1- دانشگاه علم و هنر ، s.omidvari@sau.ac.ir
2- دانشگاه ملی مهارت
3- -
چکیده: (45 مشاهده)
روش خاککوبیده یکی از کهنترین و در عین حال پایدارترین شیوههای ساختوساز با خاک است که در سالهای اخیر به دلیل بروز بحرانهای زیستمحیطی، افزایش مصرف انرژی در بخش ساختمان و گرایش جهانی به مصالح طبیعی، دوباره مورد توجه قرار گرفته است. این روش، که در آن خاک مرطوب در قالبهای چوبی یا فلزی ریخته و با ابزارهای دستی یا مکانیکی کوبیده میشود، طی دو دهۀ گذشته در بسیاری از کشورها در مقیاسهای آزمایشی، آموزشی و حرفهای احیا شده و تجربههای متعددی از آن در پروژههای مسکونی، فرهنگی و آموزشی ثبت شده است. در ایران، با وجود پیشینۀ طولانی معماری خشتی و چینهای، کاربرد خاککوبیده نسبتاً محدود بوده و تنها در دهۀ اخیر، با آغاز فعالیتهای پژوهشکده معماری خاک وابسته به دانشگاه یزد و همکاری پژوهشکده کراتر فرانسه، نخستین پروژههای اجرایی آن شکل گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیشینه تاریخی ساختوساز به روش خاککوبیده در جهان، تحلیل سیر تحول آن و شناسایی نقاط اوج و افول این شیوۀ ساخت و ساز، شکل گرفته است. این پژوهش کاربردی با بهکارگیری روشهای تحقیق تاریخی و توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و با استفاده از روش مقایسۀ تطبیقی به جمعبندی نهایی رسیده است. دادههای مورد نیاز از طریق مراجعه به منابع مکتوب، شواهد تاریخی، گزارشهای پژوهشی و نمونههای عینی گردآوری شدهاند و تلاش تحقیق بر آنست که تصویری روشن از سیر تحول این فناوری را در بستر زمان و مکان ارائه نماید. پرسش اصلی پژوهش آن است که روش ساخت با خاککوبیده در گذر زمان چه مسیری را طی کرده و چه عواملی موجب استمرار، رکود یا احیا و ارتقای آن شدهاند؟ یافتهها نشان میدهد که این شیوه ساخت در ادوار مختلف تاریخی همواره تحتتأثیر شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیستمحیطی دستخوش تغییر شده است. همچنین، نقش شخصیتهایی همچون فرانسوآ کوانترو در احیای علمی و نظاممند این روش در قرن 18م. و همچنین نقش مراکز پژوهشی معاصر در بازگشت آن، تعیینکننده بوده است. تبیین سیر تحول، شناسایی نقاط اوج و فرود، تحلیل عوامل مؤثر بر گسترش یا رکود و معرفی بازیگران مهم این حوزه از مهمترین دستاوردهای پژوهش حاضر به شمار میرود.
شمارهی مقاله: 196
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
مرمت