران ایران m_moradi@iust.ac.ir آتس سا امیرکبیریان Atssa Amirkabirian دانشگاه علم و صنعت ایران ایران m_moradi@iust.ac.ir معصومه آیشم Masoumeh Ayashm دانشگاه هنر اسلامی تبریز ایران m.ayashm@tabriziau.ac.ir الناز سلطان احمدی Elnaz Soltanahmadi دانشگاه ارومیه ایران esoltanahmadi@yahoo.com value conservation architectural heritage value-based three-parts model conservation approaches Takht-e Soleiman World Heritage. ارزش حفاظت میراث معماری مدل سه بخشی ارزش‌محور شیوه​های حفاظت 1) آیت الله زاده شیرازی، باقر. (1382). "حفاظت بناهای تاریخی". هفت شهر. سال چهارم. شماره 11.##2) الوانی،مهدی (1379)."تصمیم گیری وتعیین خط مشی دولتی". سازمان مطالعه وتدوین کتب علوم انسانی سمت.##3) ایران نژادپاریزی،مهدی (1382). "روش های تحقیق درعلوم اجتماعی". تهران: نشر مدران.##4) حافظ نیا، محمد (1387). " مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی". انتشارات سمت.##5) حجت ، مهدی (1380). میراث فرهنگی در ایران سیاستها برای یک کشور اسلامی. انتشارات سازمان میراث فرهنگی کشور (معاونت معرفی و آموزش).##6) حناچی، پیروز و پورسراجیان،محمود (1391). "احیای بافت تاریخی با رویکرد مشارکت". انتشارات دانشگاه تهران، تهران.##7) رحیم زاده، محمدرضا و نجفی، بهنام (1388). " جایگاه درک ارزش های ماهوی اثر تاریخی در روند احیای آن"، نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت ها و ظرفیت های احیا و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی. 23-22 اردیبهشت ماه، تهران.##8) زبردست، اسفندیار (1389). "کاربرد فرآیند تحلیل شبکه ای(ANP) در برنامه ریزی شهری و منطقه ای". هنرهای زیبا. شماره 41.##9) رزاقی، افشین (1381). " نظریه‌های ارتباطات اجتماعی"، تهران: پیکان.##10) سورین، ورنر و تانکارد، جیمز (1380). "نظریه‌های ارتباطات"، مترجم : علیرضا دهقان. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.##11) فدایی نژاد، سمیه (1391). "اصول و معیار حفاظت و توسعه یکپارچه در مجموعه های معماری تاریخی". رساله دکتری دانشکده معماری. دانشگاه تهران.##12) فرهنگی،علی اکبر و صفرزاده،حسین (1385). "روشهای تحقیق در علوم انسانی با نگرشی بر پایان نامه نویسی". تهران.##13) فیلدن، برنارد ، و یوکا یوکیلتو(1382). ارزش گذاری به منظور حفاظت، ترجمه بهرام معلمی. مجله هفت شهر. سال چهارم. شماره12و13.##14) فیلدن، برنارد، و یوکا یوکیلتو (1386). "راهنمای مدیریت برای محوطه های میراث جهانی. ترجمه پیروز حناچی. دانشگاه تهران. تهران.##15) گرجی،ابراهیم و برخورداری،سجاد (1388). "مبانی روش تحقیق درعلوم اجتماعی". تهران. ثالث.##16) معین، محمد (1371). فرهنگ معین. انتشارات امیرکبیر. تهران.##17) نژاد ابراهیمی، احد. پور جعفر، محمدرضا. انصاری، مجتبی و حناچی، پیروز (1392). "ارزش و ارتباط آن با رویکرد مداخله در آثار فرهنگی-تاریخی". فصلنامه علمی و پژوهشی مرمت و معماری ایران (مرمت آثار و بافت های تاریخی فرهنگی). سال سوم. شماره 6.##18) Abbaszadeh, Mozaffar. Mohammadmoradi, Asghar. Faizi, Mohsen. & Ayashm, Masoumeh. (2016) ‘Specifying the Relation between the Concept of Value and Conservation in Cultural Heritage’, International research journal of applied and basic science, Vol, 10 (5): 499-510.##19) Avrami, Erica. (2009) Heritage Values and Sustainability In Conservation Principles, Dilemmas and Uncomfortable Truths, edited by Alison Richmond, and Alison Bracker, Elsevier, Oxford, UK. pp. 177-182.##20) Avrami, E. Mason, R. and La Torre, M. (2000) Values and heritage conservation (research report), Los Angeles: The Getty Conservation Institute.