REVIEW_ARTICLE مؤلفه های تأثیرگذار در دنیای حفاظت از میراث باید بر مبنای رویکردهای نوین مورد بازنگری مفهومی قرار گیرند؛ چرا که شواهد نشان می دهد کشورهای در حال توسعه به شدت در حال مخدوش نمودن منظر تاریخی شهرها هستند؛ البته برخی از شهرهای توسعه یافته نیز از این موضوع مستثنی نیستند. نئولیبرالیسم در نیم قرن گذشته با برافراشتن سازه هایی در حریم منظر فرهنگی هسته های تاریخی به تلاش ویرانگر خود در تخریب مناظر شهری تاریخی کوشیده است؛ لذا  ضرورت دارد تا معمار – حفاظت گران با رویکرد آینده نگارانه عوامل تغییر در جوامع را  بررسی کنند و در طرح های حفاظتی خود به عنوان یک متغیر مهم تاثیر گذار مَدّ نظر قرار دهند. این مقاله رویکردی مروری- مفهومی دارد و از تحلیلی کیفی بهره مند است. هدف اصلی که این مقاله به آن پرداخته،  بررسی نقش نئولیبرالیسم بر وضعیت مناظر شهری تاریخی و چگونگی نقش استراتژی آینده پژوهی در مدیریت حفاظت بوده است. بر مبنای هدف، مقاله در صدد رسیدن به پاسخ این پرسش ها است: تاثیرات نئولیبرالیسم بر میراث معماری و مناظر شهری تاریخی چگونه بوده است؟ و تاثیرات ناشی از این هم نشینی در آینده با چه سازوکاری باید مدیریت گردد؟ در راستای پاسخ به پرسش های مطرح شده، مولفۀ نئولیبرالیسم به عنوان عامل تاثیر گذار بر دامنۀ چیستی حفاظت از مناظر شهرهای تاریخی، بازشناسی شده و درک جامع تری از "حفاظتِ میراث" را ایجاد نموده است. مولفۀ مذکور  به طور قطع از ضروریات درک عمیق موضوع حفاظت نوین است. در زمانی که نئولیبرالیسم نگاه حفاظتی را بیش از پیش اقتصادی نموده است راه نجات از نفوذ بیشتر آن، داشتن یک استراتژی آینده پژوهانه است. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1532-fa.pdf 2025-05-27 1 12 ‎ ‎10.52547/mmi.53.14031108 چیستی حفاظت نوین؛ میراث معماری؛ مناظر شهرهای تاریخی؛ نئولیبرالیسم حفاظتی؛ آینده پژوهی. Practical components in the world of heritage conservation should be reconsidered based on new approaches conceptually; as evidence shows that developing countries are heavily disturbing the historical landscapes of cities; however, advanced cities are not exempt from this issue. Neoliberalism in the past half-century has attempted to destroy historical urban landscapes by erecting structures within the cultural landscape zones, thus it is necessary for architectural conservationists to examine the factors of change in societies with a futuristic approach and consider them as an important influencing variable in their conservation plans. The article has a review-conceptual approach and benefits from qualitative analysis. This article is not seeking to develop case studies, but rather aims to develop and update the concepts of some influential components such as the role of the destructive aspect of neoliberalism on the process of preserving architectural and urban heritage, and the hopeful impact of interdisciplinary future studies in controlling the penetration of neoliberalism in the near and distant future. The main objective addressed in this article is the essence of modern conservation of architectural heritage and urban landscapes simultaneously with the penetration of neoliberalism in conservation and the role of future-oriented strategies in conservation management. Based on this objective, the article seeks to answer these questions: What have been the effects of coexistence of modern conservation with the penetration of neoliberalism in the conservation of architectural heritage and historical urban landscapes? And how should the impacts of this coexistence be managed in the future? In order to answer the question posed, components with negative impacts such as neoliberalism and components with positive impacts such as future studies and modern conservation as influential factors in the essence of conservation of historical urban landscapes have been identified and redefined, creating a more comprehensive understanding of "heritage conservation." These components are essential for a deep understanding of the subject of conservation. At a time when neoliberalism has become more economically focused than ever on conservation, the way to escape further penetration is to have a future-oriented strategy.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1532-en.pdf 2025-05-27 1 12 ‎ ‎10.52547/mmi.53.14031108 Nature of modern heritage conservation Historical urban landscapes Neoliberal conservation Futurology. Behnam Pedram b.pedram@aui.ac.ir 1 Art University of Esfahan AUTHOR

