OTHERS_CITABLE استان گیلان به دلیل بارندگی‌ها و شرایط اقلیمی دارای پل­های متعددی از دوره­های تاریخی گذشته است. هدف پژوهش، گونه­شناسی و شناخت عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری پل‌های تاریخی صفویه و قاجاریه استان گیلان است. پژوهش درصدد پاسخگویی به سؤالات ذیل است؛ کدام عوامل در شکل‌گیری گونه‌های مختلف پل‌های صفویه و قاجاریه استان گیلان مؤثر بوده‌اند؟ پل‌های صفویه و قاجاریه گیلان دارای چه تفاوت‌هایی از منظر؛ سازه‌، هندسه، نوع قوس‌، مصالح و تزئینات معماری با یکدیگر هستند؟ بر این اساس در این پژوهش، ابتدا برمبنای مطالعات کتابخانه‌ای مشخصات 15 پل تاریخی عصر صفویه و قاجاریه استان گیلان جمع‌آوری و در گام بعدی بر­مبنای ­مطالعات میدانی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری پل‌ها موردبررسی و جهت انجام تحلیل­های هندسی پل‌ها از روش‌های ترسیم دستی و نرم‌افزارهای: فی­ماتریکس حرفه‌ای و تقسیمات طلایی آتریس استفاده گردیده است. نتایج پژوهش نشان‌دهنده آن است؛ اشتراکات مذهبی، اقتصادی، توسعه روابط سیاسی ایران با غرب و سپری نمودن اوقات فراغت شاهان صفوی عمده‌ترین عوامل شکل‌گیری پل‌های صفویه بوده است. پل‌های صفویه دارای 3 گونه مختلف؛ پل یک دهانه‌ای، دو دهانه‌ای و چهار دهانه‌ای هستند، استفاده از قوس‌پنج او هفت تند و کند، کانه­پوش­های متعدد، آجرکاری برجسته، وجود فضای اتراق، پشت‌بند دایره‌ای شکل، شیب‌بندی دومرحله‌ای و فرم پایه‌ها به‌صورت مستطیل و فرم موج‌شکن‌ها به‌صورت اشکال دایره‌ای لوزی امری رایج در پل‌های صفویه گیلان هستند. مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری پل‌های قاجاری عبارت‌اند­از؛ کنترل رابطه و کاهش تنش میان غرب و ایران، اقتصاد و ایجاد ارتباطات درون‌شهری و روستایی است. پل‌های قاجاری دارای 3 گونه مختلف؛ پل‌های یک دهانه‌ای، یک دهانه مرکزی و دو طاق جانبی و پل یک دهانه مرکزی و چهارطاق جانبی هستند. استفاده از قوس­ با ابعاد کوچک، آجرکاری عقب­نشسته، شیب‌بندی یک‌طرفه و به‌کارگیری فرم دایره­ای در موج‌شکن، پشت‌بندها و فرم مستطیل در پایه‌ها و عدم وجود فضای اتراق، میل راهنما و کانه‌پوش‌­ها امری رایج در پل‌های قاجاری استان گیلان است. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1227-fa.pdf 2022-07-17 1 24 ‎10.52547/mmi.170.14000703 پل استان گیلان صفویه قاجاریه گونه‌شناسی Due to rainfall and climatic conditions, Guilan province owns several bridges from past historical periods. The present study investigates the typology and recognition of factors affecting the formation of Safavid and Qajar historical bridges in Guilan province. The research seeks to answer the following questions; which factors have been effective in the formation of different types of Safavid and Qajar bridges in Guilan province? What are the differences between Safavid and Qajar bridges in Guilan in terms of structure, geometry, type of arch, materials and architectural decorations? Accordingly, based on library studies, the characteristics of 15 historical bridges of Safavid and Qajar eras in Guilan province were collected and in the next step, based on field studies, the factors affecting the formation of bridges were studied. For geometric analysis of bridges, manual drawing methods, PhiMatrix Professional, and Atris golden section software have been used. The research results show that religious and economic commonalities, development of Iran's political relations with the West, and the leisure of the Safavid kings were among the main factors in the formation of the Safavid bridges. Safavid bridges have three different types; single-span, two-span and four-span bridges. The use of sharp and slight