##21) Feilden, B (1979): An introduction to conservation of cultural property, United Nations Educational Scientific and Organization.##22) Feilden, B.M. (2003) Conservation of historic buildings, Butterworths & co (publishers) Ltd, London.##23) Randall mason (2002).Assessing Values in Conservation Planning: Methodological Issues and Choices. Assessing the values of cultural heritage. page 5-30.##24) Riegl, A. (1996) ‘The modern cult of monuments’: its character and its origin. In N. Price et al(eds), Historical and philosophical issues in the conse rvation of cultural heritage. Los Angeles: The Getty Conservation Institute.##25) Rojas, Eduardo. (2002) ‘Urban Heritage Conservation in Latin America and the Caribbean A Task for All Social Actors’, Inter-American Development Bank Washington, D.C. Sustainable Development Department Technical Papers Series.##26) Taylor, Joel. And, Cassar, May. (2008) ‘Representation and Intervention: The Symbiotic Relationship of conservation and Value’.##27) Taylor, Joel. (2015). ‘Embodiment unboyund: moving beyond division in the understanding and practice of heritage conservation’, Studies in conservation, no.1.##28) Throsby, D. (2000) Economic and cultural value in the work of creative artists, In Marta de la Torre et.al (editor): Values and heritage conservation, Los Angeles: Getty conservation institute, (p31-26).##29) Wells, J (2009) ‘Historic Preservation Challenges to Collaboration with Other Disciplines’, The Ethical Design od places.##30) Url1: www.iranresearches.ir##آیت‌الله‌زاده شیرازی، باقر. (1382). حفاظت بناهای تاریخی. هفت شهر، سال چهارم(11)، 13-6.##ایران‌نژاد پاریزی، مهدی. (1382). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی. چاپ ششم، تهران: مدیران.##حجت، مهدی. (1380). میراث فرهنگی در ایران، سیاست‌ها برای یک کشور اسلامی. چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور (معاونت معرفی و آموزش).##حناچی، پیروز و پورسراجیان، محمود. (1391). احیای بافت تاریخی با رویکرد مشارکت. چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.##رحیم‌زاده، محمدرضا و نجفی، بهنام. (1388). جایگاه درک ارزش‌های ماهوی اثر تاریخی در روند احیای آن. نخستین همایش ملی شناخت و معرفی مزیت‌ها و ظرفیت‌های احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی. تهران: سمیرا (سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، صندوق احیا و بهره‌برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی). 272-241.##فدایی‌نژاد، سمیه. (1391). اصول و معیار حفاظت و توسعه یکپارچه در مجموعه‌های معماری تاریخی. رساله دکتری معماری. تهران، دانشگاه تهران.##فیلدن، برنارد و یوکیلتو، یوکا. (1382). ارزش‌گذاری به‌منظور حفاظت. مجله هفت شهر، سال چهارم(12 و 13)، 25-17. ##فیلدن، برنارد و یوکیلتو، یوکا.(1386). راهنمای مدیریت برای محوطه‌های میراث جهانی. ترجمه پیروز حناچی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران. ##گرجی، ابراهیم و برخورداری، سجاد. (1388). مبانی روش تحقیق در علوم اجتماعی. چاپ اول، تهران: ثالث.##معین، محمد. (1371). فرهنگ معین. چاپ اول، تهران: امیرکبیر.