OTHERS_CITABLE از اهداف مهم آموزش در معماری، افزایش قدرت تفکر طراح و ذهنیت او است؛ لذا شناسایی عوامل مرتبط با روند طراحی و بخصوص تفکر در طراحی ضروری به نظر می رسد. جهت ارتقاء کیفیت آموزش، براساس پژوهش­های شناختی، باید به بررسی سازه­های شناختی در آموزش پرداخت. بر این مبنا شناخت­گرایی علاقه­مند به بررسی فرایندهای شناختی و چگونگی پردازش آن­ها است. ازجمله متغیرهای شناختی مرتبط با ذهنیت تفکر طراحی، خلاقیت، انعطاف­پذیری، مهارت و توانایی شناختی است. هدف این پژوهش، پیش­بینی ذهنیت تفکر طراحی بر­اساس خلاقیت، توانایی و انعطاف­پذیری شناختی دانشجو بود. لذا سئوال اصلی این بود که آیا می­توان ذهنیت تفکر طراحی را بر­اساس خلاقیت، توانایی‌های شناختی و انعطاف­پذیری شناختی پیش­بینی کرد؟ روش پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی بود. در پژوهش حاضر جامعه­ی آماری شامل کلیه­ی دانشجویان معماری دانشگاه فنی و حرفه­ای دختران همدان درسال تحصیلی1400-1399 است. روش نمونه‎گیری، به شیوه در دسترس به تعداد 278 نفر انتخاب شد. ابزار مورد استفاده در پژوهش شامل پرسشنامه­ی خلاقیت عابدی(1372)، پرسشنامه­ی انعطاف­پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) و پرسشنامه­ی مهارت­ها و توانایی­های شناختی نجاتی(1392) بود.  با استفاده از روش همبستگی روابط بین متغیرها بررسی شد. نتایج پژوهش نشان داد که، متغیرهای پژوهش مهارت و توانایی شناختی، خلاقیت و انعطاف­پذیری شناختی توان پیش­بینی با 41 درصد از تغییرات متغیر ملاک یعنی تفکر طراحی را دارند. به­عبارتی با ضریب رگرسیونی استاندارد شده مهارت و توانایی شناختی اجتماعی (16/0)، توانایی شناختی غیر­اجتماعی(26/0)، انعطاف­پذیری شناختی(32/0) و خلاقیت(43/0) می­توان گفت که پیش­بینی­کننده­­های خوبی برای تفکرطراحی هستند. از آنجایی که متغیرهای خلاقیت، توانایی و انعطاف­پذیری شناختی با ذهنیت تفکر طراحی ارتباط دارد؛ لذا پیشنهاد می­شود، در برنامه­ریزی آموزشی درسی با هدف توسعه حرفه­ای و تربیت طراحان ماهر به پرورش و تربیت مهارت­ها و توانایی­های شناختی فراگیر در قالب دوره­های آموزشی توجه شود. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1454-fa.pdf 2025-05-27 13 26 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.1748.14021114 آموزش معماری انعطاف‌پذیری شناختی تفکرطراحی خلاقیت مهارت شناختی.  One of the important goals of education in architecture is to increase the thinking power of the designer and his mentality; Therefore, it seems necessary to identify the factors related to the design process and especially thinking in design. In order to improve the quality of education, based on cognitive research, it is necessary to investigate cognitive structures in education. On this basis, cognitivism is interested in investigating cognitive processes and how they are processed. Among the cognitive variables related to design thinking mentality are creativity, flexibility, skill and cognitive ability. The purpose of this research was to predict the design thinking mentality based on creativity, ability and cognitive flexibility of students. Therefore, the main question was whether it is possible to predict design thinking mentality based on creativity, cognitive abilities and cognitive flexibility? The present research method was descriptive-correlation. In the current research, the statistical population includes all architecture students of Hamadan Girls' Technical and Vocational University in the academic year of 2019-1400. Sampling method, 278 people were selected in the available way. The tools used in the research included Abedi's creativity questionnaire (1372), Dennis and Vanderwaal's cognitive flexibility questionnaire (2010), and Nejati's cognitive skills and abilities questionnaire (1392). Relationships between variables were investigated using the correlation method. The results of the research showed that the research variables of cognitive skill and ability, creativity and cognitive flexibility have the ability to predict with 41% of the changes of the criterion variable, i.e. design thinking. In other words, with the standardized regression coefficient of social cognitive skill and ability (0.16), non-social cognitive ability (0.26), cognitive flexibility (0.32) and creativity (0.43) which are good predictors for design thinking. Since the variables of creativity, ability and cognitive flexibility are related to the mindset of design thinking; Therefore, it is suggested to pay attention to the training of comprehensive cognitive skills and abilities in the form of training courses in the curriculum planning with the aim of professional development and training of skilled designers.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1454-en.pdf 2025-05-27 13 26 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.1748.14021114 Architecture education cognitive flexibility design thinking creativity cognitive ability. Farhad Karvan f.karvan@iauh.ac.ir 1 Department of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. AUTHOR

