Scientific Journal of Maremat & Me'mari-e Iran (quarterly)

fa فراتحلیل گونه شناسی های باغ ایرانی با رویکرد چارچوب شناسی Meta analysis of Persian garden Typologies, with a framework recognition approach معماري و شهرسازي معماري و شهرسازي مروري Review Article طبقهبندی و به طور خاص گونهشناسی، روشی علمی برای احاطه کامل و دقیقتر بر موضوعات مختلف است؛ فرآیندی که نتیجه آن میتواند به تولید و تبیین مفاهیم در حوزه نظر و عمل کمک کند. با این وجود اگر فرایند گونهشناسی به درستی و با رعایت ملاحظات خاص خود انجام نگیرد نه تنها کارایی خود را از دست داده، بلکه موجب بروز ابهاماتی اساسی میشود که شناخت مقوله مورد نظر را دشوارتر از پیش میسازد. باغ ایرانی از برجستهترین و قدیمیترین مظاهر پرداخت منظر در طول تاریخ تمدن بشری است که محصول تعامل فرهنگی و تاریخی انسان با طبیعت میباشد. این پدیده شگرف در تاریخ هنر و معماری، با وجود حفظ ارکان اصلی و مفاهیم بنیادین خود، به شیوههای متنوعی طراحی و اجرا شده است. همین امر موجب شده است تا بخشی از مطالعات تاریخی باغ ایرانی معطوف به شناخت انواع آن شود. باغ ایرانی تاکنون در دستهها و گونههای مختلف طبقهبندی شدهاست؛ این طبقهبندیها بهرغم تعدد و تنوع، نارساییها و شبهات قابل توجهی دارند. با توجه به اهمیت شناخت ابعاد مختلف باغ ایرانی، پژوهش حاضر به دنبال آن است که در ابتدا، طبقهبندی و گونهشناسیهای مختلف ارائه شده توسط پژوهشگران و مورخان ایرانی و غیرایرانی را جمعآوری کرده و سپس به دلیل حساسیتهای خاص فرآیند گونهشناسی و با هدف آشکار ساختن ابهامات، نارساییها و ایرادات احتمالی، آنها را بررسی نماید. به این منظور ابتدا تمامی کلیدواژههای مرتبط با هدف پژوهش در منابع کتابخانهای و بانکهای اطلاعاتی مورد جستوجو قرار گرفت و اسناد مرتبط با آن استخراج شدند. در گام بعد آرای تمامی صاحبنظران ایرانی و غیر ایرانی در قالب منابع مکتوب و ثبت شده، جمعآوری شدند و سپس فراتحلیل آن از طریق فرآیند سنتزپژوهی، مطابق با الگوی شش مرحلهای روبرتس انجام شد. در ادامه نیز هر یک از طبقهبندیها مورد ارزیابی قرار گرفته است. همچنین در گام بعدی، کلیه نتایج به صورت یکپارچه با هدف شناخت چارچوب عملیاتی تحلیل شدند. پس از بررسی طبقهبندیها و همچنین تجزیه و تحلیل یافتهها، نتایج نشان میدهد که طبقهبندیهای انجام شده، در شاخصهایی نظیر رویکرد معیارشناسی، معیار، راهبرد، دورههای مورد مطالعه و تعداد طبقات با هم تفاوت دارند.   Classification and specifically typology is a scientific method for a more complete and accurate coverage of various subjects; A process whose result can help to produce and explain concepts in the field of theory and practice. Studying phenomena and concepts in categories that are different from each other, while revealing the differences at different levels, paves the way for the correct understanding of each one. However, if the typology process is not carried out properly and in compliance with its special considerations, it not only loses its efficiency, but also causes fundamental ambiguities that make it more difficult to understand the desired category. Therefore, it is necessary to perform the classification with the correct selection of criteria and necessary tools. Persian garden is one of the most prominent and oldest manifestations of landscaping in the history of human civilization, which is the product of the cultural and historical interaction of man with nature. Persian garden has a fundamental and significant place in Iran in different scales of environmental design such as architecture and urban planning.  It is basically a cultural and multi-dimensional phenomenon that is a manifestation of many meanings in its nature. This wonderful phenomenon in the history of art and architecture, despite maintaining its main elements and fundamental concepts, has been designed and implemented in various ways. This has caused a part of the historical studies of the Persian garden to be directed to the knowledge of its types. The persian garden has been classified into different categories and types; These classifications, despite their number and variety, have significant shortcomings and doubts. Considering the importance of knowing the different dimensions of the persian garden, the present research seeks to collect the different classifications and typologies provided by Iranian and non-Iranian researchers and historians, and then due to To examine the specific sensitivities of the typology process and to reveal possible ambiguities, inadequacies and defects. For this purpose, the opinions of the experts were studied and collected in the form of written sources, using the library method, and then analyzed through the process of synthesis. process chosen for synthesis in this research is in accordance with Roberts' six-step model, which has been followed step by step. After examining the classifications as well as analyzing the findings, the results show that the classifications made for the Persian garden are in accordance with the different intellectual paradigms of the experts in indicators such as the criterial approach. The criteria, strategy, studied courses and the number of classes are different. Also, in the primary researches, separation and classification of the Persian garden was done only by providing descriptions about the physical features such as the design and physical structure of the garden, and the attention was focused on the formal aspects and its appearance differences. But with the passage of time in later researches, Persian gardens were classified based on criteria such as outstanding use and their special elements and components, and each type of Iranian garden was given a special name   باغ ایرانی، نقد، دسته بندی، گونه شناسی، سنتزپژوهی. persian garden, criticism, classification, typology, synthesis. 0 0 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2519-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi nasirian مهدی نصیریان mahdi.nasirian@modares.ac.ir 10031947532846009736 10031947532846009736 No tarbiat modares university دانشگاه تربیت مدرس Mojtaba Ansari مجتبی انصاری ansari-m@modares.ac.ir 10031947532846009737 10031947532846009737 Yes tarbiat modares university دانشگاه تربیت مدرس