fa تبیین نظام حاکم بر اقدامات حفاظتی معماران بومی با بهره‌گیری از دانش ضمنی معماران در جنوب خراسان مرمت Maremat پژوهشي Research original/ Regular Article <p dir="RTL">نقش و اهمیت معماران بومی در خلق و تداوم معماری، قابل چشم‌پوشی نیست. این نقش، تنها منحصر به تولید اثر معماری نبوده و اقدامات تعمیراتی و حفاظتی را نیز شامل می‌شده است؛ به‌طوری ‌که آنها را می‌توان منابعی مهم برای شناسایی نظام حاکم بر اقدامات حفاظتی در گذشته دانست. علی‌رغم این موضوع، معماران به‌عنوان اصلی‌ترین عاملان اقدام، واسطه انتقال دانش معماری به نسل‌های بعد و یکی از منابع شفاهی معماری و حفاظت، کمتر مورد استناد قرار گرفته‌اند؛ این در حالی است که دانش حاصل از تجارب ایشان، به‌عنوان دانش ضمنی حفاظت و بخشی از میراث ناملموس، قابل‌توجه است. مقاله پیش ‌رو با تمرکز بر فهم این دانش ضمنی، به‌دنبال&quot;تبیین نظام حاکم بر یک اقدام حفاظتی در میراث معماری&quot; است که در راستای پاسخ به پرسش&quot;تفکر و نظام حاکم (شرایط، اهداف و پاسخ‌ها) برای اقدام حفاظتی از منظر معماران بومی چیست و چه اجزایی دارد؟&quot; شکل گرفته است.<br> در جهت دست‌یابی به این هدف، در قالب یک مطالعه کیفی و با بررسی میدانی، داده‌های حاصل‌شده از طریق مصاحبه (گفتگو) نیمه‌ساختاریافته با گروهی از معماران بومی جنوب خراسان، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته‌اند. روش پژوهش مورد استفاده، برگرفته از روش نظریه ‌زمینه‌ای است که با کُدگذاری و دسته‌بندی مؤلفه‌های ذهنی معماران در زمینه حفاظت فراهم شده است. پژوهش نشان می‌دهد دلایلی هم‌چون؛ نیازهای تعمیراتی، عدم پایداری، شرایط اضطراری کالبد، نیازهای روز و باورها و اعتقادات در کنار تأثیر شرایط زمینه (تغییر در مصالح و شیوه معماری، ارزش‌ها و باورها، هنجارها، مسائل و محدودیت‌ها) و دخیل (که شرایط معمار، نقش اصلی را در آن ایفا می‌کند)، منجر به اقدامات حفاظتی شده‌اند. هم‌چنین چگونگی تأمین هدف &quot;پایداری در سازه و تداوم در عملکرد&quot;، از طریق راهبردهای عمل-تعامل مانند تعمیر، نو ساختن، به‌روز رسانی و دوباره ساختن شناسایی شده است. در نهایت نیز با بررسی نتایج حاصل، تفکر حاکم بر اقدامات حفاظتی در جنوب خراسان مورد توجه قرار می‌گیرد.&nbsp;</p> <p>Throughout the history, interventions by masons and local builders have played a major role in the creation and continuity of Iranian architecture. Masons&rsquo; understanding and knowledge of conservation and architecture have been derived from experience and practice over the years. Nonetheless, conservation researchers have paid little attention, if any, to the masons&rsquo; knowledge, which can be seen in the contemporary literature of conservation. Moreover, local knowledge or indigenous know-how is often not registered except in the masons&rsquo; mind, which greatly contributes to the problem that the knowledge of this field is gradually fading away and we seem to be moving towards losing this invaluable information. Presently, and for different reasons, the remaining generation of vernacular architects or masons in Iran is at risk of disappearing. Furthermore, paying attention to masons - as one of the architecture and conservation&rsquo;s oral resources- can be a valuable reference for identifying and explaining the paradigm of conservation intervention in the past, since this tacit knowledge could be extracted and possibly applied in today&rsquo;s conservation.<br> This research is to focus on masons&rsquo; tacit knowledge and their position in conservation interventions. The paper seeks an answer to the following questions in the context of Iranian Architecture: &ldquo;What purpose did the masons&rsquo; conservation intervention serve? How and under what conditions were the decisions made?&rdquo; Therefore the paper aims at explaining the paradigm of conservation intervention in the past&rdquo;. With this intention at the focal point of this research, a group of experienced masons (20 Persons) in southern Khorasan, Iran, were identified, from whom data was collected through conversation as well as semi-structured interviews. Employing a combination of historical, descriptive, survey, and field study research methods, data were gathered through and then analyzed using Grounded Theory (GT) approach. This was done through coding for interviews text using MAXQDA 10 software.<br> Analyzing the masons&rsquo; tacit knowledge, it is concluded that a wide spectrum of intervention could be identified. Which in general can be classified into three categories: namely &ldquo;conditions&rdquo;, &ldquo;strategies&rdquo;, and &ldquo;consequences&rdquo;. Each of which are further described and categorized. The toned for periodic repairs and maintenance, preventive conservation and stabilization, changes to accommodate changing life styles, emergency conservation, and beliefs are example of causal conditions. Contextual conditions also are: materials and architecture changing, values, norms, and problems and limitations. Degree and level of mason&rsquo;s -that provided by their practices in architecture and conservation- and education process are the intervening condition. Among other measures, conservation strategies include repair, adaptation, renovation, and reconstruction. Continuity in function as well as structural stability can be considered as the main aims of conservation intervention, which are called &ldquo;consequences&rdquo; in this paper.&nbsp;</p> میراث معماری, اقدام حفاظتی, معمار بومی, دانش ضمنی, جنوب خراسان Architectural heritage, Conservation Intervention, Tacit knowledge, Mason’s Paradigm, Southern Khorasan 69 86 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-158-2&slc_lang=fa&sid=1 Reza Rahimnia رضا رحیم نیا rezarahimnia@gmail.com 10031947532846004405 10031947532846004405 Yes Imam Khomeini International University, Iran دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) Mehran Gharaati مهران قرائتی mehrangharaati@gmail.com 10031947532846004406 10031947532846004406 No Art University of Isfahan, Iran دانشگاه هنر اصفهان Ali Zamanifard علی زمانی فرد Zamanifard@art.ac.ir 10031947532846004407 10031947532846004407 No University of Art, Iran دانشگاه هنر Saied Saiedpour سعید سعیدپور saiedsaiedpour@yahoo.com 10031947532846004408 10031947532846004408 No Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Southern Khorasan, Birjand, Iran اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی