Scientific Journal of Maremat & Me'mari-e Iran (quarterly)

fa مدل وزنی ضرایب تاثیر مولفه های محیطی ساختمان بر کیفیت محیط داخلی آپارتمان های مسکونی مبتنی بر مدل های ارزیابی دلفی و FBWM A Weighted Model of the Impact Coefficients of Building Environmental Factors on Indoor Environmental Quality in Residential Apartments Based on Delphi and FBWM Evaluation Models معماري و شهرسازي معماري و شهرسازي پژوهشي Research original/ Regular Article به دلیل گسترش آپارتماننشینی در سالهای اخیر، ضرورت انجام مطالعاتی که به شناسایی مولفههای موثر بر آسایش و سلامت ساکنین در ساختمانهای مسکونی بپردازد، افزایش یافته است. بیشتر پژوهشها عناصر چهارگانهی آسایش حرارتی، صوتی، بصری و کیفیت هوا را مهمترین عناصر موثر بر کیفیت محیط داخلی میدانند و مدلهای وزنی مختلفی برای این عناصر تهیه شده است. با این حال این پژوهشها بیشتر در کاربریهای غیر از مسکونی صورت گرفته است و گسترش نتایج این پژوهشها به سایر مناطق جغرافیایی قابل قبول نیست. هدف پژوهش حاضر تهیه مدل وزنی ضرایب تاثیر مولفههای محیطی موثر بر کیفیت محیط داخلی در آپارتمانهای مسکونی در ایران و بررسی تفاوتهای این مدل با سایر مدلهای موجود است. در مرحله اول مرور ادبیات پژوهش به منظور مطالعهی مدلهای وزنی مولفههای کیفیت محیط داخلی و شناسایی معیارهای موثر انجام شد. در مرحله دوم برگزاری پنل دلفی خبرگان به منظور ارزیابی معیارهای پژوهش انجام شد و در مرحله سوم وزن دهی معیارها توسط روش بهترین بدترین فازی (FBWM) صورت گرفت. نتایج تحقیق مدل وزنی ضرایب تاثیر چهار دسته معیار و 18 زیرمعیار محیطی بر ادراک کیفیت محیط داخلی را ارائه میدهد. یافتهها مولفهی حرارتی را به عنوان پراهمیت ترین معیار و شرایط روشنایی، کیفیت هوا و شرایط صوتی را در ردههای بعدی دسته بندی کرد. قیاس نتایج بدست آمده با سایر مدلهای وزنی نشاندهندهی تفاوت نتایج در زمینههای مختلف جغرافیایی و فرهنگی و کاربریهای مختلف است. بر این اساس کیفیت صوتی در کاربری مسکونی پایینترین وزن را دارد درحالی که در کاربری اداری بیشترین تاثیر را در آسایش افراد دارد. همچنین کیفیت هوا در کاربریهای اداری و آموزشی در اولویت بالاتری از کاربری مسکونی قرار دارد و قرار گیری مولفهی بصری در ردهی دوم نشان دهندهی اولویت بیشتر شرایط روشنایی در ساختمانهای مسکونی است. The study of the environmental quality field is important due to its impact on the comfort of residents and the energy consumption of buildings. Additionally, due to the increase in apartment living in recent years, the necessity for studies that identify the factors affecting the comfort and health of residents in residential buildings has grown. Most research considers the four elements of thermal comfort, sound, visual quality, and air quality to be the most important factors influencing indoor environmental quality. Various weighted models for these elements have been developed in numerous studies. However, these studies have mostly been conducted in different geographical and cultural contexts and primarily in office and educational settings, making the generalization of their results to other areas and uses unacceptable. The aim of the present study is to develop a weighted model of the impact coefficients of environmental factors affecting the indoor environmental quality in residential apartments in Iran and to examine the differences between this model and other existing models. In the first stage, a literature review was conducted to study the weighted models of indoor environmental quality factors and to identify the effective criteria. In the second stage, a Delphi panel of experts was held to evaluate the research criteria, and in the third stage, the criteria were weighted using the Fuzzy Best-Worst Method (FBWM). The results identified the thermal factor as the most important criterion, followed by lighting conditions, air quality, and sound conditions. Comparing the obtained results with other weighted models indicates differences in various geographical and cultural contexts and different uses. Accordingly, sound quality has the lowest weight in residential use, while it has the greatest impact on comfort in office use. Additionally, air quality in office and educational uses is prioritized higher than in residential use, and the positioning of the visual element in the second rank indicates the higher priority of lighting conditions in residential buildings. The results show that emphasizing the optimization of lighting conditions and reducing visual disturbance in residential spaces is the top priority for lighting design. Other results indicate that the quality of the environment's air is primarily determined by the sense of smell. Furthermore, ensuring acoustic comfort primarily depends on the acoustic properties of the building materials.   کیفیت محیط داخلی, شرایط محیطی, آپارتمان های مسکونی, مدل ارزیابی وزنی Indoor Environmental Quality, Environmental Conditions, Residential Apartments, Weighted Evaluation Model 0 0 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1016-2&slc_lang=fa&sid=1 Sara Akoochekian سارا آکوچکیان s_akoochekian@arch.iust.ac.ir 10031947532846009469 10031947532846009469 No , Iran University of Science & Technology, Tehran, Iran دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Fatemeh Mehdizadeh Saradj فاطمه مهدیزاده سراج mehdizadeh@iust.ac.ir 10031947532846009470 10031947532846009470 Yes Faculty of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science & Technology, Tehran, Iran. دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران Seyed Bagher Hosseini سید باقر حسینی Hosseini@iust.ac.ir 10031947532846009471 10031947532846009471 No Faculty of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science & Technology, Tehran, Iran. دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران