fa بررسی فضای زندگی زنان در خانه‌های سنتی ایران (مطالعه موردی: خانه ملک التجار) معماري و شهرسازي معماري و شهرسازي پژوهشي Research original/ Regular Article <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نگاه حداقلی و سوداگرایانه به مسکن موجب </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">عدم پاسخگویی مناسب طرح خانه</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&shy;ها</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ی امروزی</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> به نیازهای روانی ساکنان بخصوص نیازهای </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">بانوان -که در فرهنگ ایرانی اساس و محور معنوی خانه محسوب می شوند-</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">شده است و ضرورت دارد این موضوع از نقطه نظر های مختلف مورد بررسی قرار گیرد</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">. از آنجا که در فرهنگ ایرانی در پیش و پس از اسلام زنان همواره جایگاه ویژه و قابل احترامی داشته</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">‌اند، در آثار تمدنی به ویژه معماری، می‌توان چنین نگرشی را مورد بررسی قرار داد.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> می توان پرسید وجوه ممیزه روان شناختی زنان در نگرش ایرانی-اسلامی چیست و چگونه این وجوه در معماری خانه ایرانی موثر بوده است؟ در این پژوهش برای شناسایی </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مولفه</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">‌های روانشناختی زنان در معماری </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">از روش اسنادی و کتابخانه‌ای </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و برای تطبیق مولفه</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">‌های جنسیتی با مصداق معماری</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، از روش مشاهده میدانی استفاده شده است.</span></span></span> <a name="_Hlk94636310"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مطالعه</span></span></span></a><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> موردی این پژوهش &laquo;خانه ملک‌ التجار&raquo; </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">در اصفهان می‌باشد</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، این بنا از نمونه‌های خانه‌ی قاجاری با کیفیت و دارای تنوع فضایی است و می‌تواند زندگی خانواده ایرانی را در آن&nbsp; دوره به درستی بازتاب دهد. در بررسی این خانه یافته ها نشان میدهد در طراحی خانه ایرانی فضاها و طرح معماری آن با توجه به ویژگی‌های جنسیتی سازماندهی و شکل داده شده&shy;اند تا زنان نیز در فضای زندگی از </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">آسایش و راحتی،</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">حفظ ارزش، حفظ حقوق، عزت نفس، تنوع</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">، حفظ روحیه و احساسات خویش، برخوردار باشند</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">. مولفه</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">‌های یادشده</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در انطباق با کارکرد، فرم، ارتباط با بستر طبیعی، انتخاب مصالح و تزئینات قرار گرفته است و نهایتاً می‌توان دریافت که بسیاری از فضای خانه</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">‌های ایرانی منطبق بر ویژگی‌های زنانه است.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br> <span dir="LTR"></span> Since women have always had a special and respectable place in before and after Islam Iranian culture, such an attitude can be examined in the works of civilization, especially architecture. The problem of the present study is to investigate how the psychological components of women are related to architectural design variables and the main purpose of this study is to investigate the manifestation of feminine features in Iranian architectural works. In this research, the documentary and library methods have been used to identify the components and the field observation method has been used to match the gender components with the architectural example. A case study of this research is the <span dir="RTL">&quot;</span> Malek Al Tojjar&rsquo;s House &quot; in Isfahan, this building is one of the examples of Qajar house with quality and variety of space that can properly reflect the Iranian life. The findings confirm that the Iranian home is designed based on gender characteristics, so that women can enjoy comfort and convenience in life, maintaining value, maintaining rights, maintaining self-esteem and maintaining morale and emotions. The mentioned components are in accordance with the function, form, connection with the natural bed, choice of materials and decorations, and finally it can be seen that many of the spaces of Iranian houses correspond to the feminine characteristics. خانه سنتی ایرانی؛ فضای زندگی؛ جنسیت؛ زنان؛ روانشناسی Traditional Iranian house- Living space- Gender- Women- Psychology 1 18 http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-627-4&slc_lang=fa&sid=1 marziye zeynali مرضیه زینعلی marziyezeynali74@gmail.com 10031947532846009066 10031947532846009066 No دانشگاه کاشان Hamidreza Farshchi حمیدرضا فرشچی farshchi46@kashanu.ac.ir 10031947532846009067 10031947532846009067 Yes دانشگاه کاشان mohammadreza ataeehamedani محمدرضا عطایی همدانی m.ataeehamedani@iaukashan.ac.ir 10031947532846009068 10031947532846009068 No دانشگاه آزاد اسلامی- واحد کاشان