##نژاد ابراهیمی، احد؛ پور جعفر، محمدرضا؛ انصاری، مجتبی و حناچی، پیروز. (1392). ارزش و ارتباط آن با رویکرد مداخله در آثار فرهنگی-تاریخی. فصلنامه علمی و پژوهشی مرمت و معماری ایران (مرمت آثار و بافت‌های تاریخی فرهنگی)، سال سوم(6)، 98-79. ##Abbaszadeh, M.; Mohammadmoradi, A.; Faizi, M. & Ayashm, M. (2016). ‘Specifying the Relation between the Concept of Value and Conservation in Cultural Heritage’. International Research Journal of Applied and Basic Science, 10(5), 499-510.##Avrami, E.; Mason, R. & La Torre, M. (2000). Values and Heritage Conservation (Research Report). Los Angeles: The Getty Conservation Institute.##Feilden, B. (1979). An introduction to Conservation of Cultural Property. London: United Nations Educational Scientific and Organization.##Feilden, B.M. (2003). Conservation of Historic Buildings. London: Butterworths & co (publishers) Ltd.##Randall, M. (2002). Assessing Values in Conservation Planning: Methodological Issues and Choices. Assessing the Values of Cultural Heritage. Los Angeles: Research Report, The Getty Conservation Institute. 5-30.##Riegl, A. (1996). ‘The Modern Cult of Monuments’: Its Character and Its Origin. Historical and Philosophical Issues in the Conservation of Cultural Heritage. In Price.N et al (Eds.). Los Angeles: The Getty Conservation Institute. 18-32.##Rojas, E. (2002). ‘Urban Heritage Conservation in Latin America and the Caribbean A Task for All Social Actors’. Inter-American Development Bank Washington, D.C. Sustainable Development Department Technical Papers Series. Inter-American Development Bank, Felipe Herrera Library. 3-14.##Taylor, J. & Cassar, M. (2008). ‘Representation and Intervention: The Symbiotic Relationship of conservation and Value’. Centre for Sustainable Heritage. University College London: Bartlett School of Graduate Studies. 1-10.##Taylor, J. (2015). ‘Embodiment unbound: moving beyond division in the understanding and practice of heritage conservation’. Studies in Conservation, (1), 65-77.##Throsby, D. (2000). Economic and cultural value in the work of creative artists. Values and Heritage Conservation. In la Torre, M. et al (Eds.). Los Angeles: Getty conservation institute. 26-31.##Wells, J. (2009). ‘Historic Preservation Challenges to Collaboration with Other Disciplines’. The Ethical Design of places, edra 40, 83-91. ##URL 1: www.iranresearches.ir (access date: 2017/04/15).##URL 2: www.for.gov.bc.ca/heritage. (access date: 2016/10/22).##Mambriani, Carlo; Coission, Eva & Fappa, Elisabetta. (2014). The Management of Vulnerabilities in Cultural Heritage. Best practice in From the world to Pompeii. XII international Fourm, Aversa/Capri, 12-14 June 2014.##Throly, D. B. (2005). Challenges for Heritage Conservation and the role of research on Values. Values and Heritage conservation Research report. Los Angeles: The Getty Conservation Institute. 65-67.##Wells, Jeremy. (2010). Valuing historic places: Traditional and contemporary approaches. preservation and rehabilitation of Iraqi city centers Conference. Baghdad, Iraq. March 22-27. ##