panj-o-haft arches, multiple Karbandis, prominent brickwork, presence of accommodation space, circular-shaped buttress, two-stage sloping, rectangular-shaped bases and circular and rhombus breakwaters are common in Safavid bridges of Guilan. The most important factors in the formation of Qajar bridges include controlling the relationship and reducing tensions between the West and Iran, economic goals and establishing urban and rural connections. Qajar bridges include three different types of single-span, single central span and double side arches, and single central span and four side arches. The use of small arches, backward brickwork, single-sided slope and circular form in the breakwater, buttress and rectangular form in the bases and the lack of accommodation space, Minaret and Karbandi is common in Qajar bridges of Guilan province. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1227-en.pdf 2022-07-17 1 24 ‎10.52547/mmi.170.14000703 Bridge Guilan Province Safavid Qajar Typology saeid Hasanpour Loumer s.hasanpuor@yahoo.com 1 Islamic Azad Uni AUTHOR 2 AUTHOR Sahar Toofan Sahar.toofan@iaut.ac.ir 3 Islamic Azad Uni AUTHOR

OTHERS_CITABLE قرآن کریم کتاب راهنمای زندگی است و معماری ظرف زندگی انسان. معماری از زندگی شکل می پذیرد. مفاهیم مطرح‌شده در قرآن کریم به‌عنوان کتاب راهنمای زندگی می‌تواند به تولید مفاهیم نظری در حوزۀ معماری کمک کند. این پژوهش تحقق مفهوم واژه «عماره» در قرآن را تبیین کرده و به دنبال این پرسش است: معانی که باید در معماری باشند و از آیه مذبور می‌توان استخراج و استنباط نمود چیست و این مفاهیم چگونه می‌تواند در معماری تحقق یاید. هدف این پژوهش درک شئون گوناگون امر الهی در معماری و ارتقاء معانی معمارانۀ آن است. مبانی نظری پژوهش در ذیل مطالعات معناشناسی کلمۀ «عماره» ارائه می‌شود. از روش معناشناسی برای تبیین مؤلفه‌های معنایی واژه‌ها در عبارت «هو انشأکم من الارض واستعمرکم فیها» از آیۀ 61 هود استفاده‌شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد در نگاه زبان‌شناسی تاریخی «عَمَرَ» و «عَبَدَ» هر دو به‌جای هم به‌کاررفته است؛ بنابراین این دو واژه اشتقاق مشترک یا هم معنایی در ریشه دارند؛ بنابراین آبادانی می‌تواند جزء بندگی باشد و بندگی آبادانی همراه آورد. استعمار بر وزن استفعال، طلب عمارت است؛ یعنی خدا انسان را از زمین آفریده و از او آبادی آن را خواسته است؛ از تأمل در آیات قرآن استنباط می‌شود هرچند معماری باید ایمن باشد، «عماره» تنها به معنای ساخت کالبد فضایی نیست؛ همان‌طور که آفریدگار، زمین را مسخر انسان و مهد آرامش او قرار داده است، انسان باید بتواند معماری را بستری برای پاسخ‌گویی به نیازهای مادی و معنوی چون تفکر، عبادت و آرامش قلب قرار دهد و همان‌طور که انشاء در طی زمان صورت می‌گیرد معماری نیز باید متناسب با زمان و زمانه بالنده شود، ارتقاء یابد و بستر شکوفایی افراد را فراهم کند. نتیجۀ این پژوهش معانی معماری مستخرج از آیه را در شش بحث معماری به مثابۀ عامل زندگی بخشی به مکان، جایگاه به آرامش رسیدن انسان، مکان رشد و تربیت، بستر ارتباط با آسمان و زندگی معنوی انسان، نقش معمار به عنوان خلیفه الله و تجلی پروردگار در مکان زندگی انسان مطرح و تببین می‌کند که استعمار فی الارض باعث جهت گیری انسان به سمت خدا، طلب مغفرت الهی و آمادگی برای جلب رحمت خداوند می‌شود. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1187-fa.pdf 2022-07-17 25 40 ‎10.52547/mmi.258.14000712 خوانش قرآنی معماری معناشناسی عماره The Holy Quran is the guidebook of life and the architecture is the container of human life.  