ملاط‌های پایه‌آهکی به‌دلیل ویژگی‌های قابل قبولی که نسبت به رطوبت دارند؛ از دوران گذشته در امر حفاظت و مرمت بسیار مقبول بوده‌اند. در این میان، مشکل رطوبت صعودی در بیشتر گورستان‌های باستان‌شناسی که با حفظ بقایای حاصل از کاوش (همانند بقایای استخوانی و اشیای مدفون‌شده) در محل، تبدیل به سایت‌موزه شده‌اند، وجود دارد. لذا به‌نظر می‌رسد یکی از بهترین روش‌ها برای کاهش صدمات رطوبت، باتوجه‌به نیاز ضروری به تثبیت بدنه‌های درحال ریزش و ایزوله نمودن کف گورها، استفاده از ملاط‌های سازگار باشد. این پژوهش که روی گورها و بقایای اسکلتی در سایت‌موزه عصر آهن تبریز تمرکز دارد، با هدف تثبیت بدنه گورها و همچنین قطع ارتباط اسکلت‌های تاریخی با زمین و رطوبت صعودی، اقدام به بهینه‌سازی ملاط‌های پایه‌آهکی با استفاده از پوزولان‌های طبیعی حاصل از مواد دورریز (پوسته برنج و فضولات حیوانی و چوب به‌صورت خاکستر) کرده است. نتایج حاصل از آزمون‌های فیزیکی (چگالی‌سنجی، تخلخل‌سنجی، میزان جذب آب، موئینگی) و آزمون‌های استقامتی (آزمون‌های پیرسازی تسریعی شامل: چرخه‌های تر و خشک شدن، انجماد و یخ‌گشایی و چرخه نمک و دوام‌داری) روی فرمولاسیون‌های مختلف ملاط، نشان داد ترکیباتی که با پوزولان خاکستر فضولات حیوانی ساخته ‌شده‌اند، در مقابل آزمون‌های استقامتی و سنجه‌های فیزیکی مقاومت بهتری دارند؛ باتوجه‌به نتایج بیان‌شده، از ملاط منتخب در حفاظت و مرمت بدنه و کف گورهای سایت‌موزه عصر آهن تبریز با تثبیت بدنه‌ها و ایجاد حایل حفاظتی استفاده می‌شود. نتایج این اقدام پس از 3 سال، رضایت‌بخش تفسیر شده است.  اما با توجه به عدم قطع رطوبت صعودی مشکلاتی برای قبور  به وجود آمده است  و اقدام عاجل و فوری قطع رطوبت صعودی بر اساس مطالعات هیدرولوژی است.

واژه‌های کلیدی: ملاط پایه‌آهکی، حفاظت، پوزولان طبیعی، موزه عصر آهن تبریز، اسکلت‌های تاریخی.

متن کامل [PDF 1880 kb]   (1071 دریافت)