fa نظام هندسی زمینه‌های رسمی‌بندی یک‌پا، برگرفته از دایره محیطی معماري و شهرسازي معماري و شهرسازي پژوهشي Research original/ Regular Article <p>هنر رسمی‌بندی یکی از الگوهای شاخص و اصیل در معماری سنتی است که زمینه را برای پوشش طاق فراهم می‌کند. این هنر بومی، نمادی از تسلط معماران ایرانی به علم هندسه محسوب می‌شود. برخلاف سایر تزئینات هندسیِ معماری ازجمله یزدی‌بندی، مقرنس و کاسه‌سازی، رسمی‌بندی به زمینه دقیق و منظمی نیاز دارد. هرچند زمینه‌های مناسب برای اجرای رسمی‌بندی به‌طور تجربی با آماده‌سازی زمینه از طریق تغییرات در پای کار مهیا می‌شده​اند، ولی نقاط ابهامی در تناسب ابعادی زمینه کار و نوع رسمی متناسب وجود داشته و راهکارهای ارائه‌شده خالی از اشکال نیست.<br> در این مقاله که به‌طور خاص به زمینه رسمی‌های برگرفته از دایره محیطی پرداخته شده، ابتدا پیشینه رابطه ریاضی‌دانان با معماران و نقش هندسه در معماری موردبررسی قرار گرفته و سپس، با ارائه تعریف و جایگاه رسمی‌بندی و آرای صاحب‌نظران، به نحوه شکل‌گیری انواع رسمی در دایره محیطی و تحلیل آن پرداخته شده است. تعیین نمودار فراوانی هر یک از رسمی‌بندی‌ها، استخراج تناسب ابعادی زمینه‌های رسمی‌بندی، تبیین نظام هندسی و روابط ریاضی بین آنها از یافته‌های این مقاله است.&nbsp;</p> <p></p> <p>Rasmi-bandi is one of the distinctive and original patterns in traditional architecture which provide the ceiling coverage. This domestic artwork represents the mastery of Iranian architects in geometry. Unlike the other architectural geometric ornaments such as Yazdi-Bandi, Muqarnas, kaseh-sazi, Rasmi-bandi seeks an excellent order in the setting. Although appropriate setting is achieved for Rasmi-bandi during implementation by preparing the impost experimentally, but there are some vague points in dimensional symmetry and the provided solutions are not efficient. This paper dealing specifically with the setting of Rasmi-bandi derived from peripheral circles, firstly investigates the history of interaction between mathematicians and architects and the role of geometry in architecture and then by presenting the definition and the status of Rasmi-bandi and the viewpoint of experts, deals with the formation of assorted types of Rasmi-bandi in peripheral circle and its analysis. Providing the frequency table of each type of Rasmi-bandi, providing dimensional asymmetry of Rasmi-bandi settings, and determining the geometric system and the numerical relation among them are some of the findings of this article.</p> <p></p> هندسه در معماری, رسمی‌بندی, دایره محیطی, زمینه کار, نسبت هندسی. geometry in architecture, Rasmi-bandi, geometric ratio, peripheral circle 127 138 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-627-1&slc_lang=fa&sid=1 hamidreza farshchi حمیدرضا فرشچی farshchi46@kashanu.ac.ir 10031947532846003191 10031947532846003191 Yes دانشگاه کاشان دانشگاه کاشان ahmad danaie nia احمد دانایی نیا danaeinia@kashanu.ac.ir 10031947532846003192 10031947532846003192 No دانشگاه کاشان دانشگاه کاشان ahmad ashrafi احمد اشرفی a_ashrafi_N@yahoo.com 10031947532846003193 10031947532846003193 No کاشان دانشگاه کاشان