The Architecture take shapes of life.The concepts outlined in the Holy Quran as a guide to life can help to produce theoretical concepts in the field of architecture. This study explores the realization of the concept of the word "Eimara" in the Quran and seeks to ask: what are the meanings of architecture and what can be deduced from the above verse and how can these concepts be realized in architecture. The purpose of this study is to understand the various facets of the divine in architecture and to promote its architectural meanings. Theoretical foundations of the research are presented in the semantic studies of the word "Eimara". The semantic method is used to explain the semantic components of the words in the phrase " He has produced you from the earth and settled you in it " in verse 61 of the hood: "And to Thamud [We sent] their brother Salih. He said, "O my people,worship Allah; you have no deity other than Him. He has produced you from the earth and settled you in it, so ask forgiveness of Him and then repent to Him. Indeed, my Lord is near and responsive"                                                                                       The results of this study show that in the historical linguistics of "Amara" and chr('39')Abadachr('39') both have been used interchangeably; therefore, the two words have a common or semantic derivation at the root, therefore prosperity can be a part of thraldom and also thraldom can cause prosperity. “Istiemar” over the weight of "Istafeal" demands the building; that is, God created man from the earth and asked him to build it; it is inferred from the reflection in the Quranic verses that although architecture must be safe, "building" does not just mean building a spatial body; That the Creator has placed the earth in control of man and the cradle of his peace, man must be able to accommodate architecture to meet the material and spiritual needs such as thinking, worship, and peace of heart, and architecture must fit as time goes on. That the Creator has placed the earth in control of man and the cradle of his peace,man must be able to accommodate architecture to meet the material and spiritual needs such as thinking, worship, and peace of heart, and architecture must fit as time goes on. To grow with time and time,to grow and provide a platform for people to flourish.The result of this study highlights the semantic architecture of the verse in six architectural discussions as the factor of living in a place, the place for human relaxation, the place of growth and training, the context of the heaven and human spiritual life, the architectchr('39')s role as the caliph of Allah and the manifestation of God. In the place of human life, he points out that“Istiemar”on earth leads to a human orientation towards God, a desire for divine forgiveness, and a readiness to receive Godchr('39')s mercy http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1187-en.pdf 2022-07-17 25 40 ‎10.52547/mmi.258.14000712 Qur'anic reading architecture semantics of architecture Sima Khaleghian sima.khaleghian@yahoo.com 1 AUTHOR Mahdi Motia mahdimotia@gmail.com 2 AUTHOR Mahdi Saadvandi m.saedvandi@aui.ac.ir 3 AUTHOR

