دوره 5، شماره 10 - ( پاييز و زمستان 1394 )                   جلد 5 شماره 10 صفحات 105-122 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Javani A, Javani A, FEIZABI B. Analyzing the Kufic Writings of Qavam al-Din Shirazi’s Architectural Ornamentation in Gazirgah, Herat . مرمت و معماري ابران. 2016; 5 (10) :105-122
URL: http://mmi.aui.ac.ir/article-1-68-fa.html
جوانی اصغر، قاسمی سیچانی مریم، فیزابی بهمن. تحلیل متن کوفی آرایه معماری قوام‌الدین شیرازی در گازرگاه هرات. نشريه علمي- پژوهشي مرمت و معماري ايران. 1394; 5 (10) :105-122

URL: http://mmi.aui.ac.ir/article-1-68-fa.html


1- استاد یار دانشگاه هنراصفهان ، a_javani@aui.ac.ir
2- استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)
3- دانشجوی دکتری دانشگاه هنر اصفهان
چکیده:   (1841 مشاهده)

آرایه‌های معماری ایرانی اسلامی، همواره برای پژوهشگران حوزه هنر و معماری بااهمیت بوده است. استاد قوام‌الدین‌بن‌زین‌الدین شیرازی (سال‌های فعالیت 248 318 ه.ق.)، ازجمله معماران تأثیرگذار در حوزه معماری ایرانی اسلامی و آرایه‌های وابسته به آن است که به‌سبب مؤثربودنش در این حوزه، شخصیت وی مهم قلمداد می‌شود. این پژوهش به‌منظور کشف شیوه طراحی قوام‌الدین شیرازی در نقش و نوشته کوفی مُعقّلی، «مربع آیه 84 سوره اسراء»(که دراین مقاله به اختصار نقش مربعی خوانده‌ می‌شود)، واقع در زیارتگاه خواجه‌عبدالله انصاری که در گازرگاه هرات قرار گرفته، انجام شده است. هدف دستیابی به رابطه بین آرایه نقش مربعی و منبع الهام‌بخش آن است. پرسش این است: نظام طراحی قوام‌الدین در آرایه معماری نقش مربعی قرارگرفته در زیارتگاه خواجه‌عبدالله انصاری، بر چه مبنایی است؟

شیوه پژوهش، توصیفی- تحلیلی است. در گردآوری اطلاعات علاوه‌بر مراجعه به منابع تاریخی مکتوب و نوشته‌های خواجه‌عبدالله انصاری، مشاهده نقش مربعی به‌مثابه منبع دست اول معماری نیز، مدنظر بوده است.

با بررسی اطلاعات مختلف و تفاسیر انجام‌شده از نقش مربعی به‌دست خواجه‌عبدالله انصاری در کتاب "صد میدان" ذیل میدان ارادت درمی‌یابیم: آیه یادشده اشاره به اهمیت نیت در نماز دارد؛ نیتی که آداب معنوی نماز است؛ سفری که شروع آن با نیت پاک صورت می‌‌پذیرد و اگر در نیت خلل باشد کل سفر بی‌فایده خواهد بود. مفهومی‌ ‌که قوام‌الدین نیز بر پایه آن شالوده آرایه نقش مربعی را بنا می‌‌نهد. با مشاهده و بررسی نحوه قرارگیری این آیه در چهار طرف مربع و تکرار متن نماز در داخل مربع به‌صورت کوفی مُعقّلی، درمی‌‌یابیم قوام‌الدین ازطریق محاط‌کردن متن آیه "قل کل یعمل علی شاکلته" در اطراف مربع؛ مفهوم آیه مزبور را به‌طور عینی به کل مطالب داخل مربع تسری داده و از این طریق، ترجمان بصری مفاهیم خواجه‌عبدالله را در قالب آرایه معماری عینیت بخشیده است.

متن کامل [PDF 2266 kb]   (813 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: معماري و شهرسازي

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه علمی- پژوهشی مرمت و معماری ایران می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Maremat & Me'mari-e Iran

Designed & Developed by : Yektaweb