Scientific Journal of Maremat & Me'mari-e Iran (quarterly)

fa اتوپوئسیسِ ارتباطیِ سیستم هنر در زیباییِ بناهای یادمانی منتخب از معماری معاصر ایران (از منظر اندیشه لومان) The Communicative Autopoiesis of the Art System in the Beauty of Selected Monuments from Contemporary Iranian Architecture (From Luhmann 's point of view) معماري و شهرسازي معماري و شهرسازي پژوهشي Research original/ Regular Article در فرآیند طراحی معماری، انتخاب فرم بنا یکی از مهمترین چالش‌ها و تحت تأثیر سه ویژگی کلیدی زیبایی، سودمندی و نوآوری است؛ سودمندی و نوآوری به قوانین نسبتاً روشنی متکی هستند اما زیبایی به دلیل عدم قطعیت ذاتی آن، همواره با تردید همراه است. این ابهام باعث تاثیر سلیقه‌های شخصی و موضوعاتی خارج از سیستم هنر بر قضاوت و ارزیابی آثار معماری می‌شود. لومان در اَبَر نظریه خود، زیبایی را عامل کلیدی در ارتباط «سیستم اجتماعی هنر» با محیط و سایر سیستم‌ها معرفی کرده است و به این وسیله سعی نموده از تسلط سایر سیستم‌ها بر سیستم هنر جلوگیری نماید. پرسش اصلی: چگونه می‌توان ابهامات ناشی از عدم قطعیت زیبایی را در ارزیابی آثار معماری کاهش داد؟ هدف: مهار عدم قطعیت ارزیابی آثار معماری با استفاده از مدلی برگرفته از دیدگاه «سیستم‌های اجتماعی» لومان و تفکر فازی روش: دیدگاه لومان در خصوص ارتباط خودآفرین (اتوپوئسیس) مبنای استخراج معیارهای ارزیابی فرم بنا قرار گرفته و با استفاده از «روش سنجش روابط درونی» ارتباطات و تأثیرات میان معیارها بررسی و برای تعیین اوزان معیارها از «فرایند تحلیل شبکه‌ای فازی» استفاده شده و چهار بنای یادمانی از بناهای معماری معاصر ایران بر پایه این ساختار مورد اریابی قرار گرفته است. نتایج: یافته‌های حاصل از مدلFANP<a href="#_edn1" name="_ednref1" title="">[i]</a> در بررسی چهار بنای یادمانی حاکی از آن بود که آرامگاه خیام با کسب وزن قطعی 363/0 از دیدگاه چارچوب ارتباطی مورد نظر موفق عمل نموده است. این بنا با ویژگی‌هایی مانند ارزش، شکل، مصالح، رنگ و انسجام فرمی، نمایانگر تلفیق موفق معماری سنتی و مدرن ایرانی است. بنابراین فرایند شبکه‌ای فازی بر مبنای دیدگاه لومان می‌تواند در انتخاب فرم‌های برتر کارآمد عمل نماید، اما با افزایش معیارها و مقایسات زوجی، زمانبر و نیازمند تسهیل‌گر نرم‌افزاری است. استفاده از این روش می‌تواند از تاثیر سلائق شخصی در ارزیابی آثار معماری بکاهد و ثبات بیشتری در ارزیابی‌ها ایجاد نماید. <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="edn1"><a href="#_ednref1" name="_edn1" title="">[i]</a> Fuzzy Analytical Network Process</div> </div> <div>  <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="edn1"><a href="#_ednref1" name="_edn1" title="">[i]</a> Fuzzy Analytical Network Process</div> </div> In the architectural design process, the choice of building form is one of the most important challenges and is influenced by three key characteristics: beauty, utility, and innovation; utility and innovation rely on relatively clear rules, but beauty, due to its inherent uncertainty, is always accompanied by doubt. This ambiguity causes the influence of personal tastes and issues outside the art system on the judgment and evaluation of architectural works. In his meta-theory, Luhmann introduced beauty as a key factor in the relationship between the "social system of art" and the environment and other systems, and by this means tried to prevent other systems from dominating the art system. Main question: How can the ambiguities arising from aesthetic uncertainty be reduced in the evaluation of architectural works? Goal: Controlling the uncertainty of evaluating architectural works using a model derived from Luhmann's "social systems" perspective and fuzzy thinking Method: Luhmann's view on self-creating relationship (autopoiesis) was used as the basis for extracting criteria for evaluating building form. Using the "internal relationship measurement method", the connections and effects between the criteria were examined. The "fuzzy network analysis process" was used to determine the weights of the criteria. Four monuments of contemporary Iranian architecture were evaluated based on this structure. Results: The findings from the FANP model in examining four monuments indicated that the Mausoleum of Khayyam was successful in terms of the desired communication framework, with a definite weight of 0.363. This building, with features such as value, shape, materials, color, and formal coherence, represents a successful combination of traditional and modern Iranian architecture. Therefore, the fuzzy network process based on Luhmann's perspective can be efficient in selecting superior forms, but with the increase in criteria and pairwise comparisons, it is time-consuming and requires a software facilitator. Using this method can reduce the influence of personal tastes in evaluating architectural works and create greater stability in the evaluations.   زیبایی، ارتباط، لومان، اتوپوئسیس، تصمیم‌گیری Beauty, communication, Luhmann, autopoiesis, decision making 0 0 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2580-1&slc_lang=fa&sid=1 somayyeh hassanisaleh سمیه حسنی صالح s.hassanisaleh.srbiau@gmail.com 10031947532846009685 10031947532846009685 No Science and Research Branch, Islamic Azad University گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی iraj etesam ایرج اعتصام i.etessam@srbiau.ac.ir 10031947532846009686 10031947532846009686 Yes Science and Research Branch, Islamic Azad University گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی Hossein zabihi حسین ذبیحی hosseinzabihi@hotmail.com 10031947532846009687 10031947532846009687 No Science and Research Branch, Islamic Azad University گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی mohammadjavad mahdavinejad محمدجواد مهدوی نژاد mahdavinejad@modares.ac.ir 10031947532846009688 10031947532846009688 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس