OTHERS_CITABLE زمینه و بستر شهری و تغییرات مربوط به آن، از جمله عوامل مؤثر بر دل‌بستگی مکانی است که خود می‌تواند بر ویژگی‌های مختلف فردی و اجتماعی از جمله روابط و احساس افراد تأثیرگذار باشد. با توجه به نحوه تأثیرگذاری تغییرات محیطی و دل‌بستگی مکانی بر یکدیگر، نحوه درک تغییرات محیطی توسط کاربران با توجه به میزان دل‌بستگی مکانی آن‌ها به محیط متفاوت است؛ نحوه ادراک، پیامدها و پاسخ‌های متفاوتی را از سوی کاربران به‌همراه دارد. در ارتباط با نحوه ادراک تغییرات محیطیِ متناسب با دل‌بستگی مکانی، پژوهش‌های کمی صورت گرفته است. در بیشتر پژوهش‌ها به رابطه‌ دل‌بستگی مکانی و نحوه ادراک تغییرات توجه نشده و پژوهش‌های مذکور، بیشتر از این‌که در پی تدوین روابط علت و معلول باشند، جنبه توصیفی داشته و تنها به شخص و ویژگی‌های او توجه کرده‌اند. پژوهش حاضر به‌‌دنبال شناسایی نحوه ادراک، تفسیر، ارزیابی و پاسخ شهروندان به تغییرات مختلف محیط به‌خصوص کالبدی، متناسب با دل‌بستگی مکانی افراد است. این مطالعه با استفاده از روش‌های تحلیل محتوا و نظریه زمینه‌ای و با استراتژی استقرایی و استفهامی انجام شده و هدف، آن است تا با کشف مفاهیم و مقوله‌ها و ارتباط میان آن‌ها، مدلی مرتبط با نحوه ادراک تغییرات محیطی و پاسخ به آن‌ها براساس دل‌بستگی مکانی، با بررسی در ساکنان محلات دریان‌نو و مرزداران شرقی واقع در منطقه 2 شهرداری تهران به ‌دست ‌آید. در نهایت، براساس نحوه ادراک کاربران مشخص شد که دل‌بستگی مکانی ناشی از تغییرات کالبدی شهری دارای ابعادی شامل: محرک‌های غیرکالبدی، نوع تغییرات کالبدی و میزان سرعت و وسعت آن، پاسخ‌های روانی (احساسات و انگیزه‌های روانی) و پاسخ‌های عملی است که در قالب زمان و مکانِ مشخص شکل می‌گیرند. براساس نتایج، پاسخ به تغییرات را می‌توان در قالب دو دسته ماندن (با ارتباط مؤثر و یا غیرمؤثر با محیط زندگی) و یا نقل‌مکان (جابه‌جایی) با اقدام‌های متفاوت کالبدی تا رفتاری، تعریف نمود. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1185-fa.pdf 2022-10-15 1 20 10.52547/mmi.1908.14010228 تغییرات کالبدی دل‌بستگی مکانی ادراک پاسخ محیطی محله. Urban context and environment and changes thereto, are among the factors affecting place attachment that by itself influences different personal and social features like personal relationships and feelings. Depending on how environmental changes and place attachment influence each other, the way users perceive environmental changes is different regarding their attachment to place. The way of perception has different consequences and responses from the users. Few studies have been conducted on the way in which people perceive environmental changes regarding place attachment. Little attention has been paid to the relationship between place attachment and the way of perception of urban changes in most of the studies, and these studies are more descriptive than experimental, being more concerned with individual and their individual characteristics. The present paper aims to examine how people perceive, interpret, evaluate and respond to the various environmental changes especially physical, regarding people's attachment to place. This study was conducted using content analysis and Grounded Theory methods and with inductive and interrogative strategy. Its purpose is to achieve a model related to how the residents of Daryan No and Eastern Marzdaran neighborhoods (located in District 2 of Tehran) perceive and respond to environmental changes by discovering concepts and categories and the relationship between them. Finally, based on the users' perception, it was found that place attachment caused by urban physical changes has dimensions including: non-physical factors, type of physical changes and its speed and extent, psychological responses (psychological feelings and motivations) and practical responses. It is formed in a specific time and place. Based on the results, the response to changes can be defined as two categories of either stay or move (displacement) with different physical to behavioral actions. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1185-en.pdf 2022-10-15 1 20 10.52547/mmi.1908.14010228 physical changes place attachment perception environmental response neighborhood Hossein Kashi kashihsn@yahoo.com 1 Faculty of Farabi International Campus, University of Art, Tehran, Iran AUTHOR Maryam Mohammadi M.mohammadi@art.ac.ir 2 Department of Urban Design, Faculty of Architecture & Urban Planning, University of Art, Tehran, Iran AUTHOR Mitra Habibi habibi@art.ac.ir 3 Department of Urban Design, Faculty of Architecture & Urban Planning, University of Art, Tehran, Iran AUTHOR

OTHERS_CITABLE ملاط‌های پایه‌آهکی به‌دلیل ویژگی‌های قابل قبولی که نسبت به رطوبت دارند؛ از دوران گذشته در امر حفاظت و مرمت بسیار مقبول بوده‌اند. در این میان، مشکل رطوبت صعودی در بیشتر گورستان‌های باستان‌شناسی که با حفظ بقایای حاصل از کاوش (همانند بقایای استخوانی و اشیای مدفون‌شده) در محل، تبدیل به سایت‌موزه شده‌اند، وجود دارد. لذا به‌نظر می‌رسد یکی از بهترین روش‌ها برای کاهش صدمات رطوبت، باتوجه‌به نیاز ضروری به تثبیت بدنه‌های درحال ریزش و ایزوله نمودن کف گورها، استفاده از ملاط‌های سازگار باشد. این پژوهش که روی گورها و بقایای اسکلتی در سایت‌موزه عصر آهن تبریز تمرکز دارد، با هدف تثبیت بدنه گورها و همچنین قطع ارتباط اسکلت‌های تاریخی با زمین و رطوبت صعودی، اقدام به بهینه‌سازی ملاط‌های پایه‌آهکی با استفاده از پوزولان‌های طبیعی حاصل از مواد دورریز (پوسته برنج و فضولات حیوانی و چوب به‌صورت خاکستر) کرده است. نتایج حاصل از آزمون‌های فیزیکی (چگالی‌سنجی، تخلخل‌سنجی، میزان جذب آب، موئینگی) و آزمون‌های استقامتی (آزمون‌های پیرسازی تسریعی شامل: چرخه‌های تر و خشک شدن، انجماد و یخ‌گشایی و چرخه نمک و دوام‌داری) روی فرمولاسیون‌های مختلف ملاط، نشان داد ترکیباتی که با پوزولان خاکستر فضولات حیوانی ساخته ‌شده‌اند، در مقابل آزمون‌های استقامتی و سنجه‌های فیزیکی مقاومت بهتری دارند؛ باتوجه‌به نتایج بیان‌شده، از ملاط منتخب در حفاظت و مرمت بدنه و کف گورهای سایت‌موزه عصر آهن تبریز با تثبیت بدنه‌ها و ایجاد حایل حفاظتی استفاده می‌شود. نتایج این اقدام پس از 3 سال، رضایت‌بخش تفسیر شده است.  اما با توجه به عدم قطع رطوبت صعودی مشکلاتی برای قبور  به وجود آمده است  و اقدام عاجل و فوری قطع رطوبت صعودی بر اساس مطالعات هیدرولوژی است. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1324-fa.pdf 2023-07-03 21 42 ‎‎10.52547/mmi.201.14010425 ملاط پایه‌آهکی حفاظت پوزولان طبیعی موزه عصر آهن تبریز اسکلت‌های تاریخی. Lime-based mortars have been highly acceptable and preferred for conservation and restoration since a long time ago for their acceptable features towards moisture. Meanwhile, there is an ascending moisture problem in the majority of the archaeological sites having been converted into museum with the conservation of the remnants resulting from excavations (such as bone remnants and buried objects). Accordingly, it seems that use of compatible mortars is one of the best methods for reducing the moisture’s damage, considering the urgent need for the stabilization of the graves’ collapsing bodies and isolation of their floors. The preset study concentrates on the graves and skeleton remnants in Tabriz Iron Age Museum Site and aims at stabilization of the graves’ bodies as well as reburial of the historical bones and preventing them from exposure to ascending moisture through the use of lime-based mortars optimized by natural pozzolans, rice husk ashes, manure and wood. The results obtained from the physical tests (densitometry, prorosimetry, water absorption analysis and capillarity) and strength tests (accelerated aging experiments including wetting and drying cycles, freezing and defrosting and salt cycle and endurance) on various mortar rates indicated that the combinations made of pozzolans and manure ash feature better physical endurance properties as evidenced in the strength tests. According to the above findings, the mortar reinforced with the manure ash was selected for the conservation and restoration of the body and floor of the graves in Tabriz Iron Age Museum Site. The results of such measures were found promising after the passage of two years. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1324-en.pdf 2023-07-03 21 42 ‎‎10.52547/mmi.201.14010425 Lime Based Mortar Conservation Natural Pozzolan Iron Age Museum of Tabriz Bone mehdi razani m.razani@tabriziau.ac.ir 1 TIAU AUTHOR nasrin dadashzadeh nasrindadashzadeh80@gmail.com 2 TIAU AUTHOR Fariba majidi fariba.majidi@gmail.com 3 TIAU AUTHOR

OTHERS_CITABLE پژوهش حاضر با هدف شناخت فنی نوعی از پنجره‌های مشبک شیشه‌دار انجام شده که در بررسی‌های پیشین در مورد آن‌ها صحبتی نشده است و در واقع فرضیه‌های بیان شدۀ قبلی برای روشن کردن شیوۀ ساخت این نمونه‌ها کارآمد نیست. بنابر شواهد فنی به دست‌آمده در متن حاضر، این پنجره‌ها مشبک دولایۀ گچی نام‌گذاری شده‌اند. پنجره‌های مشبک گچی شیشه‌دار حداقل از قرن چهارم هجری به این سو در ایران ساخته می‌شده‌اند. اما تمرکز پژوهش حاضر بر ساخت پنجره‌های شیشه‌دار با دو سطح گچی است و با مشاهده و بررسی آزمایشگاهی دو پنجرۀ آسیب دیده تاریخی منسوب به عصر صفوی، روند ساخت این آثار تشریح شده است. این دو پنجره که بزرگترین‌شان ابعاد حدود 3/1 در 1 متر داشت، احتمالاً از خانه‌ای تخریب شده در اصفهان جدا شده و به ادارۀ میراث فرهنگی اصفهان انتقال یافته بودند. در پژوهش حاضر از روش‌های آزمایشگاهی تست‌های شیمی‌تر، FTIR، تصاویر FE- SEM و آنالیز XRF بر روی نمونه‌ها استفاده شده است. بنابر نتایج این بررسی، در مشبک‌های دو لایۀ بزرگ از قابی چوبی برای استحکام‌دهی در حین ساخت استفاده می‌شده و کار بر روی یک تکیه‌گاه صلب روغن‌خورده انجام می‌شده است. دو لایۀ گچ کم‌آب‌ و پرآب بر روی هم به کار می‌رفته و پس از حصول گیرش اولیه در سطح گچ خطوط اصلی انداخته می‌شدند و گچ اول برداشته می‌شد تا در فضای میان بازوهای ضخیم گچی، به لایۀ دومی برسند. نقوش ظریف‌تر سپس با سوراخ‌کاری در گچ دوم اجرا می‌شدند و مرحلۀ نهایی اتصال شیشه‌های رنگی با ملاط گچ مخلوط با چسب به پشت سوراخ‌ها، پس از برداشت تکیه‌گاه بوده است. بنابر نتایج آزمایش‌ها در پایان اجرا احتمالاً لایۀ روغنی برای کم کردن حساسیت بدنۀ گچی نسبت به رطوبت بر روی کل پنجره زده می‌شد.  http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1279-fa.pdf 2023-07-03 43 56 10.52547/mmi.320.14010323 پنجره گچی مشبک دولایه شیشه‌ رنگی گچ‌بری روغن Basing on the archaeological evidences, making stucco and glass latticework windows in Iran dates back to the tenth century AD in Nishapur. One of the methods for making this kind of windows is making two-layered perforated stucco with colorful glasses, which is the subject of current study based on analysis and observations on two historical stucco and glass windows preserved in the ICHTO office of Isfahan. Current study uses optical observation and laboratory tests on two cases of historical two-layered perforated stucco windows to characterize the method of work. Wet chemical tests, FTIR spectroscopy, FE-SEM and XRF analysis used on the samples. Results showed the requirement of use of a wooden frame for more stability during forming in big size windows and starting the work on a rigid backing probably covered with oil as release agent. Two layers of gypsum mortar used in this process, which one is more watery and mixed with an organic material to slow down the setting process. After pouring mortar and the first phase of setting, stucco master used a compass to draw the main geometric lines. Then the first layer removed and the master made finer motifs on the second layer inside the frames made by thicker arms of stucco. The last phase was adhering colorful glasses with a gypsum-adhesive paste on the back of perforated part after removing the rigid backing. Coating the window with oil to reduce the vulnerability of gypsum against humidity is a finishing process after setting of mortar. Evidence of oil showed in FTIR analysis on the extracted samples. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1279-en.pdf 2023-07-03 43 56 10.52547/mmi.320.14010323 Stucco windows Two-layered latticework colorful glasses Stucco oil Afsaneh Sobhani afsaneh.sobhani1994@gmail.com 1 Art university of Isfahan AUTHOR Amir-Hossein Karimy ahkarimy@gmail.com 2 Art university of Isfahan- faculty of conservation AUTHOR

OTHERS_CITABLE رسمی‌بندی در دو حالت یک‌پا و دوپا کاربرد دارد. عدم به‌کارگیری آن‌ها در زمینه دلخواه، ضعف این نوع از کاربندی‌ها محسوب می‌شود که در نوع دوپا، به علت قرارگیری پاها در خارج از کنج‌ها و روی نقاط مشترک زمینه که خود باعث ایجاد هندسه پیچیده‌تر می‌شود، بیشتر ملموس است. ازاین‌رو بررسی هندسه‌ دوبعدی رسمی دوپا شاغولی، آشنایی با ابعاد و نسبت‌های زمینه اجرای آن‌ها ضروری به نظر می‌رسد. پرسش پژوهش آن است که تغییرات فراوانی شیوه‌های اتصال، تناسب ابعادی و نسبت‌های هندسی زمینه‌ رسمی‌های دوپا قالب شاغولی چگونه است؟ و مناسب‌ترین زمینه‌ هندسی رسمی‌‌های دوپا قالب شاغولی، براساس نسبت‌های طلایی فیبوناچی و عدد طلایی Φ کدام است؟ بر این اساس، مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل‌های نظری، از طریق دایره محیطی، هندسه نظری 185 حالت از رسمی‌های دوپای 8 تا 24 قالب شاغولی بررسی‌شده و با حذف آلت سنبوسه، به طبقه‌بندی انواع، حالت‌های اتصال و تعداد حالت‌های ممکن در این نمونه‌ها پرداخته‌شده است. درنهایت، بهترین حالات رسمی دوپا برای طول و عرض زمینه‌ها مشخص‌شده و زمینه‌های مناسب براساس نسبت‌های طلایی فیبوناچی و عدد طلایی Φ معرفی‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که تعداد زیادی از زمینه‌های رسمی‌ دوپا از قوانین نسبت‌های طلایی فیبوناچی و عدد طلایی Φ پیروی می‌کنند. رسمی‌های دوپا از حالت اتصال 3 به 3 آغاز می‌شوند و با افزایش نوع رسمی دوپا از 8 به 24، فراوانی آن رسمی نیز بیشتر یا برابر رسمی دوپای قبل از خود می‌شود. به‌ازای هر مرحله بالاتر از نوع رسمی دوپای 8، حالت اتصال، تصاعدی می‌شود؛ بنابراین هرچه تعداد اتصالات بیشتر شود، فراوانی تعداد رسمی‌های دوپا نیز بیشتر خواهد بود. رسمی دوپای 8، کمترین تعداد فراوانی (یک نوع حالت) و رسمی دوپای 22 و 24، بیشترین تعداد فراوانی (48 نوع حالت مختلف) را دارد. شعاع شمسه نیز در حالت‌های مختلف اتصال رسمی‌های دوپا، برای تمام نمونه‌ها یکسان است.    http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1198-fa.pdf 2023-07-03 57 76 10.52547/mmi.113.14010519 کاربندی رسمی دوپا شاغولی دایره محیطی نسبت‌های طلایی عدد طلایی Karbandi is one of the most important geometrical sciences in the Islamic arts of Iran, which plays an important role in arranging interior spaces. Their shape, structure, gender and structural role are among the important issues that have given a special variety to the applications. Despite its importance, research in this field has not been as deep as it should be. With the aim of knowing the theoretical geometry system of applications and based on the peripheral circle, the Two-legged plumb type of vertical mold is the basis of the research. The research follows two main questions. First of all, what are the changes in the frequency of connection methods, dimensional fit and geometric ratios in the field of two-legged applications of Shagholi mold? The second question is what are the types of applications of bipeds and their geometric proportions. Based on library studies and theoretical analysis, through the circumscribed circle, the theoretical geometry of 205 states from Two Impost plumb Rasmi-Bandi of 8 to 24 has been studied and by removing the Sanbooseh, the types, connection modes and number of possible modes in these samples have been classified. The results show that a large number of two-legs of Rasmi follow the rules