بازیابی کمّی خط آسمان در مناظر شهری به عنوان لبه ِ شهر (با تأکید بر ابزارهای نوین تحلیل منظر شهری) Quantitative analysis Skyline In urbanscapes As the edge of the city(With emphasis on new tools of urban landscape's Analyzes) 1 1 خط آسمان می‌تواند مؤلفۀ مؤثری باشد در اینکه ویژگی‌های مکانی و کیفی منظر شهری را تبیین کند و از این منظر مورد توجه قرار گیرد. در همین راستا، پژوهش حاضر بر آن است که «خط آسمان» را با روش تحلیل بعد فرکتال بررسی نموده و اثرات آن را در کیفیت منظر شهری ارزیابی نماید.  این تحلیل براساس تعاریف موجود در حوزۀ منظر شهری و ابزارهای تحلیل بصری صورت گرفته است. خط آسمان، علاوه‌براینکه می‌تواند با شاخص‌های کمّی جهت تحدید و هویت‌بخشی منظر شهر یا خیابان مورد مطالعه قرار گیرد، می‌تواند به‌عنوان یک لبۀ شهری و در زمرۀ عناصرِ بصریِ شکل‌دهنده به منظر شهر بررسی شود. با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه، پاسخ‌هایی عملی و مستند به این دغدغه داده می‌شود که چگونه «خط آسمان» می‌تواند یک مؤلفۀ مؤثر در ارتقای کیفیت منظر شهر و حتی فضاهای شهری باشد .این بررسی اثر ارتفاع، فرم و عناصر مصنوع و طبیعی در عدد بعد فرکتال خط آسمان و تطابق آن با مفاهیم کیفی؛ تناسب، زیبایی و خوشایندی منجر به یافته هایی عملیاتی در جهت ارتقا کیفیت بصری منظر شهر می گردد. با استفاده از این فرضیه (کارکردی‌بودن خط آسمان در امر ارتقای کیفیت فضایی) می‌توان با مقایسۀ خط آسمان (ویژگی بعد فرکتال آن) درچند سکانس‌ مختلف شهری به معیارهایی برای لبه های بالایی شهر، دست یافت و سازوکارهای زیست شهری را به وسیله ی ویژگی های معماری و عناصر منظر شهری بهبود می بخشد. این مقاله تحقیقی کمّی و مطالعه‌ای کتابخانه‌ای است که تلاش می‌کند با استفاده از مفاهیمی در حوزۀ ریاضیات جدید و نرم‌افزارهای مربوط (Matlab-Benoit)، خط آسمان را به‌عنوان پدیده‌ای فرکتال یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری سیمای شهر و ارتقای کیفی آن تحلیل کند. ابزارهای متفاوتی در تحلیل‌های بصری و کیفی سکانس‌های شهری از سوی کارشناسان مورد استفاده قرار گرفته است، که در این مطالعه با بررسی ویژگی‌های پیچیدگی و عددی در تصاویر «تحلیلِ عدد بعد فرکتال» را به‌عنوان روش مطالعه انتخاب کرده است. روش تحلیلِ عدد بعد فرکتال خط آسمان و ابزارهای مربوط به آن در بسیاری از آزمایشگاه‌ها و پژوهش‌های دانشگاهی استفاده شده است و مورد نظر صاحبنظران مدیران شهری است. در این روش، عدد بعد فرکتال خط آسمان در هر تصویر محاسبه شده است که این عدد در مقایسه با بعد عددی دیگر سکانس‌ها و مقایسه با عدد بعد فرکتال مربوط به خوشایندیِ تصویر ویژگی‌های مکانی و کیفیت فضایی را مشخص می‌کند و نتایج آن در تحلیل و برنامه‌ریزی‌های شهری و مدیریت بصری منظر نقشی کاربردی و کمّی دارد. از دیگر سو براساس یافته های این مقاله ازجمله عناصر شهری سازنده «لبه‌های شهری» است که با خط آسمان مؤلفه‌هایی مشترک دارند و لذا خط آسمان به‌لحاظ کیفی در زمرۀ لبه‌های شهری بررسی می‌شود.همچنین خط آسمان در هر سکانس شهری قابلیت ارزیابی داشته و به کمک این نرم افزار،واجدِ ویژگی های توصیفی-کیفی خواهد بود که میتواند در کیفیت فضایی شهر و منظر شهری تاثرات قابل ملاحظه ای داشته باشد 2 Skyline,is an important factor In explaining the locative characteristics and Qualitative  properties of urban scape, As an indicator of improved urban life. This study has used one of the Contemporary urban studies methods, Because of the Appropriate and functional Capabilities and Analyzes Its impact on the urbanscape. This analysis is done based on the definitions in the field of urbanscape and it’s elements, So that the skyline addition to being Quantitative indicators to explain and identity a cityscape, Checked as an urban” edge”, visual elements of urbanscape. While traditional Iranian cities according to their formal structure has been a characteristics of the skyline, Which plays a major