OTHERS_CITABLE چکیده تمامی مراحل حفاظت از آثار تاریخی باید طبق معیارهایی انجام پذیرد که این معیارها در واقع جداکنندۀ صحیح از ناصحیح هستند. برخی از معیارها صورت کلی دارند و برای همۀ گونه‌های آثار تاریخی لحاظ می‌شوند و برخی از آن‌ها اینطور نیستند و گاهی لازم است این معیارها متناسب با ویژگی­ها و شرایط اثر تعبیر و تفسیر شوند. در این راستا، پرسش پژوهش به این صورت مطرح می­شود: جهت حفاظت از دیوارنگاره­های بوم­پارچه در ایران چه معیارهای بنیادین(با چه تعبیر و تفسیری) می­توان مطرح نمود؟  لذا در این پژوهش سعی شده است با مرور منشورها، دستورالعمل‌ها و نظریّه‌های بین­المللی و همچنین بررسی تجربه‌های حفاظت و مرمّت دیوارنگاره‌های بوم‌پارچه در خارج از ایران، معیارهای بنیادین حفاظت از دیوارنگاره­های بوم­پارچه تبیین گردد تا بتوان با تکیه بر آن، مداخله­های صحیحی بر روی دیوارنگاره­های بوم­پارچه انجام داد. همچنین با توجه به معیارهای پیشنهاد شده با تفسیری متناسب با ویژگی­های دیوارنگاره­های بوم­پارچه، می­توان تحلیل صحیحی بر اقدامات  حفاظتی و مرمتی سال­ها و دوره­های گذشته بر روی این گونه آثار داشت. هدف از پژوهش پیش­رو، تبیین معیارهای بنیادین حفاظتی دیوارنگاره­های بوم­پارچه است. در این راستا، تحقیقی کاربردی-توسعه‌ای با روش یافته اندوزی: الف: مطالعه متون تخصصی. ب: انجام مطالعات و بررسی­های میدانی. ج: بررسی و تحلیل نتایج حاصل از مطالعۀ متون تخصصی و مطالعات میدانی؛ انجام پذیرفته است. با تکیه بر مطالعات انجام شده و همچنین تحلیل آن­ها، معیارهای حفاظتی دیوارنگاره­های بوم­پارچه(شناخت اثر قبل از هرگونه مداخله، حفظ اصالت اثر، حفظ یکپارچگی اثر، توجه به ویژگی دوگانۀ دیوارنگاره­های بوم­پارچه، نمایش صحیح اثر)  ارائه شده است که برای هر کدام از آن­ها، مثال­هایی از آثار ایران و پیشنهادهای مرتبط جهت مداخله­های مرمتی و نمایش صحیح آثار نیز ارائه شده است. آثار تاریخی در دنیا هم از نظر ماده و فن ساخت و هم از نظر ارزش­های مختلف در بستر فرهنگی خلق اثر، تنوع زیادی دارد. به این دلیل در مجامع بین­المللی در خصوص معیارهای حفاظتی فقط به کلیات پرداخته می­شود. بنابراین در خصوص دیوارنگاره­های بوم­پارچه به­صورت مشخص به ارائه و تفسیر معیارهای بنیادین پرداخته شد.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1138-fa.pdf 2022-07-17 45 56 ‎10.52547/mmi.580.14000629 دیوارنگارۀ ‌بوم‌پارچه معیارهای بنیادین حفاظت مرمت Abstract All stages of the Conservation of historical properties must be done according to criteria that are in fact the separator of the correct from the incorrect. Some criteria are general and apply to all types of historical artworks, and some of them can be considered more limited to some types of historical artifacts. Canvas-marouflaged murals, like other historical artworks, are no exception, and both types of Conservation criteria include this particular type of artworks (canvas-marouflaged murals). Since few specialized studies have been conducted in the field of recognizing the characteristics as well as the conservation approaches of canvas-marouflaged murals; On the other hand, for the proper Conservation and restoration of these works, accurate scientific knowledge is required, Therefore, in this study, by reviewing the international charters, guidelines and theories, as well as reviewing the experiences of Conservation and restoration of canvas-marouflaged murals in outside of Iran, some criteria have been introduced so that based on it, correct interventions on canvas-marouflaged murals can be done. Also it will be possible to make a correct analysis of the last actions that have been done in previous years and periods on such historical artworks. The aim of the present study is to achieve the essential criteria of conservation of canvas-marouflaged murals. In this regard, applied-developmental research with the method of finding: A: Study of specialized texts. B: Carrying out field studies, C: Review and analysis of the results of the study of specialized texts and field studies are done. Based on the studies have been conducted and also analyzing them, the criteria of Conservation of canvas-marouflaged murals are presented, for each of which, examples of Iranian works and related suggestions for Restoration interventions and proper display of canvas-marouflaged murals are also presented.   http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1138-en.pdf 2022-07-17 45 56 ‎10.52547/mmi.580.14000629 canvas-marouflaged mural Conservation criteria Authenticity Integrity Yaser Hamzavi yaserhamzavi99@gmail.com 1 Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran. AUTHOR

OTHERS_CITABLE نوع بشر دارای ارتباطات گوناگونی با محیط پیرامون خود است. در قرن اخیر این موضوع و قابلیت ترجمه آن به زبان طراحی محیط و معماری، تحت عنوان حس مکان و معنای محیط مورد توجه طراحان قرار گرفته و تحقیقات بسیاری در سطوح مختلف آن صورت پذیرفته است. امروزه در گستره کاربری­های مختلف، خلاء معنامندی فضاهای اداری بیش از پیش خودنمایی می­کند، در حالی که حس تعلق به فضا احساس مسؤلیت افراد را به میزان قابل توجهی افزایش داده و ضمن ایجاد رضایت شغلی در کارمندان، بهره­وری سازمان را افزایش خواهد داد. بدین جهت یکی از  مهم ترین عوامل موثر بر رضایت شغلی را می­توان عوامل کالبدی و فضایی محیط کار دانست؛ فهم و احساس کارمندی که در ارتباطی درونی با محیط قرار می­گیرد، با زمینه معنایی محیط پیوند خورده و یکپارچه می­شود. این حس عاملی است که موجب تبدیل یک فضا به مکانی با خصوصیات حسی و رفتاری برای کارمندان می­گردد. هدف اصلی در این پژوهش، پس از بررسی معنای محیطی، مفهوم حس مکان و عوامل موثر بر آن، تاثیر عوامل کالبدی و فضایی، اولویت­بندی پیشران­های موثر بر ارتقای حس مکان در فضاهای اداری بدون در نظر گرفتن شرایط موجود می­باشد. در این تحقیق با استفاده از روش پیمایشی، 8 سوال اصلی و 4 سوال دموگرافی در میان 385 نفر از کارمندان استان تهران مورد بررسی قرار گرفته و میزان تاثیر گذاری هر کدام از آنها بر مطلوبیت فضای کار مشخص شده است. سپس با استفاده از رگرسیون خطی با ضریب اطمینان 95 درصد به اثبات این فرضیه پرداخته شد که «حس مکان می تواند باعث افزایش کارایی و رضایت کارمندان شود». نتایج این پژوهش آشکار ساخت از میان عوامل هشت گانه ارتقاء کیفیت کالبدی و فضایی در ادارات، سه عامل کنترل سر و صدا، سبزینگی و دما به ترتیب تاثیرگذارترین عوامل در ارتقاء حس مکان و افزایش بهره­وری کارمندان می­باشند و عوامل فردی از جمله جنسیت، تحصیلات، سن و سنوات کاری در نتایج حاصله نقش مهمی را ایفا می­کند. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1192-fa.pdf 2022-07-17 57 72 ‎10.52547/mmi.1938.14000629 معنای محیطی حس مکان فضاهای اداری کارمندان استان تهران Problem Statements: These days, realize the environmental meaning and promoting the sense of place in architecture has been taken into consideration. Since the sense of place is a means of subjective perception of people from their environment and feelings of low and more conscious of their environment, and office work space is interconnected with people, hence organizations need a favorable atmosphere for their functional needs to create job satisfaction in employees. Increase the organizationchr('39')s productivity. Of the most important factors affecting job satisfaction, physical and spatial factors of the workplace.  That puts the person in an inner relationship with the environment so that the understanding and feel of the person is linked and integrated with the semantic context of the environment. This is a sense of a factor that transforms a space into a place with a sensory and behaviore characteristics for employees. Objective: The main purpose of this study is to investigate the environmental meaning, the concept of sense of location and factors affecting it, the impact of physical and spatial factors, prioritizing the propellants effective on promoting the sense of location in office spaces. Research Methodology: In this study, 8 main questions and 4 questions of demographic among 385 employees of Tehran province were studied and the effect of each of them on workplace desirability was determined. Results: The results of this study reveal the development of physical and spatial quality in the offices, attention to sound, vegetable and temperature in order to be more impressive. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1192-en.pdf 2022-07-17 57 72 ‎10.52547/mmi.1938.14000629 Environmental meaning Sense of place Office spaces Tehran Province employees zahra falsafi tonekaboni zahra_falsafi30@yahoo.com 1 AUTHOR alireza karimpour alireza.karimpour@yahoo.com 2 AUTHOR

OTHERS_CITABLE فرسودگی تدریجی بافت­های تاریخی ایران مجریان، طراحان و مردم را ملزم به استفاده از رویکردهای احیاء و بازآفرینی کرده است. ترکیب بازآفرینی با گردشگری خلاق و فرهنگ درآمد تضمین شده­ایی در طولانی مدت برای احیاء به ارمغان می­آورد. شناخت پارادیم­ها و اصول مشترک بین دو رویکرد با تاکید داشتن بر زمینه­ی فرهنگی در فضاهای شهری مانند محورهای فرهنگی حائز اهمیت است.  هدف پژوهش سنجش اثرشاخص­های مشترک دو رویکرد در خیابان­ها و محورهای فرهنگی موجود در بافت­های تاریخی اصفهان است. به همین منظور دو سوال اساسی مطرح می­شود؛ شاخص­های موثر از منظر رویکرد گردشگری خلاق در جهت بازآفرینی بافت تاریخی شهر اصفهان از طریق محورهای شهری کدام است؟ و دیگر آن­که چه شاخص­هایی بیشترین و کم­ترین وزن را در محورهای فرهنگی- گردشگری اجرا شده­ به خود اختصاص داده­­اند؟ غایت تحقیق کاربردی است. داده­های پژوهش حاصل از مطالعات اکتشافی و کتابخانه­ایی است. توصیف داده­ها از طریق مطالعات کیفی است و تحلیل آن بر اساس روش­های کیفی است. نوع پژوهش کیفی است و شامل روش­هایی مانند مصاحبه و تحلیل کیفی اسناد است و نتیجه به صورت کیفی ارائه گشته است. دستاورد­های پژوش نشان می­دهد که هم­افزایی گردشگری خلاق در اشکال سخت افزار خلاق، نرم افزار خلاق، سازمان­های خلاق با استراتژی­های بازآفرینی فرهنگ- مبنا مانند گردشگری، رویداد مداری، برند سازی می­تواند متضمن احیای بافت تاریخی در طولانی مدت شود. پدیدار شدن اثر هم افزائی این دو رویکرد در فضای­های شهری را می­توان در خیابان­ها و محور­های فرهنگی جست­وجو کرد و فرهنگ نیز  به عنوان موتور محرکه­­ی توسعه در فضاهای شهری عمل می­کند. چهل شاخص برای سنجش کیفیت محورهای فرهنگی در چهار بعد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی استخراج شده است. بر اساس یافته­ها، سنجش اثر هر شاخص به صورت کیفی با تاکید بر فرهنگ نشان داد که بعد اجتماعی و اقتصادی از ضعف­های آشکار­تری نسبت به دو بعد کالبدی و زیست محیطی برخوردار است. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1092-fa.pdf 2022-07-17 73 84 ‎10.52547/mmi.1739.14000710 بازآفرینی فرهنگ- مبنا گردشگری خلاق محورهای فرهنگی The gradual exhaustion of Iranian historical contexts has forced anchors, designers, and people to use regenerative and recreational approaches. Combining recreation with creative tourism and a long-term guaranteed income culture will bring about a resurgence. Understanding the paradigms and principles between the two approaches is important with an emphasis on the cultural context in urban spaces such as