fa تعیین پارامترهای مؤثر بر فرایند نمک‌زدایی سفالینه‌های بدون لعاب در سیستم غوطه‌وری با استفاده از روش طراحی آزمایشات پاسخ سطح مرمت Maremat پژوهشي Research original/ Regular Article <p align="justify" style="DIRECTION: rtl">نمک‌های محلول باتوجه‌به امکان تبلور مجدد آنها در چرخه‌های تر و خشک‌شدن، از مهم‌ترین عوامل آسیب‌رسان در ساختار مواد متخلخل تاریخی به‌شمار می‌آیند. بنابراین به‌دلیل اهمیت عملیات نمک‌زدایی سفالینه‌های تاریخی که علاوه‌بر تماس مستقیم شیء تاریخی با آب، شامل مراحلی زمان‌بر و مستلزم مصرف آب فراوان است، بهینه‌سازی این فرایند بسیار مهم خواهد بود. در این پژوهش براساس روش طراحیِ آزمایشات پاسخ سطح (RSM) طرح ترکیب مرکزی (CCD)، با اعمال تغییرات هدفمند در سیستم غوطه‌وری، پارامترهای مؤثر بر فرایند نمک‌زدایی بررسی شده است. متغیرهای مستقل در این آزمایش‌ها، دمای پخت نمونه، زمان غوطه‌وری، نوع و غلظت ماده فعال‌سطحی (سورفکتانت) و سرعت همزدن در سیستم انتخاب گردید. پایش میزان استخراج کلسیم از شیء با روش طیف‌سنجی جذب اتمی (AAS) انجام شد و مقدار هدایت الکتریکی (EC) آب حمام غوطه‌وری پس از عملیات نمک‌زدایی، به‌عنوان متغیرهای وابسته یا پاسخ، درنظر گرفته شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که دمای پخت قطعه، زمان غوطه‌وری و سرعت همزن، پارامترهای مؤثر بر بیشترین میزان استخراج املاح در این سیستم هستند. نتایج آزمایشگاهی ارزیابی مدل با سه بار تکرار در نقاط بهینه‌، بیش از 85 % با مقادیر پیش‌بینی‌شده پاسخ‌ها از سوی RSM انطباق دارد.</p> <p align="justify" style="DIRECTION: rtl"></p> <p>Deterioration of historical porous materials as a result of crystallization of soluble salts is a well-known phenomenon. Optimizing the water consumption in desalination of historical potteries is highly desirable due to safety and conservation of materials. The present paper describes adoption of a response surface methodology (RSM) in central composite design (CCD), through systematic changes in immersing system, to determine the effective parameters of desalination process. The input parameters in the design were consisted of firing temperature, immersing time, agitation rate, type and concentration of surfactant. Electrical conductivity (EC) readings and Ca2+ ions concentration monitoring through atomic absorption spectroscopy (AAS) in the rinse solution were responses of the experiments. The results of this research revealed that the most effective parameters on increasing the salt extraction are firing temperature, immersing time, and agitation rate. The accuracy of modeling optimal ions extraction has been validated by triplicate experiments giving more than 85% conformity with the predicted data by RSM.&nbsp;</p> <p></p> سفال, نمک‌زدایی, غوطه‌وری, روش پاسخ سطح pottery, desalination, immersing system, response surface methodology (RSM). 35 50 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-386-1&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Noghani سمیه نوغانی somayeh.noghani@yahoo.com 10031947532846002772 10031947532846002772 Yes Art University of Isfahan. دانشگاه هنر اصفهان Mohammad Amiri محمد امیری amir33@cc.iut.ac.ir 10031947532846002773 10031947532846002773 No Isfahan University Of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان Mohammadamin Emami محمد امین امامی emami@chemie.uni-siegen.de 10031947532846002774 10031947532846002774 No Art University of Isfahan. دانشگاه هنر اصفهان