OTHERS_CITABLE مکان یکی از حوزه های مهم و شاخص در تعاریف معماری محسوب می گردد. هویت دهی به مکان می تواند حضور انسان را در معماری معنا کند. عرفای اسلامی یکی از راه­های شناخت عالم ملکوت را عالم خیال و ارتباط با آن به واسطه قوه خیال می دانند. با توجه به اینکه خیال و خیال­پردازی امر مهمی در خلاقیت معماری است دراین پژوهش که به روش کیفی - کمی انجام گرفته است، سعی بر شناسایی شاخصه­های تجلی عالم خیال در مکان­های معماری دارد و با بررسی اندیشه عرفای اسلامی همچون ابن­عربی، مولانا و ملاصدرا (با توجه به اشتراکات دیدگاه در باب اهمیت خیال) و تجلی دیدگاه­هایشان در شناخت مکان­های معماری است. در نتایج این تحقیق می­بینیم با وجود اینکه این عرفا بطور صریح در خصوص معماری اظهارنظر نکرده اند، ولی مکان­های معماری براساس رویکردهای ایشان هویت­مند شده­اند و معماران با عناصر و تزئینات ویژه در آثار خود توانسته­اند به تجلی این اندیشه­ها در معماری و سایر هنرها تحقق ببخشند. از اهداف این پژوهش می توان به الف) شناسایی شاخصه­های تجلی عالم خیال در عالم محسوسات در قالب مکان معماری و ب) کشف معانی نمادینِ عناصر و تزئینات معماری از دیدگاه­های عرفانی و از سوالات این پژوهش می توان به: الف) شاخصه های تجلی عالم خیال در مکان معماری دنیای محسوسات چیست؟ و ب) اندیشه عرفای اسلامی نسبت به خیال چگونه در شناخت مکان تجلی می یابد؟ اشاره نمود. در تحلیل و نتایج این مقاله می بینیم که تجلی این دیدگاه­ها در قالب معانی نمادین درعناصر، هندسه نقوش، اعداد، رنگها و... در مکان­های معماری دیده می­شود و این می­تواند به کشف نسبت خیال در شناخت مکان­­های معماری بسیار ارزشمند باشد. برای اثبات شاخصه­های شناسایی شده، آن کمیت­ها را در نمونه موردی که همانا مسجد دومناره سقز انتخاب شده،  سنجش می­نماییم. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1494-fa.pdf 2025-05-27 27 40 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2440.14021102 خیال مکان معماری اسلامی عالم خیال ( مثال) عرفان اسلامی Abstract place is considered one of the most important areas in the definitions of architecture. Giving identity to a place can mean human presence in architecture. Islamic mystics consider one of the ways of knowing the realm of the world to be the world of imagination and to communicate with it through the power of imagination. Considering that imagination is an important thing in architectural reativity. In this research, which was conducted using a qualitative-quantitative method, It tries to identify the characteristics of the manifestation of the imaginary world in architectural places. And by examining the thought of Islamic mystics such as Ibn-Arabi, Molana and Mulla Sadra (according to the common points of view about the importance of imagination) and the manifestation of their views in the knowledge of architectural places. The objectives of the research include the following: 1. Identifying the characteristics of the manifestation of the world of fantasy in the world of sensations in the form of architectural space؛ 2. Discovering the symbolic meanings of architectural elements and decorations from mystical perspectives . And also the questions of this article include the following: 1. What are the characteristics of the manifestation of the imaginary world in the architectural place of the world of sensations? 2- How is the thought of Islamic mystics about imagination manifested in knowing the place? In the results of this research, we can see that even though these mystics did not explicitly comment on architecture, But architectural places have been identified based on their approaches and architects have been able to realize these ideas in architecture and other arts with special elements and decorations in their works. The manifestation of these views can be seen in the form of symbolic meanings in elements, geometry, patterns, numbers, colors, etc. in architectural places. And this can be very valuable to discover the ratio of imagination in the knowledge of architectural places. In order to prove the identified indicators, we measure those quantities in the sample of the case where Domnare Mosque of Saqqez was selected. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1494-en.pdf 2025-05-27 27 40 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2440.14021102 imaginations place Islamic architecture fantasy world Islamic mysticism Nasseh Yousefi nasseharchitect2004@gmail.com 1 Department of Architecture, Ahar Branch, Islamic Azad University AUTHOR AssAdollah Shafizadeh Shafizade.a@gmail.com 2 Department of Architecture, Ahar Branch, Islamic Azad University AUTHOR Mohammad Reza Pakdel Fard m.pakdelfard@srbiau.ac.ir 3 Department of Architecture, Tabriz Branch, Islamic Azad University AUTHOR

OTHERS_CITABLE از زمان شکل‌گیری معماری، حفظ و نگهداری بناهای ارزشمند به‌عنوان یک اصل موردتوجه بوده است. امروزه نیز با گسترش مفهوم میراث، حفاظت یک فرآیند پیچیده و مداوم تلقی می‌شود که ممکن است متخصصان زیادی را در زمینه‌های مختلف درگیر کند. آنچه در رابطه با فرآیند حفاظت اهمیت دارد این است که تمام متخصصان باید برای یک هدف مشترک که در نهایت منجر به حفظ ارزش‌های اثر، پایداری بنا در طولانی‌مدت و اطمینان از بقای آن در آینده خواهد شد، فعالیت داشته باشند. در این راستا توجه به نگرش‌ها و نحوۀ مواجهۀ کارشناسان حفاظت از میراث، به‌عنوان عاملی تأثیرگذار در کیفیت اقدامات حفاظتی مطرح می‌شود. خوانش نگرش­های تخصصی، ارزیابی وضع موجود و شناسایی مؤلفه­های کلیدی مؤثر بر حفاظت از دیدگاه‌ متخصصان و صاحب‌نظران با نگاهی آسیب‌شناسانه، موضوعاتی است که در این راستا قابل توجه و اهمیت هستند. در این مطالعه دستیابی به این مؤلفه­های کلیدی مؤثر بر ارزیابی اقدامات حفاظتی و رابطه این مؤلفه­ها با یکدیگر هدف پژوهش را شکل داده است. ماهیت این مطالعه کمی-کیفی است و از روش تحلیل آینده‌پژوهانه برای آن بهره گرفته شده است. مؤلفه‌های مؤثر در ارزیابی اقدامات حفاظتی با بررسی دیدگاه‌های نظریه‌پردازان، منشورها و اسناد بین‌المللی قرن اخیر و از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای کیفی فراهم شده است. پس از تدقیق این مؤلفه­ها، در بخش تحلیل ساختاری نظرات گروهی از صاحب‌نظران و متخصصان حوزۀ حفاظت در ایران، با ابزار پرسشنامه جمع‌آوری شده­ است. علاوه بر شناسایی و تحلیل روابط بین مؤلفه­های مؤثر، با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک (MicMac) این­ها بعنوان متغییر­ سطح‌بندی شده­اند. پس از تفسیر و تحلیل نتایج به‌دست‌آمده، 6 متغیر کلیدی به‌عنوان عوامل مؤثر در ارزیابی اقدامات حفاظتی از دید متخصصان مورد شناسایی قرار گرفته است. رابطه بین متغیر‌های تأثیرگذار استخراج شده، حاکی از آن است که نگرش کلی حفاظت در جریان جامعه متخصصان، شرایط ناپایداری را دنبال می­ کند. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1456-fa.pdf 2025-05-27 41 58 ‎10.52547/mmi.158.14020613 اقدام حفاطتی مؤلفه های ارزیابی متغیرهای کلیدی روش تحلیل ساختاری Heritage Conservation is a specific and complex activity that requires special skills and training, and should be considered as a common ground of goals, values and a moral duty to extend the life of Architectural heritage and make decisions about them.According to the existing attitudes in field of heritage conservation, this research considers different attitudes for conservation practice and intervention in a historical building as a basic need, because the differences in the attitude towards conservation as a cultural approach and the way of dealing among various societies, will also be an important subject. The heritage conservation, that definition is changing and expanding rapidly, requires a re-examination of new approaches and practices. Accordingly, considering the approach of experts of the last century and examining the current situation of conservation specialists' attitudes in Iran is the main purpose of  this study. This research with a combination of qualitative and quantitative approach is one of the applied and fundamental type.  In order to collect qualitative information and identify variables related to conservation and intervention in historical buildings, international charters, conventions and declaration have been read in a period of 22 years (since 2000 AD). In the structural analysis section, the opinions of academic experts in Conservation field in Iran have been collected and the relationships between factors affecting conservation have been determined and leveled using MICMAC software analysis. The use of a future research tool in the theoretical field of restoration and analysis of the existing situation with a quantitative method (not a qualitative method) is considered the main achievement of this research. Finally, the interpretation and analysis of the results obtained with the help of this new analytical method were identified 6 effective key components of heritage conservation practice in three levels: planning, action and monitoring, as effective factors in protective measures from the point of view of today's Iranian experts. These extracted influential components indicate that the system of theoretical foundations of protection, restoration and revitalization existing and in the flow of society is unstable and needs a fundamental analysis. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1456-en.pdf 2025-05-27 41 58 ‎10.52547/mmi.158.14020613 Conservation Criteria Evaluation Key Components Structural analysis method Nadia Mehrdadian Nadiamehrdadian@gmail.com 1 Imam Khomeini International University (IKIU) AUTHOR Sajad Moazen Sajadmoazen@iust.ac.ir 2 Iran University of Science and Technology (IUST) AUTHOR Reza Rahimnia rahimnia@arc.ikiu.ac.ir 3 Imam Khomeini International University (IKIU) AUTHOR