cultural axes. The purpose of this study is to evaluate the effect of common approaches of the two approaches on the streets and cultural axis in Isfahan historical contexts. For this purpose, two basic questions are raised: what are the effective indicators from the perspective of creative tourism approach to recreate the historical texture of Isfahan city through urban axes? And what other indicators have the highest and lowest weight in the cultural-tourism axes implemented? The bottom line is applied research. Research data comes from exploratory and library studies. The data are described through qualitative studies and their analysis is based on qualitative methods. The type of research is qualitative and involves methods such as interviewing and qualitative analysis of documents and the results are qualitative. Achievements demonstrate that the synergy of creative tourism in the forms of creative hardware, creative software, creative organizations with culture-based strategies of recreation, such as tourism, orbital event, branding can bring about a revival of the context. Become a long-term history. The emergence of the synergistic effect of these two approaches in urban spaces can be traced through the streets and through cultural centers, and culture also acts as a driving force for development in urban spaces. Forty indicators have been extracted to measure the quality of cultural axes in four physical, social, economic and environmental dimensions. Based on the findings, the evaluation of the effect of each indicator qualitatively with an emphasis on culture showed that the social and economic dimension had more obvious weaknesses than both physical and environmental dimensions. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1092-en.pdf 2022-07-17 73 84 ‎10.52547/mmi.1739.14000710 Culture-led regeneration Creative tourism Cultural axes shima sadeghi shimasadeghi1372@gmail.com 1 TM university AUTHOR Mohammad Reza Pourjafar pourja_m@modares.ac.ir 2 TM university AUTHOR ehsan ranjbar e_ranjbar@modares.ac.ir 3 TM university AUTHOR

OTHERS_CITABLE در دوره پهلوی‌ دوم، مدرنیسم‌ به‌‌گونه‌‌ای‌ در سطح‌ فرهنگی‌ جامعه‌ مورد حمایت‌ قرار گرفت‌ که‌ پای‌ آن به‌ زمینه‌ طراحی‌ مساجد نیز کشیده شد و منجر به‌ ساخت‌ مساجدی‌ نوگرا گردید. پس‌ از آن با حمایت‌‌های‌ حاکمیت‌ در توجه‌ به‌ ظرفیت‌‌های‌ معماری‌ سنتی‌ با برگزاری‌ همایش‌‌هایی‌، به‌ موازات نقدهایی‌ که‌ به‌ مدرنیزاسیون این‌ دوران می‌‌شد، رویکرد منطقه‌‌گرایی‌ رخ نمود که‌ به‌‌نحوی‌ انتقادی‌ نسبت‌ به‌ کاربرد ویژگی‌‌های‌ مدرنیسم‌ و میراث گذشته‌ برخورد می‌‌کرد. پرسش‌‌های‌ مطرح‌شده عبارت هستند از اینکه‌ چه‌ شباهت‌‌هایی‌ مساجد نوگرای‌ این‌ دو دهه‌ را در امتداد هم‌ قرار داده و چه‌ تفاوت‌هایی‌ مساجد منطقه‌‌گرا را به‌‌عنوان واکنشی‌ به‌ مساجد مدرن مطرح می‌‌کنند؟ چه‌ عواملی‌ منجر به‌ تغییر رویکرد طراحی‌ در مساجد نوگرا شده‌اند؟ پژوهش‌ پیش‌ رو با روشی‌ توصیفی‌- تحلیلی‌، به‌ سیر تحول طراحی‌ مساجد نوگرای‌ ایران مابین‌ سال‌ های‌ ١٣٤٠ تا ١٣٥٧ ش. پرداخته‌ و در این‌ بررسی‌، از نظریه‌ منطقه‌‌گرایی‌ انتقادی‌ برای‌ تحلیل‌ و دسته‌‌بندی‌ مساجد نوگرا و نمایان ساختن‌ تغییرات صورت‌گرفته‌ در طراحی‌ مساجد منطقه‌‌گرای‌ دهه‌ ١٣٥٠ ش. نسبت‌ به‌ مساجد مدرن دهه‌ ١٣٤٠ ش. بهره گرفته‌ است‌. هدف از این‌ مطالعه‌، دسته‌‌بندی‌ خوانا و مستدل‌تری‌ از سیر تحول رویکرد طراحی‌ مساجد نوگرا با توجه‌ به‌ بستر تاریخی‌ و جریانات نظری‌ معماری‌ بوده تا پایه‌‌ای‌ برای‌ خوانش‌ رویکردهای‌ طراحی‌ مساجد نوگرا پس‌ از