role in quality to that city. This article is descriptive-functional study and Survey Research that, Attemptto analyze the use of new concepts in the field of mathematics and related software (Matlab-Benoit), skyline as (a fractal  phenomenon) is effective factor on shape of the city and its Quality. Calculated In each picture ,Number of skyline’s  fractal dimension, This number Specifies the location features and spatial quality by compared with the other sequences’s fractal dimension. The results have functional role of the analysis and visual perspective of urban planning and management. On the other hand, according to the definitions in the Urbanscape Studies, Urban edges are elements of  cityscape that  have  common component  with  skyline.therefore It  will investigate  as the edges of  the city, In a qualitative sense. 143 160 2017/05/292018/04/42016/05/172016/12/192017/07/102016/05/112018/07/212017/04/102016/04/17 1395/1/29 2018/07/42018/09/262017/06/242018/06/242018/04/72018/07/12018/10/212017/08/222018/03/13 1396/12/22 مریم اسفندیاری ظهیر maryam esfandiary zahir دانشگاه تربیت مدرس ایران ESFANDIARYM@YAHOO.COM سارا اسفندیاری ظهیر sarah esfandiary zahir دانش پژوهان ایران Sarah_esfandiary@yahoo.com مهدی حقیقت بین mehdi Haghighat bin دانشگاه تربیت مدرس ایران mhaghighatbin@yahoo.com Urbanscape fractal dimension skyline The complexity’s pattern Urban edge. منظر شهر بعد فرکتال خط آسمان سکانس شهری لبه‌های شهر. - Batty, M., Longley, P., 1994. Fractal Cities. Academic Press, San Diego.##- Cooper, J. C. (2000). The Potential of Chaos and Fractal Analysis in Urban Design. Oxford: Joint Centre for Urban Design, Oxford Brookes University. ##- Cooper, J. C. (2003). Fractal assessment of streetlevel skylines – a possible means of assessing and comparing character. Urban Morphology, 7, 73–82. ##- Hagerhall, C. M., Purcell, T., & Taylor, R. P. (2004). Fractal dimension of landscape silhouette as a predictor of landscape preference. The Journal of Environmental Psychology, 24, 247–255. ##- Heath, T., Smith, H. G. G., & Lim, B. (2000). Tall buildings and the urban skyline: The effect of visual complexity on preferences. Environment and Behavior, 32, 541–556. ##- Keller, J. M., Chen, S., & Crownover, R. M. (1989). Texture description and segmentation through fractal geometry. Computer Vision, Graphics, and Image Processing, 45, 150–166. . ##- Mandelbrot, B. B. (1983). The Fractal Geometry of Nature. New York: W. H. Freeman. ##- Matlab (1992). User’s Guide. URL http://www.mathworks.com/, (retrieval date 10.10.2008). ##- Oku, T. (1990). On visual complexity of the urban skyline. Journal of Planning, Architecture and Environmental Engineering, 412, 61–71. ##- Ostwald, M. J., & Tucker, C. (2007). Reconsidering Bovill’s method for determining the fractal geometry of architecture. In: J. Coulson, D. Schwede, & R.Tucker (Eds.). Towards solutions for a). ##- Ostwald, M. J., Vaughan, J., & Tucker, C. (2008). Characteristic visual complexity: Fractal dimensions in the architecture of Frank Lloyd Wright and Le Corbusier. In: K. Williams (Ed.), 15-22 ##- Stamps, A. E. (2002). Fractals, skylines, nature and beauty. Landscape and Urban