OTHERS_CITABLE یکی از عوامل موثر بر کیفیت­زیستی، توجه به حقوق­شهروندی است. به­طوری که برمبنای شرایط مکان وزمان، شکل گرفته و اهمیت آن درجامعه تحت تاثیر چارچوب‌های دوره اسلامی ایران نمود می‌یابد. براین اساس حقوق شهروندی در تاثیر بر محیط­زیست افراد نقش داشته و در سطوح مختلفی ایجاد می‌گردد. همچنین معماری خانه به­عنوان بستری با رابطه مستقیم در زیست جامعه اهمیت داشته و به­واسطه تغییرات در دوران مدرن، نیازمند آسیب­شناسی است. ازطرفی شرایط کووید19 به­عنوان یکی از جنبه‌های حقوق شهروندی، اهمیت داشته و پاسخگویی آن به ساکنین خانه در این شرایط، مهم بوده است. به این ترتیب می‌توان هدف را، پاسخگویی اندیشه‌های معماری­اسلامی به شرایط بحران کووید19 در خانه­های­تاریخی دزفول درنظر گرفت که نمونه­ای شاهد بر معماری است. به­طوری که منجر به ارائه راهبردهایی در چارچوب اندیشه‌ها و تحقق حقوق شهروندان می‌گردد. روش­پژوهش برپایه تحلیل محتوای متون به­صورت کیفی و بررسی‌های کمی با روش «کوداس» است که درنهایت بااستفاده از استدلال­منطقی، نتیجه‌گیری از آنها صورت می‌گیرد. دراین روش ابتدا به بررسی­­متون در راستای چارچوب‌ توجه اسلامی به معرفت­شناسی پرداخته شده و سپس با ارزشگذاری عددی ومنطق، آسیب­شناسی و نتیجه‌گیری حاصل می‌گردد. یافته‌های تحت تاثیر عوامل­موثر بر حقوق شهروندی ایجاد شده که در سه جنبه سلامت­ذهن، سلامت­جسم، اجتماع و اقتصاد، زیست­افراد را آسیب­شناسی می­کند. از این­رو می­توان براساس بررسی­های کمی، مولفه­های آسایش­صوتی، تهویه­مناسب، نور، امنیت، روابط اجتماعی، اندازه و تعددفضا، انعطاف­پذیری را با بیشترین تاثیر در کیفیت­زیستی موثر دانست. به­طوری که نتیجه آن ایجاد رابطه­ای معنی­دار میان حقوق­شهروندی و شرایط­بحران کووید19 است که در چارچوب اندیشه­های اسلامی و برای پاسخگویی به نیازهای مختلف ایجاد می­گردد http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1472-fa.pdf 2025-05-27 59 72 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.670.14021010 حقوق شهروندی بحران کووید 19 دوره اسلامی خانه‌های تاریخی دزفول One of the factors affecting people's quality of life is paying attention to citizenship rights. Based on this, we can consider the importance of examining citizenship rights in its impact on people's lives, which is effective in creating a level of living quality. One of the fields related to this issue is architecture and urban planning, which have explained frameworks about architecture based on hidden ideas and Islamic laws. For this reason, the house has been chosen as a platform for investigation. Also, the main goal of the research can be considered to be the response of Islamic thoughts to the critical conditions of Covid-19 and to provide strategies for the design of Islamic houses. Based on the analysis of the texts content, this research has created a platform that shapes research knowledge based on subjectivity. Then, with quantitative analysis using KODAS method, the evaluation is done based on the primary data. The research findings have been created in the review and analysis related to the factors affecting citizenship rights, which have been analyzed with the components of security, equality and justice, right to privacy, biological quality and crisis conditions, and emphasizing the conditions of the Covid-19 crisis to deals with its effective aspects and leads to effective strategies on architecture. Based on this, it is possible to consider the realization of citizen's rights in the crisis situation by paying attention to the architectural strategies that provide the basis for the comfort and peace of the Muslim society.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1472-en.pdf 2025-05-27 59 72 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.670.14021010 The citizenship rights Covid-19 crisis Islamic architecture Historical Houses Dezful Ahmad Sarrafzadeh ah.sarrafzadeh@tabriziau.ac.ir 1 Tabriz Islamic Art University AUTHOR asghar molaei molaei.2488@gmail.com 2 Faculty of Architecture and Urban Planning, Tabriz University of Islamic Arts AUTHOR Minoo Qareh Beghlou m.gharehbaglou@tabriziau.ac.ir 3 Tabriz Islamic Art University AUTHOR