of the Fibonacci golden ratio and the golden number Φ. The findings show that biped formal 8 has the least number of frequencies (one type of state) and biped formal 22 and 24 has the highest number of frequencies (48 different types of states) and with the increase of the two-legged formal type from 8 to 24, the frequency of that formal also becomes more or equal to the two-legged formal before it; The results show that as the number of connections increases, the frequency of the number of two-legged formals will also increase, and a large number of two-legged formal fields follow the laws of the Fibonacci golden ratio and the golden number Φ.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1198-en.pdf 2023-07-03 57 76 10.52547/mmi.113.14010519 Application of Two-Legged plumb peripheral circle dimensional proportions geometric background golden rectangle dynamic rectangle. Ahmad Danaei Nia danaeinia@kashanu.ac.ir 1 University of Kashan AUTHOR Bahador Erfan bahador_erfan@yahoo.com 2 AUTHOR

OTHERS_CITABLE در میان شاهکارهای هنر اسلامی بی‌شک می‌توان از کتیبه‌های زرین‌فام دوره میانی یاد کرد. در میان این آثار  قطعات موجود در مجموعه حرم رضوی ازلحاظ قدمت تاریخی؛ نیز ازلحاظ زیبایی‌شناسی بصری جایگاه خاصی را به ‌خود اختصاص داده‌اند. هنرمندان سفالگر کاشانی با درهم ‌آمیختن دانش و ذوق، در به‌کاربردن خط، نقش و رنگ، ترکیباتی را رقم زدند که در طول سالیان دراز یگانه باقی‌مانده است. در پژوهش حاضر به کتیبه پیرامون سردر پیشِ روی مبارک از جانب رواق دارالحفاظ پرداخته شده است. سازندگان این اثر با آگاهی و مهارت در به‌کارگیری فنون لعاب و تولید بی‌نقص ِجلای فلزگونه زرین‌فام توانسته‌اند ارادت خود را به این آستان حکایت کنند. در فضای خاص سیاسی اوایل قرن هفتم هجری که تشیع دوازده‌امامی بدون ترس از تکفیر می‌زیسته، این هنرمندان مفاهیم اعتقادی خود را بیان کرده‌اند. کتیبه با جلایی طلاگونه و ترکیب‌بندی همانند سرسوره قرآن‌های نفیس در منظر چشمان عموم قرار داشته و یادآور شده این مکان، مُضجَع شریف‌امامی است معصوم که نسب‌شان به امیرالمؤمنین و رسول‌الله می‌رسد. به‌لحاظ تاریخی، این مکان محل دفن هارون‌الرشید نیز بوده و با تأکیدی بسیار هوشمندانه ازنظر بصری، از جایگاه اهل‌بیت رسول‌خدا سخن رفته است. هدف نوشتار حاضر، بازخوانی کتیبه و بررسی ساختار بصری و محتوایی آن است. ازاین‌رو مقاله به دنبال پاسخ به این پرسش‌ها است که کتیبه مذکور حاوی چه اطلاعات تاریخی است و  تزیینات کتیبه به‌لحاظ فنی و هنری چگونه قابل تبیین است؟ روش تحقیق، تاریخی- توصیفی و تحلیلی و جمع‌آوری داده‌ها، کتابخانه‌ای و به‌ویژه میدانی است. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1343-fa.pdf 2023-07-03 77 96 10.52547/mmi.1387.14010418 کتیبه حرم رضوی رواق دارالحفاظ زرین‌فام خوارزمشاهی. Certainly, one of the creative inventions after the rise of Islam within the geographical territories of Islamic rulings, is the artistic method that we now know as Lustre. Three alters in the museum and the plinths of the holly Razavi shrine, also the inscribed tiles all-around the northern wall of the (Dar-al-hifaz), are some examples of that era. The aim is to look at the inscribed tiles all-around the northern wall of the (dar-al-hifaz porch), to analyse them from, visual and technical aspects. Thia article based on some historical dating of part of these inscribed tiles, they date back to the Jamadi-al-aval of the year 612 Hijri. Therefore What historical information and meaning can be found within this entrance?  