fa شناسایی چوب های به کار رفته در اجزای سازه ای هفت بنای تاریخی مربوط به دوران صفوی و قاجار مرمت Maremat پژوهشي Research original/ Regular Article <p>شناسایی گونه های چوب به کار رفته در اجزای سازه ای بناهای تاریخی در جهت شناخت تکنیکی اجزای به کار رفته در این آثار از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا، هفت بنای تاریخی در استان های البرز، اصفهان و آذربایجان شرقی مربوط به دوره های صفوی و قاجار مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه‌برداری‌ها از اجزای باربر چوبی سازه‌های تاریخی انجام شد به نحوی که موجب آسیب بصری و مکانیکی در سازه‌ها نشود. آماده سازی نمونه های برای تهیه مقاطع میکروسکوپی و مطالعه آنها بر اساس استاندارد IAWA صورت پذیرفت. بررسی مقاطع میکروسکپی در تمامی نمونه ها نشان دهنده ویژگی هایی است که با مشخصات آناتومیک خانواده Salicaceae و جنس صنوبر (Populus spp) مطابقت دارد. با توجه به اینکه محدوده‌های جغرافیایی مربوط به نمونه‌های مورد مطالعه نزدیک به رویشگاه-های گونه‌های Populus alba L و Populus nigra L است، می‌توان گفت که به احتمال زیاد این نمونه‌ها یکی از این دو گونه می‌باشند. این گونه ها که در زمره درختان سریع الرشد و بومی ایران به حساب می‌آیند دارای چوبی راست تار، بافت ریز، یکنواخت و دانسیته پایین هستند و از گذشته تا کنون استفاده‌های مختلفی داشته اند. طول دوره بهره برداری کم، سهل الوصول بودن، سبکی، ویژگی های مناسب فیزیکی و توان تحمل تنش های مکانیکی بالاموجب استفاده از آنها در ساختارهای معماری در گذشته شده است. این امر نشان دهنده این موضوع است که معماران با شناخت مناسب تجربی از ویژگی های فیریکی این چوب‌ها، اقدام به بکارگیری از آنها در سازه ها نموده اند.</p> <p>Characterization of structural woods in historical buildings has a great importance in technological study of applied details. Herein, seven historical buildings located in Alborz, Isfahan and eastern Azerbaijan provinces related to Safavid and Qajar periods have been assessed. Samplings were done from structural woods of the buildings. Samples were prepared, sectioned and evaluated by transition optical microscope according to IAWA committee instruction. Assessment of microscopic sections of all samples showed the anatomic properties of Salicaceae family and Populus genus. Populus spp is categorized as a native and fast growing wooden species in Iran. Poplar wood has different applications because of its low density with fine uniform texture and showing high flexibility under mechanical stress and. Abundance, lightness and appropriate physical properties were resulted to their widespread application in architectural structures. Identification of poplar wood of all samples indicated to suitable knowledge of expert architects about the wood properties with respect to easy access of the species.</p> چوب, درختان سریع الرشد, سازه‌های عصر صفوی و قاجار, گونه شناسی, Populus spp. fast growing, Populus spp., Safavid and Qajar structures, species identification, wood 107 118 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-321-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Ahmadi حسین احمدی h.ahmadi@aui.ac.ir 10031947532846004129 10031947532846004129 No Art University of Isfahan دانشگاه هنر اصفهان Kambiz Mohammadi Achachluei کامبیز پورطهماسی Portahmsi@ut.ac.ir 10031947532846004130 10031947532846004130 No Univertsity of Tehran دانشگاه هنر اصفهان Mohsen محسن محمدی آچاچلویی Mohsen.mohammadi@aui.ac.ir 10031947532846004131 10031947532846004131 Yes Art University of Isfahan دانشگاه هنر اصفهان