OTHERS_CITABLE کالبد و رعایت مراتب در فضاهای معماری یکی‌از مهمترین اصول در شکل‌گیری بناهای ایرانی می‌باشد که‌از نمودهای تفکرات و اندیشه‌های اسلامی مطرح و خصوصیات خاص سنت، دارای ابعاد مختلفی از آن گشته است؛ در‌فرهنگ اسلامی‌ایرانی مسجد-مدرسه‌ها جایگاه ویژه در معماری داشته‌اند، لذا در این راستا در دوره صفوی مدارس به عنوان مهمترین مراکز آموزشی در خدمت مساجد، به یکی از مهمترین انواع ابنیه تبدیل شدند. مفهوم توالی و سلسله‌مراتب در معماری اسلامی‌ایرانی همیشه مورد تاکید بوده و‌این اصل به‌طور خاص در کالبد مسجد-مدرسه‌ها مورد توجه معماران بوده است؛ توالی‌و سلسله‌مراتب فضایی می‌تواند منجر به احساس تعلق افراد به مسجد-مدرسه‌ها شود. لذا با توجه به تغییرات کالبدی مسجد-مدرسه‌ها در طول دوران، مفهوم و کاربست سلسه‌مراتب دچار تحول شده است. بنابراین با توجه به تاثیر سلسله‌مراتب بر احساس تعلق به مکان ضرورت دارد که ارتباط میان سلسه‌مراتب در مسجد-مدرسه ها با حس تعلق به مکان مورد بررسی قرار گیرد. لذا پرسش اصلی این پژوهش این است که تاثیر سلسله‌مراتب بر ایجاد حس تعلق به مکان در مسجد-مدرسه‌های دوره صفوی چیست؟ هدف نوشتار حاضر تاثیر کالبد و مراتب فضایی در حس تعلق به مکان در مسجد-مدرسه‌های دوره صفویه می‌باشد. روش گردآوری اطلاعات پژوهش، به لحاظ نوع نتایج توصیفی-تحلیلی و به لحاظ رهیافت تاریخی-تفسیری است که به شیوه تحلیل گونه‌شناختی و با شیوه گردآوری داده کتابخانه‌ای (اسنادی) و با ابزار نقشه‌خوانی، سندخوانی و فیش‌برداری انجام شده است،که ابتدا ارکان معماری مساجد را بررسی می‌کند. سپس نقش این اصول از جمله مراتب‌فضایی منطبق بر کالبد را بر حس تعلق به مکان در مسجد-مدرسه های شاخص دوره صفوی چهارباغ، امام و حکیم در اصفهان را به بحث خواهد گذاشت. نتایج تحقیق نشان می دهد که ترتیب، توالی و نظم درونی که شاکله‌ی کالبد را تشکیل می‌دهند سبب شده که افراد حس تعلق به مکان داشته باشند. بگونه ای که تغییر توالی و یا حذف سلسله‌مراتب باعث می‌شود ماهیت عناصر‌کالبدی به منظور ایجاد تعلق خاطر تغییر پیدا کند. لذا این تحول، درک از عناصر کالبدی در سلسله‌مراتب بطور صحیح صورت نگرفته و حس تعلق به مکان افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1425-fa.pdf 2025-05-27 73 88 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2338.14020820 مراتب فضایی حس تعلق کالبد مسجد-مدرسه صفویه  The body and respect for hierarchy in architectural spaces is one of the most important principles in the formation of Iranian buildings, which is the manifestation of Islamic thoughts and ideas and the special characteristics of tradition, which have various dimensions. In Iranian Islamic culture, mosque schools have a special place in architecture, so in this regard, in the Safavid period, schools became one of the most important types of buildings as the most important educational centers serving mosques. The concept of sequence and hierarchy has always been emphasized in Iranian Islamic architecture, and this principle has been fundamental to architects in the body of mosques and schools. Spatial sequence and hierarchy can lead people to feel belonging to mosque-schools. Therefore, according to the physical changes of the mosque schools during the era, the concept and application of the series of classes has evolved. Therefore, considering the effect of hierarchy on the feeling of belonging to a place, it is necessary to investigate the relationship between the hierarchy in mosque schools and the sense of belonging to a place. Therefore, the main question of this research is What is the effect of hierarchy on creating a sense of belonging to a place in mosque-schools of the Safavid period? The purpose of this article is to discuss the impact of the body and spatial levels on the sense of belonging to the place in mosque schools of the Safavid period. The method of collecting research information is descriptive-analytical in terms of the type of results and in terms of the historical-interpretive approach, which is done by the typological analysis method and library data collection method (documents) and with the tools of map reading, document reading, and scanning, which are the architectural elements first. Inspects mosques. Then, he will discuss the role of these principles, including the spatial hierarchy corresponding to the body, on the sense of belonging to the place in the prominent mosque-schools of the Safavid period of Chaharbagh, Imam, and Hakim in Isfahan. The research results show that the order, sequence, and internal order that make up the shape of the body caused people to have a sense of belonging to the place. In such a way that changing the sequence or removing the hierarchy causes the nature of the body elements to change to create a sense of belonging. Therefore, in this evolution, the understanding of the physical elements in the hierarchy is not done correctly and it affects the sense of belonging to the place of the people. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1425-en.pdf 2025-05-27 73 88 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2338.14020820 Spatial hierarchy sense of belonging skeleton mosque-school Safavid Hamed Hayaty Hamedhayaty@yahoo.com 1 Faculty of Technology and Engineering, University of Qom, Qom, Iran AUTHOR zahra mashali mashali9196@gmail.com 2 Islamic Azad University, Ahvaz, Iran AUTHOR