The study of continuity of this work, around the entrance to the Imam Reza’s Holly shrine, that has been conducted from the Dar-o-l-hefaz  direction, can clarify this point: the writings on these tiles tell us about the efforts undertaken by the powerful and the prominent more than 800 years ago to show that Alavian were the right full owners who had been under the Abbasid rulings. The presence of this caliphate has meant that over the years, the Sunni Moslems have paid extra attention to the fact that this in fact remains a holly and special place and not a place for an ordinary descendant of the Abdolmottaleb like Haroon Alrashid. But is a holly resting place of a special descendant of the Prophet Muhammad and his son-in-law, Amir Almonenin. This kind of representation is rather similar to the famous Hadith called : “Selselatol Zahb” meaning the chain made of gold; which in reality has been made with the gold lustre imagery, depicting every ancestors name introducing the Imam’s martyrdom in detail and reminding us that he in fact was an important descendant of the prophet Muhammad himself. The acceptance of the legitimacy of him as the true Imam or leader of the Shi’ite Moslems, distinguishes him from those of the Ismaili and Zeydi faiths. In the centre of this collection is the emphasis on this depiction. There is also a poem describing this detail that reminds us of its legitimacy. These are all within the taut thread in Azure within these tiles in style of Regha and Kufi writings. These inscriptions in Arabesque traceries, form a voluminous and significant result. The tile’s golden background becomes the Hu of this play with light, which moves with the observer’s movements. And gives the  illusion that the tile is in fact made of gold colour metal or even real gold itself. Where the bass relief is more prominent, the illusion becomes even more dazzling. Producing the “Rozat-o-l monavare”. In reality, the shape and essence of this amazing creation, is like a golden leaf taken form the pages of an exquisite book of Koran.  Inviting the by lookers to drink in its vastness and because of it, know and appreciate the gracious Imam whose body and memory lies within its walls.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1343-en.pdf 2023-07-03 77 96 10.52547/mmi.1387.14010418 Khwarazmshahi Zarrin Fam Razavi shrine Dar al-Hifaz porch inscription Alireza Sheikhi a.sheikhi@art.ac.ir 1 University of Art AUTHOR Roozbeh Namazi roozbehnamazi@gmail.com 2 University of Art AUTHOR

OTHERS_CITABLE امروزه برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری در سراسر جهان و در پاسخ به ناکارآمدی روش‌های برنامه‌ریزی جامع - سنتی به‌عنوان راهی برای شکل‌دهی رشد شهری مورد ‌توجه قرار گرفته است. در کشور ایران نیز با مطرح شدن طرح‌های ساختاری راهبردی در دهه 70 و همین‌طور طرح‌های راهبرد توسعه شهری در دهه 80، تلاش‌هایی برای تغییر نگرش از برنامه‌ریزی جامع به راهبردی صورت گرفت؛ این طرح‌ها هرچند به‌لحاظ مبانی نظری مبتنی‌بر برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری بودند؛ اما به دلایل متعدد ازجمله؛ عدم شناخت درست از محیط نهادی و عوامل مؤثر بر کاربست برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری و فقدان یک الگوی نظری مناسب، نتوانستند در نظام برنامه‌ریزی شهری کشور دوام آورده و اثربخش باشند؛ لذا هدف از انجام این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر کاربست برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری با رویکرد نهادگرایی و تدوین یک الگوی نظری مناسب برای کاربست این نوع از برنامه‌ریزی است. در پژوهش حاضر باتوجه‌به ماهیت سؤال اصلی پژوهش (چگونگی الگوی نظری مناسب برای کاربست برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری) و جهت‌گیری فلسفی آن، از روش‌های کیفی تحقیق بهره گرفته و از بین آن‌ها نیز روش نظریه زمینه‌ای با‌توجه‌به توانایی تفکر انتزاعی و قابلیت نظریه‌پردازیِ برخاسته از درون داده‌ها انتخاب شده است. داده‌ها ازطریق مرور ادبیات نظری، نتایج پژوهش‌های انجام‌شده درخصوص عدم موفقیت تلاش‌های تجربیِ قبلی در کشور و مصاحبه با خبرگان برنامه‌ریزی شهری جمع‌آوری گردید و برای تحلیل آن‌ها از روش مقایسه مداوم طی سه گام: کدگذاری باز، محوری و انتخابی، استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد الگوی نظری پیشنهادی برای کاربست برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری دارای 21 مقوله اصلی در قالب 5 کلان‌مقوله شامل: 1. نظم دسترسی باز، 2. خروجی‌ها، 3. شیوه‌های برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری، 4. محتوا و بافتار و 5. ظرفیت‌سازی نهادی و مشارکت می‌باشد که تحقق آن درگرو ظرفیت‌سازی نهادی به‌منظور ایجاد شرایط نظم با دسترسی باز ازطریق تنظیم راهبردها باتوجه‌به بافتار و زمینه برنامه‌ریزی است؛ که پیامد‌های آن در قالب 5 مقوله اصلی: اثرات اجتماعی، اسناد برنامه، مدیریت شهری، تحقق‌پذیری و کاهش هزینه‌های مبادله بروز می‌نماید. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1333-fa.pdf 2023-07-03 97 110 10.52547/mmi.2213.14010228 برنامه‌ریزی فضایی‌راهبری نهادگرایی ظرفیت‌سازی نهادی طرح‌های توسعه شهری Abstract             Today, strategic spatial planning is considered worldwide as a way to shape urban growth in response to the inefficiency of traditional planning methods. In Iran, with the preparation of strategic structural plans in the 70s and strategic urban development plans in the 80s, an attempt was made to change the attitude from comprehensive-traditional planning to strategic planning. These plans, however, were theoretically based on strategic spatial planning. But for several reasons including; Lack of knowledge of the factors affecting the application of strategic spatial planning and the lack of an appropriate theoretical model can not be sustainable and effective in the urban planning system of the country. Therefore, the purpose of this study is to identify the factors affecting the application of strategic spatial planning and to create a suitable theoretical model for the application of this type of planning. In the present study, according to the quiddity of the main research question (How is the appropriate theoretical model for the implementation of strategic space planning in Isfahan?) and its philosophical orientation, Qualitative research methods have been used and among them, the Grounded theory method with respect to abstract thinking and theorizing capabilities is selected. Data were collected through review of theoretical literature, research results on the failure of previous experimental efforts in the country and interviews with 7 urban planning experts in Isfahan and analyzed using the comparison method in three stages (open, axial and selective coding) and was analyzed. Data analysis showed that the implementation of the proposed theory of strategic spatial planning has 21 main categories in the form of 6 main categories including: 1. open access order, 2. outputs, 3. strategic spatial planning methods, 4. content and Background, 5. Institutional capacity and participation. Accordingly, the fulfilment of strategic spatial planning depends on institutional capacity building to create open access conditions by determining strategies and paying attention to the institutional context and environment of planning. Consequences of using spatial strategic planning in the form of five main categories including: social programs, documents, programs, urban management. . To be. Acceptance and reduction of transaction costs occur. The results of the research show; Legal structures, institutional capacity building and institutional arrangements, especially open access orders, have a decisive effect on the implementation of strategic spatial planning in the city of Isfahan. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1333-en.pdf 2023-07-03 97 110 10.52547/mmi.2213.14010228 Strategic spatial planning Institutionalism Institutional capacity building Urban development plans Isfahan Ali Honardan Alihonardan@gmail.com 1 AUTHOR Ahmad Shahivandi a.shahivandi@aui.ac.ir 2 AUTHOR r.nasr@aui.ac.ir 3 AUTHOR