fa تاب‌آوری کالبدی و عملکردی در بازار تاریخی تهران مرمت Maremat پژوهشي Research original/ Regular Article <p>بازار تاریخی تهران که در دوره قاجاریه مرکز تجارت و قلب تپنده‌ شهر بوده، امروزه نیز همچنان با مقداری تغییر در کالبد و نوع فعالیت در اجزاء و پیکره آن، مرکز تجاری شاخص در تهران محسوب می‌شود. بازار تهران در کنار ارگ و مجموعه باغ ملی، یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های به یاد مانده از تهران تاریخی است. در بازار تاریخی تهران حالت‌های متعددی به لحاظ کیفیت‌های کالبدی و عملکردی وجود دارد که با مطالعه و طبقه‌بندی آنها می‌توان به شناخت مطلوب‌تری از این بازار دست یافت. هدف از انجام این تحقیق شناخت و طبقه‌بندی کیفیت‌های مختلف کالبدی و عملکردی در بازار تاریخی تهران بوده که با روش تفسیری تاریخی و در قالب تحلیل کیفی - کمی صورت پذیرفته است. در این مقاله ارزیابی اجزاء پیکره و فضاهای بازار تهران بر مبنای ماتریسی متشکل از سه معیار کالبدی و دو معیار عملکردی صورت پذیرفته است که عبارت‌اند از: &quot;سنجش سلامت کالبدی&quot;، &quot;سنجش کیفیت‌های فرم و منظر تاریخی کالبد&quot;، &quot;سنجش میزان مداخلات کالبدی&quot;، &quot;سنجش پویایی عملکردی&quot; و &quot;سنجش تاب‌آوری عملکردی&quot;. در نهایت پس از ارزیابی بازار تاریخی تهران به لحاظ میزان تاب‌آوری در دو بعد کالبدی و عملکردی بر مبنای ماتریس یاد شده؛ 184 حالت شناسایی شد که از بین آنها 43 حالت دارای وزن بودند. از بین 43 حالت وزن‌دار، 9 حالت وزن بیشتری را به خود اختصاص می‌دادند که به عنوان کیفیت‌های غالب در تاب‌آوری کالبدی و عملکردی بازار تاریخی تهران شناسایی و در مقاله ارائه شده‌اند. نتایج حاصل از طبقه‌بندی بازار بر اساس کیفیات کالبدی و کیفیات عملکردی حاکی از این است که بازار به‌لحاظ کالبدی و عملکردی با حالت‌های مختلفی مواجه می‌باشد. در برخی از فضاها و پیکره‌ها با ضعف و یا تغییر در کالبد مواجه هستیم و در برخی از فضاها و پیکره‌ها با ضعف و یا تغییر در عملکرد و در برخی با هر دو حالت بصورت هم‌زمان مواجه می‌باشیم.</p> <p></p> <p>Historical Bazar of Tehran, which has been the commercial center and the heart of the city in Ghajar eras, still is the commercial center of Tehran despite some changes that have been made in its corpus and function. It is one of the most memorable treasuries of historic Tehran along with Arg and baghemelli Complex.There are various functional and corporal aspects of Tehran&rsquo;s historic bazar that could be discovered if there are studied and classified. The goal of this study is to introduce the classifications of different corporal and functional qualities of Tehran&rsquo;s historic bazar. This study has been done by descriptive historical method which is based on a quantitive qualitative study. In this paper the assessment of corporal and spatial parts of Tehran bazar is based on a Matrix formed of three corporal scales and two functional scales which are as follows: &ldquo;assessment of corporal integrity&rdquo;, &ldquo;Qualitative measurement form and historical corpus&rdquo;, &ldquo;Evaluation of corporal interventions&rdquo;, &ldquo;Functional mobility assessment&rdquo;, &ldquo;Measurement functional durability&rdquo;.Finally after the evaluation of historic bazar of Tehran in terms of durability in two dimensions of corporal and functional, which was based on the mentioned Matrix 184 states were found. 43 states of those possessed values, of which 9 possessed more values. In this study these values have been found and presented as dominant qualities in corporal and functional resilience of Tehran&rsquo;s historic bazar.</p> تاب‌آوری, کالبد, عملکرد, بازار تاریخی تهران Durability, corpus, Function, Tehran historical bazaar 135 151 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-314-2&slc_lang=fa&sid=1 Alireza razeghi علیرضا رازقی Razeghi@art.ac.ir 10031947532846003421 10031947532846003421 Yes دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر، تهران najla derakhshani نجلا درخشانی najla.derakhshani@gmail.com 10031947532846003422 10031947532846003422 No دانشگاه هنر، تهران