Planning, 60(3), 163-184. ##- Stamps, AE (2006). Visual impacts of skylines: effects of overall shape, turns in roofline, and variance in building dimensions on ratings of pleasure and interest, 88-102##- Taylor, R. P. (2006). Reduction of physiological stress using fractal art and architecture. Leonardo, 39(3), 25–251. ##الکساندر، کریستوفر. (1381). معماری و راز جاودانگی (راه بی‌زمان ‌ساختن). ترجمه مهرداد قیومی بیدهندی، چاپ اول، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.##پاکزاد، جهانشاه. (1385). سیمای شهر آن‌چه لینچ از آن می‌فهمید. آبادی، 3(18)، 25-20. ##ذکاوت، کامران. (1385). چارچوب استراتژیک مدیریت بصری شهر. آبادی، 3(18)، 44-30. ##سیت، کامیلو. (1390). ساخت شهر بر اساس مبانی هنری. ترجمه فریدون قریب، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.##کالن، گوردن. (1395). گزیدۀ منظر شهری. ترجمه منوچهر طبیبیان، چاپ ششم، تهران: دانشگاه تهران.##گلکار، کوروش. (1380). مؤلفه‌های سازنده کیفیت طراحی شهری. نشریه علمی-پژوهشی صفه، 11(32)، 65-38 .##لینچ، کوین. (1355). سیمای شهر. ترجمه منوچهر مزینی، چاپ دوازدهم، تهران: دانـشگاه شـهید بهـشتی. ##محملی ابیانه، حمیدرضا. (1390). ارزیابی مفهوم منظر در طرح‌های شهری (تهران، لندن و جده). باغ نظر، 8(17)، 21-10. ##مشاور کریمی، مهرداد. (1393). شیوه، فنون و ابزارهای تحلیل بصری در شهر. باغ نظر، سال یازدهم(29)، 25-18. ##Cooper, J. C. (2000). The Potential of Chaos and Fractal Analysis in Urban Design. Oxford: Joint Centre for Urban Design, Oxford Brookes University. ##Cooper, J. C. (2003). Fractal assessment of streetlevel skylines – a possible means of assessing and comparing character. Urban Morphology, 7(3), 73–82. ##Hagerhall, C. M.; Purcell, T. & Taylor, R. P. (2004). Fractal dimension of landscape silhouette as a predictor of landscape preference. The Journal of Environmental Psychology, 24(2), 247–255. ##Heath, T.; Smith, H. G. G. & Lim, B. (2000). Tall buildings and the urban skyline: The effect of visual complexity on preferences. Environment and Behavior, 32(2), 541–556. ##Keller, J. M.; Chen, S. & Crownover, R. M. (1989). Texture description and segmentation through fractal geometry. Computer Vision, Graphics, and Image Processing, (45), 150–166. ##Mandelbrot, B. B. (1983). The Fractal Geometry of Nature. New York: W. H. Freeman. ##Matlab. (1992). User’s Guide. http://www.mathworks.com/, (Retrieved 10 January 2008). ##Oku, T. (1990). On visual complexity of the urban skyline. Journal of Planning, Architecture and Environmental Engineering, 412(3), 61–71. ##Ostwald, M. J. & Tucker, C. (2007). Reconsidering Bovill’s method for determining the fractal geometry of architecture. Towards solutions for a liveable future. In: Coulson, J.; Schwede D., & Tucker R. (Eds.). ANZAScA. 182-190.##Ostwald, M. J.; Vaughan, J. & Tucker, C. (2008). Characteristic visual complexity: Fractal dimensions in the architecture of Frank Lloyd Wright and Le Corbusier. Architecture and Mathematics. In: Williams K. (Ed.). Turin: K. W. Books and Birkhäuser. 217-232. ##Stamps, A. E. (2002). Fractals, skylines, nature and beauty. Landscape and Urban Planning Journal, 60(3), 163-184. ##Taylor, R. P. (2006). Reduction of physiological stress using fractal art and architecture. Leonardo, 39(3), 25–251. ##