OTHERS_CITABLE هر سرزمینی، پیشینه­ای دارد که فرهنگ مردم آن سرزمین را شکل داده است. یکی از مهم ترین دوره های معماری ایرانی، معماری دوران تیموری است. این پژوهش در تلاش بوده، شناختی از معماری ایران، خراسان، و یکی از مدارس دارای اهمیت دوره تیموری، مدرسه غیاثیه خرگرد را ارائه نماید. با کمرنگ شدن مولفه‌های شکل‌دهنده پیکره‌بندی فضایی معماری گذشته در پلان بناهای معاصر ضرروت انجام این پژوهش احساس می شود. در این پژوهش از روش نحو فضا جهت تحلیل روابط فضایی و چگونگی پیکره‌ بندی فضایی در مدرسه غیاثیه خرگرد استفاده شده است. در نهایت با تکیه بر آن، تلاش شده الگویی از مدرسه غیاثیه خرگرد به جهت بهره مندی در طراحی فضاهای آموزشی و پژوهشی جدید برای جلوگیری از الگوبرداری از معماری های غیراصلی ارائه گردد. این پژوهش با هدف تجزیه و تحلیل ویژگی پیکره بندی فضایی، به شناسایی روابط فضایی و اجتماعی در الگوی شکلی پلان مدرسه غیاثیه خرگرد برای دستیابی به چیدمان مطلوب فضایی پرداخته است. در این پژوهش از روش توصیفی تحلیلی در نمونه موردی برای پاسخ به سوالات، و رسیدن به اهداف استفاده شده و ابزار مورد استفاده پژوهش، شامل مطالعات کتابخانه ای، بررسی اسناد و مدارک مکتوب، مشاهده و برداشت میدانی و در نهایت شبیه سازی با استفاده از نرم افزار نحو فضا(دپس مپ)است. یافته ها نشان داد میان نوع سازماندهی فضایی و میزان همپیوندی، عمق، اتصال و وضوح در مدرسه غیاثیه خرگرد رابطه معنادار وجود دارد؛ با توجه به اینکه الگوی سازماندهی و آرایش فضایی در مدرسه، سازماندهی مرکزی و خطی است، فضای حیاط مرکزی دارای بیشترین میزان همپیوندی، اتصال وکمترین میزان عمق است. چیدمان مرکزی پلان مدرسه باعث ایجاد وضوح بالا شده است. به نظر میرسد استفاده از سازماندهی مرکزی در پلان های برگرفته از الگو مدرسه خرگرد یکی از مهم ترین راهکار های طراحی در طراحی فضاهای آموزشی و پژوهشی جدید است. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1482-fa.pdf 2025-05-27 89 104 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2424.14021207 معماری دوره تیموری ' مدرسه غیاثیه خرگرد ' روش نحو فضا ' سازمان فضایی Every land has a history that has shaped the culture of its people. One of the most important periods of Iranian architecture is the Timurid architecture. This research has sought to present an understanding of the architecture of Iran, Khorasan, and one of the important schools of the Timurid period, the Ghiasieh School in Khargerd. With the fading of the formative elements shaping the spatial configuration of past architecture in the plans of contemporary buildings, the necessity of conducting this research is felt. In this study, the space syntax method has been used to analyze the spatial relationships and the manner of spatial configuration in Ghiasieh Khargerd School. Finally, based on this, an effort has been made to present a model of Ghiasieh School in Khargerd for the purpose of benefiting in the design of new educational and research spaces to prevent imitation of non-original architectures. This research aims to analyze the spatial configuration characteristics, identify spatial and social relationships in the formal pattern of the plan of Ghiasieh School in Khargerd to achieve the desired spatial arrangement. In this research, a descriptive-analytical method was used in a case study to answer the questions and achieve the objectives. The research tools used included library studies, examination of written documents, field observation and interpretation, and ultimately simulation using the Depth Map X software. The findings show that there is a significant relationship between the type of spatial organization and the level of coherence, depth, connectivity, and clarity in Ghiasieh Khargerd School; considering that the pattern of organization and spatial arrangement in the school is central and linear, the central courtyard space has the highest level of coherence and connectivity and the lowest level of depth. The central layout of the school plan has led to increased clarity. It seems that using central organization in the plans taken from the Khargerd School model is one of the most important design solutions in designing new educational and research spaces. And among other proposed solutions for designing new educational and research spaces; attention to the potential of the location of educational and research spaces, attention to spatial hierarchy, use of central organization for public spaces and linear organization for private and semi-private spaces, combination of linear and central organization in two-dimensional and three-dimensional structures, placement of public spaces around the central courtyard, placement of private spaces away from the central courtyard, avoiding long corridors to create high clarity. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1482-en.pdf 2025-05-27 89 104 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2424.14021207 Timurid period architecture ' Ghiasieh Khargerd school ' Space Syntax ' Spatial organization negin avani negin.avanii@@mshdiau.ac.ir 1 Islamic Azad University of Mashhad AUTHOR hero farkisch Hero.farkisch@mshdiau.ac.ir 2 Islamic Azad University of Mashhad AUTHOR mahdi sahragard M.sahragard@mshdiau.ac.ir 3 Islamic Azad University of Mashhad AUTHOR