انقلاب اسلامی‌ فراهم‌ آورد. مساجد منطقه‌‌گرا برخلاف مساجد مدرن که‌ تنها در قالب‌ امر بصری‌ قابل‌ درک هستند، به‌ آثاری‌ لمس‌‌پذیر با قابلیت‌ درک از طریق‌ تمامی‌ حواس تحلیل‌ شدند. مساجد منطقه‌‌گرای‌ دهه‌ ١٣٥٠ ش. از لحاظ حجمی‌ همچون مسجد الجواد بدیع‌ و نو هستند، اما در رویکرد طراحی‌ آنها حساسیت‌ به‌ هویت‌ فرهنگی‌ و توجه‌ به‌ امر بومی‌ قابل‌ پیگیری‌ است‌. با این‌‌ حال که‌ در روند طراحی‌ با رویکردی‌ انتقادی‌، سنتزی‌‌ از سنت‌ معماری‌ ایرانی‌ با ساخت‌ فن‌‌آوارنه‌ و سبکی‌ مدرن صورت داده‌اند که‌ هیچ‌‌گونه‌ تقلید و بازگشت‌ تاریخی‌ چون مسجد دانشگاه تهران در آنها مشاهده نمی‌‌شود. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1168-fa.pdf 2022-07-17 85 100 10.52547/mmi.1875.14000629 معماری‌ معاصر ایران معماری‌ مدرن دوره پهلوی‌ دوم معماری‌ مساجد نوگرا مدرنیسم‌ منطقه‌گرایی‌ انتقادی During the second Pahlavi period, modernism was supported at the cultural level of society, which extended to the design of mosques and led to the construction of Modern mosques. Afterwards, with the institutional support of the government given the capacities of Iranian traditional and regional architecture by holding conferences, in parallel with the criticisms of the rapid modernization of this era, the regionalist approach emerged, which was the critical approach of the stylistic features of modernism as well as the legacy of the past. The question is, what are the similarities between the modern mosques of these two decades and what are the differences between the regionalist mosques as a reaction to the modern mosques? What factors have led to the change of design approach in modern mosques? This paper deals with the evolution of the design of modern mosques in Iran between ١٩٦٠ and ١٩٧٩ with a descriptive-analytical method. In this study, the theory of critical regionalism is used to analyze and categorize modern mosques and show the changes in the design of regional mosques of the ١٩٧٠s compared to modern mosques of the ١٩٦٠s. The paper aims to categorize legibly and more reasonably the evolution of modern mosque design approaches concerning the historical context and theoretical currents of architecture to provide a basis for reading modern mosque design approaches after the Islamic Revolution. The regional mosques of the ١٩٧٠s unlike modern mosques of the ١٩٦٠s, which can only be perceived by the visual perspective, are the tactile or multi-sensory works. The regional mosques of the ١٩٧٠s are innovative and new in terms of volume, like Al-Javad Mosque, but in their design approach, sensitivity to cultural identity and attention to the local matter can be followed. However, in the process of designing with a critical approach, they have made a synthesis of the tradition of Iranian architecture with modern style and technology, which does not show imitation or historical return like the Tehran University Mosque. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-1168-en.pdf 2022-07-17 85 100 10.52547/mmi.1875.14000629 Iranian Contemporary Architecture Modern Architecture of Second Pahlavi Period Architecture of Modern Mosques Modernism Critical Regionalism Mohammad Reza Naeemi mrezan1988@gmail.com 1 Faculty of Art, Shahed University AUTHOR Milad Habibi Lialestani h.milad@modares.ac.ir 2 Faculty of Art, Tarbiat Modares University AUTHOR Hassan Ali Pourmand hapourmand@modares.ac.ir 3 Faculty of Art, Tarbiat Modares University AUTHOR