OTHERS_CITABLE در بسیاری موارد نوآوریهای فناورانه در معماری نتیجه انتقال فناوری بدون در نظر گرفتن ماهیت تکنولوژی است. استفاده از فناوری دیجیتال در معماری به معنای فراموشی فرهنگ نیست. بلکه تعامل فرهنگ­ها بایکدیگر و نوعی تبادل فرهنگی در بین جوامع از طریق ساختار و روند طراحی معماری در قرن معاصر است. هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر تکنولوژی دیجیتال در الویت بندی شاخص های طراحی فرهنگ معماری ساختمانهای معاصر ایران در شهر تبریز است.  روش تحقیق حاضر توصیفی-تحلیلی بوده و جامعه آماری تحقیق 20 نفر از خبرگان معماری می باشد. برای پایای سوالات از آلفای کرونباخ استفاده شد. برای تحلیل داده ها از روش آنتروپی شانون به همراه تکنیک تاپسیس و تاپسیس فازی عددی بکارگرفته شد. نتایج نشان داد. در بین معیارها،  معیار کارکردی با امتیاز 371/0 دارای رتبه اول، معیار ادراکی با امتیاز 330/0 رتبۀ دوم و معیار مفهومی با امتیاز 299/0 دارای رتبه سوم می باشد. و همچنین  یافته‌های بدست آمده از دو تکنیک تاپسیس و اف تاپسیس(فازی عددی)، نشان دادند هرچند تفاوتهای خیلی کمی بین نتایج هر دو تکنیک وجود داشت. اما در هر دو مدل بترتیب برج تجارت جهانی رتبه اول بدست آورد و بعد از آن برج بلور، هتل پارس، برج شهران و مرکز تجاری اطلس بترتیب رتبه‌های دوم، سوم، چهارم و پنجم را بدست آوردند. در نتیجه کارکرد فناوری در بسترجهانی شدن و عصر ارتباطات به هیچ­وجه نمی­تواند به معنای نابودی فرهنگ در معماری باشد. ارتباطات نمی­تواند از بین برنده باشد. اشکال اصلی که در ذهن بشر از تحولات فناوری در بستر جهانی شدن ایجاد شده این است که فرهنگ غالبی به وجود می­آید که بشر توان مقابله با آنرا ندارد. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1501-fa.pdf 2025-05-27 105 118 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2450.14021226 " تکنولوژی" " معماری دیجیتال" " فرهنگ معماری" " ساختمان معاصر" " شهر تبریز" .  In many cases, technological innovations in architecture are the result of technology transfer without considering the nature of the technology. Using digital technology in architecture does not mean forgetting culture. Rather, it is the interaction of cultures with each other and a kind of cultural exchange between societies through the structure and process of architectural design in the contemporary century. The purpose of this research is to investigate the effect of digital technology in prioritizing design indicators of architectural culture of contemporary Iranian buildings in the city of Tabriz. The current research method is descriptive-analytical and the statistical population of the research is 20 architectural experts. Cronbach's alpha was used to evaluate the questions. For data analysis, Shannon's entropy method along with TOPSIS and numerical fuzzy TOPSIS techniques were used. The results showed. Among the criteria, the functional criterion with a score of 0.371 has the first rank, the perceptual criterion with a score of 0.330 ranks the second, and the conceptual criterion with a score of 0.299 ranks the third. And also the findings obtained from two techniques TOPSIS and FTOPSIS (numerical fuzzy), showed that although there were very few differences between the results of both techniques. However, in both models, World Trade Tower was ranked first, followed by Bloor Tower, Pars Hotel, Shahran Tower, and Atlas Shopping Center, respectively. As a result, the function of technology in the context of globalization and the age of communication cannot in any way mean the destruction of culture in architecture. Communication cannot be destructive. The main form that has been created in the human mind from technological developments in the context of globalization is that a dominant culture is created that humans are unable to deal with. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1501-en.pdf 2025-05-27 105 118 ‎ ‎ ‎10.52547/mmi.2450.14021226 " Technology" " digital architecture" " architectural culture" " contemporary building" " Tabriz city" . Majid Badrasa badarasa.ma@gmail.com 1 PhD Student of Architecture, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran. AUTHOR asadollah Shafizadeh asadolasad75@gmail.com 2 Assistant Professor of Architecture, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran. AUTHOR Mir Saeed Mossavi mosavimirsaeid723@gmail.com 3 Assistant Professor of Architecture and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. AUTHOR